{"id":211375,"date":"2020-08-27T14:52:17","date_gmt":"2020-08-27T11:52:17","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=211375"},"modified":"2020-08-27T14:52:17","modified_gmt":"2020-08-27T11:52:17","slug":"orqanizmin-s%c9%99ssiz-q%c9%99hr%c9%99mani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=211375","title":{"rendered":"Orqanizmin s\u0259ssiz q\u0259hr\u0259man\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Orqanizmimiz haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 orqan a\u011fl\u0131n\u0131za g\u0259lir? Sevgi simvolu v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u0259d\u0259nimiz\u0259 qan\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan \u00fcr\u0259k v\u0259 ya t\u0259miz havan\u0131 i\u00e7imiz\u0259 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n a\u011fciy\u0259r? Ehtimal ki, \u0259sas orqan kimi a\u011fl\u0131n\u0131za g\u0259l\u0259n qaraciy\u0259r olmayacaq. \u0130nsan b\u0259d\u0259ninin daha az diqq\u0259t g\u00f6r\u0259n s\u0259ssiz q\u0259hr\u0259man\u0131 qaraciy\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da m\u00fch\u00fcm faktlar \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259rsiniz:<\/p>\n<p><strong>Qaraciy\u0259r qanla dolu b\u00f6y\u00fck bir orqand\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Qaraciy\u0259rinizin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc bar\u0259d\u0259 he\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcs\u00fcn\u00fcz? \u00c7oxlar\u0131 onun bir qolf topu v\u0259 ya orta \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc qreypfrut boyda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u018fslind\u0259 is\u0259 yetkin bir insanda qaraciy\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc futbol topuna b\u0259rab\u0259r olur. Qab\u0131r\u011falardan a\u015fa\u011f\u0131, b\u0259d\u0259nin sa\u011f hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bu orqan\u0131n \u00e7\u0259kisi orta hesabla bir kiloqram yar\u0131md\u0131r. Orqanizmin d\u0259rid\u0259n sonra ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00fczv\u00fc hesab edilir.<\/p>\n<p>S\u0259rt formal\u0131, q\u0131rm\u0131z\u0131-q\u0259hv\u0259yi r\u0259ngli bu orqana toxunularsa, s\u0259thi rezin kimi olacaqd\u0131r. Qaraciy\u0259r v\u00fccudunuzdak\u0131 b\u00fct\u00fcn qan\u0131n 10% -ni \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir v\u0259 d\u0259qiq\u0259d\u0259 1,4 litr qan s\u00fcz\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Qaraciy\u0259r orqanizmin \u00e7oxfunksiyal\u0131 \u00fczv\u00fcd\u00fcr v\u0259 500-d\u0259n \u00e7ox m\u00fcxt\u0259lif rola malikdir<\/strong><\/p>\n<p>He\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcs\u00fcn\u00fczm\u00fc ki, yediyimiz qida biz\u0259 nec\u0259 enerji verir? Bu i\u015fd\u0259 qaraciy\u0259r ba\u015fl\u0131ca rol oynay\u0131r. Yediyimiz karbohidratlar qaraciy\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ql\u00fckozaya \u00e7evrilir. B\u0259d\u0259nd\u0259 ql\u00fckoza t\u00fck\u0259nm\u0259si ba\u015f ver\u0259rs\u0259, qaraciy\u0259r ehtiyatda saxlad\u0131\u011f\u0131 qlikogeni ql\u00fckozaya \u00e7evir\u0259r\u0259k orqanizm\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Qaraciy\u0259r b\u0259d\u0259nd\u0259n toksinl\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 infeksiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck rola malikdir. Alkoqol v\u0259 dig\u0259r z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259rin qanda filtrini m\u0259hz qaraciy\u0259r yerin\u0259 yetirir.