{"id":216118,"date":"2020-09-05T10:58:45","date_gmt":"2020-09-05T07:58:45","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=216118"},"modified":"2020-09-05T10:58:45","modified_gmt":"2020-09-05T07:58:45","slug":"cirkli-canta-nat%c9%99miz-d%c9%99rslikl%c9%99r-m%c9%99kt%c9%99blil%c9%99ri-virusdan-nec%c9%99-qorumali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=216118","title":{"rendered":"\u00c7irkli \u00e7anta, nat\u0259miz d\u0259rslikl\u0259r &#8211; M\u0259kt\u0259blil\u0259ri virusdan nec\u0259 qorumal\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yeni t\u0259dris ilinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na say\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259r qal\u0131b. Bu d\u00f6n\u0259md\u0259 m\u0259kt\u0259b al\u0131\u015f-veri\u015fin\u0259 \u00e7\u0131xan kim, d\u0259rsl\u0259r ba\u015flay\u0131r dey\u0259 i\u015fl\u0259rini sahmana salan kim. Amma pandemiya s\u0259b\u0259bind\u0259n narahatl\u0131q hissi ke\u00e7ir\u0259n valideynl\u0259rin d\u0259 say\u0131 az deyil. \u018fsas nigaranl\u0131q is\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunub-olunmayaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 bildirir ki, &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a dan\u0131\u015fan Z\u00f6hr\u0259 \u0130smay\u0131lova deyir ki, u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rs\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd edir:\u00a0&#8220;M\u0259kt\u0259bd\u0259 \u015f\u0259rait yoxdur, u\u015faqlar \u00e7antalar\u0131n\u0131 yer\u0259 qoyurlar. Tualeti t\u0259mirsiz, \u0259l yuma\u011fa bir sabun bel\u0259 olmur. Ev\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 \u00e7antalar\u0131 da, kitablar\u0131 da \u00e7irkin i\u00e7ind\u0259 olur. H\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n il m\u0259nim u\u015fa\u011f\u0131m il boyu x\u0259st\u0259 olurdu. Sa\u011falan kimi m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259nd\u0259 yen\u0259 d\u0259 kimd\u0259ns\u0259 virusa yoluxub g\u0259lirdi. Pandemiyan\u0131n bu vaxt\u0131nda o c\u00fcr nat\u0259mizliy\u0259 u\u015fa\u011f\u0131m\u0131 nec\u0259 g\u00f6nd\u0259rim?&#8221;<\/p>\n<p>\u0130ki u\u015fa\u011f\u0131 ibtidai sinifd\u0259 oxuyan Nem\u0259t \u018fliyev adl\u0131 paytaxt sakini d\u0259 biziml\u0259 s\u00f6hb\u0259td\u0259 onu narahat ed\u0259n m\u0259qamlara toxunub:\u00a0&#8220;\u00c7antalar o q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131rd\u0131 ki, u\u015faqlar ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z yer\u0259 qoymal\u0131 olurlar. M\u0259kt\u0259bd\u0259 nec\u0259 qorunacaq u\u015faqlar, bilmir\u0259m, ev\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 \u00fcst-ba\u015flar\u0131 \u00e7irkin i\u00e7ind\u0259 olur. Kitablar\u0131, d\u0259ft\u0259rl\u0259ri d\u0259 nat\u0259miz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olur. Biz evd\u0259 t\u0259mizliy\u0259 diqq\u0259t edirik, amma m\u0259kt\u0259bd\u0259 nec\u0259 olacaq?!&#8221;<\/p>\n<p>Tibb elml\u0259ri doktoru, professor Adil Qeybulla biziml\u0259 s\u00f6hb\u0259td\u0259 bildirdi ki, d\u0259rsl\u0259rd\u0259 t\u0259mas\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn partalarda m\u0259saf\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259li, otaqlar \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n dezinfeksiya olunmal\u0131, \u0259ll\u0259r dezinfeksiya olunmal\u0131d\u0131r:\u00a0&#8220;Harada g\u00f6r\u00fcl\u00fcb ki, m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u00e7anta yer\u0259 qoyulsun. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca dolab olmal\u0131d\u0131r. Bu stereotip d\u0259yi\u015fm\u0259lidir, d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 nec\u0259dirs\u0259, bizd\u0259 d\u0259 o \u015f\u0259kild\u0259 olmal\u0131d\u0131r. X\u00fcsusil\u0259, koronavirus d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 h\u0259r ota\u011fa ayr\u0131ca dolab qoyulmal\u0131d\u0131r. U\u015faqlar\u0131n f\u0259rdi \u0259\u015fyalar\u0131- geyimd\u0259n tutmu\u015f m\u0259kt\u0259b l\u0259vazimatlar\u0131na kimi ayr\u0131ca bir yerd\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Bunu da ona g\u00f6r\u0259 edirik ki, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n \u0259\u015fyas\u0131 il\u0259 t\u0259mas olmas\u0131n.\u00a0 H\u0259min dolab da h\u0259r g\u00fcn dezinfeksiya olunmal\u0131d\u0131r. Bu \u015f\u0259kild\u0259 u\u015faqlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif viruslardan da, koronavirusdan da qorumaq olar&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/05\/10\/adil_qeybulla.