{"id":185450,"date":"2020-06-30T10:38:50","date_gmt":"2020-06-30T07:38:50","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=185450"},"modified":"2020-06-30T10:38:50","modified_gmt":"2020-06-30T07:38:50","slug":"baxisimiz-illuziyadan-ibar%c9%99tdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=185450","title":{"rendered":"Bax\u0131\u015f\u0131m\u0131z ill\u00fcziyadan ibar\u0259tdir?"},"content":{"rendered":"<p>Biz d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz v\u0259 q\u0259bul etdiyimiz kimi oldu\u011funa inan\u0131r\u0131q, amma h\u0259qiq\u0259td\u0259 d\u0259 bel\u0259dirmi?<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 biz, beynimizin meydana g\u0259tirdiyi optik ill\u00fcziya i\u00e7ind\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Ekoloji g\u00f6r\u00fc\u015f, g\u00f6zl\u0259rinizi c\u0259ml\u0259\u015fdirdiyiniz n\u00f6qt\u0259nin \u0259traf\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n sah\u0259 il\u0259 birlikd\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n bir anda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz h\u0259r \u015feydir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu d\u0259qiq\u0259 kompyuterinizin ekran\u0131na bax\u0131rs\u0131n\u0131z v\u0259 eyni zamanda kompyuterinizin klaviaturas\u0131n\u0131, ekran\u0131n arxas\u0131ndak\u0131 ota\u011f\u0131, divarda as\u0131l\u0131 olan r\u0259smi v\u0259 h\u0259tta b\u0259lk\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259nizin xaricind\u0259ki m\u0259nz\u0259r\u0259ni d\u0259 g\u00f6r\u0259 bilirsiniz. T\u0259cr\u00fcb\u0259 is\u0259 ekoloji fikrinizin az ya da \u00e7ox bir ill\u00fcziyadan ibar\u0259t oldu\u011funu s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>Amsterdam Universitetind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu t\u0259cr\u00fcb\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l \u201cPsychological Science\u201d jurnal\u0131nda n\u00fcmayi\u015f olundu.<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259nin m\u0259qs\u0259di m\u0259rk\u0259z n\u00f6qt\u0259mizin \u0259traf\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n sah\u0259nin beynimiz t\u0259r\u0259find\u0259n tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut etm\u0259k idi. N\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 beynimiz h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 ekoloji g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczd\u0259 qalan detallar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir nizama oturdaraq biz\u0259 tam bir g\u00f6r\u00fc\u015f, tam bir \u015f\u0259kil verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. T\u0259cr\u00fcb\u0259nin r\u0259hb\u0259ri olan Marte Otten m\u00f6vzu il\u0259 \u0259laq\u0259dar bunlar\u0131 s\u00f6yl\u0259yir: \u201cVizual m\u0259lumat \u00e7ox olmad\u0131qda beynimiz bo\u015fluqlar\u0131 doldurur. Ekoloji fikird\u0259 beynimiz, biz\u0259 \u0259trafda olandan daha az detal g\u00f6st\u0259rir, y\u0259ni bizim \u0259hat\u0259 sah\u0259mizi sad\u0259l\u0259\u015fdirir. Biz d\u0259 buna g\u00f6r\u0259 ekoloji g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fcn optik ill\u00fcziyalar yarad\u0131b-yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259dik.\u201d<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 20 n\u0259f\u0259r i\u015ftirak edib. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lara \u015f\u0259kil, i\u015f\u0131q v\u0259 r\u0259ng bax\u0131m\u0131ndan bir-birind\u0259n f\u0259rqli bir s\u0131ra \u015f\u0259kil g\u00f6st\u0259rildi v\u0259 m\u0259rk\u0259z n\u00f6qt\u0259l\u0259rind\u0259 qalan sah\u0259 il\u0259 \u015f\u0259kilin b\u00fct\u00f6v bir model meydana g\u0259tirdiyini g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri anda kompyuterin si\u00e7an\u0131na (mouse) toxunma\u011f\u0131 ist\u0259nilib. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00a0\u00a0is\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n \u015f\u0259kild\u0259ki formalar\u0131 t\u0259k tip g\u00f6rd\u00fcy\u00fc s\u00fcbut edildi.<\/p>\n<p>Otten n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar bunlar\u0131 deyir: \u201cT\u0259cr\u00fcb\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259ri uy\u011fun \u015f\u0259rtl\u0259r alt\u0131nda ekoloji g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fcn optik bir ill\u00fcziyaya \u00e7evrildiyini g\u00f6st\u0259rir. Bo\u015fluqlar\u0131 doldurmaq,\u00a0 beynimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox t\u0259m\u0259l bir qavray\u0131\u015f mexanizmidir v\u0259 bu s\u0259b\u0259bl\u0259 bu ill\u00fcziyan\u0131 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda da istifad\u0259 edirik.\u201d<\/p>\n<p><strong>R\u00f6ya Rasimq\u0131z\u0131,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biz d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz v\u0259 q\u0259bul etdiyimiz kimi oldu\u011funa inan\u0131r\u0131q, amma h\u0259qiq\u0259td\u0259 d\u0259 bel\u0259dirmi? \u018fslind\u0259 biz, beynimizin meydana g\u0259tirdiyi optik ill\u00fcziya i\u00e7ind\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. Ekoloji g\u00f6r\u00fc\u015f, g\u00f6zl\u0259rinizi c\u0259ml\u0259\u015fdirdiyiniz n\u00f6qt\u0259nin \u0259traf\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n sah\u0259 il\u0259 birlikd\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n bir anda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz h\u0259r \u015feydir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu d\u0259qiq\u0259 kompyuterinizin ekran\u0131na bax\u0131rs\u0131n\u0131z v\u0259 eyni zamanda kompyuterinizin klaviaturas\u0131n\u0131, ekran\u0131n arxas\u0131ndak\u0131 ota\u011f\u0131, divarda as\u0131l\u0131 olan r\u0259smi v\u0259 h\u0259tta b\u0259lk\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259nizin xaricind\u0259ki m\u0259nz\u0259r\u0259ni d\u0259 g\u00f6r\u0259 bilirsiniz. T\u0259cr\u00fcb\u0259 is\u0259 ekoloji fikrinizin az ya da \u00e7ox bir ill\u00fcziyadan ibar\u0259t oldu\u011funu s\u00fcbut edir. Amsterdam Universitetind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu t\u0259cr\u00fcb\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":185451,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4aaa761715935021939716296831073103.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Biz d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz v\u0259 q\u0259bul etdiyimiz kimi oldu\u011funa inan\u0131r\u0131q, amma h\u0259qiq\u0259td\u0259 d\u0259 bel\u0259dirmi? \u018fslind\u0259 biz, beynimizin meydana g\u0259tirdiyi optik ill\u00fcziya i\u00e7ind\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. Ekoloji g\u00f6r\u00fc\u015f, g\u00f6zl\u0259rinizi c\u0259ml\u0259\u015fdirdiyiniz n\u00f6qt\u0259nin \u0259traf\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n sah\u0259 il\u0259 birlikd\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n bir anda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz h\u0259r \u015feydir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu d\u0259qiq\u0259 kompyuterinizin ekran\u0131na bax\u0131rs\u0131n\u0131z v\u0259 eyni zamanda kompyuterinizin klaviaturas\u0131n\u0131, ekran\u0131n arxas\u0131ndak\u0131 ota\u011f\u0131, divarda as\u0131l\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/185450"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=185450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/185450\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/185451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=185450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=185450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=185450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}