{"id":208938,"date":"2020-08-23T18:50:17","date_gmt":"2020-08-23T15:50:17","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=208938"},"modified":"2020-08-23T18:50:17","modified_gmt":"2020-08-23T15:50:17","slug":"m%c9%99kt%c9%99b-fobiyasi-v%c9%99-onun-aradan-qaldirilmasi-yollari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=208938","title":{"rendered":"M\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131 v\u0259 onun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 yollar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131n ya\u015f\u0131ndan v\u0259 ne\u00e7\u0259nci sinifd\u0259 oxumas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, m\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131 yarana bil\u0259r. M\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131 sad\u0259c\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259k ist\u0259yinin olmamas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilmir. H\u0259tta b\u0259zi hallarda m\u0259kt\u0259b\u0259 rahat \u015f\u0259kild\u0259 ged\u0259n u\u015faqlarda da h\u0259min \u0259lam\u0259tin yaranmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin m\u00fc\u0259llimi, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Yegan\u0259 \u018fsg\u0259rova m\u0259lumat verib.<\/p>\n<p>Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu hal bir s\u0131ra \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 ver\u0259 bil\u0259r: \u201cH\u0259min hallar m\u0259kt\u0259b\u0259 v\u0259 t\u0259lim\u0259 qar\u015f\u0131 diqq\u0259tsizlik, t\u0259lim bacar\u0131qlar\u0131nda q\u0259fl\u0259t\u0259m z\u0259ifl\u0259m\u0259, sinifd\u0259 oturmamaq ist\u0259yinin ba\u015f qald\u0131rmas\u0131, sinif yolda\u015flar\u0131na v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 aqressiv m\u00fcnasib\u0259t, m\u0259kt\u0259b m\u0259suliyy\u0259tini yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131rmaq, yuxuya getm\u0259kd\u0259 v\u0259 oyanmaqda \u00e7\u0259tinlik, evd\u0259qalma ist\u0259yi, diqq\u0259t da\u011f\u0131n\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131, d\u0259rsd\u0259n ba\u015fqa f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259 daha h\u0259v\u0259sli olma v\u0259 dig\u0259r s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar ola bil\u0259r. M\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131 s\u0259b\u0259bsiz yaranm\u0131r. U\u015faqlar \u00e7ox h\u0259ssas olduqlar\u0131ndan v\u0259 m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259ri h\u0259l\u0259 \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259diyind\u0259n yetkin insanlar\u0131n adi q\u0259bul etdiyi hadis\u0259l\u0259r onlarda ciddi sars\u0131nt\u0131lar yarada bil\u0259r. M\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131n\u0131 yaradan s\u0259b\u0259bl\u0259r m\u00fcxt\u0259lifdir. Bunlara ail\u0259d\u0259n ayr\u0131lma qorxusu, ail\u0259daxili m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik, u\u015fa\u011f\u0131n bacard\u0131\u011f\u0131ndan daha art\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259b edilm\u0259si v\u0259 ya onun u\u011fur v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131na bigan\u0259 m\u00fcnasib\u0259t, \u00fcnsiyy\u0259t \u00e7\u0259tinliyi, m\u0259kt\u0259bd\u0259 fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi \u015fidd\u0259t\u0259 m\u0259ruzqalma kimi s\u0259b\u0259bl\u0259r daxildir. Bundan ba\u015fqa, u\u015fa\u011f\u0131n psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259y\u0259 haz\u0131r olmamas\u0131, m\u00fc\u0259llimin laqeydliyi v\u0259 \u00f6z potensial\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan u\u015fa\u011fa yet\u0259rinc\u0259 d\u0259st\u0259k olmamas\u0131, ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259si, ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259rk\u0259n valideyn t\u0259r\u0259find\u0259n laz\u0131m\u0131 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259m\u0259si, ail\u0259nin maddi durumunun v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259rtl\u0259rinin yet\u0259rinc\u0259 olmamas\u0131, u\u015fa\u011f\u0131n ehtiyaclar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131lanmamas\u0131 il\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259dar ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Fobiya ciddi psixoloji problemdir v\u0259 vaxt\u0131nda qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmazsa, daha b\u00f6y\u00fck f\u0259sadlara apara bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n ya\u015f\u0131n\u0131 yox, pedaqoji bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u0259kt\u0259b\u0259 ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Psixoloq deyib: \u201cM\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rla\u015fma\u011f\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcnd\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli proses\u0259 \u00e7evirm\u0259k laz\u0131m deyil. U\u015fa\u011fa \u201cart\u0131q