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Adil Qeybulla: &#8220;Harada g\u00f6r\u00fcl\u00fcb ki, m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u00e7anta yer\u0259 qoyulsun&#8221;\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;D\u0259rs ilinin ba\u015flamas\u0131na az m\u00fcdd\u0259t qalmas\u0131na baxmayaraq t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, yeni t\u0259dris ilinin ba\u015flamas\u0131 qaydalar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259sdiq edilm\u0259yib&#8221; dey\u0259n t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov da m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a dan\u0131\u015fd\u0131:\u00a0&#8220;S\u00f6hb\u0259t \u015fagirdl\u0259rin m\u0259kt\u0259b daxilind\u0259, eyni zamanda bir-birl\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n gedir. Ara m\u0259saf\u0259nin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si, t\u0259dris prosesinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si &#8211; bunlar bo\u015fluq olaraq qal\u0131r. Amma t\u0259drisin b\u0259rpa edildiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu, iki formatda h\u0259yata ke\u00e7irilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Rusiya sentyabr\u0131n 1-d\u0259n 20 milyon \u015fagirdi il\u0259 t\u0259dris ilin\u0259 ba\u015flad\u0131.\u00a0 V\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir qayda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259di. \u015eagirdl\u0259r v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r \u0259vv\u0259lki qaydada t\u0259dris prosesind\u0259 i\u015ftirak etdil\u0259r. Bu il Rusiyada ilk d\u0259f\u0259 birinci sinf\u0259 1.5 milyon \u015fagird getdi v\u0259 onlarda h\u0259r hans\u0131 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmad\u0131. Amma dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bunun \u0259ksini g\u00f6rd\u00fck. Bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259 bundan \u0259vv\u0259l Almaniyada 130 min \u015fagird d\u0259rs\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 bir \u00e7ox qaydalar m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdi. Birincisi, \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikl\u0259r iki formatda verilir, y\u0259ni bir n\u00fcsx\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259, ikinci\u00a0 n\u00fcsx\u0259 d\u0259 evd\u0259 qal\u0131r. \u015eagirdl\u0259r m\u0259kt\u0259bli \u00e7antalar\u0131n\u0131 da\u015f\u0131m\u0131rlar. Onlar birba\u015fa \u00f6zl\u0259ri t\u0259dris prosesind\u0259 i\u015ftirak edirl\u0259r. Biz d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fik ki, 2020-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikl\u0259r iki komplekt verilsin. Bir komplekt m\u0259kt\u0259bd\u0259 saxlan\u0131ls\u0131n, dig\u0259ri d\u0259 evd\u0259 \u015fagirdl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259 edilsin ki, burda h\u0259r hans\u0131sa bir yoluxma riski da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 funksiyan\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259sin. Ola bil\u0259r ki, hans\u0131sa \u015fagird yoluxsun, dig\u0259r \u015fagirdin \u00e7antas\u0131na toxunsun. Bilirik ki, bu qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir \u015fagirdin m\u0259kt\u0259bli l\u0259vazimatlar\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 saxlanmal\u0131d\u0131r. Dig\u0259r d\u0259rs l\u0259vazimatlar\u0131 da valideynl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n iki komplekt al\u0131nmal\u0131d\u0131r ki, onlar da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259sin. Laz\u0131mi l\u0259vazimatlar m\u0259kt\u0259bd\u0259 qalarsa m\u0259kt\u0259bd\u0259n ev\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2018\/07\/07\/kamran-esedov.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov: &#8220;\u015eagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikl\u0259r iki komplekt verilm\u0259lidir &#8211; biri m\u0259kt\u0259b, dig\u0259ri ev \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>K.