{"id":18987,"date":"2018-10-15T11:22:26","date_gmt":"2018-10-15T08:22:26","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=18987"},"modified":"2018-10-15T11:22:26","modified_gmt":"2018-10-15T08:22:26","slug":"usagin-cinsi-kimd%c9%99n-asilidir-anadan-yoxsa-atadan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=18987","title":{"rendered":"U\u015fa\u011f\u0131n cinsi kimd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r &#8211; ANADAN yoxsa ATADAN?"},"content":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131n do\u011fulmas\u0131 b\u00f6y\u00fck bir sevinc v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlikdir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, he\u00e7 d\u0259 h\u0259r ail\u0259y\u0259 bu sevinci ya\u015famaq qism\u0259t olmur.<\/p>\n<p>Lakin bunu anlamayan v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n cinsin\u0259 g\u00f6r\u0259 &#8220;naraz\u0131&#8221; olanlar da tap\u0131l\u0131r. Bel\u0259 naraz\u0131 olnalar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ki\u015fil\u0259rdir &#8211; &#8220;filank\u0259sin 2 o\u011flu var, m\u0259nim is\u0259&#8230;&#8221;, &#8220;o\u011flan olmal\u0131d\u0131r&#8221;, &#8220;o\u011flan ist\u0259yir\u0259m&#8221; v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qad\u0131nlar bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 s\u0131x\u0131l\u0131r, \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcnahkar hesab edir, buna g\u00f6r\u0259 q\u0131naq v\u0259 b\u0259z\u0259n h\u0259tta \u015fidd\u0259t \u00a0obyektin\u0259 \u00e7evrilir. Bu &#8220;r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131qdan&#8221; qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131q qad\u0131nlar n\u0259l\u0259r\u0259 \u0259l at\u0131r &#8211; says\u0131z selektiv abortlar, riskli hamil\u0259likl\u0259r, h\u0259tta \u00f6l\u00fcm. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Respublika Perinatal M\u0259rk\u0259zind\u0259 ba\u015f vermi\u015f d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259 m\u0259hz bunun n\u00f6vb\u0259ti s\u00fcbutudur&#8230;<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> bildirir ki, bu m\u0259qal\u0259d\u0259 biz u\u015fa\u011f\u0131n cinsinin nec\u0259 formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259slind\u0259 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 oldu\u011funu siz\u0259 izah ed\u0259rik.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259,<\/p>\n<p>\u0130nsan b\u0259d\u0259ni milyonlarla h\u00fcceyr\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. H\u0259r h\u00fcceyr\u0259nin i\u00e7\u0259risind\u0259 n\u00fcv\u0259, n\u00fcv\u0259nin i\u00e7\u0259risind\u0259 \u2013 xromosomlar yerl\u0259\u015fir. Xromosomlar genl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. M\u0259hz genl\u0259r bizim g\u00f6z, d\u0259ri, sa\u00e7 r\u0259ngi, madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 s. \u00f6z\u0259llikl\u0259ri haqq\u0131nda b\u00fct\u00fcn m\u0259lumatlar\u0131 ba\u015f\u0131y\u0131r. Genl\u0259r gen toplusunu (genotip) yarad\u0131r. Gen toplusu h\u0259r bir insanda f\u0259rqlidir.<\/p>\n<p>Qad\u0131nlar\u0131n xromosom d\u0259sti 46XX kimi, ki\u015fil\u0259rin \u2013 46XY kimi i\u015far\u0259 olunur. 44 xromosom qeyri-cinsi (dediyimiz kimi, g\u00f6z, sa\u00e7, d\u0259ri r\u0259ngi v\u0259 s.), 2 xromosom is\u0259 cinsidir. Qad\u0131nlarda cinsi xromosomlar XX, ki\u015fil\u0259rd\u0259 XY kimi i\u015far\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Spermatozoid v\u0259 yumurta h\u00fcceyr\u0259sinin h\u0259r birisind\u0259 yaln\u0131z xromosomlar\u0131n yar\u0131s\u0131, y\u0259ni 23 olur \u2013 22 qeyri-cinsi xromosom + 1 cinsi xromosom, ki sonra bu h\u00fccer\u0259l\u0259r birl\u0259\u015f\u0259nd\u0259 yeni orqanizmin tam xromosom d\u0259sti (23+23=46) al\u0131ns\u0131n.<\/p>\n<p>Qad\u0131nlarda b\u00fct\u00fcn yumurta h\u00fcceyr\u0259l\u0259rind\u0259 yaln\u0131z X cinsi xromosomlar\u0131 (qad\u0131n orqanizmind\u0259 dig\u0259r cinsi xromosom m\u00f6vcud deyil!) olur \u2013 23X. Ki\u015fi spermatozoidl\u0259ri is\u0259 f\u0259rqlidir &#8211; onlar ya X, ya da Y cinsi xromosomlar\u0131na malik olur (23X v\u0259 ya 23Y).<\/p>\n<p>Bu h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin birl\u0259\u015fm\u0259si (mayalanma) n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni orqanizmin xromosom d\u0259sti formala\u015f\u0131r. Bu d\u0259st ya 46XX v\u0259 ya 46XY \u015f\u0259klind\u0259 ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Yumurta h\u00fcceyr\u0259si X-xromosomuna malik olan spermatozoid t\u0259r\u0259find\u0259n mayalanarsa, bu zaman q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 (23X+23X=46XX), Y-xromosomuna malik olan spermatozoid t\u0259r\u0259find\u0259n mayalanarsa, o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131 (23X+23Y=46XY) inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, fiziki olaraq u\u015fa\u011f\u0131n cinsinin formala\u015fmas\u0131nda yaln\u0131z atan\u0131n &#8220;rolu&#8221; var, anan\u0131n is\u0259 he\u00e7 bir rolu yoxdur.