{"id":203356,"date":"2020-08-11T07:54:42","date_gmt":"2020-08-11T04:54:42","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=203356"},"modified":"2020-08-11T07:54:42","modified_gmt":"2020-08-11T04:54:42","slug":"az%c9%99rbaycan-avrasiyanin-yeni-enerji-x%c9%99rit%c9%99sini-t%c9%99rtib-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=203356","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Avrasiyan\u0131n yeni enerji x\u0259rit\u0259sini t\u0259rtib edir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan n\u0259h\u0259ng\u00a0 enerji layih\u0259l\u0259rini realla\u015fd\u0131rmaqla Avrasiyan\u0131n yeni enerji x\u0259rit\u0259sini t\u0259rtib edir<\/strong><\/p>\n<p><em>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u00a0\u0130lham \u018fliyev Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodunda \u201cQaraba\u011f\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n dayaq blokunun d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 m\u0259rasimi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00a0bir daha bu reall\u0131\u011f\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r ki, \u00abAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u00bb yata\u011f\u0131n\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, \u00abQaraba\u011f\u00bb neft yata\u011f\u0131\u00a0 daha b\u00f6y\u00fck potensiala malik ola bil\u0259r\u00a0<\/em><\/p>\n<p>29 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcst\u0259qillik tarixin\u0259 malik olan \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlar\u0131\u00a0\u00a0 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin\u00a0 \u00abD\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si olmadan, s\u0259yl\u0259r v\u0259 ehtiyatlar birl\u0259\u015fdirilm\u0259d\u0259n t\u0259kba\u015f\u0131na iqtisadi t\u0259r\u0259qqiy\u0259 nail ola bilm\u0259z\u00bb fikirl\u0259rinin t\u0259sdiqi olmaqla yana\u015f\u0131, eyni zamanda, bu ger\u00e7\u0259kliyi d\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir ki,\u00a0 \u00f6lk\u0259miz\u00a0 regional \u00a0\u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa do\u011fru add\u0131mlama\u011f\u0131 \u0259sas h\u0259d\u0259f kimi qar\u015f\u0131ya m\u0259qs\u0259d qoyaraq bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259r\u0259 imza at\u0131r. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131nda neft amilin\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r verm\u0259si bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 hesablanm\u0131\u015f inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan malik oldu\u011fu enerji resurslar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259\u00a0 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri ger\u00e7\u0259kliy\u0259 \u00e7evirm\u0259kl\u0259 regional inki\u015faf\u0131n apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259sin\u0259, d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilib. \u00c7oxlar\u0131na \u0259fsan\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n BTC v\u0259 BT\u018f neft-qaz layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 \u00f6lk\u0259mizin, eyni zamanda, i\u015ftirak\u00e7\u0131 v\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin uzunm\u00fcdd\u0259tli iqtisadi inki\u015faf\u0131na geni\u015f imkanlar yaratd\u0131. Qeyd etdiyimiz kimi, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n co\u011frafiyas\u0131 getdikc\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259n beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259viy\u0259 do\u011fru inki\u015faf edib.\u00a0 2018-ci ilin may\u0131nda\u00a0 \u00a0C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131, iyunda onun \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n olan TANAP-\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si, cari ild\u0259 TAP-\u0131n istifad\u0259sinin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131 da deyil\u0259nl\u0259rin t\u0259sdiqidir.\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin qaz ehtiyatlar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropa bazarlar\u0131na q\u0131sa v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz yolla, \u015fax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f formada \u00e7atd\u0131ralacaq.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 m\u0259rasimind\u0259 bildirmi\u015fdir ki, 4 il bundan \u0259vv\u0259l, y\u0259ni 2014-c\u00fc ild\u0259 \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin\u00a0 imzalanmas\u0131n\u0131n 20 illiyind\u0259 \u00a0C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin t\u0259m\u0259li qoyuldu. O zaman\u00a0 \u0259min idim ki, bu layih\u0259 u\u011furla, vaxt\u0131nda icra edil\u0259c\u0259k, baxmayaraq ki, bu, \u00e7ox n\u0259h\u0259ng v\u0259 texniki-iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir layih\u0259dir. Bu layih\u0259 geni\u015f beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir layih\u0259 idi. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan bel\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 beyn\u0259lxalq iqtisadi v\u0259 siyasi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n layih\u0259y\u0259 start vermi\u015fdir, onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olmu\u015fdur. