{"id":186153,"date":"2020-07-01T13:55:30","date_gmt":"2020-07-01T10:55:30","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=186153"},"modified":"2020-07-01T13:55:30","modified_gmt":"2020-07-01T10:55:30","slug":"dunyada-cins%c9%99-gor%c9%99-ayriseckilik-s%c9%99b%c9%99bind%c9%99n-itirilmis-qizlarin-sayi-140-milyondur-r%c9%99smi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=186153","title":{"rendered":"D\u00fcnyada cins\u0259 g\u00f6r\u0259 ayr\u0131se\u00e7kilik s\u0259b\u0259bind\u0259n \u201citirilmi\u015f\u201d q\u0131zlar\u0131n say\u0131 140 milyondur &#8211; R\u018fSM\u0130"},"content":{"rendered":"<p>BMT-nin \u018fhali Fondunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cD\u00fcnya \u018fhalisinin V\u0259ziyy\u0259ti\u201d adl\u0131 qlobal hesabat\u0131n builki say\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n<p>H\u0259r il t\u0259\u015fkilat\u0131n qlobal miqyasda m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fu bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u00f6vzuya h\u0259sr edil\u0259n hesabatda bu d\u0259f\u0259 d\u00fcnyada qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n m\u00fcxt\u0259lif z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r v\u0259 onlarla m\u00fcbariz\u0259 m\u00f6vzular\u0131 qabard\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Hesabatda qeyd olunur ki, h\u0259r il d\u00fcnyada milyonlarla q\u0131z ail\u0259l\u0259rinin, yax\u0131nlar\u0131n\u0131n v\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 icmalar\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 onlar\u0131 fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi \u0259ziyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyan z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Daha \u00e7ox d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud olan ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rd\u0259n qaynaqlanan bu z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda q\u0131zlar\u0131n erk\u0259n ya\u015fda \u0259r\u0259 verilm\u0259sini, qad\u0131n s\u00fcnn\u0259tini, gender \u0259sasl\u0131 cinsi ayr\u0131-se\u00e7kiliyi (o\u011flan u\u015faqlar\u0131na q\u0131zlara nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox d\u0259y\u0259r verilm\u0259si) v\u0259 dig\u0259r spesifik hallar\u0131 qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>\u201cQ\u0131zlara qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq olunan bu c\u00fcr z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r onlar\u0131n h\u0259yat\u0131nda uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 d\u0259rin travma izl\u0259ri qoymaqla yana\u015f\u0131, q\u0131zlar\u0131n \u00f6z potensiallar\u0131n\u0131 realiz\u0259 etm\u0259k h\u00fcququnu \u0259ll\u0259rind\u0259n alm\u0131\u015f olur\u201d, &#8211; dey\u0259 BMT-nin \u018fhali Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru Nataliya Kanem qeyd edir.<\/p>\n<p>Hesabata \u0259sas\u0259n, ilin sonunad\u0259k d\u00fcnyada t\u0259qrib\u0259n 4,1 milyon\u00a0q\u0131z\u0131n qad\u0131n s\u00fcnn\u0259ti adlanan \u0259ziyy\u0259tli v\u0259 z\u0259r\u0259rli prosedura m\u0259ruz qalaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Eyni zamanda, h\u0259r g\u00fcn d\u00fcnyada orta hesabla 33 min yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 zorla \u0259r\u0259 verilir.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259dd\u0259 o da vur\u011fulan\u0131r ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0131z u\u015faqlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 o\u011flan u\u015faqlar\u0131na daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn verilm\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259si cinsi z\u0259mind\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kilik fenomeninin g\u00fccl\u0259nm\u0259si v\u0259 bel\u0259likl\u0259, 140 milyon \u201citirilmi\u015f\u201d q\u0131z \u00f6vladlar\u0131n\u0131n h\u0259yata g\u0259lm\u0259kd\u0259n m\u0259hrum edilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n da daxil oldu\u011fu \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya regionunda erk\u0259n nikahlar, \u0259sas\u0259n, qanunla qada\u011fand\u0131r v\u0259 bu hallar z\u0259if s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259 olsa azalmaya do\u011fru gedir. Buna baxmayaraq, regionun b\u0259zi yerl\u0259rind\u0259 erk\u0259n nikahlara h\u0259l\u0259 d\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr \u2013 b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n 15 faizi 18 ya\u015f\u0131na \u00e7atmazdan \u00f6nc\u0259 ail\u0259 qurub, b\u0259zi icmalarda is\u0259 iki qad\u0131ndan biri h\u0259tta u\u015faq ya\u015f\u0131nda ik\u0259n \u0259r\u0259 verilib.<\/p>\n<p>Q\u0131z \u00f6vladlar\u0131na nisb\u0259td\u0259 o\u011flan \u00f6vladlar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn verilm\u0259si d\u0259 \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya regionunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. C\u0259nubi Qafqaz\u0131n v\u0259 C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Avropan\u0131n bir s\u0131ra b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox qeyd\u0259 al\u0131nan bu fenomen do\u011fu\u015fun cinsl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 t\u0259bii nisb\u0259tinin pozularaq q\u0131zlara nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>\u201cB\u00fct\u00fcn bu z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 bir amil dayan\u0131r: bu da qad\u0131nlara v\u0259 q\u0131zlara c\u0259miyy\u0259td\u0259 daha az d\u0259y\u0259r verilm\u0259sidir\u201d, &#8211; dey\u0259 BMT-nin \u018fhali Fondunun \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00fczr\u0259 regional ofisinin r\u0259hb\u0259ri Alanna Armitaj qeyd edir.