{"id":20008,"date":"2018-10-19T13:31:25","date_gmt":"2018-10-19T10:31:25","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=20008"},"modified":"2018-10-19T13:31:25","modified_gmt":"2018-10-19T10:31:25","slug":"yuz-ilin-%c9%99diliyy%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=20008","title":{"rendered":"Y\u00fcz ilin \u0259diliyy\u0259si."},"content":{"rendered":"<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, \u018fdliyy\u0259 naziri c\u0259nab Fikr\u0259t M\u0259mm\u0259dovun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda islahatlar bundan sonra da davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259rin fonunda yaranan \u015f\u0259rait olduqca a\u011f\u0131r,m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bir yanda b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r, dig\u0259r yanda is\u0259 mill\u0259tl\u0259rin istiqlal sava\u015f\u0131 u\u011frunda m\u00fccadil\u0259si dayan\u0131rd\u0131.N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 yeni m\u0259nz\u0259r\u0259 yaranma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti kimi b\u00f6y\u00fck bir imperiya s\u00fcquta u\u011fram\u0131\u015f, Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259ri daxilind\u0259 xalqlar\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 Qafqazdak\u0131 hadis\u0259l\u0259rd\u0259 yeni d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131.1918-ci ild\u0259 Qafqazda Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Erm\u0259nistan Respublikalar\u0131n\u0131n meydana g\u0259lm\u0259si art\u0131q reall\u0131\u011fa \u00e7evrilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Xalq\u0131m\u0131z \u00e7ox\u0259srlik d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259\u00a0 malikdir. \u018fn q\u0259dim sivilizasiyalar\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 m\u00f6vcudlu\u011fu sirr deyil. Manna, Midiya , Atropatena, Albaniya kimi q\u0259dim d\u00f6vl\u0259tl\u0259r xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r.Albaniyadan sonra Xilaf\u0259t d\u00f6vr\u00fc , Cacil\u0259r, Salaril\u0259r, \u015eirvan\u015fahlar d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, bunun davam\u0131 olaraq Qaraqoyunlu, A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 \u0259n g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti kimi tariximizd\u0259 yer alm\u0131\u015f S\u0259f\u0259vi xan\u0259danl\u0131\u011f\u0131\u00a0 bir xalq kimi d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sahib olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bariz s\u00fcbutudur.S\u0259f\u0259vil\u0259rin hakimiyy\u0259tind\u0259n sonra m\u00f6vcud xanl\u0131qlar d\u00f6vr\u00fc is\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 \u00e7evril\u0259n Rusiya \u2013 \u0130ran d\u00f6vl\u0259tl\u0259tl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259ti t\u0259\u015fkil el\u0259m\u0259y\u0259 imkan verm\u0259di. N\u0259tic\u0259d\u0259 G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin itirilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015f oldu. Ancaq buna baxmayaraq xalq\u0131m\u0131z\u0131n ruhundak\u0131\u00a0 azadl\u0131q ist\u0259yi,\u0259yilm\u0259zliyi, q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 az ke\u00e7m\u0259diki yenid\u0259n m\u00fcst\u0259qilliyimiz\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz\u0259 qovu\u015fduq.<\/p>\n<p>\u018fsrin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 babalar\u0131m\u0131z\u0131n qurdu\u011fu AXC \u2013nin yaranmas\u0131na m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259rd\u0259n yana\u015fsaq,onlardan birincisi t\u0259hsilli v\u0259 ziyal\u0131 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r n\u0259slin yeti\u015fm\u0259si kimi ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k olar. \u00c7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ucqarlarda m\u0259kt\u0259bl\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycandan cani\u015finlik m\u0259rk\u0259zi Tiflis\u0259 v\u0259 imperiyan\u0131n paytaxt\u0131 Sankt Peterburqa az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si milli davam\u0131z\u0131n \u0259b\u0259s yer\u0259 getm\u0259diyin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. Formala\u015fan siyas\u0259t\u00e7il\u0259rimiz , h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131m\u0131z, iqtisad\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z mill\u0259t\u0259 layiq bir d\u00f6vl\u0259t qurmaqla b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin diplomatlar\u0131 v\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259, z\u0259kaya m\u0259xsus olmaqla dan\u0131\u015f\u0131qlar aparma\u011f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259msil etm\u0259yi bacard\u0131lar. Bununlada biz bu g\u00fcn ke\u00e7mi\u015f\u0259, tarix\u0259 baxanda babalar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u00fcrur hissi ke\u00e7iririk.