<\/p>\n<p>Qaraciy\u0259r orqanizmd\u0259ki makrofaqlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan \u00e7oxunu \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. Makrofaqlar qan\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259ki bizi narahat ed\u0259 bil\u0259c\u0259k h\u0259r hans\u0131 bir bakteriya v\u0259 ya dig\u0259r yad cisiml\u0259ri m\u0259hv ed\u0259r\u0259k i\u015fl\u0259y\u0259n a\u011f qan h\u00fcceyr\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>Qaraciy\u0259r h\u0259m d\u0259 orqanizmd\u0259n \u00f6l\u00fc h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri t\u0259mizl\u0259yir, qan\u0131n laxtalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn protein haz\u0131rlay\u0131r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif vitamin v\u0259 minerallar\u0131 depolay\u0131r.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 qaraciy\u0259rin b\u00fct\u00fcn funksiyalar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259 bil\u0259n s\u00fcni bir aparat icad ed\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u00d6d qaraciy\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n sekresiya olunur<\/strong><\/p>\n<p>Bilirik ki, qarn\u0131m\u0131z tamamil\u0259 bo\u015f v\u0259 ac olduqda sar\u0131-q\u0259hv\u0259yi r\u0259ngli maye ifraz edilir. H\u0259min madd\u0259 \u00f6dd\u00fcr v\u0259 yetkin insanda g\u00fcn \u0259rzind\u0259 bir litr\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6d ifraz\u0131 ba\u015f verir. Bu madd\u0259nin ya\u011flar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rolu var.<\/p>\n<p><strong>Qaraciy\u0259r ikiqat h\u0259yat s\u00fcr\u00fcr, \u00e7\u00fcnki o h\u0259m orqan, h\u0259m d\u0259 bir v\u0259zdir<\/strong><\/p>\n<p>V\u0259zl\u0259r b\u0259d\u0259nd\u0259 x\u00fcsusi funksiyalar\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n madd\u0259l\u0259ri ifraz ed\u0259n bir qrup h\u00fcceyr\u0259l\u0259rdir. \u00d6d\u00fcn ifraz\u0131 da bu kateqoriyaya aid oldu\u011fundan qaraciy\u0259ri h\u0259m d\u0259 v\u0259z hesab etm\u0259k olar.<\/p>\n<p><strong>Qaraciy\u0259r beyinin \u0259n yax\u0131n dostudur<\/strong><\/p>\n<p>Qaraciy\u0259r beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas enerji m\u0259nb\u0259yidir, bu orqan olmazsa, beyin \u00f6z funksiyas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 dayand\u0131rar v\u0259 h\u0259tta m\u0259hv olar.<\/p>\n<p>Sa\u011flam bir qaraciy\u0259r\u0259 malik olmayan insanlarda hepatik ensefalopati adl\u0131 beyin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bu x\u0259st\u0259lik zaman\u0131 qan ax\u0131n\u0131 il\u0259 toksinl\u0259r beyin\u0259 daxil olurlar.<\/p>\n<p><strong>Qaraciy\u0259r emal etm\u0259zs\u0259, bir s\u0131ra d\u0259rmanlar faydas\u0131z, h\u0259tta toksiki ola bil\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Bilirsinizmi ki, qaraciy\u0259r olmazsa, a\u011fr\u0131k\u0259sici vasit\u0259l\u0259r tamamil\u0259 effektsiz olarlar. Faydal\u0131 bir t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l qaraciy\u0259rin onu qandan \u00e7\u0131xarmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman h\u0259binin h\u0259cmi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r, lakin qaraciy\u0259rin onu vaxt\u0131nda filtr ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi h\u0259cmd\u0259 d\u0259rman q\u0259bulu da xeyird\u0259n daha \u00e7ox z\u0259r\u0259r verir.<\/p>\n<p><strong>Orqanlar\u0131n \u201cWolverine\u201di<\/strong><\/p>\n<p>Bilirik ki, qaraciy\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u0259rpa x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 malikdir. Bu orqan bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 regenerasiya ed\u0259 bilir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n qaraciy\u0259r donorlar\u0131 \u00f6z qaraciy\u0259rl\u0259rinin yar\u0131s\u0131ndan \u00e7oxunu transplanta ehtiyac\u0131 olan x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 ver\u0259 bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Q\u0259dim yunanlar\u0131n a\u011f\u0131ll\u0131 bir xalq oldu\u011fu ham\u0131ya m\u0259lumdur. Onlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcasir texnologiyas\u0131 olmadan da qaraciy\u0259rin b\u0259rpaedici x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259rdar olduqlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u0259lill\u0259r