{"id":203223,"date":"2020-08-10T14:26:37","date_gmt":"2020-08-10T11:26:37","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=203223"},"modified":"2020-08-10T14:26:37","modified_gmt":"2020-08-10T11:26:37","slug":"mut%c9%99x%c9%99ssis-az%c9%99rbaycanda-urbanizasiya-h%c9%99l%c9%99-d%c9%99-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99-kimi-qalir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=203223","title":{"rendered":"M\u00fct\u0259x\u0259ssis: &#8220;Az\u0259rbaycanda urbanizasiya h\u0259l\u0259 d\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qal\u0131r&#8221;"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>B\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda urbanizasiya fenomeni m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qal\u0131r.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> bildirir ki, bunu\u00a0<a href=\"http:\/\/trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 D\u00f6vl\u0259t Miqrasiya Xidm\u0259ti yan\u0131nda \u0130ctimai \u015euran\u0131n s\u0259dri Az\u0259r Allahver\u0259nov deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan g\u00fccl\u00fc miqrasiya ax\u0131nlar\u0131na m\u0259ruz qald\u0131. K\u0259nd \u0259halisinin \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 \u00fcz tutmas\u0131 prosesi miqrasiya m\u00fcst\u0259visind\u0259 daha qabar\u0131q b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n fenomenl\u0259rd\u0259n biri oldu:<\/p>\n<p>&#8220;Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan v\u0259 onunla h\u0259ms\u0259rh\u0259d rayonlardan, habel\u0259 Erm\u0259nistanla h\u0259ms\u0259rh\u0259d rayonlar\u0131n\u0131n h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini t\u0259rk etmi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin daha t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u0259razil\u0259r\u0259, \u0259sas\u0259n d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r yerl\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7 etm\u0259si, dig\u0259r t\u0259r\u0259d\u0259n m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 respublikan\u0131n sosial-iqtisadi sah\u0259sinin z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si urbanizasiya prosesl\u0259rin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n oldu. A\u011f\u0131r sosial-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259td\u0259n, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 infrastrukturundan, i\u015fsizlikd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n b\u00f6lg\u0259 sakinl\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u0259nd rayonlar\u0131ndan \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259halinin i\u015f yeri tapmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259, x\u00fcsusil\u0259 Bak\u0131ya v\u0259 onun yerl\u0259\u015fdiyi Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131na ax\u0131n etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu&#8221;.<\/p>\n<p>A.Allahver\u0259nov qeyd edib ki, urbanizasiya prosesinin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259si 2001-ci il\u0259d\u0259k olan d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 edir. Bu, daha \u00e7ox m\u00fcharib\u0259nin yaratd\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r, torpaq b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn tam apar\u0131lmamas\u0131, k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 v\u0259 ba\u015fqa amill\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. 2002-ci ild\u0259n sonra Bak\u0131da tikinti bumunun ba\u015flanmas\u0131 urbanizasiya prosesind\u0259 ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259ni ba\u015flatd\u0131. Bel\u0259 ki, tikinti bumunun ba\u015flamas\u0131 \u0259m\u0259k q\u00fcvv\u0259sin\u0259 ehtiyac\u0131 art\u0131rd\u0131. Bununla ba\u011fl\u0131 olaraq k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259n, rayonlardan Bak\u0131ya \u0259m\u0259k miqrantlar\u0131n\u0131n ax\u0131n\u0131 ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Bak\u0131da h\u0259r il onlarla yeni bina tikilirdi v\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sin\u0259 t\u0259l\u0259b s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131rd\u0131. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Bak\u0131da dig\u0259r sah\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funda k\u0259skin art\u0131m ba\u015f verdi v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin say\u0131nda s\u00fcr\u0259tli art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 edilirdi. \u0130qtisadiyyat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ticar\u0259t, xidm\u0259t sektorlar\u0131nda ciddi canlanma ba\u015f verdi. Ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u0259lav\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sin\u0259 ehtiyac yaratd\u0131. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi urbanizasiya templ\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar bir s\u0131ra vacib s\u0259n\u0259dl\u0259r q\u0259bul el\u0259di. T\u0259hlill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, sosial-iqtisadi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n yaranan urbanizasiyan\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n daxili miqrasiyan\u0131n z\u0259ifl\u0259dilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 2004-c\u00fc ild\u0259n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r proqram xarakterli bir \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb&#8221;.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, regionlar\u0131n qeyri-proporsional inki\u015faf\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259kmil konsepsiya olmaqla yana\u015f\u0131, sosial-iqtisadi s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 daxili miqrasiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 regionlar\u0131n tarazl\u0131 inki\u015faf\u0131, infrastrukturun yenil\u0259\u015fdirilm\u0259si, yeni i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, sosial probleml\u0259rin h\u0259lli n\u0259tic\u0259sind\u0259 respublikada sosial-iqtisadi s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 urbanizasiya templ\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259tin d\u0259st\u0259yi il\u0259 regionlarda \u00e7ox ciddi islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n imkanlar\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, regionlarda s\u0259naye parklar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, \u00e7oxlu sayda yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259k resurslar\u0131na ehtiyac\u0131 yaratm\u0131\u015f v\u0259 bu da urbanizasiyan\u0131n hiss olunacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu.<\/p>\n<p>\u015eura s\u0259dri \u0259lav\u0259 edib ki, h\u0259min hadis\u0259l\u0259r fonunda \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 tikinti bumunun dayanmas\u0131, iki devalvasiyan\u0131n ba\u015f verm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar iqtisadiyyat\u0131n bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rinin z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n investisiya x\u0259rcl\u0259rinin azalmas\u0131, iqtisadi layih\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259rinin dayanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu. Qeyd edil\u0259n amill\u0259r vaxtil\u0259 \u015f\u0259h\u0259r yerl\u0259rind\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu t\u0259min edil\u0259n b\u00f6lg\u0259 \u0259halisinin i\u015f yerl\u0259rinin itirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. Bu da \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rd\u0259n i\u015f axtarmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Bak\u0131ya \u00fcz tutan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n bir hiss\u0259si geri qay\u0131td\u0131, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259 t\u0259min olundu.<\/p>\n<p>A.Allahver\u0259nov qeyd edib ki, h\u0259tta son ill\u0259rd\u0259 regionlarda m\u0259\u015f\u011fulluq imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 Bak\u0131 v\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 daimi qeydiyyatda olan insanlar\u0131n b\u0259zil\u0259rinin regionlara \u00fcz tutmas\u0131, orada i\u015fl\u0259m\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib. Bank sektoru, xidm\u0259t, tikinti, d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda i\u015f yerl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 rayonlarda i\u015fl\u0259y\u0259n Bak\u0131 sakinl\u0259rinin say\u0131nda k\u0259skin art\u0131m hiss olunmaqdad\u0131r. Ruralizasiya (deurbanizasiya) adlanan \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisinin b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 ax\u0131n etm\u0259si prosesi geni\u015f v\u00fcs\u0259t almasa da, hiss olunacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n fenomenl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis hesab edir ki, Az\u0259rbaycanda urbanizasiya fenomeninin aktual olmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi templ\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259si olaraq m\u0259\u015f\u011fulluq imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, proqramlar\u0131n miqyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si vacib say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Onun fikrinc\u0259, daxili \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 edilm\u0259si, \u0259halinin m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu probleminin h\u0259ll edilm\u0259si v\u0259 i\u015f\u0259d\u00fcz\u0259lm\u0259d\u0259 daxili \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131ndan istifad\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si, b\u00f6lg\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n tarazla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 iqtisadi f\u0259al \u0259halinin \u0259razil\u0259r \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 mexanizminin yarad\u0131lmas\u0131, rayonlara s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb olunmas\u0131 il\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 kimi t\u0259dbirl\u0259r, h\u0259min proqramlar\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 vacib hesab edil\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda urbanizasiya fenomeni m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qal\u0131r. ARANTV.AZ bildirir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259 D\u00f6vl\u0259t Miqrasiya Xidm\u0259ti yan\u0131nda \u0130ctimai \u015euran\u0131n s\u0259dri Az\u0259r Allahver\u0259nov deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan g\u00fccl\u00fc miqrasiya ax\u0131nlar\u0131na m\u0259ruz qald\u0131. K\u0259nd \u0259halisinin \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 \u00fcz tutmas\u0131 prosesi miqrasiya m\u00fcst\u0259visind\u0259 daha qabar\u0131q b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n fenomenl\u0259rd\u0259n biri oldu: &#8220;Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan v\u0259 onunla h\u0259ms\u0259rh\u0259d rayonlardan, habel\u0259 Erm\u0259nistanla h\u0259ms\u0259rh\u0259d rayonlar\u0131n\u0131n h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini t\u0259rk etmi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin daha&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203224,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164.jpg",1280,853,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164.jpg",1280,853,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164.jpg",1280,853,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164-1024x682.jpg",640,426,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164.jpg",1280,853,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164.jpg",1280,853,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/872164-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda urbanizasiya fenomeni m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qal\u0131r. ARANTV.AZ bildirir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259 D\u00f6vl\u0259t Miqrasiya Xidm\u0259ti yan\u0131nda \u0130ctimai \u015euran\u0131n s\u0259dri Az\u0259r Allahver\u0259nov deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan g\u00fccl\u00fc miqrasiya ax\u0131nlar\u0131na m\u0259ruz qald\u0131. K\u0259nd \u0259halisinin \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 \u00fcz tutmas\u0131 prosesi miqrasiya m\u00fcst\u0259visind\u0259 daha qabar\u0131q b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n fenomenl\u0259rd\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203223"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=203223"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203223\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/203224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=203223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=203223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=203223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}