<\/p>\n<p>\u018fsrin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda da siyasi v\u0259ziyy\u0259t olduqca a\u011f\u0131r idi. B\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r Qafqaz\u0131 oda qalam\u0131\u015fd\u0131lar. T\u0259bii ki, Qafqazda \u0259sas b\u00f6y\u00fck xalq oldu\u011funu qeyd etm\u0259kl\u0259 dem\u0259liyik ki, erm\u0259nil\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259rin \u0259sas qurbanlar\u0131 m\u0259hz az\u0259rbaycanl\u0131lar olmu\u015fdular. O d\u00f6vrd\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisi g\u00fcrc\u00fcl\u0259r\u0259 m\u0259xsus oldu\u011fu halda Erm\u0259nistanda bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259t m\u00f6vcud deyildi. Erm\u0259nil\u0259rin say\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lardan qat-qat az idi. 100 faiz \u0259halinin 70 faizini az\u0259rbaycanl\u0131lar, 30 faizini erm\u0259nil\u0259r t\u0259\u015fkil \u00a0edirdi. \u018frazid\u0259 feodal d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa m\u0259xsus olan \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131ndan sonra Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n ilhaq edilib,imperiya s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 qat\u0131lsada v\u0259 burada xanl\u0131\u011f\u0131 quberniya \u0259v\u0259z el\u0259s\u0259d\u0259 erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti m\u0259hz 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan , G\u00fcrc\u00fcstann\u0131n m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini b\u0259yan el\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259tinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259, 28 may 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycandan k\u0259narda, qon\u015fu G\u00fcrc\u00fcstanda AXC elan olundu. T\u0259bii ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ictimai-siyasi v\u0259ziyy\u0259t a\u011f\u0131r oldu\u011fundan, bol\u015fevik-da\u015fnak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, \u018fdliyy\u0259 naziri c\u0259nab Fikr\u0259t M\u0259mm\u0259dovun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda islahatlar bundan sonra da davam etdiril\u0259c\u0259k. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259rin fonunda yaranan \u015f\u0259rait olduqca a\u011f\u0131r,m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bir yanda b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r, dig\u0259r yanda is\u0259 mill\u0259tl\u0259rin istiqlal sava\u015f\u0131 u\u011frunda m\u00fccadil\u0259si dayan\u0131rd\u0131.N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 yeni m\u0259nz\u0259r\u0259 yaranma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti kimi b\u00f6y\u00fck bir imperiya s\u00fcquta u\u011fram\u0131\u015f, Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259ri daxilind\u0259 xalqlar\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 Qafqazdak\u0131 hadis\u0259l\u0259rd\u0259 yeni d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131.1918-ci ild\u0259 Qafqazda Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Erm\u0259nistan Respublikalar\u0131n\u0131n meydana g\u0259lm\u0259si art\u0131q&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20009,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1,2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n.jpg",2048,1365,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n.jpg",2048,1365,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n.jpg",2048,1365,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n-1024x683.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n.jpg",1536,1024,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n.jpg",2048,1365,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/44347877_633182740410717_4680128852024885248_n-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a> <a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, \u018fdliyy\u0259 naziri c\u0259nab Fikr\u0259t M\u0259mm\u0259dovun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda islahatlar bundan sonra da davam etdiril\u0259c\u0259k. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259rin fonunda yaranan \u015f\u0259rait olduqca a\u011f\u0131r,m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bir yanda b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r, dig\u0259r yanda is\u0259 mill\u0259tl\u0259rin istiqlal sava\u015f\u0131 u\u011frunda m\u00fccadil\u0259si dayan\u0131rd\u0131.N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 yeni m\u0259nz\u0259r\u0259 yaranma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti kimi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20008"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20008"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20008\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}