{"id":214162,"date":"2020-09-02T12:20:38","date_gmt":"2020-09-02T09:20:38","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=214162"},"modified":"2020-09-02T12:20:38","modified_gmt":"2020-09-02T09:20:38","slug":"yezid-fateh-yoxsa-mus%c9%99lman-torpaqlarini-rusv%c9%99tl%c9%99-satan-x%c9%99yan%c9%99tkar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162","title":{"rendered":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar?"},"content":{"rendered":"<p>\u201cYezidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130slam \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu, tarixd\u0259 faktla s\u00fcbut olunur. Bunu he\u00e7 kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z\u201d.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri APA internet TV-sinin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6z sensasion, q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cilahiyyat\u00e7\u0131\u201d il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259yib. APA-n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d-m\u0259ram\u0131, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 (F\u00fczuli v\u0259 Nizami haqq\u0131nda bu kanal\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n FB-d\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259 yad\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131xmay\u0131b), verili\u015f\u0259 d\u0259v\u0259t olunmu\u015f \u201cilahiyyat\u00e7\u0131n\u0131n\u201d Kedicikli Hoca il\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 imic \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bir k\u0259nara qoyuruq. Apar\u0131c\u0131n\u0131n savads\u0131z v\u0259 m\u0259suliy\u0259tsiz b\u0259yanat\u0131na \u201cilahiyyat\u00e7\u0131n\u0131n\u201d b\u0259li-b\u0259li dem\u0259sini v\u0259 Yezidin sad\u0259c\u0259 bir s\u0259hv (g\u00fcnah v\u0259 cinay\u0259t yox, s\u0259hv) etdiyini s\u00f6yl\u0259m\u0259sini d\u0259 g\u00f6rm\u0259m\u0259zliy\u0259 vururuq.<\/p>\n<p>Diqq\u0259timizi Yezidin zaman\u0131nda \u0130slam\u0131n \u00e7ox geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu fakt\u0131n inkar edilm\u0259y\u0259c\u0259kd\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00f6hk\u0259m olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 sensasion b\u0259yanat c\u0259lb etdi v\u0259 bu deyil\u0259nl\u0259rin tarixd\u0259 \u0259sas\u0131 olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoxlamaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldik.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259la, h\u0259l\u0259 birinci x\u0259lif\u0259 \u018fbu B\u0259krin zaman\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f, \u0259vv\u0259lc\u0259 \u015eam istiqam\u0259tind\u0259 uzanm\u0131\u015f, daha sonra \u0130ran, Orta Asiya v\u0259 \u015eimali Afrika c\u0259bh\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f m\u00fcs\u0259lman f\u0259thl\u0259ri o zaman\u0131n s\u0259ciyy\u0259vi reall\u0131qlar\u0131ndan biri idi. B\u00fct\u00fcn x\u0259lif\u0259l\u0259r bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r v\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259li idil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu, d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si idi. Formal olaraq b\u00fct\u00fcn x\u0259\u0131if\u0259l\u0259rin zaman\u0131nda c\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259 qo\u015funlar g\u00f6nd\u0259rilir, iri v\u0259 ki\u00e7ik miqyasl\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar apar\u0131l\u0131rd\u0131. Bu h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furla n\u0259tic\u0259l\u0259nmirdi. \u018fslind\u0259 h\u0259r g\u00f6nd\u0259ril\u0259n qo\u015fun v\u0259 h\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f d\u0259 f\u00fctuhat dem\u0259k deyildi. Sad\u0259c\u0259 olaraq, s\u0259rh\u0259dd\u0259 n\u00f6vb\u0259 \u015f\u0259k\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259ri yenil\u0259ri il\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259k, \u00fcsyan qald\u0131rm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri qaytarmaq, d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259fin h\u00fccumlar\u0131na cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 qo\u015fun g\u00f6nd\u0259rilm\u0259li idi. Y\u0259ni h\u0259r hans\u0131 x\u0259lif\u0259nin zaman\u0131nda \u015eam, Afrika, Orta Asiya v\u0259 ya ba\u015fqa istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 qo\u015fun g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si he\u00e7 d\u0259 m\u00fctl\u0259q m\u0259nada yeni f\u0259thl\u0259rin olmas\u0131 anlam\u0131na g\u0259lmir. T\u0259bii ki, Yezid d\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 sadiq qalaraq, formal da olsa, c\u0259bh\u0259y\u0259 yeni qo\u015funlar g\u00f6nd\u0259rm\u0259li idi v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 salnam\u0259l\u0259rd\u0259 ara-s\u0131ra m\u0259lumatlar da m\u00f6vcuddur. Bu, m\u0259s\u0259l\u0259nin bir t\u0259r\u0259fi.