{"id":212512,"date":"2020-08-29T15:50:22","date_gmt":"2020-08-29T12:50:22","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=212512"},"modified":"2020-08-29T15:50:22","modified_gmt":"2020-08-29T12:50:22","slug":"niy%c9%99-covid-19-sidd%c9%99tli-sac-tokulm%c9%99sin%c9%99-s%c9%99b%c9%99b-olur-trixoloq-izah-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=212512","title":{"rendered":"Niy\u0259 COV\u0130D-19 \u015fidd\u0259tli sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur? Trixoloq izah edir"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n son aylar\u0131nda \u0259n \u00e7ox dan\u0131\u015f\u0131lan m\u00f6vzu yeni tipli koronavirus &#8211; SARS-CoV-2 Covid-19 virusu v\u0259 onun t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259likdir.<\/p>\n<p>Virusun t\u00f6r\u0259tdiyi pandemiyan\u0131n t\u00fc\u011fyan etdiyi ilk d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 \u00f6yr\u0259ndik ki, Covid-19 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 mutasiyalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 bildiyimiz ba\u015fqa viruslardan \u0259lam\u0259tl\u0259rin\u0259, bu \u0259lam\u0259tl\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. H\u0259m\u00e7inin m\u0259lum oldu ki, bu virusun t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259lik a\u011f\u0131r t\u0259n\u0259ff\u00fcs \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olan pnevmoniya \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259 bil\u0259r ki, bu da ciddi a\u011f\u0131rla\u015fmalar t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r, v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Covid-19-un \u00f6l\u00fcm faizi dig\u0259r respirator viruslardan yaranan x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<div>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Aylar ke\u00e7dikc\u0259 h\u0259kiml\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fc\u015fahid\u0259si zaman\u0131 yeni \u0259lam\u0259tl\u0259r qeyd etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar &#8211; virus n\u0259tic\u0259sind\u0259 qan damarlar\u0131nda tromboemboliyan\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si, sinir sistemind\u0259 pozulmalar, d\u0259rid\u0259 yaranan s\u0259pkil\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p>Sa\u00e7 v\u0259 ba\u015f d\u0259risinin diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan h\u0259kim kimi onu dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, son vaxtlarda Covid-19-a yoluxub sa\u011falm\u0131\u015f x\u0259st\u0259l\u0259rin bir \u00e7oxu reaktiv (\u015fidd\u0259tli) sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si \u015fikay\u0259ti il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bildiyimiz kimi, Covid-19 virusuna yoluxmu\u015f x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131n riski pasiyentin ya\u015f\u0131 v\u0259 yana\u015f\u0131 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin olub-olmad\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. Amma x\u0259st\u0259likd\u0259n yaranan v\u0259 ad\u0259t\u0259n sagalandan bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259 (6-10 h\u0259ft\u0259) sonra ba\u015flayan \u015fidd\u0259tli sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 h\u0259m cavan, h\u0259m d\u0259 nisb\u0259t\u0259n ya\u015fl\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259linir. Bunun s\u0259b\u0259bl\u0259rini bel\u0259 izah ed\u0259 bil\u0259r\u0259m:<\/p>\n<p>1. X\u0259st\u0259lik zaman\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n g\u00fccl\u00fc intoksikasiya orqanizmin b\u00fct\u00fcn toxumalar\u0131na oldu\u011fu kimi, sa\u00e7lara da toksiki t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>2. \u0130nsan orqanizmi v\u0259 onun immuniteti indiy\u0259d\u0259k he\u00e7 vaxt g\u00f6rm\u0259diyi, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 virusla qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qda g\u00fccl\u00fc stresl\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya g\u0259lir. Bunun \u00fcz\u0259rin\u0259 insan\u0131n bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma fakt\u0131, x\u0259st\u0259xana \u015f\u0259raiti v\u0259 s. il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 psixoloji stress d\u0259 g\u0259l\u0259rs\u0259, bu stressin miqyas\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil.<\/p>\n<p>3. Covid-19 virusuna yoluxub x\u0259st\u0259liyi a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259tbiq olunan antiviral preparatlar, a\u011f\u0131r antibiotik kombinasiyalar\u0131, antikoaqulyantlar, xinin v\u0259 s. preparatlar\u0131n da yan t\u0259siri g\u00fccl\u00fc sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si ola bilir. Buna trixologiyada \u201cmedikamentoz allopesiya\u201d deyilir. Kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259sirind\u0259n, h\u0259tta anagen t\u00f6k\u00fclm\u0259 yarana bil\u0259r ki, bu zaman sa\u00e7lar t\u00f6k\u00fclm\u0259 (telogen) fazas\u0131na ke\u00e7m\u0259d\u0259n inki\u015faf fazas\u0131nda (anagen) reaktiv t\u00f6k\u00fclm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qala bil\u0259r.