{"id":203759,"date":"2020-08-11T12:53:31","date_gmt":"2020-08-11T09:53:31","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=203759"},"modified":"2020-08-11T12:53:31","modified_gmt":"2020-08-11T09:53:31","slug":"livan-ugrunda-son-doyus-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=203759","title":{"rendered":"Livan u\u011frunda \u201cson d\u00f6y\u00fc\u015f\u201d &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Beyrut liman\u0131nda ba\u015f ver\u0259n partlay\u0131\u015f, g\u00f6zl\u0259nildiyi kimi, Livanda siyasi g\u0259rginliyin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259sonu Beyrutda ba\u015f ver\u0259n etiraz aksiyalar\u0131 polisl\u0259 toqqu\u015fmalara \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>B\u0259zi nazirlikl\u0259rin binalar\u0131na daxil olan etiraz\u00e7\u0131lar\u0131n parlament binas\u0131na y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 polis m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir\u00a0polis \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 \u00f6l\u00fcb, 70-i polis olmaqla, 238 n\u0259f\u0259r x\u0259sar\u0259t al\u0131b. Polis 20 n\u0259f\u0259ri saxlay\u0131b. Ancaq etirazlar\u0131n davam ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Avqustun 4-d\u0259 Beyrut liman\u0131nda 12 n\u00f6mr\u0259li anbarda ba\u015f ver\u0259n partlay\u0131\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259, son m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 158 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb, alt\u0131\u00a0mind\u0259n \u00e7ox insan x\u0259sar\u0259t al\u0131b. Partlay\u0131\u015fdan d\u0259rhal sonra ortaya \u00e7\u0131x\u0131b ki, hadis\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b alt\u0131\u00a0ild\u0259n \u00e7oxdur limanda saxlan\u0131lan 2750 ton amonium-nitrat olub.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Bundan ba\u015fqa, hadis\u0259nin s\u0131rf texniki q\u0259za n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verdiyi a\u00e7\u0131qlansa da, m\u00fcst\u0259qil ekspertl\u0259r k\u0259nardan m\u00fcdaxil\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 amonium-nitrat\u0131n bu miqyasda partlay\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b ola bilm\u0259y\u0259c\u0259yini dem\u0259si hadis\u0259 \u0259traf\u0131nda \u015f\u00fcbh\u0259 v\u0259 naraz\u0131l\u0131qlar\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirib.<\/p>\n<p>Livanda davam ed\u0259n sosial-iqtisadi b\u00f6hran v\u0259 son partlay\u0131\u015f \u0259halinin onsuz da artan naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da alovland\u0131r\u0131b. Xalq ill\u0259rdir d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259n v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259siri alt\u0131nda y\u0131\u011f\u0131lan q\u0259z\u0259bi h\u00f6kum\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldir.<\/p>\n<p>Xalq haql\u0131 olaraq yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259n naraz\u0131 v\u0259 narahatd\u0131r. Ancaq yaranm\u0131\u015f probleml\u0259 ba\u011fl\u0131 birm\u0259nal\u0131 h\u0259ll yolu v\u0259 ya resept yoxdur. \u00dcst\u0259lik, ki\u00e7ik Livanda \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq h\u0259dd\u0259n \u00e7ox daxili v\u0259 xarici oyun\u00e7unun i\u015ftirak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Avqustun 10-da \u0259vv\u0259lc\u0259 Livan h\u00f6kum\u0259tinin \u00fc\u00e7 naziri (\u018fdliyy\u0259, \u0130nformasiya v\u0259 \u018ftraf M\u00fchit nazirl\u0259ri) v\u0259 alt\u0131\u00a0deputat istefa ver\u0259r\u0259k, bir m\u0259nada xalq q\u0259z\u0259binin h\u0259d\u0259fi olmaq ist\u0259m\u0259dikl\u0259rini ortaya qoyublar. Ard\u0131nca is\u0259 h\u00f6kum\u0259t kabinetinin toplant\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn nazirl\u0259rin istefa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131ndan sonra Ba\u015f nazir Hasan Diyab h\u00f6kum\u0259ti buraxd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Lakin prezident