{"id":188129,"date":"2020-07-05T13:10:22","date_gmt":"2020-07-05T10:10:22","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=188129"},"modified":"2020-07-05T13:10:22","modified_gmt":"2020-07-05T10:10:22","slug":"d%c9%99bd%c9%99b%c9%99li-v%c9%99-israfci-toy-m%c9%99clisl%c9%99rind%c9%99n-yaxa-qurtarmaq-ucun-yaxsi-furs%c9%99tdir-sosioloq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=188129","title":{"rendered":"D\u0259bd\u0259b\u0259li v\u0259 israf\u00e7\u0131 toy m\u0259clisl\u0259rind\u0259n yaxa qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 f\u00fcrs\u0259tdir &#8211; Sosioloq"},"content":{"rendered":"<p>Uzun ill\u0259rdir ki, toylar\u0131m\u0131zda, h\u0259tta yas m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 israf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n edilm\u0259si ictimaiyy\u0259td\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 olunan v\u0259 t\u0259nqid\u0259 m\u0259ruz qalan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Lakin b\u00fct\u00fcn bu t\u0259nqid v\u0259 q\u0131naqlara baxmayaraq, m\u00f6vzu aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmir, \u0259ksin\u0259 bu sah\u0259d\u0259 probleml\u0259r artaraq daha qabar\u0131q formada \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verm\u0259y\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin \u00dcsk\u00fcdar Universitetinin Sosiologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, sosiologiya elml\u0259ri doktoru, professor \u018fb\u00fclf\u0259z S\u00fcleymanl\u0131\u00a0<a href=\"http:\/\/trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 bildirib ki, toylar\u0131m\u0131z\u0131n art\u0131q uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, h\u0259m toy sahibi, h\u0259m d\u0259 d\u0259v\u0259t olunan qonaqlar \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi bir maddi y\u00fck\u0259 \u00e7evrildiyi he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil. Bel\u0259 ki, \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi indi toyda toplan\u0131lan pullarla toy sahibi h\u0259r hans\u0131 ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259 bilmir. Bu pul \u0259ks\u0259r hallarda yaln\u0131z restoran v\u0259 m\u00fc\u011f\u0259nni x\u0259rcl\u0259rin\u0259 kifay\u0259t edir:<\/p>\n<p>&#8220;H\u0259m d\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n ayl\u0131q m\u0259vacibl\u0259 ail\u0259sini doland\u0131ran orta g\u0259lirli Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ayda t\u0259xmin\u0259n 3-4 toy m\u0259clisind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k v\u0259 ora &#8220;pul yazd\u0131rmaq&#8221; iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Eyni zamanda, toylardak\u0131 yekn\u0259s\u0259qlik v\u0259 h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259s \u0259lav\u0259 psixoloji g\u0259rginliy\u0259 s\u0259b\u0259b olur. T\u0259bii ki, bu sah\u0259d\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u0259lir \u0259ld\u0259 ed\u0259n i\u015f adamlar\u0131 v\u0259 \u015fou biznes \u0259hli var. H\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259ziyy\u0259tin m\u0259hz bu c\u00fcr davam etm\u0259sini h\u0259m arzulay\u0131r, h\u0259m d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bli\u011fat \u00fcsullar\u0131 il\u0259 buna nail olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu, \u0259slind\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fin hakim oldu\u011fu istehlak c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn spesifik bir hald\u0131r. Bu c\u00fcr c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 sosial h\u0259yat h\u0259qiq\u0259t prizmas\u0131ndan uzaqla\u015faraq fantaziyalar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi bir sferaya \u00e7evrilir&#8221;.<\/p>\n<p>\u018f.S\u00fcleymanl\u0131 qeyd edib ki, bel\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 f\u0259rdl\u0259r ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, arzu v\u0259 x\u0259yallar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 istehlak davran\u0131\u015f\u0131 s\u0259rgil\u0259yirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki g\u00f6st\u0259ri\u015fin t\u0259qdim etdiyi simvollar onlar\u0131n arzular\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259f olaraq se\u00e7m\u0259k, bu c\u00fcr h\u0259yat t\u0259rzini m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bli\u011fat vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 diqt\u0259 etm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Sosioluqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, indi art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada koronavirusun meydana g\u0259tirdiyi \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 insanlar h\u0259m sa\u011flaml\u0131q, h\u0259m d\u0259 maddi bax\u0131mdan bir \u00e7ox istehlak v\u0259rdi\u015fl\u0259rini yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irirl\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 indiki zamanda d\u00fcnyada d\u0259bd\u0259b\u0259 v\u0259 israf\u00e7\u0131l\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olan istehlak davran\u0131\u015flar\u0131ndan boyun qa\u00e7\u0131rma hallar\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Buraya h\u0259m\u00e7inin toy m\u0259clisl\u0259ri, ad g\u00fcnl\u0259ri kimi m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v \u0259yl\u0259nc\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 aiddir:<\/p>\n<p>&#8220;Art\u0131q ara m\u0259s\u0259f\u0259ni qorumaq v\u0259 yoluxma riskin\u0259 g\u00f6r\u0259 toylarda qonaqlar\u0131n say\u0131n\u0131 azaltmaq laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k. Hesab edir\u0259m ki, bu v\u0259ziyy\u0259t d\u0259bd\u0259b\u0259li v\u0259 l\u00fczumsuz israf\u00e7\u0131 toy m\u0259clisl\u0259rind\u0259n yaxa qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 f\u00fcrs\u0259tdir. Ail\u0259 i\u00e7ind\u0259, t\u0259bi\u0259t qoynunda h\u0259r k\u0259sin deyib-g\u00fcl\u00fcb xo\u015f vaxt ke\u00e7ir\u0259c\u0259yi \u00e7ox dar\u0131xd\u0131\u011f\u0131m\u0131z el \u015f\u0259nlikl\u0259rini yenid\u0259n canland\u0131ra bil\u0259rik&#8221;.