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, Yezidin hakimiyy\u0259t d\u00f6vr\u00fc q\u0131sa v\u0259 ke\u015fm\u0259ke\u015fli olmu\u015fdur. Onun ba\u015f\u0131 daxili \u00fcsyanlar\u0131 yat\u0131rma\u011fa qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si gedirdi, Kuf\u0259 qiyama haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131 v\u0259 \u0130mam H\u00fcseyni d\u0259v\u0259t etmi\u015fdi, Hicaz \u00f6z\u00fcn\u00fc x\u0259lif\u0259 elan etmi\u015f Abdullah ibn Z\u00fcbeyrin ixtiyar\u0131nda idi.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259n k\u0259nara h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259 toplamaq v\u0259 u\u011furlu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r aparmaq sad\u0259c\u0259 olaraq qeyri-m\u00fcmk\u00fcn idi. Tarix bunu s\u00fcbut edir ki, daxili m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015f\u0131 qar\u0131\u015fm\u0131\u015f dem\u0259k olar ki he\u00e7 bir h\u00f6kmdar f\u0259thl\u0259r\u0259 vaxt v\u0259 imkan tapmay\u0131b. G\u00fccl\u00fc h\u00f6kmdarlar bel\u0259, yaln\u0131z \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 sabitliy\u0259 nail olandan sonra n\u0259z\u0259rl\u0259rini \u00f6lk\u0259 xaricin\u0259 y\u00f6n\u0259ltmi\u015fl\u0259r, daxild\u0259 v\u0259ziyy\u0259t g\u0259rginl\u0259\u015f\u0259nd\u0259 is\u0259 h\u0259tta \u00f6z qon\u015fular\u0131 il\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti s\u00fclh ba\u011flayaraq ordunu s\u0259rh\u0259d m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6lk\u0259nin i\u00e7\u0259risin\u0259 y\u00f6n\u0259ltmi\u015fl\u0259r. Bu da m\u0259s\u0259l\u0259nin ikinci t\u0259r\u0259fi.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Yezidin bacar\u0131q v\u0259 qabiliyy\u0259ti, h\u00f6kmdarl\u0131q s\u0259ri\u015ft\u0259si m\u00fch\u00fcm f\u0259thl\u0259r\u0259 imza atma\u011fa imkan verm\u0259zdi. O, xilaf\u0259t daxilind\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlaya bilmirdi, o ki ola xilaf\u0259t h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda f\u0259thl\u0259r apars\u0131n. Yezidd\u0259 n\u0259 iman, n\u0259 f\u0259ras\u0259t, n\u0259 d\u0259 atas\u0131ndan f\u0259rqli olaraq hiyl\u0259 var idi. Yen\u0259 M\u00fcaviy\u0259 zaman\u0131ndal\u0131 f\u0259thl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fsayd\u0131lar d\u0259rd yar\u0131 idi. (H\u0259r\u00e7\u0259nd ki, M\u00fcaviy\u0259 d\u0259 \u00f6z h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 sabitlik yaratd\u0131qdan, \u0130mam \u018fli v\u0259 \u0130mam H\u0259s\u0259nd\u0259n xilas olduqdan sonra apara bilmi\u015fdi). \u018fg\u0259r Yezidin z\u0259rr\u0259c\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si v\u0259 f\u0259ras\u0259ti olsayd\u0131, atas\u0131n\u0131n v\u0259siyy\u0259tin\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259r, \u0130mam H\u00fcseyni q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259kl\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 v\u0259 axir\u0259tini c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 \u00e7evirm\u0259zdi. Bu c\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 f\u0259ras\u0259t sahibinin b\u00f6y\u00fck f\u0259thl\u0259r planla\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k ya sad\u0259l\u00f6vhl\u00fckd\u00fcr, ya da axmaql\u0131q.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc. Apar\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6z iddias\u0131n\u0131 hans\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259xz etm\u0259si tam qaranl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259dir. He\u00e7 bir m\u00f6t\u0259b\u0259r m\u0259nb\u0259d\u0259 Yezidin zaman\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq b\u00f6y\u00fck f\u0259thl\u0259rin ba\u015f verm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumata rast g\u0259lmirik. Yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi, o da \u00f6z s\u0259l\u0259fl\u0259ri v\u0259 x\u0259l\u0259fl\u0259ri kimi c\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259ki h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri m\u00fct\u0259madi olaraq yenil\u0259ri