Mi\u015fen Aunun \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 yeni h\u00f6kum\u0259t qurulana q\u0259d\u0259r Diyab h\u00f6kum\u0259ti f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259c\u0259k. Bu, h\u0259m d\u0259 yeni se\u00e7kil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131q da say\u0131la bil\u0259r, amma bu k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kmi? \u00c7\u00fcnki bir s\u0131ra siyasil\u0259r Livanda yeni se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, partlay\u0131\u015f\u0131n z\u0259r\u0259rl\u0259rini aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q Livana beyn\u0259lxalq yard\u0131m kampaniyas\u0131 ba\u015flay\u0131b. Parisd\u0259 apar\u0131lan yard\u0131m kampaniyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 252,7 milyon avro\u00a0pul toplan\u0131b. Avropa \u0130ttifaq\u0131 63 milyon avro, Fransa 30 milyon, Almaniya 20 milyon avro, B\u00f6y\u00fck Britaniya is\u0259 20 milyon funt-sterlinq yard\u0131m edib.<\/p>\n<p>Konfransa qat\u0131lan d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri liderl\u0259rinin \u0259sas \u015f\u0259rti is\u0259 \u201cbu yard\u0131m\u0131n BMT-nin liderliyind\u0259 koordinasiya edilm\u0259si v\u0259 birba\u015fa Livan xalq\u0131na y\u00fcks\u0259k rasionall\u0131q v\u0259 \u015f\u0259ffal\u0131qla \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131 oldu\u011funu\u201d qeyd edib.<\/p>\n<p>Livan u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259nin \u015fidd\u0259tl\u0259nm\u0259si v\u0259 g\u0259rginliyin arxas\u0131nda m\u0259hz bu c\u00fcml\u0259 yat\u0131r. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Livan\u0131 yard\u0131ms\u0131z qoymaq ist\u0259mir, \u00e7\u00fcnki bu halda Livanda n\u00fcfuzlar\u0131n\u0131 itir\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Lakin eyni zamanda, ayr\u0131lan yard\u0131m\u0131n indiki h\u00f6kum\u0259tin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olmas\u0131n\u0131 ist\u0259mirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki indiki Livan h\u00f6kum\u0259ti Avropan\u0131n arzulamad\u0131\u011f\u0131 Hizbullah blokunun n\u0259zar\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 indi Livanda ehtiraslar q\u0131z\u0131\u015fmaqdad\u0131r. \u00c7\u00fcnki s\u00f6hb\u0259t h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 n\u0259zar\u0259t \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259n gedir. Livan \u0259razisin\u0259 g\u00f6r\u0259 ki\u00e7ik \u00f6lk\u0259 (10 min kv.km \u0259razisi v\u0259 62\u00a0milyon \u0259hali) olsa da, yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqin vacib \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bunu \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n bir s\u0131ra amill\u0259r var.<\/p>\n<p>Birincisi, Livan Aral\u0131q d\u0259nizi sahill\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fir, \u0130srail v\u0259 Suriya kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 malikdir. \u00d6lk\u0259d\u0259 50 ild\u0259n \u00e7oxdur b\u00f6y\u00fck sayda f\u0259l\u0259stinli qa\u00e7q\u0131n ya\u015fay\u0131r. S\u0259n\u0259t, m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259saf\u0259 q\u0259t el\u0259mi\u015f \u00f6lk\u0259dir.<\/p>\n<p>Beyrut bu g\u00fcn d\u0259 \u0259r\u0259b d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7ap-n\u0259\u015friyyat sah\u0259sind\u0259 ilk yerd\u0259 dayanan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. 1975-ci ild\u0259 Livanda f\u0259l\u0259stinli qa\u00e7q\u0131nlarla xristian falanq\u00e7\u0131lar aras\u0131nda ba\u015flayan silahl\u0131 qar\u015f\u0131durma sonradan 16 f\u0259rqli etnik v\u0259 dini-m\u0259zh\u0259bi qrupun qar\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi. Daha sonra \u0130srail Livana h\u00fccum etdi, ard\u0131nca AB\u015e, Fransa kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 Suriya Livana qo\u015fun yeritdi, n\u0259tic\u0259d\u0259, Livan planetin \u0259n qar\u0131\u015f\u0131q v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259ki bu qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131qdan f\u0259l\u0259stin, erm\u0259ni, k\u00fcrd v\u0259 dig\u0259r silahl\u0131 terror qruplar\u0131 yarand\u0131. AB\u015e, SSR\u0130 v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n, regionun az qala b\u00fct\u00fcn iddial\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n qar\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 gizli sui-q\u0259sd m\u00fcharib\u0259l\u0259ri ba\u015f verdi.