{"id":202707,"date":"2020-08-08T15:23:28","date_gmt":"2020-08-08T12:23:28","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=202707"},"modified":"2020-08-08T15:23:28","modified_gmt":"2020-08-08T12:23:28","slug":"h%c9%99ft%c9%99d%c9%99-3-d%c9%99f%c9%99d%c9%99n-artiq-baliq-yes%c9%99niz-x%c9%99b%c9%99rdarliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=202707","title":{"rendered":"H\u0259ft\u0259d\u0259 3 d\u0259f\u0259d\u0259n art\u0131q bal\u0131q yes\u0259niz&#8230; &#8211; X\u018fB\u018fRDARLIQ"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun Analitik Ekspertiza M\u0259rk\u0259zinin Milli Referens Laboratoriyas\u0131n\u0131n Bioloji m\u00fcayin\u0259l\u0259r b\u00f6lm\u0259sinin parazitoloqu R\u0259na \u018fkb\u0259rova &#8220;Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131n\u0131n insan orqanizmind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi f\u0259sadlar&#8221; m\u00f6vzusunda m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>AQTA-dan \u00a0Publika.az-a veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, m\u0259qal\u0259d\u0259 deyilir:<\/p>\n<p>&#8220;Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 y\u00fcks\u0259k qida d\u0259y\u0259rliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 dig\u0259r \u0259t n\u00f6vl\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259nir. Bal\u0131q \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 z\u00fclallar, y\u00fcng\u00fcl h\u0259zm olunan ya\u011flar, B qrup vitaminl\u0259ri, az miqdarda C vitamini v\u0259 faydal\u0131 bir \u00e7ox mineral madd\u0259l\u0259r (fosfor, kalsium, kalium, d\u0259mir, yod, sink v\u0259 s.) m\u00f6vcuddur. Bal\u0131q ya\u011f\u0131 A v\u0259 D vitaminl\u0259ri, Omeqa-3 v\u0259 Omeqa-6 il\u0259 olduqca z\u0259ngindir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 orqanizmin A vitamini il\u0259 t\u0259min olunmas\u0131nda t\u0259bii m\u0259nb\u0259dir. Qeyd ed\u0259k ki, okean bal\u0131qlar\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilmi\u015f ya\u011flar daha y\u00fcks\u0259k bioloji d\u0259y\u0259r\u0259 malikdir. Bal\u0131q k\u00fcr\u00fcs\u00fc d\u0259 faydal\u0131 qida m\u0259hsulu hesab olunur. T\u0259rkibind\u0259ki vitamin v\u0259 minerallar\u0131n immun sistemin g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir fikir var ki, q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 bal\u0131qla qidalanmaq daha faydal\u0131d\u0131r. \u018fslind\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, bal\u0131\u011f\u0131n hans\u0131 m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 istehlak\u0131n\u0131n f\u0259rqi yoxdur. \u018fsas odur ki, saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 d\u00fczg\u00fcn \u0259m\u0259l edilsin. Xat\u0131rladaq ki, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u00f6vs\u00fcml\u0259rd\u0259 h\u0259ft\u0259d\u0259 3 d\u0259f\u0259 bal\u0131q yeyilm\u0259sini t\u00f6vsiy\u0259 edir.<\/p>\n<p>Bal\u0131q alark\u0259n diqq\u0259tli olmaq laz\u0131md\u0131r. Sanitariya-gigiyenik t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259y\u0259n \u015f\u0259raitd\u0259 bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi f\u0259sadlar yarada bil\u0259r. N\u00f6v\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq bal\u0131q, h\u0259m\u00e7inin bal\u0131q konservl\u0259ri alark\u0259n saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 v\u0259 temperaturuna diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. Konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsulun metal qab\u0131nda \u0259zik, bat\u0131q, pas, h\u0259m\u00e7inin alt v\u0259 ya \u00fcst qapaqda \u015fi\u015fm\u0259 (bombaj) m\u00fc\u015fahid\u0259 olunursa, istehlak\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilmir. Qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bal\u0131q m\u0259hsulu alark\u0259n onlar\u0131n istehsal v\u0259 son istifad\u0259 tarixini, eyni zamanda etiketin \u00fcz\u0259rind\u0259 istehsal\u00e7\u0131n\u0131n ad\u0131 v\u0259 \u00fcnvan\u0131, \u0259mt\u0259\u0259 ni\u015fan\u0131, qida d\u0259y\u0259ri, saxlanma m\u00fcdd\u0259ti v\u0259 s. m\u0259lumatlar\u0131 diqq\u0259tl\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Saxlanma temperaturuna v\u0259 gigiyenik t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 riay\u0259t edilm\u0259dikd\u0259 bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 yoluxucu mikroorqanizml\u0259rin v\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rin m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin bal\u0131q bir \u00e7ox parazit t\u00f6r\u0259dicil\u0259rinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. \u00c7iy v\u0259 ya kifay\u0259t q\u0259d\u0259r emal edilm\u0259mi\u015f bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131n\u0131 istifad\u0259 etdikd\u0259 orqanizm parazit qurdlar\u0131n s\u00fcrf\u0259l\u0259ri il\u0259 yoluxur. Qeyd ed\u0259k ki, bal\u0131q \u0259tind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k 20 parazit n\u00f6v\u00fc (yast\u0131, lentvari v\u0259 yumru qurdlar) vard\u0131r. Bu parazitl\u0259r h\u0259m insan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir, h\u0259m d\u0259 bal\u0131\u011f\u0131n fiziki-kimy\u0259vi xass\u0259l\u0259rini d\u0259yi\u015fir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda yast\u0131 qurdlar orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn daha ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi say\u0131l\u0131r. Yast\u0131 qurdlar qaraciy\u0259r v\u0259 \u00f6d yollar\u0131nda parazitlik edir. Lentvari qurdlar is\u0259 ba\u011f\u0131rsaqda inki\u015faf edir. \u00dcr\u0259kbulanmas\u0131, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259si, z\u0259iflik v\u0259 qanazl\u0131\u011f\u0131 kimi hallara s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Bal\u0131\u011f\u0131n s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn emal\u0131 zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n