{"id":202711,"date":"2020-08-08T15:24:14","date_gmt":"2020-08-08T12:24:14","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=202711"},"modified":"2020-08-08T15:24:14","modified_gmt":"2020-08-08T12:24:14","slug":"ucqat-v%c9%99-s%c9%99ffaf-maska-taxsaniz-mut%c9%99x%c9%99ssisl%c9%99rd%c9%99n-h%c9%99y%c9%99can-t%c9%99bili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=202711","title":{"rendered":"\u00dc\u00e7qat v\u0259 \u015f\u0259ffaf maska taxsan\u0131z&#8230; &#8211; M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n H\u018fY\u018fCAN T\u018fB\u0130L\u0130"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) COVID-19 pandemiyas\u0131na n\u0259zar\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn maskalar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 dair t\u0259limat\u0131n\u0131 yenil\u0259yib. \u00dcST-\u00fcn Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatda bildirilir ki, bu t\u0259limat yeni \u0259ld\u0259 olunmu\u015f s\u00fcbutlara \u0259saslan\u0131r. Bununla \u00dcST h\u00f6kum\u0259tl\u0259r\u0259 yeni n\u00f6v koronavirusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk d\u0259f\u0259 ictimai yerl\u0259rd\u0259 maska taxma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib. Qurumun t\u0259limat\u0131nda maskalar\u0131n keyfiyy\u0259ti d\u0259 yer al\u0131b. T\u0259\u015fkilat virusdan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7qat maskalardan istifad\u0259ni t\u00f6vsiy\u0259 edib. T\u0259limatda s\u0259hiyy\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7il\u0259rin maska taxmal\u0131 oldu\u011fu da bildirilib.<\/strong><\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ\u00a0<\/b>maskalar\u0131n istifad\u0259 qaydas\u0131n\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7qat maskalar\u0131n koronavirusla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 effektliliyini ara\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin dosenti, yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis Elza Orucova\u00a0<\/strong>bildirib ki, koronavirus k\u0259skin respirator virus infeksiyas\u0131d\u0131r. Onun s\u00f6z\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, dig\u0259r bu tip virus infeksiyalar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qripd\u0259 d\u0259 d\u00f6rtqatl\u0131 maska t\u00f6vsiy\u0259 olunur:<\/p>\n<p>\u201cAdi qrip zaman\u0131 maska taxmayan insanlar qapal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 150 n\u0259f\u0259ri yoluxdura bilir. Maska taxanda is\u0259 50 n\u0259f\u0259rin yoluxma ehtimal\u0131 var. Yeni n\u00f6v koronavirus \u0259leyhin\u0259 d\u0259 insanlar m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 maska istifad\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. Bu infeksiyan\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda 50 faiz insan maskan\u0131n \u0259leyhin\u0259, dig\u0259r 50 faiz is\u0259 maskan\u0131n xeyirin\u0259 dan\u0131\u015fsa da, yekun olaraq q\u0259rara g\u0259lindi ki, maskalar b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bu infeksiyadan qoruyur. Maskan\u0131n n\u00f6vl\u0259ri d\u0259 m\u00fcxt\u0259lifdir v\u0259 f\u0259rqli t\u0259yinatl\u0131, konstruksiyal\u0131 maskalar var. \u018fn etibarl\u0131s\u0131, \u0259n yax\u015f\u0131s\u0131 v\u0259 daha \u00e7ox qoruyan\u0131 adi tibbi maska, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259m\u0259liyyat maskalar\u0131d\u0131r. Buna c\u0259rrahi maska da deyirl\u0259r. Bu tip maskalar m\u00fctl\u0259q tax\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r deyirdil\u0259r ki, bunu yaln\u0131z x\u0259st\u0259l\u0259r taxmal\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, x\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n h\u0259kiml\u0259r x\u0259st\u0259xanada N95 v\u0259 s. maska n\u00f6vl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. Ancaq indiki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 sa\u011flam insanlar\u0131n da maska taxmas\u0131 \u015f\u0259rtdir. \u00c7\u00fcnki bu x\u0259st\u0259liyin simptomatik, simptomsuz v\u0259 ya y\u00fcng\u00fcl formalar\u0131 var. H\u0259min x\u0259st\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini praktiki sa\u011flam hesab edirl\u0259r. Bel\u0259 olan halda is\u0259 onlar dig\u0259r sa\u011flam insanlar\u0131 da yoluxdura bilirl\u0259r. Bu bax\u0131mdan sa\u011flam insanlar\u0131n h\u0259r biri maskalardan istifad\u0259 etm\u0259lidir. Tibbi maskalar virus d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 filtr rolunu oynay\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Maskalar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, m\u00fct\u0259x\u0259ssis qeyd edib ki, bu tip maskalardan m\u00fc\u0259yy\u0259n fasil\u0259l\u0259rl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti maskan\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn tax\u0131r v\u0259 ya d\u00fczg\u00fcn taxa bilmir: \u201cMaskan\u0131n metal hiss\u0259si yuxar\u0131dan buruna s\u0131x yap\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r v\u0259 alt \u00e7\u0259n\u0259ni d\u0259 \u0259hat\u0259 etm\u0259lidir. \u0130nsanlar is\u0259 sad\u0259c\u0259 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funu tuturlar. Yadlar\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131r ki, bu infeksiya \u0259sas\u0259n hava-damc\u0131 vasit\u0259sil\u0259 yoluxur. Giri\u015f qap\u0131s\u0131 \u0259n \u00e7ox burunun selikli qi\u015fas\u0131d\u0131r. Sonra is\u0259 a\u011f\u0131z-udlaqd\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u00dcST-\u00fcn m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 \u00e7ox t\u0259qdir etmirdil\u0259r. Ancaq indi \u0259m\u0259l edirl\u0259r. S\u0259rt qaydalardan biri d\u0259 el\u0259 maskalardan ham\u0131n\u0131n istifad\u0259sini t\u0259min etm\u0259kdir. \u00dcz maskalar\u0131n\u0131 uzunm\u00fcd\u0259tli taxmaq olmaz. Bu tip respirator maskalar m\u00fc\u0259yy\u0259n kateqoriyalara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Onlar\u0131 2-4 saat m\u00fcdd\u0259tind\u0259 taxmaq olar. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259n art\u0131q taxmaq m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun deyil. Biz karbon qaz\u0131n\u0131 yenid\u0259n uda bil\u0259rik. Bu da \u00e7ox insanlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 d\u0259 g\u00f6rd\u00fck ki, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc h\u0259min maskalarda olmaq \u00fcr\u0259kgetm\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 dig\u0259r xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallara s\u0259b\u0259b olur. A\u00e7\u0131q havada maska taxma\u011fa is\u0259 ehtiyac yoxdur. Art\u0131q havalar da istidir. B\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc bu tip maskalardan istifad\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r. Qapal\u0131 yerl\u0259rd\u0259, ictimai n\u0259qliyyatda v\u0259 i\u015f yerl\u0259rind\u0259 m\u00fctl\u0259q tibbi maskadan istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ba\u015f infeksionist C\u0259lal \u0130sayev<\/strong>\u00a0is\u0259 bildirib ki, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n pandemiyaya n\u0259zar\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn maskalar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 dair yeni t\u0259limat\u0131 effektiv olacaq. O qeyd edib ki, \u00fc\u00e7qatl\u0131 maskalar\u0131n orta qat\u0131n\u0131n gigiyenik v\u0259 qoruyucu effektinin olmas\u0131 virusu tutub saxlay\u0131r, t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolu il\u0259 b\u0259d\u0259n\u0259 ke\u00e7m\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnyada bu virusdan \u00f6l\u0259nl\u0259rin v\u0259 yoluxanlar\u0131n say\u0131 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 art\u0131r. Bu h\u0259r k\u0259si narahat edir. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 da yoluxmalar\u0131 minimuma endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259limatlar\u0131 yenil\u0259yib. M\u0259sam\u0259li maskalar bu tip viruslara qar\u015f\u0131 he\u00e7 d\u0259 effektiv deyil. \u00c7\u00fcnki koronavirus hava-damc\u0131 infeksiyas\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bundan qorunmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 toxunmam\u0131\u015f par\u00e7adan haz\u0131rlanan maskalar daha \u00e7ox m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. \u00dc\u00e7qat maskalardan istifad\u0259 olundu\u011fu halda virus damc\u0131lar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolu il\u0259 insana ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259sam\u0259 tapa bilm\u0259y\u0259c\u0259k. T\u00f6vsiy\u0259 edirik ki, insanlar virusdan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha keyfiyy\u0259tli maskalardan istifad\u0259 etsinl\u0259r. Plastik materialdan haz\u0131rlanan v\u0259 \u00fcz\u00fc tam \u015f\u0259kild\u0259 \u0259hat\u0259 ed\u0259n maskalar\u0131n da qoruyucu t\u0259siri y\u00fcks\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki bu maskalar virus damc\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259 d\u0259ym\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r\u201d.Publika.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) COVID-19 pandemiyas\u0131na n\u0259zar\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn maskalar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 dair t\u0259limat\u0131n\u0131 yenil\u0259yib. \u00dcST-\u00fcn Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatda bildirilir ki, bu t\u0259limat yeni \u0259ld\u0259 olunmu\u015f s\u00fcbutlara \u0259saslan\u0131r. Bununla \u00dcST h\u00f6kum\u0259tl\u0259r\u0259 yeni n\u00f6v koronavirusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk d\u0259f\u0259 ictimai yerl\u0259rd\u0259 maska taxma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib. Qurumun t\u0259limat\u0131nda maskalar\u0131n keyfiyy\u0259ti d\u0259 yer al\u0131b. T\u0259\u015fkilat virusdan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7qat maskalardan istifad\u0259ni t\u00f6vsiy\u0259 edib. T\u0259limatda s\u0259hiyy\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7il\u0259rin maska taxmal\u0131 oldu\u011fu da bildirilib. ARANTV.AZ\u00a0maskalar\u0131n istifad\u0259 qaydas\u0131n\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7qat maskalar\u0131n koronavirusla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 effektliliyini ara\u015fd\u0131r\u0131b. Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin dosenti, yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":202712,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tibbi_maska.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) COVID-19 pandemiyas\u0131na n\u0259zar\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn maskalar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 dair t\u0259limat\u0131n\u0131 yenil\u0259yib. \u00dcST-\u00fcn Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatda bildirilir ki, bu t\u0259limat yeni \u0259ld\u0259 olunmu\u015f s\u00fcbutlara \u0259saslan\u0131r. Bununla \u00dcST h\u00f6kum\u0259tl\u0259r\u0259 yeni n\u00f6v koronavirusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk d\u0259f\u0259 ictimai yerl\u0259rd\u0259 maska taxma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib. Qurumun t\u0259limat\u0131nda maskalar\u0131n keyfiyy\u0259ti d\u0259 yer al\u0131b. T\u0259\u015fkilat virusdan qorunmaq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/202711"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=202711"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/202711\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/202712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=202711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=202711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=202711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}