<\/p>\n<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 SSR\u0130-nin Livan s\u0259firliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 (d\u00f6rd\u00a0n\u0259f\u0259r) qa\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 onlardan ikisi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bel\u0259 bir qar\u0131\u015f\u0131q \u00f6lk\u0259d\u0259 1979-cu il \u0130ran \u0130slam \u0130nqilab\u0131ndan sonra 1982-ci ild\u0259 \u0130srailin Livana h\u00fccumu zaman\u0131 yeni silahl\u0131 qrupla\u015fma \u2013 Hizbullah\u00a0yarand\u0131 v\u0259 daha bir iddial\u0131 region \u00f6lk\u0259si \u2013 \u0130ran\u00a0Livana yerl\u0259\u015fdi. Bu d\u00f6vrd\u0259n sonra Livan h\u0259m d\u0259 \u0130srail\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259r\u0259b-m\u00fcs\u0259lman cihad qruplar\u0131n\u0131n \u0259sas d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>1983-c\u00fc ild\u0259 Beyrutda \u0259vv\u0259lc\u0259 AB\u015e h\u0259rbi d\u0259niz piyadalar\u0131n\u0131n kazarmas\u0131 v\u0259 s\u0259kkiz\u00a0d\u0259qiq\u0259 sonra is\u0259 Fransa ordusunun h\u0259rbi bazas\u0131 Hizbullah t\u0259r\u0259find\u0259n partlad\u0131l\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259, AB\u015e bazas\u0131nda 241 n\u0259f\u0259r, Fransa bazas\u0131nda is\u0259 58 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcr, onlarla insan yaralan\u0131r.<\/p>\n<p>Bu hadis\u0259d\u0259n bir q\u0259d\u0259r sonra Hizbullah\u00a0AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n terror t\u0259\u015fkilat\u0131 siyah\u0131s\u0131na sal\u0131n\u0131r v\u0259 Livanda h\u0259rbi-siyasi r\u0259qab\u0259t daha da k\u0259skinl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Hizbullah\u00a0daha da g\u00fccl\u0259nir. 1989-cu il Taif raz\u0131la\u015fmas\u0131na \u0259sas\u0259n, Livanda ordudan ba\u015fqa b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi-siyasi qruplar silah\u0131 yer\u0259 qoydu. Yaln\u0131z Hizbullah\u00a0silah saxlamaq h\u00fcququnu qorudu.<\/p>\n<p>2000-ci ild\u0259 is\u0259 Hizbullah\u00a0\u0130srailin ordusunu C\u0259nubi Livandan \u00e7\u0131xarmas\u0131na nail olmaqla Livanda daha da g\u00fccl\u0259ndi. 2005-ci ild\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259diyi Ba\u015f nazir R\u0259fiq H\u0259ririnin sui-q\u0259sd n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259sind\u0259n sonra ba\u015flayan beyn\u0259lxalq t\u0259zyiq n\u0259tic\u0259sind\u0259 Suriya Livandan ordusunu \u00e7\u0259ks\u0259 d\u0259, bu \u00f6lk\u0259 u\u011frunda r\u0259qab\u0259t daha da g\u00fccl\u0259nir.<\/p>\n<p>2006-c\u0131 ild\u0259 \u0130srail iki h\u0259rb\u00e7isinin s\u0259rh\u0259dd\u0259 o\u011furlanmas\u0131na cavab olaraq Livana ordu yerits\u0259 d\u0259, Hizbullah\u0131n s\u0259rt m\u00fcqavim\u0259ti il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r v\u0259 Beyruta q\u0259d\u0259r ir\u0259lil\u0259y\u0259 bilmir.