texnoloji qaydalara ciddi \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, bal\u0131qdan yem\u0259k haz\u0131rlayark\u0259n dad v\u0259 faydal\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259rini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn bi\u015firilm\u0259si \u015f\u0259rtdir. Bal\u0131q 20 d\u0259qiq\u0259 qaynad\u0131lmal\u0131 v\u0259 ya q\u0131zard\u0131lmal\u0131d\u0131r. Unutmay\u0131n ki, \u00e7iy v\u0259 ya kifay\u0259t q\u0259d\u0259r bi\u015fm\u0259mi\u015f bal\u0131q \u0259ti il\u0259 parazitl\u0259rin s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r yaran\u0131r. Parazitl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 temperaturda da ya\u015fama qabiliyy\u0259tin\u0259 malik oldu\u011fundan dondurulmu\u015f bal\u0131qdan bel\u0259 yoluxma ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Parazitl\u0259rl\u0259 yoluxmu\u015f bal\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z qaynatd\u0131qdan sonra v\u0259 ya m\u00fcvafiq baytarl\u0131q-sanitariya ekspertizas\u0131n\u0131n r\u0259yi oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 pi\u015fik, it v\u0259 ya zooparkdak\u0131 v\u0259h\u015fi heyvanlara qida m\u0259hsulu kimi verm\u0259k olar. Duza qoyulark\u0259n d\u0259 texniki t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l olunmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bal\u0131q t\u0259mizl\u0259ndikd\u0259n sonra istifad\u0259 olunan al\u0259tl\u0259r (taxta, b\u0131\u00e7aq v\u0259 s.) v\u0259 \u0259ll\u0259r sabunlu su il\u0259 t\u0259miz yuyulmal\u0131d\u0131r. Bal\u0131q v\u0259 dig\u0259r \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131nda istifad\u0259 olunan taxta v\u0259 al\u0259tl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Parazitar x\u0259st\u0259likl\u0259r bal\u0131q \u0259mt\u0259\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na ciddi z\u0259r\u0259r vurur. Bel\u0259 ki, x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicil\u0259rin\u0259 yoluxan bal\u0131qlar inki\u015fafdan qal\u0131r, \u0259tinin keyfiyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr, h\u0259m\u00e7inin b\u0259zi hallarda k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u0131l\u0131r. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131nda parazitoloji v\u0259ziyy\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k, x\u0259st\u0259likl\u0259rin t\u00f6r\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini bilm\u0259k v\u0259 vaxt\u0131nda s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k olduqca vacibdir. \u018fhalinin keyfiyy\u0259tli v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun tabeliyind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fcvafiq laboratoriyada b\u00fct\u00fcn bal\u0131q n\u00f6vl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin t\u0259yini \u00fczr\u0259 apar\u0131lan m\u00fcayin\u0259l\u0259ri d\u0259 x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k olar. Bel\u0259 ki, laborator s\u0131naq m\u00fcayin\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hsulun istifad\u0259y\u0259 tam uy\u011funlu\u011fu v\u0259 qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun Analitik Ekspertiza M\u0259rk\u0259zinin Milli Referens Laboratoriyas\u0131n\u0131n Bioloji m\u00fcayin\u0259l\u0259r b\u00f6lm\u0259sinin parazitoloqu R\u0259na \u018fkb\u0259rova &#8220;Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131n\u0131n insan orqanizmind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi f\u0259sadlar&#8221; m\u00f6vzusunda m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlay\u0131b. AQTA-dan \u00a0Publika.az-a veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, m\u0259qal\u0259d\u0259 deyilir: &#8220;Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 y\u00fcks\u0259k qida d\u0259y\u0259rliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 dig\u0259r \u0259t n\u00f6vl\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259nir. Bal\u0131q \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 z\u00fclallar, y\u00fcng\u00fcl h\u0259zm olunan ya\u011flar, B qrup vitaminl\u0259ri, az miqdarda C vitamini v\u0259 faydal\u0131 bir \u00e7ox mineral madd\u0259l\u0259r (fosfor, kalsium, kalium, d\u0259mir, yod, sink v\u0259 s.) m\u00f6vcuddur. Bal\u0131q ya\u011f\u0131 A v\u0259 D vitaminl\u0259ri, Omeqa-3 v\u0259 Omeqa-6 il\u0259 olduqca z\u0259ngindir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":202708,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fffffffffffffffffffff.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun Analitik Ekspertiza M\u0259rk\u0259zinin Milli Referens Laboratoriyas\u0131n\u0131n Bioloji m\u00fcayin\u0259l\u0259r b\u00f6lm\u0259sinin parazitoloqu R\u0259na \u018fkb\u0259rova &#8220;Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131n\u0131n insan orqanizmind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi f\u0259sadlar&#8221; m\u00f6vzusunda m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlay\u0131b. AQTA-dan \u00a0Publika.az-a veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, m\u0259qal\u0259d\u0259 deyilir: &#8220;Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 y\u00fcks\u0259k qida d\u0259y\u0259rliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 dig\u0259r \u0259t n\u00f6vl\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259nir. Bal\u0131q \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 z\u00fclallar, y\u00fcng\u00fcl h\u0259zm olunan ya\u011flar, B&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/202707"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=202707"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/202707\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/202708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=202707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=202707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=202707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}