{"id":19363,"date":"2018-10-16T16:21:33","date_gmt":"2018-10-16T13:21:33","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=19363"},"modified":"2018-10-16T16:21:33","modified_gmt":"2018-10-16T13:21:33","slug":"komit%c9%99d%c9%99n-sos-kisil%c9%99rin-sayi-arta-qadinlarin-sayi-azala-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=19363","title":{"rendered":"Komit\u0259d\u0259n SOS! Ki\u015fil\u0259rin say\u0131 arta, qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 azala bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Qeyri-r\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 hamil\u0259 qad\u0131ndan 30-u abort etdirir. Sosioloqlar\u0131n fikrin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259g\u0259r bu templ\u0259 gets\u0259, 2050-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259halisinin 12 milyona \u00e7atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar real olmaya bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, bunu trend-\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 analitik ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Aynur Veys\u0259lova deyib.<\/p>\n<p>A.Veys\u0259lovan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2050-ci il\u0259d\u0259k \u0259hali 12 milyona \u00e7atsa bel\u0259, selektiv abortlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 cins nisb\u0259tinin pozulmas\u0131 davam ed\u0259rs\u0259, \u0259halinin t\u0259rkibind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 azala, ki\u015fil\u0259rin say\u0131 arta bil\u0259r. Bu is\u0259 genefondumuza m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259kl\u0259 onun pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olar.<\/p>\n<p>Komit\u0259 r\u0259smisi deyib ki, bioloji normaya \u0259sas\u0259n, do\u011fulan h\u0259r 100 q\u0131za 105-107 o\u011flan d\u00fc\u015fm\u0259lidir. Az\u0259rbaycanda is\u0259 art\u0131q k\u0259skin f\u0259rql\u0259nm\u0259 var v\u0259 h\u0259r 100 q\u0131za 114 o\u011flan d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Bunun art\u0131q demoqrafik problem oldu\u011funu dey\u0259n A.Veys\u0259lova qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan qanunvericiliyi abortlar\u0131 qada\u011fan etmir. \u00d6lk\u0259d\u0259 abortlar\u0131n 6 h\u0259ft\u0259lik m\u00fcdd\u0259t\u0259 q\u0259d\u0259r ambulator \u015f\u0259raitd\u0259, 6 h\u0259ft\u0259d\u0259n 12 h\u0259ft\u0259y\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259td\u0259 is\u0259 yaln\u0131z stasionar m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131lmas\u0131na icaz\u0259 verilir:<\/p>\n<p>&#8220;Amma hamil\u0259lik 12 h\u0259ft\u0259ni ke\u00e7ibs\u0259, o zaman x\u00fcsusi sosial v\u0259 tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r olmal\u0131d\u0131r, \u0259ks halda aborta icaz\u0259 verilmir. Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 aktual probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n cins\u0259 g\u00f6r\u0259 nisb\u0259tinin pozulmas\u0131d\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, Az\u0259rbaycan da bu problemd\u0259n k\u0259narda qalmay\u0131b. Ail\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n, qay\u0131nana v\u0259 qay\u0131natan\u0131n ist\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 o\u011flan u\u015faqlar\u0131n\u0131n ana b\u0259tnind\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131, q\u0131z u\u015faqlar\u0131n\u0131n is\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si c\u0259miyy\u0259td\u0259 gender balans\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 genefondun pozulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Komit\u0259 r\u0259smisinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, statistikaya \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda abortlar\u0131n say\u0131 h\u0259r il art\u0131r. 2003-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda abort ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 16 912, 2010-cu ild\u0259 26 801, 2016-c\u0131 ild\u0259 34 569, 2017-ci ild\u0259 37 618 qad\u0131n abort etdirib. Abortlar\u0131n \u00e7oxu ya\u015f\u0131 29-d\u0259k olan qad\u0131nlar\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr:<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycanda selektiv abortlarla ba\u011fl\u0131 statistikan\u0131n apar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ancaq yenido\u011fulan u\u015faqlar\u0131n nisb\u0259tin\u0259 \u0259saslanaraq, bel\u0259 fikr\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, u\u015faqlar\u0131n cinsiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 abortlara yol verilir&#8221;.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda abortlar\u0131n d\u00fcnyada \u0259n aktual probleml\u0259rd\u0259n biri oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259n A.Veys\u0259lova qeyd edib ki, MDB \u00f6lk\u0259l\u0259ri diri do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r olmas\u0131na baxmayaraq, abortlar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada h\u0259l\u0259 y\u00fcks\u0259k yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131blar.