{"id":209891,"date":"2020-08-25T11:17:14","date_gmt":"2020-08-25T08:17:14","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=209891"},"modified":"2020-08-25T11:17:14","modified_gmt":"2020-08-25T08:17:14","slug":"deputat-erm%c9%99nistanin-silahlanmasi-regionda-sulh%c9%99-v%c9%99-beyn%c9%99lxalq-t%c9%99hluk%c9%99sizliy%c9%99-ciddi-t%c9%99hdid-yaradir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=209891","title":{"rendered":"Deputat: \u201cErm\u0259nistan\u0131n silahlanmas\u0131 regionda s\u00fclh\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 ciddi t\u0259hdid yarad\u0131r\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si C\u0259nubi Qafqaz regionu tarixind\u0259 \u0259n faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri olaraq, eyni zamanda, qlobal miqyasda beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259hdid yaradan faktorlardan biridir.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin otuz ild\u0259n art\u0131q bir d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 etm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tin\u0259 r\u0259vac ver\u0259r\u0259k, b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259cav\u00fczkar\u0131n silah-sursatla t\u0259chiz edilm\u0259si x\u00fcsusi yer tutur.<\/p>\n<p>Almaniyada f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cBonn International Center for Conversion\u201d (BICC) t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 145 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cGlobal Militarisation Index\u201d hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan d\u00fcnyada birinci, Avropa qit\u0259sind\u0259 is\u0259 silahlanmaya g\u00f6r\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yeri tutur. Burada t\u0259bii bir sual meydana \u00e7\u0131x\u0131r:<\/p>\n<p>Qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daima \u0259razi\u00a0iddialar\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u0259n, ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck v\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kilik n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n\u00a0Erm\u0259nistan kimd\u0259n v\u0259 hans\u0131 t\u0259hdidl\u0259rd\u0259n m\u00fcdafi\u0259 olunur? Bu sual\u0131n yaln\u0131z bir cavab\u0131 var: \u0259ld\u0259 edil\u0259n silahlar i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa m\u0259h\u0259l qoymayaraq, suveren d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisin\u0259 soxulmas\u0131, beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131 pozaraq, m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259rinin t\u00f6r\u0259dilm\u0259si m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, silah v\u0259 sursat ixrac\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259tin \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259si olaraq, h\u0259r bir suveren d\u00f6vl\u0259tin daxili i\u015fidir. Ancaq silah satan \u00f6lk\u0259 bu c\u00fcr \u0259m\u0259liyyatlar zaman\u0131 bu silahlar\u0131n m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonalar\u0131nda potensial olaraq beyn\u0259lxalq h\u00fcquqazidd t\u0259tbiqini, silah alan d\u00f6vl\u0259tin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc aqressiv siyas\u0259ti, silahlar\u0131n kim\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259c\u0259yini v\u0259 sair amill\u0259ri m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t\u0259 almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 1996-c\u0131 ild\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Oskar Arias San\u00e7es d\u00fcnya miqyas\u0131nda silah ticar\u0259tinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259klifini ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. 1997-ci ilin may ay\u0131nda Oskar Arias, Dalay Lama, Lex Valensa, Desmond Tutunun da daxil oldu\u011fu 12 Nobel m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cSilah transferl\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 davran\u0131\u015f \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq M\u0259c\u0259ll\u0259\u201d layih\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. M\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu layih\u0259 24 fevral 2000-ci ild\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259sin\u0259 verilib.<\/p>\n<p>M\u0259c\u0259ll\u0259 layih\u0259sinin \u201cPrinsipl\u0259r\u201d adlanan II\u00a0b\u00f6lm\u0259sinin 2-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, silah t\u0259chizat\u0131 yaln\u0131z o halda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r ki, n\u0259tic\u0259d\u0259, al\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmas\u0131n.<\/p>\n<p>Bel\u0259 pozuntular s\u0131ras\u0131nda layih\u0259d\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131, insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rilib. Beyn\u0259lxalq m\u0259c\u0259ll\u0259nin 4-c\u00fc madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n idxal ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t 1949-cu il tarixli Cenevr\u0259 konvensiyalar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n 1977-ci il tarixli \u018flav\u0259 protokollar\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n m\u00fcharib\u0259 qanunlar\u0131 v\u0259 ad\u0259tl\u0259rini,\u00a0silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259n beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquq normalar\u0131 v\u0259 prinsipl\u0259rini pozdu\u011fu halda silah ixracat\u0131na qada\u011fa qoyulur.