<\/p>\n<p>Bu hadis\u0259 Livanda Hizbullah\u00a0v\u0259 onun xarici d\u0259st\u0259k\u00e7isi \u0130ran v\u0259 Suriyan\u0131n ciddi qalibiyy\u0259ti olur v\u0259 Hizbullah\u00a0h\u0259m d\u0259 Livanda aktiv siyasi q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evrilir, parlamentd\u0259 v\u0259 h\u00f6kum\u0259td\u0259 t\u0259msil olunma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>2011-ci ild\u0259 ba\u015flayan Suriya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 2013-c\u00fc ild\u0259 Quseyr \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 h\u00fccumla daxil olan Hizbullah\u00a0m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015fini B\u0259\u015f\u0259r \u018fs\u0259din xeyrin\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259kl\u0259 yaln\u0131z \u0130srail-F\u0259l\u0259stin m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, regional h\u0259rbi-siyasi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 ciddi q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>2017-ci ild\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na s\u0259f\u0259r ed\u0259n Livan\u0131n Ba\u015f naziri S\u0259\u0259d H\u0259riri g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n \u018fr-Riyadda saxlan\u0131l\u0131r. H\u0259min vaxt r\u0259smi izahat olmasa da, bildirilir ki, ba\u015f nazir Livanda n\u00f6vb\u0259ti h\u00f6kumt\u0259 b\u00f6hran\u0131 yarad\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bi il\u0259 saxlan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>S\u0259\u0259d H\u0259riri yaln\u0131z Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun \u0259r-Riyada s\u0259f\u0259rind\u0259n sonra ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 Fransa prezidenti il\u0259 birlikd\u0259 \u0259vv\u0259l Paris\u0259, daha sonra is\u0259 Beyruta qay\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, S\u0259\u0259d H\u0259ririnin atas\u0131 ke\u00e7mi\u015f Ba\u015f nazir R\u0259fiq H\u0259riri g\u0259ncliyind\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda ya\u015fay\u0131b v\u0259 burada da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck varidat \u0259ld\u0259 edib.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 son ill\u0259rd\u0259 regionda aktiv siyasi oyun\u00e7uya \u00e7evril\u0259n S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 h\u0259riril\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n Livan siyas\u0259tind\u0259 t\u0259sir\u0259 malik olub.<\/p>\n<p>2018-ci ild\u0259 doqquz ild\u0259n sonra Livanda n\u00f6vb\u0259ti parlament se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259, Hizbullah\u00a0m\u00f6vqel\u0259rini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 Hizbullah-\u018fm\u0259l ittifaq\u0131 (\u018fm\u0259l 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015fi\u0259 ruhanisi Seyyid S\u0259dr t\u0259r\u0259find\u0259n qurulmu\u015f sosial yard\u0131mla\u015fma d\u0259rn\u0259yinin siyasi qanad\u0131d\u0131r \u2013 K.R.) 128 yerlik parlamentd\u0259 \u0259n \u00e7ox \u2013 29 mandat \u0259ld\u0259 edir.<\/p>\n<p>Prezident Mi\u015fen Aunun Azad V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rl\u0259r Partiyas\u0131 is\u0259 26 mandatla ikinci, H\u0259ririnin \u201cMust\u0259qb\u0259l\u201d (G\u0259l\u0259c\u0259k) H\u0259r\u0259kat\u0131 is\u0259 19 mandatla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olur. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 128 mandat\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n xristianlara, yar\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcs\u0259lmanlara ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Livanda Hizbullah\u0131n lideri oldu\u011fu \u201cM\u00fcqavim\u0259t\u0259 v\u0259fa\u201d (K\u00f6hn\u0259 ad\u0131 \u201c8 mart\u201d bloku) bloku 67 mandat almaqla parlament \u00e7oxlu\u011funu g\u00f6t\u00fcr\u00fcb.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, son se\u00e7kil\u0259rd\u0259 Livanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00fc\u00e7\u00a0erm\u0259ni partiyas\u0131 aras\u0131ndan Da\u015fnaks\u00fctyun Partiyas\u0131ndan \u00fc\u00e7\u00a0n\u0259f\u0259r Hakob Baqratuni, Hakob D\u0259rziyan ve Aleksandr Matosyan deputat se\u00e7ilib.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 h\u0259m 2019-cu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 qurulan S\u0259\u0259d H\u0259ririnin ba\u015f nazir oldu\u011fu birinci h\u00f6kum\u0259td\u0259, h\u0259m d\u0259 bu ilin fevral\u0131nda H\u0259s\u0259n Diyab\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qurulan ikinci kabinetd\u0259 Hizbullah v\u0259 t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 \u0259sas s\u00f6z sahibi olub.