m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259c\u0259ks\u0259n, oyuncaqlarini v\u0259 oynamaq vaxt\u0131n\u0131 azald\u0131b daha \u00e7ox d\u0259rs oxumal\u0131san, yax\u015f\u0131 qiym\u0259tl\u0259r almal\u0131san\u201d v\u0259 s. kimi ifad\u0259l\u0259r \u0259v\u0259zin\u0259 &#8220;m\u0259kt\u0259bd\u0259 yeni dostlar\u0131n olacaq, birlikd\u0259 maraql\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yerin\u0259 yetir\u0259c\u0259ksiz\u201d kimi ifad\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259tm\u0259k daha d\u00fczg\u00fcnd\u00fcr. Daha yax\u015f\u0131 olar ki, yeni m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259n u\u015faq \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u0259kt\u0259b, sinif ota\u011f\u0131, m\u00fc\u0259llimi il\u0259 tan\u0131\u015f olsun. H\u0259m\u00e7inin m\u0259kt\u0259b l\u0259vazimatlar\u0131n\u0131n rahat v\u0259 istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn asan olmas\u0131 da \u015f\u0259rtdir. U\u015fa\u011f\u0131n g\u00fcnd\u0259lik rejimini bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259ld\u0259n m\u0259kt\u0259b d\u00f6n\u0259min\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaq, yuxu v\u0259 yem\u0259k saatlar\u0131na fikir verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. U\u015fa\u011f\u0131n d\u0259rs prosesind\u0259n ba\u015fqa yolda\u015flar\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259llimi il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verilm\u0259li, m\u0259kt\u0259bd\u0259nk\u0259nar m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 valideynin d\u0259st\u0259yini hiss etm\u0259lidir. Bununla yana\u015f\u0131, valideynin u\u015faqla \u00fcnsiyy\u0259ti a\u00e7\u0131q olmal\u0131, m\u0259kt\u0259bd\u0259 olanlar\u0131 ona dan\u0131\u015fmas\u0131na imkan yaratmal\u0131d\u0131r. Onun ald\u0131\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259r\u0259 obyektiv yana\u015fmaq, ev tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 rahat \u015f\u0259raitd\u0259, aqressivlik g\u00f6st\u0259rm\u0259d\u0259n yerin\u0259 yetirilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131n ya\u015f\u0131ndan v\u0259 ne\u00e7\u0259nci sinifd\u0259 oxumas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, m\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131 yarana bil\u0259r. M\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131 sad\u0259c\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259k ist\u0259yinin olmamas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilmir. H\u0259tta b\u0259zi hallarda m\u0259kt\u0259b\u0259 rahat \u015f\u0259kild\u0259 ged\u0259n u\u015faqlarda da h\u0259min \u0259lam\u0259tin yaranmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin m\u00fc\u0259llimi, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Yegan\u0259 \u018fsg\u0259rova m\u0259lumat verib. Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu hal bir s\u0131ra \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 ver\u0259 bil\u0259r: \u201cH\u0259min hallar m\u0259kt\u0259b\u0259 v\u0259 t\u0259lim\u0259 qar\u015f\u0131 diqq\u0259tsizlik, t\u0259lim bacar\u0131qlar\u0131nda q\u0259fl\u0259t\u0259m z\u0259ifl\u0259m\u0259, sinifd\u0259 oturmamaq ist\u0259yinin ba\u015f qald\u0131rmas\u0131, sinif yolda\u015flar\u0131na v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 aqressiv m\u00fcnasib\u0259t, m\u0259kt\u0259b m\u0259suliyy\u0259tini yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259n boyun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":208939,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/30dd2217159810435669303090310091263.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u015fa\u011f\u0131n ya\u015f\u0131ndan v\u0259 ne\u00e7\u0259nci sinifd\u0259 oxumas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, m\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131 yarana bil\u0259r. M\u0259kt\u0259b fobiyas\u0131 sad\u0259c\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259k ist\u0259yinin olmamas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilmir. H\u0259tta b\u0259zi hallarda m\u0259kt\u0259b\u0259 rahat \u015f\u0259kild\u0259 ged\u0259n u\u015faqlarda da h\u0259min \u0259lam\u0259tin yaranmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin m\u00fc\u0259llimi, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Yegan\u0259 \u018fsg\u0259rova m\u0259lumat verib. Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu hal&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/208938"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=208938"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/208938\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/208939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=208938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=208938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=208938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}