<\/p>\n<p>Avropa Birliyi 5 iyun 1998-ci ild\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q xarakter da\u015f\u0131yan \u201cSilah ixracatlar\u0131 zaman\u0131 Davran\u0131\u015f M\u0259c\u0259ll\u0259si\u201dni q\u0259bul ed\u0259r\u0259k, qeyd olunan sah\u0259d\u0259 \u201c\u0259n y\u00fcks\u0259k \u00fcmumi standartlar\u0131\u201d (\u201chigh common standards\u201d) \u0259ks etdir\u0259n s\u0259kkiz meyar m\u00fc\u0259yy\u0259n edib.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u201cRegional s\u00fclh\u00fcn, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin v\u0259 sabitliyin qorunmas\u0131\u201d adlanan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc meyara \u0259sas\u0259n, potensial al\u0131c\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yi silahlar\u0131n ba\u015fqa bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz m\u0259qs\u0259dl\u0259ri v\u0259 ya \u0259razi iddias\u0131n\u0131n zorla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si riski olduqda, Avropa Birliyinin \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ixrac lisenziyas\u0131 verilmir.<\/p>\n<p>Bu riskl\u0259r qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n zaman a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>a) silah \u0259ld\u0259 ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259 ba\u015fqa \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin m\u00f6vcudlu\u011fu;<\/p>\n<p>b) qon\u015fu d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r al\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcc t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k v\u0259 ya g\u00fcc t\u0259tbiq etm\u0259k h\u0259d\u0259si il\u0259 \u0259razi iddias\u0131 ir\u0259li s\u00fcrm\u0259si;<\/p>\n<p>c) h\u0259rbi avadanl\u0131qlar\u0131n al\u0131c\u0131n\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 m\u00fcdafi\u0259si xaricind\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc;<\/p>\n<p>d) silah ixrac\u0131n\u0131n regional sabitliy\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259si.<\/p>\n<p>Avropa Birliyinin \u015euras\u0131 8 dekabr 2008-ci ild\u0259 \u201cH\u0259rbi texnika v\u0259 avadanl\u0131qlar\u0131n ixrac\u0131na n\u0259zar\u0259ti t\u0259nziml\u0259y\u0259n \u00fcmumi qaydalar\u0131\u201d m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259r\u0259k, \u201cSilah ixracatlar\u0131 zaman\u0131 Davran\u0131\u015f M\u0259c\u0259ll\u0259sinin\u201d yana\u015fmas\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiq edib.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, silah ixrac\u0131 h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin daxili i\u015fi olsa bel\u0259, bu sah\u0259d\u0259 universal v\u0259 regional m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n insan h\u00fcquqlar\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r\u0259, beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn normalar\u0131na v\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz \u0259m\u0259l edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistana silah satan h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t ilk bax\u0131\u015fdan ticar\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259ti da\u015f\u0131yan, ancaq mahiyy\u0259tc\u0259 regionda s\u00fclh\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 ciddi t\u0259hdid yaradan silah ixrac\u0131na imperativ xarakterli \u00f6hd\u0259likl\u0259r n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n yana\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi silah v\u0259 sursat yaln\u0131z onun i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin davam etdirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq cinay\u0259tl\u0259rin t\u00f6r\u0259dilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir.\u00a0Bel\u0259\u00a0faktlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k kifay\u0259tdir.<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla \u0259laq\u0259dar BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u201ct\u0259xir\u0259 sal\u0131nmadan, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz\u201d \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 ifad\u0259si \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 30 aprel 1993-c\u00fc il tarixli iclas\u0131nda Cibuti n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u201cba\u015f vermi\u015f t\u0259cav\u00fcz n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011fal edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rd\u0259n Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131\u201d t\u0259l\u0259b edib.<\/p>\n<p>Macar\u0131stan Respublikas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si qeyd edib ki, \u201czorak\u0131l\u0131q v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131na beyn\u0259lxalq birlik k\u0259skin m\u00fcnasib\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259m\u0259si fonunda, kiml\u0259rs\u0259 bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259r ki, guya \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 t\u0259cav\u00fcz, y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 ki\u015fi, qad\u0131n v\u0259 u\u015faqlar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259n qovulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 nail ola bil\u0259rl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin, qeyd etm\u0259k\u00a0laz\u0131md\u0131r ki, BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131 v\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n bir s\u0131ra q\u0259tnam\u0259l\u0259rind\u0259 \u201cbeyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259ri daxilind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n suverenliyin\u0259 v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 d\u0259st\u0259k\u201d d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ifad\u0259 edilib.