{"id":181200,"date":"2020-06-19T09:30:06","date_gmt":"2020-06-19T06:30:06","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=181200"},"modified":"2020-06-19T09:30:06","modified_gmt":"2020-06-19T06:30:06","slug":"az%c9%99rbaycan-turkm%c9%99nistan-%c9%99laq%c9%99l%c9%99rinin-turk-surasinin-inteqrasiya-prosesind%c9%99-rolu-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=181200","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkm\u0259nistan \u0259laq\u0259l\u0259rinin T\u00fcrk \u015euras\u0131n\u0131n inteqrasiya prosesind\u0259 rolu &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Son 5 ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 2018-ci ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u018fl\u0259t Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259ti Liman\u0131 v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Liman\u0131 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rm\u0131\u015f, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259hsullar\u0131n da\u015f\u0131nma m\u00fcdd\u0259tini \u00f6n\u0259mli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaltm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyi bu \u00f6lk\u0259ni T\u00fcrkm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn Avropaya a\u00e7\u0131lan p\u0259nc\u0259r\u0259 durumuna g\u0259tirmi\u015fdir . Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259miryolu infrastrukturu T\u00fcrkm\u0259n mallar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropaya, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli bir vasit\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu, \u0259sas\u0259n resurs v\u0259 xammal ixracat\u00e7\u0131s\u0131 olan T\u00fcrk \u015euras\u0131n\u0131n \u00d6zb\u0259kistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan kimi \u00fczvl\u0259rin\u0259 d\u0259 \u00f6z y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n\u0131 bu x\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 imkan yaradaraq, \u015euran\u0131n inki\u015faf perspektivl\u0259rin\u0259 xidm\u0259t edir. Bel\u0259 ki, BTQ d\u0259miryolu Avrasiyan\u0131n bir ucundan dig\u0259r ucuna y\u00fckda\u015f\u0131ma m\u00fcdd\u0259tini 15 g\u00fcn\u0259 endirib v\u0259 bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 eyni istiqam\u0259td\u0259 su da\u015f\u0131malar\u0131ndan iki d\u0259f\u0259 q\u0131sa vaxta v\u0259 hava da\u015f\u0131malar\u0131ndan iki d\u0259f\u0259 ucuz v\u0259sait\u0259 ba\u015fa g\u0259lir .<\/p>\n<p>2018-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f Lapis Lazuli beyn\u0259lxalq mar\u015frutu \u018ffqan\u0131standan (T\u00fcrkm\u0259nistan, Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstandan ke\u00e7m\u0259kl\u0259) T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v m\u0259hsullar\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n (baxmayaraq ki, bu iki \u00f6lk\u0259nin a\u00e7\u0131q okeana \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur) co\u011frafi v\u0259ziyy\u0259tini strateji \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u0259 \u00e7evirm\u0259kl\u0259, regionun m\u00fcsb\u0259t n\u0259qliyyat potensial\u0131na malik oldu\u011funu ortaya qoyur. Lapis Lazuli mar\u015frutunun Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259miryolu x\u0259tti il\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si, mar\u015frutun ke\u00e7diyi \u00f6lk\u0259l\u0259rin ixrac potensial\u0131n\u0131 art\u0131raraq, x\u0259rcl\u0259ri minimuma endirir.<\/p>\n<p>2018-ci ild\u0259 X\u0259z\u0259rin h\u00fcquqi statusu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Konvensiya neft v\u0259 qaz resurslar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin olan X\u0259z\u0259r regionuna beyn\u0259lxalq mara\u011f\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 regionlararas\u0131 iqtisadi m\u0259kana inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni perspektivl\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Hal-haz\u0131rda iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda g\u00fcnd\u0259md\u0259 olan daha bir m\u0259s\u0259l\u0259 T\u00fcrkm\u0259n qaz\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n da \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259 \u00f6n\u0259mli i\u015ftirak pay\u0131 oldu\u011fu C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 Avropa bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibi il\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si g\u0259r\u0259kli olan 300 km-lik Transx\u0259z\u0259r Qaz K\u0259m\u0259ri layih\u0259si var. T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n enerji ixrac\u0131n\u0131n diversifikasiyas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bu layih\u0259 c\u0259lbedici mahiyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vcud infrastrukturu T\u00fcrkm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn biziml\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n vacib amill\u0259rd\u0259n biridir. Bu yolla \u0259sas\u0259n \u00c7in bazar\u0131ndan (t\u0259xmin\u0259n 80%) as\u0131l\u0131 olan T\u00fcrkm\u0259nistan m\u00fcxt\u0259lif potensial enerji istehlak\u00e7\u0131lar\u0131na a\u00e7\u0131la bil\u0259r. \u018fg\u0259r Transx\u0259z\u0259r Qaz K\u0259m\u0259ri layih\u0259si realla\u015farsa, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan, Avropan\u0131n t\u0259bii qaza olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n (450-500 milyard kub metr) t\u0259xmin\u0259n 7-10%-ni \u00f6d\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259k ehtiyatlara malikdir.