<\/p>\n<p>4. A\u011f\u0131r Covid-19 x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 \u201csitokin f\u0131rt\u0131nas\u0131\u201d deyil\u0259n immun reaksiya \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259r ki, bu v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 reaktiv sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin b\u00fct\u00fcn remissiya v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olan autoimmun x\u0259st\u0259likl\u0259r kimi, Allopesiya areata (Ocaql\u0131 allopesiya) x\u0259st\u0259liyinin daha da k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n sa\u00e7lar\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si inki\u015faf fazas\u0131ndan (anagen) birba\u015fa t\u00f6k\u00fclm\u0259 (telogen) fazaya ke\u00e7ir v\u0259 pasiyent \u015fidd\u0259tli sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si il\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya g\u0259lir. Lakin bir \u00e7ox hallarda bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259rzind\u0259 sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si h\u0259kim m\u00fcdaxil\u0259si olmadan bel\u0259 stabill\u0259\u015fir, sa\u00e7lar x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259vv\u0259lki v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 qay\u0131d\u0131r, \u0259sas\u0259n h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259y\u0259 ehtiyac olmur.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r pasiyentd\u0259 sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq h\u0259dsiz t\u0259\u015fvi\u015f yaranarsa, bu sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259sini daha da art\u0131rar v\u0259 tamamil\u0259 sa\u00e7lar\u0131n\u0131 itirm\u0259k qorxusu ya\u015fayan x\u0259st\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 psixoloji g\u0259rginlik s\u0259b\u0259bind\u0259n art\u0131q stress s\u0259b\u0259bli sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259r ki, bunun m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 m\u00fctl\u0259q h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259zi hallarda stress, g\u0259rginlik etiologiyal\u0131 sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259l\u0259rini uzun ill\u0259r m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k laz\u0131m g\u0259lir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/saglamolun.az\/index.php\/trixologiya\/5910-gultekin-abdullayeva-trixoloq-sac-xestelikleri.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img src=\"https:\/\/saglamolun.az\/images\/stories\/HEKIMLER\/1_Gultekin_Abdullayeva.jpg\" alt=\"\" width=\"320\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n son aylar\u0131nda \u0259n \u00e7ox dan\u0131\u015f\u0131lan m\u00f6vzu yeni tipli koronavirus &#8211; SARS-CoV-2 Covid-19 virusu v\u0259 onun t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259likdir. Virusun t\u00f6r\u0259tdiyi pandemiyan\u0131n t\u00fc\u011fyan etdiyi ilk d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 \u00f6yr\u0259ndik ki, Covid-19 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 mutasiyalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 bildiyimiz ba\u015fqa viruslardan \u0259lam\u0259tl\u0259rin\u0259, bu \u0259lam\u0259tl\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. H\u0259m\u00e7inin m\u0259lum oldu ki, bu virusun t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259lik a\u011f\u0131r t\u0259n\u0259ff\u00fcs \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olan pnevmoniya \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259 bil\u0259r ki, bu da ciddi a\u011f\u0131rla\u015fmalar t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r, v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Covid-19-un \u00f6l\u00fcm faizi dig\u0259r respirator viruslardan yaranan x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli y\u00fcks\u0259kdir. Aylar ke\u00e7dikc\u0259 h\u0259kiml\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fc\u015fahid\u0259si zaman\u0131 yeni \u0259lam\u0259tl\u0259r qeyd&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":212513,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme.jpg",640,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme.jpg",640,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme.jpg",640,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme.jpg",640,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme.jpg",640,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/sac_tokulme.jpg",640,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n son aylar\u0131nda \u0259n \u00e7ox dan\u0131\u015f\u0131lan m\u00f6vzu yeni tipli koronavirus &#8211; SARS-CoV-2 Covid-19 virusu v\u0259 onun t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259likdir. Virusun t\u00f6r\u0259tdiyi pandemiyan\u0131n t\u00fc\u011fyan etdiyi ilk d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 \u00f6yr\u0259ndik ki, Covid-19 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 mutasiyalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 bildiyimiz ba\u015fqa viruslardan \u0259lam\u0259tl\u0259rin\u0259, bu \u0259lam\u0259tl\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. H\u0259m\u00e7inin m\u0259lum oldu ki, bu virusun t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259lik a\u011f\u0131r t\u0259n\u0259ff\u00fcs \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212512"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=212512"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212512\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/212513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=212512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=212512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=212512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}