<\/p>\n<p>\u201cBuna baxmayaraq, ham\u0131m\u0131z \u2013 h\u00f6kum\u0259tl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti, r\u0259y \u00f6nd\u0259rl\u0259ri v\u0259 influyenserl\u0259r \u2013 birlikd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k q\u0131zlar\u0131n insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 \u0259lind\u0259n alan bu z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri ke\u00e7mi\u015f\u0259 qovu\u015fdura bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p>Hesabatda d\u00fcnyan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcged\u0259n z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin daha da geni\u015f yay\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratd\u0131\u011f\u0131 da vur\u011fulan\u0131r. Bel\u0259 ki, pandemiya d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox yerind\u0259 ail\u0259l\u0259rin \u00f6z iqtisadi y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erk\u0259n nikahlara daha \u00e7ox \u00fcz tutmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, sosial t\u0259crid v\u0259 karantin \u015f\u0259raitind\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin ba\u011flanmas\u0131 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 qoyulan m\u0259hdudiyy\u0259t g\u0259nc q\u0131zlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat ritmini \u0259ng\u0259ll\u0259yir, d\u0259st\u0259k sisteml\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0259dd \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>\u201cPandemiya h\u0259r g\u00fcn daha \u00e7ox q\u0131z\u0131 m\u00fcxt\u0259lif riskl\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 burax\u0131r. Biz, d\u00fcnyan\u0131n ist\u0259nil\u0259n yerind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131ndan yararlana bilm\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00f6z se\u00e7iml\u0259rini m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 ed\u0259 bilm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rimizi ikiqat art\u0131rmal\u0131y\u0131q\u201d, &#8211; dey\u0259 Alanna Armitaj bildirir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BMT-nin \u018fhali Fondunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cD\u00fcnya \u018fhalisinin V\u0259ziyy\u0259ti\u201d adl\u0131 qlobal hesabat\u0131n builki say\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. H\u0259r il t\u0259\u015fkilat\u0131n qlobal miqyasda m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fu bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u00f6vzuya h\u0259sr edil\u0259n hesabatda bu d\u0259f\u0259 d\u00fcnyada qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n m\u00fcxt\u0259lif z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r v\u0259 onlarla m\u00fcbariz\u0259 m\u00f6vzular\u0131 qabard\u0131l\u0131b. Hesabatda qeyd olunur ki, h\u0259r il d\u00fcnyada milyonlarla q\u0131z ail\u0259l\u0259rinin, yax\u0131nlar\u0131n\u0131n v\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 icmalar\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 onlar\u0131 fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi \u0259ziyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyan z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. Daha \u00e7ox d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud olan ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rd\u0259n qaynaqlanan bu z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda q\u0131zlar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":186154,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300.jpg",620,349,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300.jpg",620,349,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300.jpg",620,349,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300.jpg",620,349,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300.jpg",620,349,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300.jpg",620,349,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/abuz-sexual_11443200_75932300.jpg",620,349,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"BMT-nin \u018fhali Fondunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cD\u00fcnya \u018fhalisinin V\u0259ziyy\u0259ti\u201d adl\u0131 qlobal hesabat\u0131n builki say\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. H\u0259r il t\u0259\u015fkilat\u0131n qlobal miqyasda m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fu bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u00f6vzuya h\u0259sr edil\u0259n hesabatda bu d\u0259f\u0259 d\u00fcnyada qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n m\u00fcxt\u0259lif z\u0259r\u0259rli t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r v\u0259 onlarla m\u00fcbariz\u0259 m\u00f6vzular\u0131 qabard\u0131l\u0131b. Hesabatda qeyd olunur ki, h\u0259r il d\u00fcnyada&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/186153"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=186153"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/186153\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/186154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=186153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=186153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=186153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}