<\/p>\n<p>Ancaq Hizbullah\u0131n bu \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259si yaln\u0131z Suriyada \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rmir. Eyni zamanda, Livanda v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131, F\u0259l\u0259stin m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259 \u0130srail \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131na \u00e7evrilib. F\u0259l\u0259stind\u0259 H\u0259mas v\u0259 \u0130slami Cihad kimi qruplar m\u0259hz Hizbullah\u00a0vasit\u0259sil\u0259 \u0130ran t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nir.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l Hizbullah\u00a0lideri bildirib ki, onlar\u0131n \u0259lind\u0259 145 min \u0259d\u0259d raket var v\u0259 bunlar\u0131n bir qismi \u201c\u0130srailin ist\u0259nil\u0259n n\u00f6qt\u0259sini vurmaq imkan\u0131na sahibdir\u201d. \u00d6t\u0259n ay\u0131n sonunda Hizbullah\u0131n \u0130srailin n\u0259zar\u0259tind\u0259ki Qolan t\u0259p\u0259l\u0259ri rayonunda be\u015f\u00a0\u0130srail h\u0259rb\u00e7isini \u00f6ld\u00fcrm\u0259si Hizbullah\u0131n son ill\u0259rd\u0259 artan g\u00fcc\u00fc v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 i\u015far\u0259 idi.<\/p>\n<p>Livan h\u0259m d\u0259 \u0130ran\u0131n \u0130sraill\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya oldu\u011fu \u201cc\u0259bh\u0259 x\u0259tti\u201ddir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u0130ran\u0131n Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki g\u00fcc\u00fcn\u00fc z\u0259ifl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Livan v\u0259 \u0130raqdak\u0131 t\u0259sir r\u0131\u00e7aqlar\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259tm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Tramp administrasiyas\u0131 son aylarda \u0259sas diqq\u0259ti m\u0259hz \u0130raq v\u0259 Livan \u00fcz\u0259rin\u0259 c\u0259ml\u0259yib. Son aylarda Livana iqtisadi embarqolar\u0131n say\u0131 art\u0131b. Va\u015finqton Livan ordusuna h\u0259rbi yard\u0131m\u0131 dayand\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130yun ay\u0131nda is\u0259 Livana b\u0259zi sah\u0259l\u0259rd\u0259 sanksiyalar t\u0259tbiq olunub. N\u0259tic\u0259d\u0259, Livan milli valyutas\u0131 d\u0259y\u0259rd\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcb. \u00d6lk\u0259d\u0259 son ill\u0259rd\u0259 pisl\u0259\u015f\u0259n iqtisadi v\u0259ziyy\u0259t daha da a\u011f\u0131rla\u015f\u0131b. Beyrut partlay\u0131\u015f\u0131 is\u0259 b\u00fct\u00fcn bu y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f probleml\u0259ri ortaya \u00e7\u0131xard\u0131.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Livanda \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xan Fransad\u0131r. Paris ke\u00e7mi\u015f m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259sind\u0259ki siyasi, m\u0259d\u0259ni n\u00fcfuzundan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 Livanda t\u0259sirini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, \u0130ran v\u0259 Hizbullah\u0131 z\u0259ifl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ancaq ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, bu, yaln\u0131z Fransan\u0131n bacaraca\u011f\u0131 i\u015f deyil. H\u0259l\u0259 \u00fczd\u0259 olmasa da, Livan\u0131n \u0259sas aktyorlar\u0131 olan AB\u015e v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259, y\u0259qin ki, kartlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q oynama\u011fa ba\u015flayacaq.