var. Bundan \u0259lav\u0259, q\u0259dim yunanlar qaraciy\u0259ri insan emosiyalar\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fc adland\u0131r\u0131rd\u0131lar. Yunan termini olan \u201chepar\u201d s\u00f6z\u00fc bu g\u00fcn d\u0259 tibbi terminologiyada istifad\u0259 edilir. \u201cHepatit\u201d qaraciy\u0259rin iltihab\u0131 x\u0259st\u0259liyidir, \u201chepatik\u201d s\u00f6z\u00fc is\u0259 qaraciy\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn terminl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131dak\u0131 faktlarla tan\u0131\u015f olduqdan sonra g\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, biz qaraciy\u0259rimiz\u0259 layiq oldu\u011fu qiym\u0259ti vermirik. \u00d6z\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 qadir olsa da, sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m idman etm\u0259kl\u0259 bu h\u0259yati vacib orqan\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 qorumal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p><strong>Nubar S\u00fcleymanova,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Orqanizmimiz haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 orqan a\u011fl\u0131n\u0131za g\u0259lir? Sevgi simvolu v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u0259d\u0259nimiz\u0259 qan\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan \u00fcr\u0259k v\u0259 ya t\u0259miz havan\u0131 i\u00e7imiz\u0259 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n a\u011fciy\u0259r? Ehtimal ki, \u0259sas orqan kimi a\u011fl\u0131n\u0131za g\u0259l\u0259n qaraciy\u0259r olmayacaq. \u0130nsan b\u0259d\u0259ninin daha az diqq\u0259t g\u00f6r\u0259n s\u0259ssiz q\u0259hr\u0259man\u0131 qaraciy\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da m\u00fch\u00fcm faktlar \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259rsiniz: Qaraciy\u0259r qanla dolu b\u00f6y\u00fck bir orqand\u0131r Qaraciy\u0259rinizin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc bar\u0259d\u0259 he\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcs\u00fcn\u00fcz? \u00c7oxlar\u0131 onun bir qolf topu v\u0259 ya orta \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc qreypfrut boyda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u018fslind\u0259 is\u0259 yetkin bir insanda qaraciy\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc futbol topuna b\u0259rab\u0259r olur. Qab\u0131r\u011falardan a\u015fa\u011f\u0131, b\u0259d\u0259nin sa\u011f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":211376,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/224e5e49159852839912479953210969401.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Orqanizmimiz haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 orqan a\u011fl\u0131n\u0131za g\u0259lir? Sevgi simvolu v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u0259d\u0259nimiz\u0259 qan\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan \u00fcr\u0259k v\u0259 ya t\u0259miz havan\u0131 i\u00e7imiz\u0259 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n a\u011fciy\u0259r? Ehtimal ki, \u0259sas orqan kimi a\u011fl\u0131n\u0131za g\u0259l\u0259n qaraciy\u0259r olmayacaq. \u0130nsan b\u0259d\u0259ninin daha az diqq\u0259t g\u00f6r\u0259n s\u0259ssiz q\u0259hr\u0259man\u0131 qaraciy\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da m\u00fch\u00fcm faktlar \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259rsiniz: Qaraciy\u0259r qanla dolu b\u00f6y\u00fck&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/211375"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=211375"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/211375\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/211376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=211375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=211375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=211375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}