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada abortlar\u0131n 22 faizi inki\u015faf etmi\u015f, 78 faizi is\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 il \u0259rzind\u0259 28 milyon, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 il \u0259rzind\u0259 182 milyon abort edilir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u00fcnyada abortlar\u0131n 40 faizi qad\u0131nlar\u0131n \u00f6z arzusu, 25 faizi ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 gor\u0259, 23 faizi sosial g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, 12 faizi is\u0259 tibbi gost\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 edilir. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na g\u00f6r\u0259, h\u0259r il d\u00fcnyada 70 mind\u0259n art\u0131q qad\u0131n m\u0259hz abort n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6l\u00fcr. Bunun ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi qad\u0131nlar\u0131n riskli hesab edil\u0259n abortlara meyill\u0259nm\u0259sidir. Riskli abortlar ad\u0259t\u0259n 12 h\u0259ft\u0259lik v\u0259 daha b\u00f6y\u00fck hamil\u0259liyin s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r ki, h\u0259kiml\u0259r bunu qad\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 say\u0131rlar.<\/p>\n<p>A.Veys\u0259lovan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259halinin reproduktiv sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qeydin\u0259 qalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif ya\u015f qruplar\u0131 aras\u0131nda, orta v\u0259 orta ixtisas m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin yuxar\u0131 sinif \u015fagirdl\u0259ri v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri aras\u0131nda maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si vacibdir. Eyni zamanda, abort m\u0259qs\u0259di il\u0259 qad\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259txanalar\u0131na, x\u0259st\u0259xanalar\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131 fikirl\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131nd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kiml\u0259r abortun f\u0259sadlar\u0131, psixoloqlar is\u0259 bunun psixi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259c\u0259yi probleml\u0259ri onlar\u0131n n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131d\u0131rlar:<\/p>\n<p>&#8220;Ginekoloji kabinetl\u0259rd\u0259 abortun qad\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 aid plakatlar, fotolar v\u0259 dig\u0259r t\u0259bli\u011fat vasit\u0259l\u0259ri olsa, bu aborta haz\u0131rla\u015fan qad\u0131na m\u00fcsb\u0259t m\u0259nada t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259 sosial \u00e7arxlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 K\u0130V-d\u0259 bu m\u0259lumatlar\u0131n daha \u0259trafl\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 da z\u0259ruri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. H\u0259m\u00e7inin bu problem\u0259 dair filml\u0259rin \u00e7\u0259kilib televiziya ekranlar\u0131nda, internet saytlar\u0131nda verilm\u0259si d\u0259 yax\u015f\u0131 olard\u0131&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Qeyri-r\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 hamil\u0259 qad\u0131ndan 30-u abort etdirir. Sosioloqlar\u0131n fikrin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259g\u0259r bu templ\u0259 gets\u0259, 2050-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259halisinin 12 milyona \u00e7atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar real olmaya bil\u0259r&#8221;. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bunu trend-\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 analitik ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Aynur Veys\u0259lova deyib. A.Veys\u0259lovan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2050-ci il\u0259d\u0259k \u0259hali 12 milyona \u00e7atsa bel\u0259, selektiv abortlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 cins nisb\u0259tinin pozulmas\u0131 davam ed\u0259rs\u0259, \u0259halinin t\u0259rkibind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 azala, ki\u015fil\u0259rin say\u0131 arta bil\u0259r. Bu is\u0259 genefondumuza m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259kl\u0259 onun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19364,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/695171.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;Qeyri-r\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda h\u0259r 100 hamil\u0259 qad\u0131ndan 30-u abort etdirir. Sosioloqlar\u0131n fikrin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259g\u0259r bu templ\u0259 gets\u0259, 2050-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259halisinin 12 milyona \u00e7atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar real olmaya bil\u0259r&#8221;. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bunu trend-\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 analitik ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Aynur Veys\u0259lova deyib.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19363\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}