il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259mi\u015fdir. Onun da zaman\u0131nda b\u0259zi h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar ba\u015f vermi\u015fdir. Amma bu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin bir hiss\u0259si m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n xeyrin\u0259 qurtarsa da, bir hiss\u0259si a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>T\u0259b\u0259ri, M\u0259sudi, \u0130bn X\u0259ldun kimi b\u00f6y\u00fck tarix\u00e7il\u0259r \u00f6z kitablar\u0131nda Yezid zaman\u0131nda h\u0259r hans\u0131 f\u00fctuhat\u0131n olmas\u0131na i\u015far\u0259 vurmam\u0131\u015flar. H\u0259tta tarixi hadis\u0259l\u0259rin t\u0259svirind\u0259 gen-bol m\u0259lumatlar verm\u0259si, m\u00f6vzuya d\u0259xli olan v\u0259 olmayan b\u00fct\u00fcn x\u0259b\u0259rl\u0259ri bir araya toplamas\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n T\u0259b\u0259ri Yezid zaman\u0131ndak\u0131 hadis\u0259l\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259r x\u0131rdal\u0131qlarla t\u0259svir ets\u0259 d\u0259, yaln\u0131z Orta Asiya istiqam\u0259tind\u0259 \u00fc\u00e7 \u015f\u0259h\u0259rin \u0259halisind\u0259n bac-x\u0259rac al\u0131nmas\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 \u015f\u0259h\u0259rin ikisi Xar\u0259zm v\u0259 S\u0259m\u0259rq\u0259nddir, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259h\u0259rin ad\u0131n\u0131 is\u0259 T\u0259b\u0259ri \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 qeyd etmir v\u0259 onun Xar\u0259zm yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fdiyini yaz\u0131r.<\/p>\n<p>Biz \u0130slam tarixi bar\u0259d\u0259 b\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259ri ara\u015fd\u0131rark\u0259n, Yezidin zaman\u0131ndak\u0131 xarici siyas\u0259t bar\u0259d\u0259 maraql\u0131 m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 etdik. Ayd\u0131n oldu ki, onun zaman\u0131nda n\u0259inki he\u00e7 bir diqq\u0259t\u0259layiq f\u0259th ba\u015f verm\u0259mi\u015fdir, \u0259ksin\u0259, Yezid \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lki x\u0259lif\u0259l\u0259rin tutdu\u011fu \u0259razil\u0259ri saxlaya bilm\u0259mi\u015f v\u0259 geri qaytarm\u0131\u015fd\u0131r. \u015eimali Afrikada \u0259ld\u0259 edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn ke\u00e7mi\u015f u\u011furlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n Yezidin zaman\u0131nda x\u0259tt \u00e7\u0259kildi v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar bu torpaqlardan qovuldular. M\u00fcs\u0259lman d\u0259niz donanmas\u0131n\u0131n f\u0259th etdiyi Kipr, Rodos v\u0259 sair adalar Yezidin zaman\u0131nda Bizansa qaytar\u0131ld\u0131. Maraql\u0131d\u0131r ki, \u00f6z\u00fc d\u0259 qanl\u0131 sava\u015flar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 yox, r\u00fc\u015fv\u0259t m\u00fcqabilind\u0259 qaytar\u0131ld\u0131!!!<\/p>\n<p>\u0130slam f\u0259thl\u0259ri m\u00f6vzusunda q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f ilk v\u0259 m\u00f6t\u0259b\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n say\u0131lan B\u0259lazurinin \u201cF\u00fctuh \u0259l-buldan\u201d (\u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin f\u0259thi) kitab\u0131nda yaz\u0131l\u0131b ki, Yezid hakimiyy\u0259t ba\u015f\u0131na ke\u00e7dikd\u0259n sonra Kipr adas\u0131ndak\u0131 m\u00fcs\u0259lman qarnizonunu geri \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 Kiprd\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n sald\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri u\u00e7urma\u011f\u0131 \u0259mr etmi\u015fdi: \u201cM\u00fch\u0259mm\u0259d ibn M\u00fcs\u0259ffa \u0259l-Himsi V\u0259lidd\u0259n r\u0259vay\u0259t edir ki, biz\u0259 bu x\u0259b\u0259r g\u0259lib-\u00e7atd\u0131 ki, Yezid ibn M\u00fcaviy\u0259 h\u0259dsiz miqdarda \u00e7oxlu mal-d\u00f6vl\u0259t r\u00fc\u015fv\u0259t al\u0131b, Kipr qo\u015fununu geri \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Qo\u015fun geri d\u00f6n\u0259nd\u0259n sonra Kipr \u0259halisi m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u015f\u0259h\u0259rini v\u0259 m\u0259scidini da\u011f\u0131td\u0131\u201d (B\u0259lazuri. F\u00fctuh \u0259l-buldan, Beyrut, miladi 1987-hicri 1407-ci il n\u0259\u015fri, s\u0259h. 209). Yen\u0259 h\u0259min kitabda B\u0259lazuri Rodos adas\u0131n\u0131n f\u0259thind\u0259n dan\u0131\u015faraq qeyd edir ki, m\u00fcs\u0259lman qarnizonu Rodosda \u0259l\u0259 ke\u00e7irdikl\u0259ri qalada yeddi il m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. \u201cM\u00fcaviy\u0259 \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra Yezid C\u0259nad\u0259y\u0259 (Rodosdak\u0131 m\u00fcs\u0259lman qarnizonunun r\u0259isin\u0259) m\u0259ktub yaz\u0131b \u0259mr etdi ki, qalan\u0131 u\u00e7urub geri d\u00f6ns\u00fcn\u201d (s\u0259h. 330).