<\/p>\n<p>BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131nda r\u0259smi s\u0259n\u0259d statusunda yay\u0131lan \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n silahl\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fcn h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda\u201d m\u0259ruz\u0259d\u0259 birm\u0259nal\u0131 olaraq qeyd edilib ki, \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 onu \u0259hat\u0259 ed\u0259n rayonlar\u0131n g\u00fcc t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 i\u015f\u011fal olunmas\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd edil\u0259nl\u0259r bir daha s\u00fcbut edir ki, Erm\u0259nistan\u0131n aqressiv, silahlanmaya y\u00f6n\u0259lmi\u015f\u00a0siyas\u0259ti regionda s\u00fclh\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin, n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, Erm\u0259nistana ixrac edil\u0259n silahlar beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquqda q\u0259ti qada\u011fan edilmi\u015f ciddi pozuntular\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cBeyn\u0259lxalq silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin qurbanlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 dair\u201d 12 avqust 1949-cu il tarixli Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131n\u0131n I sayl\u0131 \u018flav\u0259 Protokolunun\u00a0 85-ci madd\u0259sinin 2-ci hiss\u0259sinin \u201ca\u201d b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u201cm\u00fclki \u0259halinin v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fccum obyektin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si\u201d qada\u011fan edil\u0259r\u0259k bu c\u00fcr \u0259m\u0259ll\u0259r\u00a0 m\u00fcharib\u0259\u00a0 cinay\u0259ti kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Bundan ba\u015fqa \u201cM\u00fclki \u0259halinin m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda\u201d IV\u00a0Cenevr\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n 18-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u201cM\u00fclki x\u0259st\u0259xanalar h\u00fccum obyekti ola bilm\u0259z\u201d.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dind\u0259 ba\u015f vermi\u015f son t\u0259xribat zaman\u0131 m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri t\u00f6r\u0259dilib, m\u00fclki \u0259hali itkil\u0259r verib, m\u00fclki obyektl\u0259r, h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131naraq, b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131lara m\u0259ruz qal\u0131b.<\/p>\n<p>Universal s\u0259viyy\u0259d\u0259 BMT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 28 mart 2013-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n v\u0259 24 dekabr 2014-c\u00fc ild\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015f \u201cSilah ticar\u0259ti haqq\u0131nda\u201d m\u00fcqavil\u0259nin 6-c\u0131 madd\u0259sinin 3-c\u00fc b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u201c\u0130\u015ftirak\u00e7\u0131 D\u00f6vl\u0259t, M\u00fcqavil\u0259nin 2 (1) madd\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan adi silahlar\u0131n, 3-c\u00fc madd\u0259 (\u201cSursatlar\u201d) v\u0259 ya 4-c\u00fc madd\u0259d\u0259 (\u201cHiss\u0259l\u0259r v\u0259 komponentl\u0259r\u201d) g\u00f6st\u0259rilmi\u015f vasit\u0259l\u0259rin t\u0259hvil verilm\u0259sin\u0259 q\u0259rar \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman h\u0259min silahlar\u0131n v\u0259 ya vasit\u0259l\u0259rin soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131, insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r, 1949-cu il tarixli Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131n\u0131n kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131, m\u00fclki obyektl\u0259r\u0259 v\u0259 ya qorunan m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 h\u00fccumlar v\u0259 ya i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f dig\u0259r m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259rinin t\u00f6r\u0259dilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 etibarl\u0131 m\u0259lumata sahib olduqda, transfer\u0259 icaz\u0259 vermir\u201d.<\/p>\n<p>Burada n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r ki, Erm\u0259nistana \u00e7ox sayda silah-sursat, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, minaatan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif kalibrli d\u00f6y\u00fc\u015f sursat\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259n Serbiya \u201cSilah ticar\u0259ti haqq\u0131nda\u201d M\u00fcqavil\u0259ni 5 dekabr 2014-c\u00fc ild\u0259 ratifikasiya edib (m\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/treaties.un.org\/Pages\/ViewDetails.aspx?src=IND&amp;mtdsg_no=XXVI-8&amp;chapter=26&amp;clang=_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/treaties.un.org\/Pages\/ViewDetails.aspx?src=IND&amp;mtdsg_no=XXVI-8&amp;chapter=26&amp;clang=_en<\/a>).<\/p>\n<p>Serbiya, h\u0259m\u00e7inin, 16 oktyabr 2001-ci ild\u0259\u00a0Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n \u018flav\u0259 Protokollar\u0131na da qo\u015fulub (m\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/ihl-databases.icrc.org\/applic\/ihl\/ihl.nsf\/States.xsp?xp_viewStates=XPages_NORMStatesParties&amp;xp_treatySelected=470\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/ihl-databases.icrc.org\/applic\/ihl\/ihl.nsf\/States.xsp?xp_viewStates=XPages_NORMStatesParties&amp;xp_treatySelected=470<\/a>).