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz qar\u015f\u0131m\u0131za qoydu\u011fumuz b\u00fct\u00fcn h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131q v\u0259 bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizin h\u0259yat\u0131nda neft-qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131nda yeni d\u00f6vr ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sinin z\u0259ngin\u00a0 enerji potensial\u0131na malik \u00f6lk\u0259si kimi tan\u0131nan v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin lider d\u00f6vl\u0259ti statusunu qoruyan Az\u0259rbaycan d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn strateji t\u0259r\u0259fda\u015f kimi qazand\u0131\u011f\u0131 etimad\u0131 yeni layih\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131nda g\u00f6st\u0259rdiyi q\u0259tiyy\u0259ti il\u0259 do\u011fruldur.\u00a0 T\u0259kc\u0259 bu fakt\u0131 qeyd etm\u0259k kifay\u0259tdir ki, d\u00fcnyan\u0131n 7 \u00f6lk\u0259sini ( Az\u0259rbaycan, AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259, Norve\u00e7 v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131) t\u0259msil ed\u0259n 11 beyn\u0259lxalq neft \u015firk\u0259tinin ( \u00abAmoco\u00bb, BP, \u00abMcDermott\u00bb, \u00abUnocal\u00bb, SOCAR, \u00a0\u00abLukoil\u00bb, \u00abStatoil\u00bb, \u00abT\u00fcrkiy\u0259 Perollar\u0131\u00bb, \u00abPennzoil\u00bb, \u00abRamco\u00bb, \u00abDelta\u00bb) i\u015ftirak etdiyi \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259n sonra onlarla sazi\u015f imzalan\u0131b. 2017-ci ild\u0259 \u00abYeni \u0259srin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131 neft strategiyas\u0131n\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Bu m\u00fcqavil\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 yeni eran\u0131n ba\u015flanmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin siyasi v\u0259 iqtisadi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259minat, yeni investisiya qoyulu\u015fu, \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun art\u0131m\u0131, yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 sosial rifah\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirildi.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00a0Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodunda \u201cQaraba\u011f\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n dayaq blokunun d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 m\u0259rasimi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 in\u015fa edilmi\u015f v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck qur\u011fu olan\u00a0 \u00abQaraba\u011f\u00bb dayaq blokunun istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259sini \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k bildirmi\u015fdir ki, bu layih\u0259 bir daha g\u00f6st\u0259rir ki,\u00a0 xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz s\u0259nayesin\u0259 v\u0259 potensial\u0131na mara\u011f\u0131 daha da art\u0131r: \u00abOnu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bu, m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda k\u0259\u015ff edilmi\u015f birinci neft yata\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d, \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yataqlar\u0131 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 k\u0259\u015ff edilmi\u015fdir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d v\u0259 \u201cAb\u015feron\u201d yataqlar\u0131 qaz-kondensat yataqlar\u0131d\u0131r. Neft yata\u011f\u0131 olaraq bu, birinci yataqd\u0131r v\u0259 bu n\u0259h\u0259ng qur\u011fu X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 in\u015fa edilmi\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck qur\u011fudur. Ona g\u00f6r\u0259 bu layih\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259ti haqq\u0131nda \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq olar. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, bizim u\u011furlu siyas\u0259timizin n\u0259tic\u0259sidir. \u00c7\u00fcnki art\u0131q 1994-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rinin Az\u0259rbaycanda b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoymalar\u0131na baxmayaraq, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz s\u0259nayesin\u0259, neft-qaz potensial\u0131na xarici investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n maraq azalm\u0131r, \u0259ksin\u0259, art\u0131r. \u018fmin\u0259m ki, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 \u201cQaraba\u011f\u201d v\u0259 dig\u0259r yataqlar u\u011furla istismar edil\u0259c\u0259k v\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 b\u00f6y\u00fck fayda ver\u0259c\u0259k.\u00bb<\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki,\u00a0\u201cQaraba\u011f\u201d yata\u011f\u0131 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259, C\u0259nub X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sind\u0259, Ab\u015feron arxipelaq\u0131n\u0131n \u015fimal hiss\u0259sind\u0259, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 130 km m\u0259saf\u0259d\u0259, \u00abNeft Da\u015flar\u0131\u00bb v\u0259 \u00abG\u00fcn\u0259\u015fli\u00bb yataqlar\u0131ndan is\u0259 20-25 km aral\u0131da yerl\u0259\u015fir.