<\/p>\n<p>Lakin bunu da dem\u0259k tam d\u00fczg\u00fcn deyil. B\u0259li, u\u015fa\u011f\u0131n cinsini spermatozoid formala\u015fd\u0131r\u0131r, ancaq h\u0259r bir konkret halda hans\u0131 spermatozoid (X v\u0259 ya Y) bunu ed\u0259c\u0259k n\u0259 ki\u015fi, n\u0259 d\u0259 qad\u0131ndan as\u0131l\u0131 deyil v\u0259 bunu qabaqcadan proqnozla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n cinsin\u0259 aid olan he\u00e7 bir &#8220;hesablama&#8221; d\u0259qiq n\u0259tic\u0259 vermir v\u0259 ver\u0259 d\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Bunu yaln\u0131z Uca Allah\u0131m\u0131z t\u0259yin edir.<\/p>\n<p>M\u00fcq\u0259dd\u0259s Quranda bu haqda konkret olaraq deyilir:<\/p>\n<p>\u201cG\u00f6yl\u0259rin v\u0259 yerin h\u00f6km\u00fc Allah\u0131n \u0259lind\u0259dir. O, ist\u0259diyini yarad\u0131r, ist\u0259diyin\u0259 ancaq q\u0131z, ist\u0259diyin\u0259 d\u0259 ancaq o\u011flan b\u0259x\u015f edir\u201d (\u0259\u015f-\u015eura, 49).<\/p>\n<p>Allah\u0131nm\u0131 q\u0259rar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xacaqs\u0131n\u0131z?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131n do\u011fulmas\u0131 b\u00f6y\u00fck bir sevinc v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlikdir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, he\u00e7 d\u0259 h\u0259r ail\u0259y\u0259 bu sevinci ya\u015famaq qism\u0259t olmur. Lakin bunu anlamayan v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n cinsin\u0259 g\u00f6r\u0259 &#8220;naraz\u0131&#8221; olanlar da tap\u0131l\u0131r. Bel\u0259 naraz\u0131 olnalar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ki\u015fil\u0259rdir &#8211; &#8220;filank\u0259sin 2 o\u011flu var, m\u0259nim is\u0259&#8230;&#8221;, &#8220;o\u011flan olmal\u0131d\u0131r&#8221;, &#8220;o\u011flan ist\u0259yir\u0259m&#8221; v\u0259 s. Qad\u0131nlar bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 s\u0131x\u0131l\u0131r, \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcnahkar hesab edir, buna g\u00f6r\u0259 q\u0131naq v\u0259 b\u0259z\u0259n h\u0259tta \u015fidd\u0259t \u00a0obyektin\u0259 \u00e7evrilir. Bu &#8220;r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131qdan&#8221; qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131q qad\u0131nlar n\u0259l\u0259r\u0259 \u0259l at\u0131r &#8211; says\u0131z selektiv abortlar, riskli hamil\u0259likl\u0259r, h\u0259tta \u00f6l\u00fcm. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Respublika Perinatal M\u0259rk\u0259zind\u0259 ba\u015f vermi\u015f d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18988,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[11],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1.jpg",530,360,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1.jpg",530,360,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1.jpg",530,360,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1.jpg",530,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1.jpg",530,360,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1.jpg",530,360,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/pol-1.jpg",530,360,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=11\" rel=\"category\">Manset<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u015fa\u011f\u0131n do\u011fulmas\u0131 b\u00f6y\u00fck bir sevinc v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlikdir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, he\u00e7 d\u0259 h\u0259r ail\u0259y\u0259 bu sevinci ya\u015famaq qism\u0259t olmur. Lakin bunu anlamayan v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n cinsin\u0259 g\u00f6r\u0259 &#8220;naraz\u0131&#8221; olanlar da tap\u0131l\u0131r. Bel\u0259 naraz\u0131 olnalar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ki\u015fil\u0259rdir &#8211; &#8220;filank\u0259sin 2 o\u011flu var, m\u0259nim is\u0259&#8230;&#8221;, &#8220;o\u011flan olmal\u0131d\u0131r&#8221;, &#8220;o\u011flan ist\u0259yir\u0259m&#8221; v\u0259 s. Qad\u0131nlar bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 s\u0131x\u0131l\u0131r, \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcnahkar hesab edir,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18987"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18987"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18987\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}