<\/p>\n<p>Bu beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, silah ixrac\u0131na icaz\u0259 ver\u0259n Serbiya Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcvafiq s\u0259lahiyy\u0259tli orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131 idi.\u00a0 M\u0259s\u0259l\u0259nin ba\u015fqa bir t\u0259r\u0259fi ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan \u0259n \u00e7\u0259tin zamanlarda Serbiya Respublikas\u0131na \u00f6z d\u0259st\u0259yini g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259vv\u0259l r\u0259smi Bak\u0131 koronavirusla m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Belqrada humanitar yard\u0131m g\u00f6nd\u0259rdi. Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan Kosovonun m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131may\u0131b\u00a0v\u0259 birm\u0259nal\u0131 olaraq Serbiyan\u0131n suverenliyin\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirib.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bel\u0259 olan halda Az\u0259rbaycan\u0131n Serbiyadan adekvat davran\u0131\u015f g\u00f6zl\u0259m\u0259si t\u0259biidir.<\/p>\n<p>Avqustun 7-d\u0259 Serbiya Prezidenti Aleksandr Vu\u00e7i\u00e7 Az\u0259rbaycan Prezidentin \u0130lham \u018fliyev\u0259 telefonla z\u0259ng ed\u0259r\u0259k, iyul ay\u0131nda Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dind\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Serbiyada istehsal olunan silahlardan istifad\u0259 edilm\u0259sind\u0259n t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi ke\u00e7irdiyini bildirib.<\/p>\n<p>Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 Serbiya Ba\u015f nazirinin m\u00fcavini, Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r naziri Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r edibl\u0259r v\u0259 apar\u0131lan m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilib, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si, irimiqyasl\u0131 informasiya m\u00fcbadil\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub, terrorizml\u0259 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si haqq\u0131nda raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k, bir daha qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 birba\u015fa m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131yan, Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlayan, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa etinas\u0131z m\u00fcnasib\u0259t s\u0259rgil\u0259y\u0259n Erm\u0259nistana silah satan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn bu h\u0259ssas m\u0259qamlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, t\u0259cav\u00fczkar\u0131n h\u0259rbi t\u0259chizat\u0131ndan \u00e7\u0259kinm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Nizami S\u0259f\u0259rov<\/strong><br \/>\n<em><strong>Milli M\u0259clisin H\u00fcquq siyas\u0259ti v\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, h\u00fcquq elml\u0259ri doktoru<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si C\u0259nubi Qafqaz regionu tarixind\u0259 \u0259n faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri olaraq, eyni zamanda, qlobal miqyasda beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259hdid yaradan faktorlardan biridir. Bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin otuz ild\u0259n art\u0131q bir d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 etm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tin\u0259 r\u0259vac ver\u0259r\u0259k, b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259cav\u00fczkar\u0131n silah-sursatla t\u0259chiz edilm\u0259si x\u00fcsusi yer tutur. Almaniyada f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cBonn International Center for Conversion\u201d (BICC) t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 145 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cGlobal Militarisation Index\u201d hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan d\u00fcnyada birinci, Avropa qit\u0259sind\u0259 is\u0259 silahlanmaya g\u00f6r\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yeri tutur. Burada t\u0259bii bir sual meydana \u00e7\u0131x\u0131r: Qon\u015fu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":209892,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/104475815_542583639745968_7802266166454835259_n.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si C\u0259nubi Qafqaz regionu tarixind\u0259 \u0259n faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri olaraq, eyni zamanda, qlobal miqyasda beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259hdid yaradan faktorlardan biridir. Bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin otuz ild\u0259n art\u0131q bir d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 etm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tin\u0259 r\u0259vac ver\u0259r\u0259k, b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259cav\u00fczkar\u0131n silah-sursatla t\u0259chiz edilm\u0259si x\u00fcsusi yer tutur. Almaniyada f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cBonn&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/209891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=209891"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/209891\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/209892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=209891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=209891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=209891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}