<\/p>\n<p>M\u0259\u015fhur tarix\u00e7i \u0130bn \u018fsir d\u0259 \u201c\u0259l-Kamil fi-l-tarix\u201d kitab\u0131nda M\u00fcaviy\u0259 zaman\u0131nda, hicri 54-c\u00fc ild\u0259 Konstantinopol yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 \u018frvad adas\u0131n\u0131n f\u0259th edildiyini qeyd etdikd\u0259n sonra yaz\u0131r: \u201cM\u00fcaviy\u0259 \u00f6ld\u00fckd\u0259n v\u0259 o\u011flu Yezid hakimiyy\u0259t\u0259 ke\u00e7dikd\u0259n sonra onlara (\u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259) \u0259mr etdi ki, adan\u0131 t\u0259rk edib qay\u0131ts\u0131nlar, onlar da qay\u0131td\u0131lar\u201d (\u0130bn \u018fsir. \u018fl-Kamil fi-l-tarix, Beyrut, miladi 1987-hicri 1407-ci il n\u0259\u015fri, 3-c\u00fc cild, s\u0259h. 344).<\/p>\n<p>Yezidin u\u011fursuzluqlar\u0131 yaln\u0131z Aral\u0131q d\u0259nizi il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. Onun zaman\u0131nda \u015eimali Afrika istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan \u0259m\u0259liyyatlar da m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdi. Yezidin s\u0259rk\u0259rd\u0259si \u00dcqb\u0259 ibn Nafe 682-ci ild\u0259 \u0259traf\u0131nda azsayl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcn\u00fcn olmas\u0131na m\u0259h\u0259l qoymadan \u015eimali Afrikan\u0131n i\u00e7\u0259ril\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r soxuldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 b\u0259rb\u0259r tayfalar\u0131 onu pusquya sal\u0131b, b\u00fct\u00fcn d\u0259st\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Bundan sonra b\u0259rb\u0259rl\u0259r \u0259ks-h\u00fccuma ke\u00e7ib, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 M\u0259\u011frib torpaqlar\u0131ndan s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>M\u0259\u015fhur \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas Marshall G.S.Hodgson \u201cThe Venture of \u0130slam\u201d (\u0130slam\u0131n c\u0259sar\u0259ti) adl\u0131 kitab\u0131nda Yezid haqq\u0131nda yaz\u0131r: \u201cYezid d\u00f6rd qar\u0131\u015f\u0131q il boyunca (680-683) M\u00fcaviy\u0259nin siyas\u0259tini davam etdirdi. Amma idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 onun q\u0259d\u0259r bacar\u0131ql\u0131 deyildi. Onun \u0259sg\u0259rl\u0259ri \u015fimal-\u015f\u0259rqi \u0130randa ir\u0259lil\u0259m\u0259kd\u0259 idil\u0259r. Amma bizansl\u0131lar qar\u015f\u0131s\u0131nda Yezid m\u00fcdafi\u0259 v\u0259ziyy\u0259tini alm\u0131\u015fd\u0131. M\u00fcaviy\u0259nin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 d\u00f6rd il davam etmi\u015f \u0130stanbul (Konstantinopol) m\u00fchasir\u0259si b\u00f6y\u00fck itki ver\u0259r\u0259k yar\u0131m\u00e7\u0131q burax\u0131ld\u0131. Suriya da\u011flar\u0131nda m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f xristianlar Bizans\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 h\u00fccumlar h\u0259yata ke\u00e7irirdil\u0259r. Yezid \u00f6z hakimiyy\u0259tinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda Bizansla s\u0259rh\u0259ddi m\u00f6hk\u0259ml\u0259tm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldu. Onun M\u0259\u011fribd\u0259ki (\u015eimali Afrikadak\u0131) n\u00fcmay\u0259nd\u0259si b\u0259rb\u0259rl\u0259ri q\u0131c\u0131qland\u0131rd\u0131 v\u0259 b\u0259rb\u0259rl\u0259r u\u011furla n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n h\u00fccuma ke\u00e7dil\u0259r\u201d. (M.G.S.Hodgson. \u0130slam\u0131n ser\u00fcveni (t\u00fcrkc\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259), \u0130stanbul 1995-ci il n\u0259\u015fri, 1-ci cild, s\u0259h. 162).<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Yezidin \u015eimali Afrikadak\u0131 h\u0259rbi kampaniyas\u0131 da tam iflasa u\u011frad\u0131. \u00dcqb\u0259 ibn Nafe \u0259vv\u0259lc\u0259 u\u011fur qazana bils\u0259 d\u0259, bu u\u011furu qoruyub-saxlama\u011f\u0131 bacarmad\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259, xeyli m\u00fcs\u0259lman \u0259sg\u0259ri \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u015eimali Afrikadak\u0131 \u0259sas daya\u011f\u0131 say\u0131lan Qeyruvan \u015f\u0259h\u0259ri b\u0259rb\u0259rl\u0259rl\u0259 bizansl\u0131lar\u0131n birl\u0259\u015fmi\u015f q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>Yezidin s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rinin Orta Asiya y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc az-\u00e7ox u\u011furlu olsa da, birm\u0259nal\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bilm\u0259z. Bu c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t bir-birini \u0259v\u0259z edirdi.