\u00a0\u00a0Yataqda 1997-98-ci ill\u0259rd\u0259 X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq Neft \u015eirk\u0259ti (C\u0130PCO) konsorsiumu t\u0259r\u0259find\u0259n qazma i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2020-ci ild\u0259 SOCAR v\u0259 \u00abEquinor\u00bb \u015firk\u0259tinin birg\u0259 qazma \u0259m\u0259liyyat\u0131 vasit\u0259si il\u0259 m\u0259hz neft yata\u011f\u0131 kimi k\u0259\u015ff edilmi\u015fdir. \u00abQaraba\u011f\u00bb yata\u011f\u0131 60 milyon ton neft ehtiyat\u0131na malikdir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodu XX \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz sektorunun inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynamaqdad\u0131r. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 t\u0259kidi il\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti d\u0259nizin d\u0259rin hiss\u0259sind\u0259 dayaq bloklar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 zavodun tikintisi bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etdi. 1978-ci ild\u0259 Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodunun tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1984-c\u00fc ild\u0259 tikilib istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f v\u0259 ild\u0259 60,000 ton metal-konstruksiya istehsal etm\u0259k qabiliyy\u0259tin\u0259 malik olan zavod Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sektorunun g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 qoyulmu\u015f n\u0259h\u0259ng bir s\u0259rmay\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. Zavod i\u015f\u0259 sal\u0131nandan sonra Az\u0259rbaycan SSR d\u0259nizin 200 metr d\u0259rinliyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n yataqlardan neft \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan konstruksiyalar\u0131n istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 unikal imkanlara sahib oldu. Zavodun m\u00f6vcudlu\u011fu \u0259fsan\u0259vi \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin ba\u011flan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259m\u0259l yaratd\u0131 v\u0259 bu da Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 bir \u00e7ox ill\u0259r \u00f6nc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259\u00bbsni imzalamaqdan \u0259vv\u0259l zavod art\u0131q d\u0259nizin 100 metrd\u0259n ba\u015flam\u0131\u015f 163 metr\u0259d\u0259k d\u0259rinliyind\u0259\u00a0neft v\u0259 qaz \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 11 stasionar d\u0259niz platformas\u0131 qura\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. 1995-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodu beyn\u0259lxalq enerji bazar\u0131n\u0131n n\u0259h\u0259ngl\u0259rind\u0259n olan \u00abPetrofac\u00bb, \u00abMcDermott\u00bb, \u00abCaspian Shipyard Company LTD\u00bb, \u00abStar Gulf FZCO\u00bb v\u0259 \u00abBritish Petroleum\u00bb (BP) \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fla\u011fa ba\u015flayaraq i\u015f keyfiyy\u0259tini yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodunun \u00a0g\u00fccl\u00fc istehsalat qabiliyy\u0259ti BOS \u015eelfin g\u0259l\u0259c\u0259k u\u011furlar\u0131n\u0131n \u0259sas elementin\u0259 \u00e7evrildi. Zavodun infrastrukturundan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00abBOS \u015eelf\u00bb iri layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flad\u0131. BD\u00d6Z-\u00fcn operatoruna \u00e7evrildikd\u0259n sonra \u00abBOS \u015eelf\u00bb zavodda yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rin\u0259 start verdi. \u00abBOS \u015eelf\u00bbin idar\u0259etm\u0259si alt\u0131nda zavod t\u0259dric\u0259n t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259si \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u0259n iri tikinti-qura\u015fd\u0131rma m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na \u00a0m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n dig\u0259r\u00a0 n\u0259h\u0259ng neft-qaz layih\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259ti y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bildirmi\u015fdir ki, \u00a0\u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r plan \u00fczr\u0259 gedir. Burada in\u015fa edil\u0259n yeni platforma onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu yataqlar\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli i\u015fl\u0259nm\u0259si art\u0131q reall\u0131qd\u0131r. Kontrakt\u0131n m\u00fcdd\u0259ti uzad\u0131l\u0131b v\u0259 Az\u0259rbaycan bundan b\u00f6y\u00fck fayda g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. \u00abAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yataqlar\u0131nda hasilat\u0131n sabit saxlanmas\u0131 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259 Prezidenti onu da bildirir ki,\u00a0 Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti onu da bilm\u0259lidir ki, bizim qaz potensial\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u0259mli hiss\u0259si \u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yataqlar\u0131 hesab\u0131na formala\u015f\u0131r. Bu yataq bizim \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yimizdir.