{"id":181313,"date":"2020-06-19T10:31:26","date_gmt":"2020-06-19T07:31:26","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=181313"},"modified":"2020-06-19T10:31:26","modified_gmt":"2020-06-19T07:31:26","slug":"d-vitamini-n%c9%99-ucun-vacibdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=181313","title":{"rendered":"D vitamini n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir?"},"content":{"rendered":"<p>Britaniyan\u0131n S\u0259hiyy\u0259 \u0130dar\u0259si karantin bit\u0259n\u0259d\u0259k yaz v\u0259 yay aylar\u0131nda h\u0259r g\u00fcn D vitamini q\u0259bul etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir. Biz, ad\u0259t\u0259n, bu vitamini a\u00e7\u0131q havada g\u0259z\u0259rk\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n b\u0259d\u0259nimizin a\u00e7\u0131q hiss\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259ym\u0259si il\u0259 q\u0259bul edirik.<\/p>\n<p>D vitaminini h\u0259m d\u0259 &#8220;g\u00fcn\u0259\u015f vitamini&#8221; adland\u0131r\u0131rlar. O, dig\u0259r vitaminl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, infeksiyalarla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. Bu, x\u00fcsusil\u0259 pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 vacibdir.<\/p>\n<p>D vitaminini q\u0259bul etm\u0259k kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xeyirlidir?<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 koronavirus epidemiyas\u0131ndan \u0259vv\u0259l britaniyal\u0131lara t\u00f6vsiy\u0259 edilmi\u015fdi ki, q\u0131\u015f aylar\u0131nda (oktyabrdan marta q\u0259d\u0259r), k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r vaxt ke\u00e7irmirl\u0259rs\u0259, il boyu h\u0259r g\u00fcn 10 mkq D vitamini q\u0259bul etsinl\u0259r.<\/p>\n<p>Britaniyal\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 hallarda D vitaminini g\u00fcnd\u0259lik q\u0259bul etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r:<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r siz dem\u0259k olar ki, a\u00e7\u0131q havada olmursunuzsa, m\u0259s\u0259l\u0259n, siz sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc qorumal\u0131s\u0131n\u0131zsa (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u00fcr\u0259k \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra, ke\u00e7iril\u0259n a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likd\u0259n sonra v\u0259 sair) v\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xanda ad\u0259t\u0259n qapal\u0131 geyinirsinizs\u0259.<\/p>\n<p>T\u00fcnd d\u0259ri r\u0259ngi olan insanlar a\u00e7\u0131q havada vaxt ke\u00e7irs\u0259l\u0259r d\u0259, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r &#8220;g\u00fcn\u0259\u015f vitamini&#8221; almaya bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>D vitamini n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r?<\/p>\n<p>D vitamini di\u015fl\u0259ri, s\u00fcm\u00fckl\u0259ri v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir.<\/p>\n<p>K\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 bu vitaminin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 raxit-s\u00fcm\u00fckl\u0259rin inki\u015faf etm\u0259m\u0259si v\u0259 skeletin deformasiyas\u0131 x\u0259st\u0259liyin\u0259, b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 is\u0259 osteomalasiyaya &#8211; s\u00fcm\u00fckl\u0259rin mineral \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan yum\u015falmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259zi ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rib ki, bu vitamin biz\u0259 adi soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 qripl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Lakin D vitamininin immuniteti y\u00fcks\u0259ltm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat yoxdur.<\/p>\n<p>B\u0259zi ara\u015fd\u0131rmalar D vitamininin a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259sini v\u0259 m\u00f6vs\u00fcmi depressiyan\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Bu vitaminin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0259tta \u0259s\u0259b sisteminin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 v\u0259 psixi sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar var.<\/p>\n<p>Bu vitamini b\u00f6y\u00fck dozalarda q\u0259bul etm\u0259k olarm\u0131?<\/p>\n<p>Bunu etm\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. Qida \u0259lav\u0259si kimi D vitamini z\u0259r\u0259rsiz olsa da, onun uzun m\u00fcdd\u0259t g\u00fcnd\u0259lik v\u0259 \u00e7ox q\u0259bulu z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259hl\u00fck\u0259siz dozalar bel\u0259dir: 1-10 ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar &#8211; g\u00fcnd\u0259 50 mkq-dan \u00e7ox olmayaraq, 12 aya q\u0259d\u0259r olan k\u00f6rp\u0259l\u0259r &#8211; g\u00fcnd\u0259 25 mkq-dan \u00e7ox olmayaraq, b\u00f6y\u00fckl\u0259r g\u00fcnl\u00fck 100 mkq-dan \u00e7ox olmayaraq, qida \u0259lav\u0259si \u015f\u0259klind\u0259 g\u00fcnd\u0259 10 mkq.<\/p>\n<p>B\u0259zi hallarda h\u0259kim dozan\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. B\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri zaman\u0131 is\u0259 bu vitaminin q\u0259bulu m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr.<\/p>\n<p>D vitamini koronavirusdan qoruya bil\u0259rmi?<\/p>\n<p>Bu vitaminin koronavirusdan qoruya bildiyi bar\u0259d\u0259 h\u0259r hans\u0131 s\u00fcbut yoxdur. Bununla yana\u015f\u0131, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesab edir ki, pandemiya zaman\u0131 bu vitamin &#8220;xeyirsiz deyil&#8221;. Vitaminli qida \u0259lav\u0259l\u0259ri b\u0259d\u0259nind\u0259 D vitamini \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n \u0259hval\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259ld\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Yem\u0259kl\u0259rd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r D vitamini varm\u0131?<\/p>\n<p>Ad\u0131na baxmayaraq D vitamini \u0259slind\u0259 b\u0259d\u0259nin kalsium q\u0259buluna cavab ver\u0259n hormondur. Ona ya\u011fl\u0131 bal\u0131q n\u00f6vl\u0259rind\u0259n v\u0259 yumurtadan ba\u015fqa he\u00e7 harada rast g\u0259linmir. Lakin bizim d\u0259rimiz ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi \u015f\u00fcalar\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda adi xolesteroldan \u00f6z hormonunu yarad\u0131r. B\u0259zi istehsal\u00e7\u0131lar yoqurtlara, yulafa v\u0259 marqarin\u0259 sintezl\u0259\u015fdirilmi\u015f vitamin \u0259lav\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Vitamin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nec\u0259 bilm\u0259li?<\/p>\n<p>Yay aylar\u0131nda g\u00fcn\u0259\u015fi havalarda bu vitamin\u0259 t\u0259l\u0259bat \u00e7ox f\u0259rdi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 d\u0259ri r\u0259ngi, b\u0259d\u0259nd\u0259 ya\u011f miqdar\u0131, orqanizmin s\u00fcm\u00fck skeletini ne\u00e7\u0259 m\u00fcdd\u0259t\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi kimi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu, \u00e7ox \u00e7\u0259tin prosesdir&#8221;, &#8211; Warwick Universitetinin tibb tarix\u00e7isi Robert Beavney deyir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 D vitamini \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 simptomlarla deyil, qan analizi il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>R\u00f6ya Rasimq\u0131z\u0131,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Britaniyan\u0131n S\u0259hiyy\u0259 \u0130dar\u0259si karantin bit\u0259n\u0259d\u0259k yaz v\u0259 yay aylar\u0131nda h\u0259r g\u00fcn D vitamini q\u0259bul etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir. Biz, ad\u0259t\u0259n, bu vitamini a\u00e7\u0131q havada g\u0259z\u0259rk\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n b\u0259d\u0259nimizin a\u00e7\u0131q hiss\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259ym\u0259si il\u0259 q\u0259bul edirik. D vitaminini h\u0259m d\u0259 &#8220;g\u00fcn\u0259\u015f vitamini&#8221; adland\u0131r\u0131rlar. O, dig\u0259r vitaminl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, infeksiyalarla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. Bu, x\u00fcsusil\u0259 pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 vacibdir. D vitaminini q\u0259bul etm\u0259k kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xeyirlidir? H\u0259l\u0259 koronavirus epidemiyas\u0131ndan \u0259vv\u0259l britaniyal\u0131lara t\u00f6vsiy\u0259 edilmi\u015fdi ki, q\u0131\u015f aylar\u0131nda (oktyabrdan marta q\u0259d\u0259r), k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r vaxt ke\u00e7irmirl\u0259rs\u0259, il boyu h\u0259r g\u00fcn 10 mkq D vitamini q\u0259bul etsinl\u0259r. Britaniyal\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":181314,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/672d30ab159255084632941537010894830.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Britaniyan\u0131n S\u0259hiyy\u0259 \u0130dar\u0259si karantin bit\u0259n\u0259d\u0259k yaz v\u0259 yay aylar\u0131nda h\u0259r g\u00fcn D vitamini q\u0259bul etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir. Biz, ad\u0259t\u0259n, bu vitamini a\u00e7\u0131q havada g\u0259z\u0259rk\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n b\u0259d\u0259nimizin a\u00e7\u0131q hiss\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259ym\u0259si il\u0259 q\u0259bul edirik. D vitaminini h\u0259m d\u0259 &#8220;g\u00fcn\u0259\u015f vitamini&#8221; adland\u0131r\u0131rlar. O, dig\u0259r vitaminl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, infeksiyalarla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. Bu, x\u00fcsusil\u0259 pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 vacibdir. D vitaminini q\u0259bul&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181313"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=181313"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181313\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/181314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=181313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=181313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=181313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}