<\/p>\n<p>Z\u0259nnimizc\u0259, Yezidin hakimiyy\u0259t ill\u0259rini \u0259n g\u00f6z\u0259l d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n \u015f\u0259xs \u0130bn C\u00f6vzi olmu\u015fdur. O, Yezid haqq\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: \u201cN\u0259 deyim bir adam\u0131n bar\u0259sind\u0259 ki, \u00fc\u00e7 il hakimiyy\u0259t s\u00fcrm\u00fc\u015f, birinci il H\u00fcseyn ibn \u018flini q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, ikinci il M\u0259din\u0259 \u0259halisini qorxudub camaat\u0131n qan\u0131n\u0131 halal elan etmi\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc il d\u0259 Allah\u0131n evini mancanaqlardan da\u015fa tutmu\u015fdur?\u201d (Sibt ibn \u0259l-C\u00f6vzi. T\u0259zkir\u0259t \u0259l-x\u0259vass, s\u0259h. 291-292).<\/p>\n<p>H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Yezid t\u0259qrib\u0259n 3 il yar\u0131m davam etmi\u015f x\u0259lif\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 b\u00f6y\u00fck cinay\u0259t\u0259 imza atd\u0131. Hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n t\u0259qrib\u0259n alt\u0131 ay sonra \u0130mam H\u00fcseyni (\u0259) g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl etdirdi. Bundan iki il sonra \u2013 hicri 63-c\u00fc ild\u0259 Yezid, ona qar\u015f\u0131 qiyam qald\u0131rm\u0131\u015f M\u0259din\u0259 \u0259halisini amans\u0131zl\u0131qla c\u0259zaland\u0131rd\u0131. \u015eam qo\u015funu M\u0259din\u0259y\u0259 daxil olanda \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki h\u0259r \u015fey \u2013 sakinl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla \u2013 \u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259 halal elan edildi. M\u0259din\u0259d\u0259 minl\u0259rl\u0259 adam, 700-d\u0259n art\u0131q elm \u0259hli v\u0259 Quran qaresi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 80 s\u0259hab\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirildi. Qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n namusu tapdaland\u0131. Sonra Yezidin \u0259mri il\u0259 qo\u015fun M\u0259kk\u0259y\u0259 sar\u0131 istiqam\u0259t ald\u0131. M\u0259kk\u0259y\u0259 s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f Abdullah ibn Z\u00fcbeyri m\u0259\u011flub etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015eam qo\u015funu \u015f\u0259h\u0259r\u0259 mancanaqlardan iri da\u015flar atma\u011fa ba\u015flad\u0131. Da\u015flar K\u0259b\u0259nin divarlar\u0131n\u0131 u\u00e7urtdu, K\u0259b\u0259nin \u00fcz\u0259rind\u0259ki kisv\u0259 (\u00f6rt\u00fck) yand\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Yezidin f\u00fctuhat s\u0259rg\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259ri bar\u0259d\u0259 a\u011f\u0131zdolusu dan\u0131\u015fanlar el\u0259 onun atas\u0131 M\u00fcaviy\u0259nin v\u0259hy katibi oldu\u011funu h\u0259yas\u0131zl\u0131qla iddia ed\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rdir. Bu yaz\u0131n\u0131 oxuduqdan sonra onlar\u0131n \u00f6z fikirl\u0259rind\u0259n d\u00f6n\u0259c\u0259kl\u0259rini g\u00fcman da etmirik. \u00c7\u00fcnki Allah onlar\u0131n q\u0259lbini m\u00f6h\u00fcrl\u0259mi\u015f, g\u00f6zl\u0259rin\u0259 v\u0259 qulaqlar\u0131na p\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015fdir. Qoy t\u0259rifl\u0259dikl\u0259ri Yezidl\u0259 bir c\u0259rg\u0259d\u0259 m\u0259h\u015f\u0259r\u0259 g\u0259tirilsinl\u0259r.<\/p>\n<p>Yezidin is\u0259 \u0259sil qiym\u0259tini tarix verib. Y\u00fcz ill\u0259rdir ki, susuz insanlar su i\u00e7ib s\u0259rinlikl\u0259rini yat\u0131randan sonra bir c\u00fcml\u0259 deyirl\u0259r: \u201cALLAH YEZ\u0130D\u018f L\u018fN\u018fT EL\u018fS\u0130N!\u201d<\/p>\n<p>P.S. Sad\u0259c\u0259 maraql\u0131d\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 Yezidi mill\u0259timiz\u0259 az qala \u201cq\u0259hr\u0259man\u201d kimi s\u0131r\u0131maq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin m\u0259qs\u0259di n\u0259dir? Bu, sad\u0259c\u0259 savads\u0131zl\u0131q v\u0259 axmaql\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259sidi, ya m\u0259hz \u018fhli beyt d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cYezidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130slam \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu, tarixd\u0259 faktla s\u00fcbut olunur. Bunu he\u00e7 kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri APA internet