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, K\u00f6rf\u0259z \u00f6lk\u0259l\u0259ri, ba\u015fda S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 olmaqla, Livan\u0131n yenid\u0259n b\u0259rpa olunmas\u0131na b\u00f6y\u00fck miqdarda v\u0259sait ay\u0131rma\u011fa haz\u0131rd\u0131r. Ancaq bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas \u015f\u0259rt Hizbullah\u0131n n\u0259zar\u0259t etdiyi h\u00f6kum\u0259tin olmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar da bilirl\u0259r ki, Hizbullah\u0131 bu tezlikl\u0259 t\u0259rk-silah etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Amma bunun ilk add\u0131m\u0131 kimi erk\u0259n se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259rbi-siyasi qar\u015f\u0131durman\u0131n ba\u015f verm\u0259si Livanda siyasi balans\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Beyrut partlay\u0131\u015f\u0131ndan d\u0259rhal sonra Hizbullah\u0131n Livandak\u0131 \u0259sas d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rind\u0259n biri olan Qabaqc\u0131l Sosialist Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri V\u0259lid Cumbulat\u0131n erk\u0259n se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si, daha sonra ortaya \u00e7\u0131xan Makronun Hizbullah t\u0259klifl\u0259ri bu plan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>M\u00fcmk\u00fcn ssenari budur ki, Livanda artan g\u0259rginlik v\u0259 qar\u015f\u0131durmalar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 beyn\u0259lxalq s\u00fclhyaratma q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n AB\u015e v\u0259 Fransan\u0131n Livana ordu g\u00f6nd\u0259rm\u0259si, paralel olaraq Hizbullah\u0131n Beyrut v\u0259 \u0130sraill\u0259 s\u0259rh\u0259d m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 is\u0259 Livana maliyy\u0259 yard\u0131mlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, bununla da Hizbullah\u0131n siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc z\u0259ifl\u0259tm\u0259k. Siyasi m\u00f6vqel\u0259rini itirdikd\u0259n sonra is\u0259 Hizbullah\u0131n terror t\u0259\u015fkilat\u0131 kimi fiziki m\u0259hv edilm\u0259si plan\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki,\u00a0Hizbullah\u00a0r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 bu plan\u0131 hiss edir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 iki g\u00fcn \u0259vv\u0259l televiziya il\u0259 xalqa m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n Hizbullah\u00a0lideri Seyid H\u0259s\u0259n N\u0259srullah t\u0259mkinli m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f\u00a0etdir\u0259r\u0259k, beyn\u0259lxalq ara\u015fd\u0131rmalara qar\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, birlik v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik zaman\u0131 olmas\u0131na vur\u011fu etdi. V\u0259 Makronun Beyruta s\u0259f\u0259rini t\u0259qdir etdi.<\/p>\n<p>Hizbullah\u00a0r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 anlay\u0131r ki, indi partlay\u0131\u015f\u0131n vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r, istisadi v\u0259 sosial \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda qalan livanl\u0131lar\u0131n y\u00fcks\u0259l\u0259n q\u0259z\u0259bi qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanmaq a\u011f\u0131ls\u0131zl\u0131q olar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada geri \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259k meydan\u0131 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 verib.<\/p>\n<p>H\u0259m d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, indi \u0259vv\u0259lki kimi maliyy\u0259 imkanlar\u0131 yoxdur v\u0259 \u00fcst\u0259lik \u0130ran\u0131n yard\u0131m\u0131na \u00fcmid etm\u0259k olmaz. \u00c7\u00fcnki Tehran\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259ziyy\u0259ti yax\u015f\u0131 deyil. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 nisb\u0259t\u0259n geri \u00e7\u0259kilib Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rini v\u0259 onlar\u0131n yerli m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin f\u0259all\u0131\u011f\u0131na g\u00f6z yummal\u0131 olur. T\u0259bii ki, bu m\u00fcv\u0259qq\u0259ti v\u0259 aldad\u0131c\u0131 \u00e7\u0259kilm\u0259dir.