\u018fs\u0259dov m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259\u00a0 qarderobdan istifad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 toxunub:\u00a0&#8220;Bir \u00e7ox hallarda sinifl\u0259rd\u0259 paltar as\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yerl\u0259r m\u0259hdud olur v\u0259 u\u015faqlar bir-birinin formas\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 paltarlar\u0131n\u0131 as\u0131rlar. Ola bil\u0259r ki, geyim\u0259 hans\u0131sa yoluxmu\u015f \u015f\u0259xs toxunub, dig\u0259r u\u015faq formas\u0131n\u0131 onun \u00fcz\u0259rin\u0259 atacaq. Ona g\u00f6r\u0259 biz t\u00f6vsiy\u0259 etmi\u015fik ki, yeni t\u0259dris ili ba\u015flayana q\u0259d\u0259r T\u0259hsil Nazirliyi sinifl\u0259rin daxilind\u0259 z\u0259ruri ehtiyaclar\u0131n \u00f6d\u0259nm\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t etsin. Eyni zamanda, h\u0259r bir sinf\u0259 o\u011flan v\u0259 q\u0131z \u015fagirdl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda dezinfeksiya m\u0259hlulu qoyulmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn sinf\u0259 bir \u0259d\u0259d dezinfeksiya m\u0259hlulu azd\u0131r, he\u00e7 olmasa iki \u0259d\u0259d olmal\u0131d\u0131r. M\u0259kt\u0259bl\u0259rin giri\u015find\u0259 h\u0259rar\u0259t \u00f6l\u00e7\u0259n aparat olsa bel\u0259, \u015fagirdl\u0259r b\u00f6y\u00fck t\u0259n\u0259ff\u00fcsd\u0259 yoxlan\u0131lmal\u0131d\u0131rlar. Burda bizim dig\u0259r bir t\u0259klifimiz sanitar qov\u015faqdan istifad\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bir \u00e7ox hallarda m\u0259kt\u0259bl\u0259rin sanitar qov\u015fa\u011f\u0131 b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olur. U\u015faqlar istifad\u0259 ed\u0259 bilmir. H\u0259tta sanitar qov\u015fa\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc bel\u0259 virus m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evril\u0259 bilir. Orda da maye sabun v\u0259 dig\u0259r gigienik vasit\u0259l\u0259rin olmas\u0131na diqq\u0259t edilm\u0259lidir. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, sanitar qov\u015faqdan istifad\u0259 zaman\u0131 b\u00f6y\u00fck sinifl\u0259rl\u0259 ibtidai sinifl\u0259rin eyni yerd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259k laz\u0131m deyil&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni t\u0259dris ilinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na say\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259r qal\u0131b. Bu d\u00f6n\u0259md\u0259 m\u0259kt\u0259b al\u0131\u015f-veri\u015fin\u0259 \u00e7\u0131xan kim, d\u0259rsl\u0259r ba\u015flay\u0131r dey\u0259 i\u015fl\u0259rini sahmana salan kim. Amma pandemiya s\u0259b\u0259bind\u0259n narahatl\u0131q hissi ke\u00e7ir\u0259n valideynl\u0259rin d\u0259 say\u0131 az deyil. \u018fsas nigaranl\u0131q is\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunub-olunmayaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. ARANTV.AZ\u00a0 bildirir ki, &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a dan\u0131\u015fan Z\u00f6hr\u0259 \u0130smay\u0131lova deyir ki, u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rs\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd edir:\u00a0&#8220;M\u0259kt\u0259bd\u0259 \u015f\u0259rait yoxdur, u\u015faqlar \u00e7antalar\u0131n\u0131 yer\u0259 qoyurlar. Tualeti t\u0259mirsiz, \u0259l yuma\u011fa bir sabun bel\u0259 olmur. Ev\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 \u00e7antalar\u0131 da, kitablar\u0131 da \u00e7irkin i\u00e7ind\u0259 olur. H\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n il m\u0259nim u\u015fa\u011f\u0131m il boyu x\u0259st\u0259 olurdu. Sa\u011falan kimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":216119,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/878754.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeni t\u0259dris ilinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na say\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259r qal\u0131b. Bu d\u00f6n\u0259md\u0259 m\u0259kt\u0259b al\u0131\u015f-veri\u015fin\u0259 \u00e7\u0131xan kim, d\u0259rsl\u0259r ba\u015flay\u0131r dey\u0259 i\u015fl\u0259rini sahmana salan kim. Amma pandemiya s\u0259b\u0259bind\u0259n narahatl\u0131q hissi ke\u00e7ir\u0259n valideynl\u0259rin d\u0259 say\u0131 az deyil. \u018fsas nigaranl\u0131q is\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunub-olunmayaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. ARANTV.AZ\u00a0 bildirir ki, &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a dan\u0131\u015fan Z\u00f6hr\u0259 \u0130smay\u0131lova deyir ki, u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rs\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216118"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=216118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216118\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/216119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=216118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=216118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=216118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}