<\/p>\n<p>\u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkm\u0259nistan mar\u015frutu \u00fczr\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibi il\u0259 fiber-optik rabit\u0259 x\u0259tl\u0259rinin birg\u0259 tikintisi, sahibliyi v\u0259 istifad\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k f\u0259aliyy\u0259tdir. Bel\u0259 ki, Azerbaijan Digital Hub proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259 Avropa v\u0259 Asiya aras\u0131nda internet &#8211; kommunikasiya \u0259laq\u0259l\u0259rinin (R\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolu) optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir . Bu layih\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan Avropa v\u0259 Asiya aras\u0131nda t\u0259kc\u0259 n\u0259qliyyat v\u0259 enerji deyil, h\u0259m\u00e7inin r\u0259q\u0259msal m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrilm\u0259 niyy\u0259tini ortaya qoyur. Layih\u0259nin iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n potensial\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 \u0259g\u0259r Az\u0259rbaycan bu layih\u0259y\u0259 investisiya c\u0259lb etm\u0259yi bacarsa, bu, regiona, el\u0259c\u0259 d\u0259 T\u00fcrk \u015euras\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259\u00a0 \u0130KT sah\u0259sind\u0259 faydalar g\u0259tir\u0259c\u0259k .<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn qeyd olunan n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n qeyri-neft sektorundan \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi qazanclar\u0131 art\u0131rmaqla b\u0259rab\u0259r, \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz\u0259 regionda etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f imicini qazand\u0131r\u0131r. El\u0259c\u0259 d\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistanla aram\u0131zda olan bu mar\u015frutlar vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan mallar\u0131n\u0131n Asiya bazarlar\u0131na v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan mallar\u0131n\u0131n Avropa bazar\u0131na \u00e7\u0131xmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n q\u0131sa v\u0259 \u0259n ucuz \u015f\u0259kild\u0259 yola sahib olma\u011f\u0131m\u0131z, \u00f6lk\u0259l\u0259rin ixrac potensial\u0131n\u0131n artmas\u0131na da \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u00f6hf\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da sadalanan b\u00fct\u00fcn layih\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 Qazax\u0131stan &#8211; T\u00fcrkm\u0259nistan &#8211; \u0130ran v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan &#8211; T\u00fcrkm\u0259nistan &#8211; \u0130ran &#8211; Oman d\u0259miryollar\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan aras\u0131nda olan n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rind\u0259n ortaq istifad\u0259, M\u0259rk\u0259zi Asiya &#8211; Yax\u0131n \u015e\u0259rq aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n bu iki \u00f6lk\u0259y\u0259 yeni tranzit imkanlar\u0131 yarad\u0131r. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u015e\u0259rq v\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda m\u0259rk\u0259z m\u00f6vqed\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n T\u00fcrk \u015euras\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin tranzit imkanlar\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla, onlara iqtisadi, siyasi, n\u0259qliyyat-tranzit v\u0259 r\u0259q\u0259msal sferada yeni dividentl\u0259r qazand\u0131r\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan il\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan aras\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 olan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn inki\u015faf\u0131 T\u00fcrk co\u011frafiyas\u0131n\u0131n rolunu beyn\u0259lxalq arenada g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son 5 ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 2018-ci ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u018fl\u0259t Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259ti Liman\u0131 v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Liman\u0131 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rm\u0131\u015f, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259hsullar\u0131n da\u015f\u0131nma m\u00fcdd\u0259tini \u00f6n\u0259mli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaltm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyi bu \u00f6lk\u0259ni T\u00fcrkm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn Avropaya a\u00e7\u0131lan p\u0259nc\u0259r\u0259 durumuna g\u0259tirmi\u015fdir . Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259miryolu infrastrukturu T\u00fcrkm\u0259n mallar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropaya, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli bir vasit\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu, \u0259sas\u0259n resurs v\u0259 xammal ixracat\u00e7\u0131s\u0131 olan T\u00fcrk \u015euras\u0131n\u0131n \u00d6zb\u0259kistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan kimi \u00fczvl\u0259rin\u0259 d\u0259 \u00f6z y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n\u0131 bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":181201,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/859339.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son 5 ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 2018-ci ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u018fl\u0259t Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259ti Liman\u0131 v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Liman\u0131 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rm\u0131\u015f, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259hsullar\u0131n da\u015f\u0131nma m\u00fcdd\u0259tini \u00f6n\u0259mli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaltm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyi bu \u00f6lk\u0259ni T\u00fcrkm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn Avropaya a\u00e7\u0131lan p\u0259nc\u0259r\u0259 durumuna g\u0259tirmi\u015fdir .&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181200"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=181200"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181200\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/181201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=181200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=181200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=181200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}