TV-sinin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6z sensasion, q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cilahiyyat\u00e7\u0131\u201d il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259yib. APA-n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d-m\u0259ram\u0131, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 (F\u00fczuli v\u0259 Nizami haqq\u0131nda bu kanal\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n FB-d\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":214163,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-214162","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-islam"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.9 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"\u201cYezidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130slam \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu, tarixd\u0259 faktla s\u00fcbut olunur. Bunu he\u00e7 kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri APA internet TV-sinin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6z sensasion, q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cilahiyyat\u00e7\u0131\u201d il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259yib. APA-n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d-m\u0259ram\u0131, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 (F\u00fczuli v\u0259 Nizami haqq\u0131nda bu kanal\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n FB-d\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/arantv.az\/?p=214162\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.9\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar? - Aran Tv\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"\u201cYezidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130slam \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu, tarixd\u0259 faktla s\u00fcbut olunur. Bunu he\u00e7 kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri APA internet TV-sinin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6z sensasion, q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cilahiyyat\u00e7\u0131\u201d il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259yib. APA-n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d-m\u0259ram\u0131, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 (F\u00fczuli v\u0259 Nizami haqq\u0131nda bu kanal\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n FB-d\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/logo.gif\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BlogPosting\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#blogposting\",\"name\":\"Yezid: fateh, yoxsa m\\u00fcs\\u0259lman torpaqlar\\u0131n\\u0131 r\\u00fc\\u015fv\\u0259tl\\u0259 satan x\\u0259yan\\u0259tkar? - Aran Tv\",\"headline\":\"Yezid: fateh, yoxsa m\\u00fcs\\u0259lman torpaqlar\\u0131n\\u0131 r\\u00fc\\u015fv\\u0259tl\\u0259 satan x\\u0259yan\\u0259tkar?\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/09\\\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg\",\"width\":300,\"height\":224},\"datePublished\":\"2020-09-02T12:20:38+04:00\",\"dateModified\":\"2020-09-02T12:20:38+04:00\",\"inLanguage\":\"az\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#webpage\"},\"articleSection\":\"\\u0130SLAM\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?cat=27#listItem\",\"name\":\"\\u0130SLAM\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?cat=27#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"\\u0130SLAM\",\"item\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?cat=27\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#listItem\",\"name\":\"Yezid: fateh, yoxsa m\\u00fcs\\u0259lman torpaqlar\\u0131n\\u0131 r\\u00fc\\u015fv\\u0259tl\\u0259 satan x\\u0259yan\\u0259tkar?\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Yezid: fateh, yoxsa m\\u00fcs\\u0259lman torpaqlar\\u0131n\\u0131 r\\u00fc\\u015fv\\u0259tl\\u0259 satan x\\u0259yan\\u0259tkar?\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?cat=27#listItem\",\"name\":\"\\u0130SLAM\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#organization\",\"name\":\"Arantv.az\",\"description\":\"X\\u0259b\\u0259r Portal\\u0131\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2\",\"name\":\"V\\u00fcsal Rafiqo\\u011flu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0f6a38c0f6f06daf21c594e5d85424a9beffbaa685e55c65aac77f442c5f6808?