<\/p>\n<p>Tezlikl\u0259 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri onlar\u0131n yerli m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri Livana laz\u0131m\u0131 d\u0259st\u0259yi g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259s\u0259, o zaman ba\u015flayan proses iflas olacaq v\u0259 Hizbullah\u00a0m\u00f6vqel\u0259rini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki ist\u0259nil\u0259n halda Hizbullah\u0131n sabit elektorat\u0131 var v\u0259 indiki \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 onu s\u0131radan \u00e7\u0131xarmaq asan olmayacaq.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, indi h\u0259r \u015fey \u0259ks c\u0259bh\u0259nin n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil v\u0259 q\u0259rarl\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. Bunu is\u0259 yax\u0131n zamanlarda daha ayd\u0131n g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259yik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyrut liman\u0131nda ba\u015f ver\u0259n partlay\u0131\u015f, g\u00f6zl\u0259nildiyi kimi, Livanda siyasi g\u0259rginliyin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259sonu Beyrutda ba\u015f ver\u0259n etiraz aksiyalar\u0131 polisl\u0259 toqqu\u015fmalara \u00e7evrilib. B\u0259zi nazirlikl\u0259rin binalar\u0131na daxil olan etiraz\u00e7\u0131lar\u0131n parlament binas\u0131na y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 polis m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir\u00a0polis \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 \u00f6l\u00fcb, 70-i polis olmaqla, 238 n\u0259f\u0259r x\u0259sar\u0259t al\u0131b. Polis 20 n\u0259f\u0259ri saxlay\u0131b. Ancaq etirazlar\u0131n davam ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Avqustun 4-d\u0259 Beyrut liman\u0131nda 12 n\u00f6mr\u0259li anbarda ba\u015f ver\u0259n partlay\u0131\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259, son m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 158 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb, alt\u0131\u00a0mind\u0259n \u00e7ox insan x\u0259sar\u0259t al\u0131b. Partlay\u0131\u015fdan d\u0259rhal sonra ortaya \u00e7\u0131x\u0131b ki, hadis\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b alt\u0131\u00a0ild\u0259n \u00e7oxdur limanda saxlan\u0131lan 2750 ton&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203760,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1.jpg",620,349,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1.jpg",620,349,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1.jpg",620,349,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1.jpg",620,349,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1.jpg",620,349,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1.jpg",620,349,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/livan-1.jpg",620,349,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Beyrut liman\u0131nda ba\u015f ver\u0259n partlay\u0131\u015f, g\u00f6zl\u0259nildiyi kimi, Livanda siyasi g\u0259rginliyin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259sonu Beyrutda ba\u015f ver\u0259n etiraz aksiyalar\u0131 polisl\u0259 toqqu\u015fmalara \u00e7evrilib. B\u0259zi nazirlikl\u0259rin binalar\u0131na daxil olan etiraz\u00e7\u0131lar\u0131n parlament binas\u0131na y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 polis m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir\u00a0polis \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 \u00f6l\u00fcb, 70-i polis olmaqla, 238 n\u0259f\u0259r x\u0259sar\u0259t al\u0131b. Polis 20 n\u0259f\u0259ri saxlay\u0131b. Ancaq etirazlar\u0131n davam ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Avqustun&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203759"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=203759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203759\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/203760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=203759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=203759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=203759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}