<\/p>\n<p>\u018f.S\u00fcleymanl\u0131 qeyd edib ki, ail\u0259 v\u0259 nikah institutu m\u00f6vzusunda son aylarda Az\u0259rbaycanda v\u0259 xaricd\u0259 t\u0259hsil alan 900 g\u0259nc respondent aras\u0131nda sor\u011fu ke\u00e7irib. 80 suall\u0131q anket t\u0259dqiqat\u0131nda &#8220;Hans\u0131 n\u00f6v m\u0259rasiml\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurma\u011f\u0131 arzu edirsiniz&#8221; sual\u0131na respondentl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir hiss\u0259si &#8211; 23 faizi &#8220;ail\u0259 daxilind\u0259 ki\u00e7ik bir kampaniya&#8221; cavab\u0131n\u0131 verib:<\/p>\n<p>&#8220;Buradan bel\u0259 bir n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, g\u0259ncl\u0259r d\u0259 bu c\u00fcr izdihaml\u0131, menyu v\u0259 qonaqlar\u0131n say \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n toy m\u0259rasiml\u0259rind\u0259n s\u0131x\u0131l\u0131blar. Toy az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n sosial h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00e7ox vacib komponentl\u0259rind\u0259n biridir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259r bir k\u0259s toy g\u00fcn\u00fcn\u00fcn yaddaqalan ke\u00e7m\u0259si, \u00f6m\u00fcr boyu xatir\u0259l\u0259rd\u0259 qalmas\u0131n\u0131 arzu edir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259, toylar\u0131m\u0131z\u0131 \u0259sl m\u0259qs\u0259din\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 onlar h\u0259qiqi m\u0259nada ham\u0131n\u0131n z\u00f6vq alaca\u011f\u0131 bir \u015f\u0259nlik ab-havas\u0131nda ke\u00e7irilm\u0259lidir. Toylar\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z m\u0259clisl\u0259rimizd\u0259n ba\u015flamal\u0131y\u0131q. &#8220;El-al\u0259m n\u0259 dey\u0259r&#8221; kimi l\u00fczumsuz fikirl\u0259rd\u0259n qurtulmal\u0131, istehlak c\u0259miyy\u0259tinin t\u0259bli\u011fat ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131n t\u0259zyiql\u0259rin\u0259 tab g\u0259tirm\u0259yi bacarmal\u0131y\u0131q. Onda h\u0259m toylar\u0131m\u0131z insanlara maddi bax\u0131mdan y\u00fck olmayacaq, h\u0259m d\u0259 daha b\u0259r\u0259k\u0259tli v\u0259 \u015f\u0259n ke\u00e7\u0259c\u0259k. Bu i\u015fd\u0259 K\u0130V-l\u0259rin d\u0259 \u00f6hd\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr. Bel\u0259 ki onlar da \u00e7ox d\u0259bd\u0259b\u0259li toylar\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri (m\u0259murlar, ictimai xadiml\u0259r v\u0259 s) toylarda l\u00fczumsuz israfa yol verdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259nqid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fsalar, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259rl\u0259r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun ill\u0259rdir ki, toylar\u0131m\u0131zda, h\u0259tta yas m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 israf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n edilm\u0259si ictimaiyy\u0259td\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 olunan v\u0259 t\u0259nqid\u0259 m\u0259ruz qalan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Lakin b\u00fct\u00fcn bu t\u0259nqid v\u0259 q\u0131naqlara baxmayaraq, m\u00f6vzu aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmir, \u0259ksin\u0259 bu sah\u0259d\u0259 probleml\u0259r artaraq daha qabar\u0131q formada \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verm\u0259y\u0259 davam edir. T\u00fcrkiy\u0259nin \u00dcsk\u00fcdar Universitetinin Sosiologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, sosiologiya elml\u0259ri doktoru, professor \u018fb\u00fclf\u0259z S\u00fcleymanl\u0131\u00a0Trend-\u0259 bildirib ki, toylar\u0131m\u0131z\u0131n art\u0131q uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, h\u0259m toy sahibi, h\u0259m d\u0259 d\u0259v\u0259t olunan qonaqlar \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi bir maddi y\u00fck\u0259 \u00e7evrildiyi he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil. Bel\u0259 ki, \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi indi toyda toplan\u0131lan pullarla&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":188130,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/toy_uzuk_012458.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Uzun ill\u0259rdir ki, toylar\u0131m\u0131zda, h\u0259tta yas m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 israf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n edilm\u0259si ictimaiyy\u0259td\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 olunan v\u0259 t\u0259nqid\u0259 m\u0259ruz qalan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Lakin b\u00fct\u00fcn bu t\u0259nqid v\u0259 q\u0131naqlara baxmayaraq, m\u00f6vzu aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmir, \u0259ksin\u0259 bu sah\u0259d\u0259 probleml\u0259r artaraq daha qabar\u0131q formada \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verm\u0259y\u0259 davam edir. T\u00fcrkiy\u0259nin \u00dcsk\u00fcdar Universitetinin Sosiologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, sosiologiya elml\u0259ri doktoru, professor \u018fb\u00fclf\u0259z S\u00fcleymanl\u0131\u00a0Trend-\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/188129"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=188129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/188129\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/188130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=188129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=188129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=188129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}