\u00a0 Eyni zamanda, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259si u\u011furla icra edilir. Bu, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck qaz-kondensat yataqlar\u0131ndan biridir.\u00a0 G\u0259l\u0259n il \u201cAb\u015feron\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131ndan ilk qaz\u0131n hasilat\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. \u201cAb\u015feron\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sinin iki m\u0259rh\u0259l\u0259si olacaq. Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1,5 milyard kubmetr qaz hasil edil\u0259c\u0259k v\u0259 bu qaz Az\u0259rbaycanda istehlak olunacaq. \u00c7\u00fcnki artan s\u0259naye potensial\u0131m\u0131z dikt\u0259 edir ki, biz\u0259 \u0259lav\u0259 resurslar laz\u0131md\u0131r. \u201c\u015e\u0259f\u0259q-Asiman\u201d yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r qrafik \u00fczr\u0259 gedir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00ab\u018flb\u0259tt\u0259, indi bizim \u0259sas diqq\u0259timiz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilib\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r ki,\u00a0 bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 3500 kilometr uzunlu\u011funda olan, bir-birin\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fc\u00e7 qaz k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131 tam ba\u015fa \u00e7atacaq v\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 art\u0131q Avropa m\u0259kan\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. Bel\u0259likl\u0259, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi tam istismara veril\u0259c\u0259k. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00f6n\u0259mli v\u0259 hesab edir\u0259m ki, tarixi hadis\u0259dir. \u00c7\u00fcnki bu, imkan verir ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n tam i\u015fl\u0259nilm\u0259si t\u0259min edilsin.<\/p>\n<p>Prezident \u00a0\u0130lham \u018fliyev reall\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259n v\u0259\u00a0 icras\u0131 davam ed\u0259n layih\u0259l\u0259rin fonunda bu\u00a0 m\u0259qam\u0131 x\u00fcsusi qeyd etmi\u015fdir ki, \u0259g\u0259r 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt imzalanmasayd\u0131, he\u00e7 bir ba\u015fqa layih\u0259d\u0259n s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259zdi. \u018fg\u0259r \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d \u00fczr\u0259 kontrakt imzalanmasayd\u0131, bu g\u00fcn biz n\u0259inki ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rin, \u00f6z enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259zdik. \u00c7\u00fcnki \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259nb\u0259dir. Biz b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259kl\u0259 Avrasiyan\u0131n yeni enerji x\u0259rit\u0259sini t\u0259rtib edirik v\u0259 Az\u0259rbaycan uzun m\u00fcdd\u0259t bundan sonra bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn strateji t\u0259r\u0259fda\u015f olaraq qalacaq.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev qeyd edil\u0259n m\u00fcsahib\u0259d\u0259\u00a0 texnoloji\u00a0 bax\u0131mdan n\u0259h\u0259ng\u00a0 v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b\u00a0 konstruksiya olan \u00abQaraba\u011f\u00bb dayaq blokunun istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259sinin\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tini g\u00f6st\u0259rdiyini \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Qur\u011fu Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcasir beyn\u0259lxalq t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun istehsal olunub. \u00a0X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck platformad\u0131r. Az\u0259rbaycan art\u0131q investisiya yat\u0131ran v\u0259 ya s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131lan \u00f6lk\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck investisiya layih\u0259l\u0259rinin m\u00fch\u00fcm komponentl\u0259rini h\u0259ll etm\u0259yi bacaran \u015firk\u0259tl\u0259r yeti\u015fdirilmi\u015f \u00f6lk\u0259dir. Art\u0131q Az\u0259rbaycan \u015firk\u0259tl\u0259ri beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 i\u015f aparmaq g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdirl\u0259r. Qur\u011fu 100 milyonlarla d\u0259y\u0259ri olan yeni texnoloji imkanlara yol a\u00e7\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r xarici \u015firk\u0259tl\u0259rin qazand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck pullar\u0131 indi yerli \u015firk\u0259tl\u0259r qazan\u0131r.\u00a0 G\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin maya d\u0259y\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 bundan \u00f6lk\u0259 qazan\u0131r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd ed\u0259k ki, tarix\u0259n neft \u00f6lk\u0259si kimi tan\u0131nan Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn, eyni zamanda, qaz ixracat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilib.\u00a0\u00a0 Avropa Birliyin\u0259 daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259bii qazla t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan neft-qaz boru k\u0259m\u0259rl\u0259rinin siyasi, iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259ti, perspektivi \u0259traf\u0131nda apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycan amilin\u0259\u00a0 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilir. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda artan rolu y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259r\u0259k, bu sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar\u0131n m\u00f6vcuddu\u011fu x\u00fcsusi qeyd edilir.\u00a0 Az\u0259rbaycanla Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda imzalanan \u00abT\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q prioritetl\u0259ri\u00bb s\u0259n\u0259dind\u0259 enerji\u00a0 sektorunda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi m\u00fcdd\u0259a \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131\u00a0 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 proqnozlar\u0131n reall\u0131qda \u00f6z \u0259ksini tapaca\u011f\u0131na \u0259minliyi art\u0131rd\u0131. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin icras\u0131nda yeddi \u00f6lk\u0259nin &#8211; Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Bolqar\u0131stan, Yunan\u0131stan, Albaniya v\u0259\u00a0 \u0130taliyan\u0131n i\u015ftirak\u0131n\u0131 x\u00fcsusi qeyd ed\u0259r\u0259k bu \u0259minliyi d\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdir \u00a0ki,\u00a0\u00a0 \u00fc\u00e7 Balkan \u00f6lk\u0259si \u2013 Bosniya v\u0259 Herseqovina, Xorvatiya v\u0259 Monteneqro t\u0259r\u0259fda\u015flar kimi n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259\u00a0 layih\u0259y\u0259 qo\u015fulacaqlar. \u00abC\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin qollar\u0131 olmal\u0131d\u0131r\u00bb h\u0259d\u0259fin\u0259 uy\u011fun olaraq\u00a0 ixrac imkanlar\u0131n\u0131n\u00a0 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sinin prioritetliyi a\u00e7\u0131qlan\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 Prezidenti\u00a0 \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda daim \u00a0bu fikri d\u0259\u00a0 x\u00fcsusi qeyd edir ki, b\u0259zil\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259fsan\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n layih\u0259l\u0259ri he\u00e7 bir problemsiz, mane\u0259siz h\u0259yata ke\u00e7irdik. 2006-c\u0131 ild\u0259\u00a0 BTC neft, 2007-ci ild\u0259 BT\u018f qaz k\u0259m\u0259ri istifad\u0259y\u0259 verildi. Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizi v\u0259 b\u00f6lg\u0259mizi\u00a0 bu layih\u0259l\u0259rsiz\u00a0 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.\u00a0 Bu layih\u0259l\u0259r\u00a0 \u00f6lk\u0259mizi g\u00fccl\u0259ndirir, xalq\u0131m\u0131za xeyir g\u0259tirir. Bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan enerji sektorunda da\u00a0 liderlik keyfiyy\u0259tl\u0259rini \u00e7ox a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyur. \u00ab\u018fg\u0259r biz t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rib 2012-ci ild\u0259\u00a0 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259\u00a0 birlikd\u0259 TANAP layih\u0259sin\u0259 imza atmasayd\u0131q, bu g\u00fcn C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi haqq\u0131nda kims\u0259 dan\u0131\u015fa\u00a0 bil\u0259rdimi? Bu g\u00fcn Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini kims\u0259 bizsiz t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rdimi? Bunlar\u0131 biz edirik. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? \u00c7\u00fcnki bu, bizim xalq\u0131m\u0131za laz\u0131md\u0131r. Bu, bizim d\u00f6vl\u0259timizi, \u00f6lk\u0259mizi g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 bizim maraqlar\u0131m\u0131za xidm\u0259t edir.\u00bb C\u0259nab\u00a0 \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda artan rolunu \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131raraq bildirir ki, d\u00f6rd layih\u0259d\u0259n &#8211; \u00ab\u015eahd\u0259niz\u00bb, C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259ri, TANAP v\u0259 TAP-dan ibar\u0259t C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u00a0\u00a0 \u00f6lk\u0259miz\u0259 \u0259lav\u0259 siyasi, iqtisadi, maliyy\u0259\u00a0 imkanlar\u0131 yaradacaq, z\u0259ngin qaz resurslar\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0 d\u00fcnya bazarlar\u0131na bundan sonra\u00a0 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 ixrac edilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259k, valyuta ax\u0131n\u0131 artacaq, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131m\u0131z daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259c\u0259k. \u00abBiz nadir v\u0259 n\u00fcmun\u0259vi beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131n\u0131 yarada bildik\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259n\u00a0 \u00f6lk\u0259 Prezidenti C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin\u00a0 g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259laq\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 \u00e7ox vacib amil oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 reall\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259si onu t\u0259sdiql\u0259yir ki,\u00a0 birg\u0259 s\u0259yl\u0259r qar\u015f\u0131ya qoyulan m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 nail olma\u011fa \u0259sas verir.