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"V\\u00fcsal Rafiqo\\u011flu\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162\",\"name\":\"Yezid: fateh, yoxsa m\\u00fcs\\u0259lman torpaqlar\\u0131n\\u0131 r\\u00fc\\u015fv\\u0259tl\\u0259 satan x\\u0259yan\\u0259tkar? - Aran Tv\",\"description\":\"\\u201cYezidin d\\u00f6vr\\u00fcnd\\u0259 \\u0130slam \\u00e7ox geni\\u015f yay\\u0131l\\u0131b. Bu, tarixd\\u0259 faktla s\\u00fcbut olunur. Bunu he\\u00e7 kim inkar ed\\u0259 bilm\\u0259z\\u201d. Bu s\\u00f6zl\\u0259ri APA internet TV-sinin apar\\u0131c\\u0131s\\u0131 \\u00f6z sensasion, q\\u0131c\\u0131qland\\u0131r\\u0131c\\u0131 b\\u0259yanatlar\\u0131 il\\u0259 daim g\\u00fcnd\\u0259md\\u0259 qalma\\u011fa \\u00e7al\\u0131\\u015fan d\\u0131rnaqaras\\u0131 \\u201cilahiyyat\\u00e7\\u0131\\u201d il\\u0259 m\\u00fcsahib\\u0259sind\\u0259 s\\u00f6yl\\u0259yib. APA-n\\u0131n \\u00f6z\\u00fcn\\u00fcn m\\u0259qs\\u0259d-m\\u0259ram\\u0131, b\\u0259zi apar\\u0131c\\u0131lar\\u0131n\\u0131n m\\u0259n\\u0259viyyat\\u0131 (F\\u00fczuli v\\u0259 Nizami haqq\\u0131nda bu kanal\\u0131n apar\\u0131c\\u0131s\\u0131n\\u0131n FB-d\\u0259 i\\u015fl\\u0259tdiyi t\\u0259hqiramiz ifad\\u0259l\\u0259r h\\u0259l\\u0259\",\"inLanguage\":\"az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/09\\\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162\\\/#mainImage\",\"width\":300,\"height\":224},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=214162#mainImage\"},\"datePublished\":\"2020-09-02T12:20:38+04:00\",\"dateModified\":\"2020-09-02T12:20:38+04:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/\",\"name\":\"Arantv.az\",\"description\":\"X\\u0259b\\u0259r Portal\\u0131\",\"inLanguage\":\"az\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar? - Aran Tv","description":"\u201cYezidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130slam \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu, tarixd\u0259 faktla s\u00fcbut olunur. Bunu he\u00e7 kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri APA internet TV-sinin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6z sensasion, q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cilahiyyat\u00e7\u0131\u201d il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259yib. APA-n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d-m\u0259ram\u0131, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 (F\u00fczuli v\u0259 Nizami haqq\u0131nda bu kanal\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n FB-d\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259","canonical_url":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#blogposting","name":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar? - Aran Tv","headline":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar?","author":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?author=2#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg","width":300,"height":224},"datePublished":"2020-09-02T12:20:38+04:00","dateModified":"2020-09-02T12:20:38+04:00","inLanguage":"az","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#webpage"},"articleSection":"\u0130SLAM"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/arantv.az","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?cat=27#listItem","name":"\u0130SLAM"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?cat=27#listItem","position":2,"name":"\u0130SLAM","item":"https:\/\/arantv.az\/?cat=27","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#listItem","name":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar?"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#listItem","position":3,"name":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar?","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?cat=27#listItem","name":"\u0130SLAM"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/arantv.az\/#organization","name":"Arantv.az","description":"X\u0259b\u0259r Portal\u0131","url":"https:\/\/arantv.az\/"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/arantv.az\/?author=2#author","url":"https:\/\/arantv.az\/?author=2","name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0f6a38c0f6f06daf21c594e5d85424a9beffbaa685e55c65aac77f442c5f6808?