\u00a0 C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bir daha Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259d\u0259, layih\u0259l\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 maraql\u0131 oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu layih\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n onlar\u0131n\u00a0 \u00f6lk\u0259miz\u0259, eyni zamanda, i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 hans\u0131 faydalar\u0131 g\u0259tir\u0259c\u0259yini d\u0259 vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p>Onu da \u00a0qeyd etm\u0259liyik ki, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin\u00a0 1999-cu ild\u0259\u00a0 imzalad\u0131\u011f\u0131 F\u0259rmana\u00a0 \u0259sas\u0259n, karbohidrogen g\u0259lirl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 edilm\u0259si, \u0259hali aras\u0131nda b\u0259rab\u0259r b\u00f6lg\u00fc prinsipinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259 prosesinin ba\u015f verm\u0259m\u0259si,\u00a0 v\u0259saitl\u0259rin\u00a0 prioritet sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun yarad\u0131lmas\u0131 bug\u00fcnk\u00fc\u00a0 sosial-iqtisadi layih\u0259l\u0259rin u\u011furlu icras\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. \u015e\u0259ffafl\u0131q kriteriyalar\u0131 \u00fczr\u0259 n\u00fcmun\u0259vi qurum kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259n D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun v\u0259saitl\u0259ri hesab\u0131na Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n layih\u0259l\u0259r icra edilir. M\u0259hz u\u011furlu siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259sidir ki, beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n hesabatlar\u0131nda bu proqnoz x\u00fcsusi yer al\u0131r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu\u00a0 enerji layih\u0259l\u0259rinin u\u011furlu icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fcdc\u0259y\u0259\u00a0 200-250 milyard dollar v\u0259sait daxil olacaq ki, bunlar da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc layih\u0259l\u0259rin icras\u0131na geni\u015f imkanlar a\u00e7maqla \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259sini g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Avropa \u0130nvestisiya Bank\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u00f6t\u0259b\u0259r maliyy\u0259 qurumlar\u0131 \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi inki\u015faf modelini y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir, \u0259n \u0259sas\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259n islahat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259 kimi m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. T\u0259kc\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 ill\u0259r \u00fczr\u0259 hesabatlar\u0131na diqq\u0259t yetirs\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259rarla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial-iqtisadi siyas\u0259tin u\u011furlar\u0131n\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na, islahatlar\u0131n zaman\u0131n t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011fun t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi,\u00a0 neft g\u0259lirl\u0259rinin d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si siyas\u0259tini u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259yi \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. Son 17 ild\u0259\u00a0 \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 3 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox artmas\u0131, 2013-2020-ci ill\u0259rd\u0259 \u00a0daha iki d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131 da deyil\u0259nl\u0259rin t\u0259sdiqidir.\u00a0 Az\u0259rbaycanda son 17 ild\u0259 yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si t\u0259xmin\u0259n 49 faizd\u0259n 4,8 faiz\u0259 enib, i\u015fsizlik 5 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00abqara q\u0131z\u0131l\u00bb- neft v\u0259 qaz insan kapital\u0131na \u00e7evrilib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev daim \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda bu fakt\u0131 x\u00fcsusi qeyd edir ki, d\u00fcnyada neftl\u0259 z\u0259ngin \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r var, amma bu resurs he\u00e7 d\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 u\u011fur g\u0259tirmir. H\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259 prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedir. Amma Az\u0259rbaycan\u0131n neft strategiyas\u0131n\u0131 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 uy\u011fun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259si bu kimi probleml\u0259ri ya\u015famamas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0 qeyd olunan m\u00fcsahib\u0259d\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdiyi\u00a0 fikirl\u0259r ulu \u00f6nd\u0259r\u00a0 Heyd\u0259r \u018fliyevin\u00a0\u00a0 m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu\u00a0 neft strategiyas\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tini, \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259\u00a0 enerji\u00a0 resurslar\u0131n\u0131n hasilat\u0131 v\u0259 ixrac\u0131 sah\u0259sind\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f layih\u0259l\u0259rin\u00a0 xronologiyas\u0131n\u0131n,\u00a0 neft strategiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tinin ayd\u0131n \u00a0m\u0259nz\u0259r\u0259sini yarad\u0131r. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu neft strategiyas\u0131 Az\u0259rbaycana b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 investisiyalar qazand\u0131rd\u0131. Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na\u00a0 270 \u00a0milyard dollara yax\u0131n \u00a0investisiya yat\u0131r\u0131l\u0131b ki, bunun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini xarici investisiyalar t\u0259\u015fkil edir. Bu u\u011furumuza yol a\u00e7an \u0259sas amil is\u0259 t\u0259bii ki, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00aba\u00e7\u0131q qap\u0131\u00bb siyas\u0259ti, i\u015f adamlar\u0131nda yat\u0131racaqlar\u0131 investisiyalar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 tam \u0259minliyin yarad\u0131lmas\u0131d\u0131r. Son 17 ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00a0siyas\u0259tinin Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n yeni inki\u015faf modelinin t\u0259qdimat\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. H\u0259r bir layih\u0259nin u\u011furlu sonluqla ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 yeni layih\u0259ni g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir. Art\u0131q Az\u0259rbaycan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi n\u00fcfuzunu art\u0131r\u0131r, d\u00fcnya birliyinin layiqli \u00fczv\u00fc kimi s\u00f6z sahibin\u0259 malik oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n realla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 enerji layih\u0259l\u0259ri\u00a0 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, xalqlar aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu oynayaraq, daim bu roluna yeni-yeni \u0259lav\u0259l\u0259r edir.<\/p>\n<p><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva,\u00a0<\/strong><em>\u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan n\u0259h\u0259ng\u00a0 enerji layih\u0259l\u0259rini realla\u015fd\u0131rmaqla Avrasiyan\u0131n yeni enerji x\u0259rit\u0259sini t\u0259rtib edir D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u00a0\u0130lham \u018fliyev Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodunda \u201cQaraba\u011f\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n dayaq blokunun d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 m\u0259rasimi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00a0bir daha bu reall\u0131\u011f\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r ki, \u00abAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u00bb yata\u011f\u0131n\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, \u00abQaraba\u011f\u00bb neft yata\u011f\u0131\u00a0 daha b\u00f6y\u00fck potensiala malik ola bil\u0259r\u00a0 29 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcst\u0259qillik tarixin\u0259 malik olan \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlar\u0131\u00a0\u00a0 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin\u00a0 \u00abD\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si olmadan, s\u0259yl\u0259r v\u0259 ehtiyatlar birl\u0259\u015fdirilm\u0259d\u0259n t\u0259kba\u015f\u0131na iqtisadi t\u0259r\u0259qqiy\u0259 nail ola bilm\u0259z\u00bb fikirl\u0259rinin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203357,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/598920e1159707539669213291210537311.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan n\u0259h\u0259ng\u00a0 enerji layih\u0259l\u0259rini realla\u015fd\u0131rmaqla Avrasiyan\u0131n yeni enerji x\u0259rit\u0259sini t\u0259rtib edir D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u00a0\u0130lham \u018fliyev Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodunda \u201cQaraba\u011f\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n dayaq blokunun d\u0259niz\u0259 yola sal\u0131nmas\u0131 m\u0259rasimi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00a0bir daha bu reall\u0131\u011f\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r ki, \u00abAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u00bb yata\u011f\u0131n\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, \u00abQaraba\u011f\u00bb neft yata\u011f\u0131\u00a0 daha b\u00f6y\u00fck potensiala malik ola bil\u0259r\u00a0 29&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203356"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=203356"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203356\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/203357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=203356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=203356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=203356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}