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#webpage","url":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162","name":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar? - Aran Tv","description":"\u201cYezidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130slam \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu, tarixd\u0259 faktla s\u00fcbut olunur. Bunu he\u00e7 kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri APA internet TV-sinin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6z sensasion, q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cilahiyyat\u00e7\u0131\u201d il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259yib. APA-n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d-m\u0259ram\u0131, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 (F\u00fczuli v\u0259 Nizami haqq\u0131nda bu kanal\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n FB-d\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259","inLanguage":"az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?author=2#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?author=2#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162\/#mainImage","width":300,"height":224},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162#mainImage"},"datePublished":"2020-09-02T12:20:38+04:00","dateModified":"2020-09-02T12:20:38+04:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/arantv.az\/#website","url":"https:\/\/arantv.az\/","name":"Arantv.az","description":"X\u0259b\u0259r Portal\u0131","inLanguage":"az","publisher":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/#organization"}}]},"twitter:card":"summary","twitter:title":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar? - Aran Tv","twitter:description":"\u201cYezidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130slam \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu, tarixd\u0259 faktla s\u00fcbut olunur. Bunu he\u00e7 kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri APA internet TV-sinin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6z sensasion, q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cilahiyyat\u00e7\u0131\u201d il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259yib. APA-n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d-m\u0259ram\u0131, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 (F\u00fczuli v\u0259 Nizami haqq\u0131nda bu kanal\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n FB-d\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259","twitter:image":"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/logo.gif"},"aioseo_meta_data":[],"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/arantv.az\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=27\" title=\"\u0130SLAM\">\u0130SLAM<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tYezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar?\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/arantv.az"},{"label":"\u0130SLAM","link":"https:\/\/arantv.az\/?cat=27"},{"label":"Yezid: fateh, yoxsa m\u00fcs\u0259lman torpaqlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 satan x\u0259yan\u0259tkar?","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=214162"}],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg",300,224,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg",300,224,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg",300,224,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M-300x224.jpg",300,224,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg",300,224,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg",300,224,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg",300,224,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7cc7075dde6ff8bec5737264e0e8eac3_M.jpg",300,224,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=27\" rel=\"category\">\u0130SLAM<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cYezidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130slam \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu, tarixd\u0259 faktla s\u00fcbut olunur. Bunu he\u00e7 kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri APA internet TV-sinin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u00f6z sensasion, q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u0131rnaqaras\u0131 \u201cilahiyyat\u00e7\u0131\u201d il\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259yib. APA-n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d-m\u0259ram\u0131, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131 (F\u00fczuli v\u0259 Nizami haqq\u0131nda bu kanal\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n FB-d\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/214162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=214162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/214162\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/214163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=214162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=214162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=214162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}