{"id":218552,"date":"2020-09-10T11:18:25","date_gmt":"2020-09-10T08:18:25","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=218552"},"modified":"2020-09-10T11:18:25","modified_gmt":"2020-09-10T08:18:25","slug":"allah-niy%c9%99-seytani-yezidi-v%c9%99-pis-insanlari-yaradib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=218552","title":{"rendered":"Allah niy\u0259 \u015feytan\u0131, Yezidi v\u0259 pis insanlar\u0131 yarad\u0131b?"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar\u0131n zehnini m\u0259\u015f\u011ful ed\u0259n suallardan biri d\u0259 budur ki, Allah-T\u0259ala niy\u0259 m\u0259nfi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, pis insanlar\u0131, \u015feytanlar\u0131 yarad\u0131b? \u018fg\u0259r Allah onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259rdar deyils\u0259 v\u0259 onlar\u0131n m\u00fcsb\u0259t yolda olacaqlar\u0131n\u0131 z\u0259nn ed\u0259r\u0259k yaratm\u0131\u015fsa, Onun elmi v\u0259 hikm\u0259ti \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fg\u0259r onlar\u0131n n\u0259 kimi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259d\u0259c\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131rsa, onlar\u0131 yaratmas\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 n\u0259dir, bu, ilahi \u0259dal\u0259tl\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil etmirmi? Bu sual h\u0259mi\u015f\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015f, m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirs\u0259k, \u0130mam H\u00fcseynin (\u0259) K\u0259rb\u0259lada faci\u0259li \u015f\u0259had\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri Allah niy\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131? Yezid v\u0259 \u015eimr kimi cinay\u0259tkarlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 Allah niy\u0259 almad\u0131?<\/p>\n<p>H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l qeyd ed\u0259k ki, bu sual\u0131n cavab\u0131 say\u0131la bil\u0259c\u0259k s\u00fcbutlar \u00e7oxdur. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 f\u0259rqli bax\u0131\u015flardan yana\u015fsaq, f\u0259rqli arqumentl\u0259r g\u0259tir\u0259 bil\u0259rik. M\u00f6vzu k\u0259lam v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 f\u0259nnl\u0259ri il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259dard\u0131r. B\u00f6y\u00fck \u0130slam aliml\u0259ri bu q\u0259bild\u0259n olan suallara \u00e7ox d\u0259rin v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b cavablar vermi\u015fl\u0259r. H\u0259min cavablar\u0131n t\u0259qdimat\u0131 v\u0259 d\u0259rki \u00e7\u0259tin oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, biz bir ne\u00e7\u0259 sad\u0259 v\u0259 asan anla\u015f\u0131lan arqumentl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nirik.<\/p>\n<p>Birincisi, qeyd edil\u0259n sual\u0131n cavab\u0131 birba\u015fa Allah\u0131n \u0259dal\u0259ti, c\u0259br (m\u0259cburiyy\u0259t) v\u0259 ixtiyar (irad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131) b\u0259hsl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, Allah \u00f6z b\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259dsiz m\u0259rh\u0259m\u0259tlidir, onlara z\u0259rr\u0259c\u0259 z\u00fclm etm\u0259z. H\u0259r k\u0259sin se\u00e7im ixtiyar\u0131 vard\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r \u0259m\u0259lin\u0259 g\u00f6r\u0259 cavabdehdir, Allah\u0131n v\u0259 insanlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Allah\u0131n \u00f6z yaratd\u0131qlar\u0131 bar\u0259d\u0259 kamil elm\u0259 malik olmas\u0131 onlar\u0131 h\u0259r hans\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 m\u0259cbur etm\u0259si anlam\u0131na g\u0259lmir. S\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259, zaman anlay\u0131\u015flar\u0131 m\u0259hdud maddi d\u00fcnyaya aiddir. Allah\u0131n elmi v\u0259 q\u00fcdr\u0259ti bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n, m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bu m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r daxilind\u0259 baxmaq d\u00fczg\u00fcn deyil. O bizik ki, \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra, s\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si daxilind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259y\u0259 m\u0259cburuq. Zaman\u0131 v\u0259 s\u0259b\u0259bi yaradan Allahd\u0131r, Onun elmi bunlardan daha geni\u015f v\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. \u0130lahi elm v\u0259 hikm\u0259t zaman \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 s\u0131\u011fmaz.<\/p>\n<p>\u0130nsan \u015f\u00fcuru bu kimi m\u00f6vzular\u0131 tam d\u0259rk etm\u0259y\u0259 qadir olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, daha sad\u0259 bir misalla fikrimizi ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faq. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, siz y\u00fcks\u0259k bir yerd\u0259 durmusunuz, oradan k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n avtomobill\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tini izl\u0259yirsiniz. G\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz ki, bir avtomobil \u00e7ox y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edir. Bunu anlamaq \u00e7\u0259tin deyil ki, s\u00fcr\u00fcc\u00fc \u0259g\u0259r bu qayda il\u0259 avtomobili s\u00fcrm\u0259y\u0259 davam ets\u0259, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 q\u0259za t\u00f6r\u0259d\u0259c\u0259k. Siz qabaqcadan q\u0259za ba\u015f ver\u0259c\u0259yini bilirsiniz, h\u0259tta sanki onu \u201cg\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz\u201d. Bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259d\u0259n sonra, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259n h\u0259min s\u00fcr\u00fcc\u00fc q\u0259za t\u00f6r\u0259dir. Bel\u0259 bir halda sizi q\u0259zan\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 hesab etm\u0259k olarm\u0131? \u0130ddia etm\u0259k olarm\u0131 ki, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fc q\u0259za v\u0259ziyy\u0259ti yaratma\u011fa siz t\u0259hrik v\u0259 m\u0259cbur etmisiniz? \u018flb\u0259tt\u0259 ki yox! Sizin q\u0259za bar\u0259d\u0259 qabaqcadan elmli olma\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 he\u00e7 bir t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259di. Siz sad\u0259c\u0259 olaraq, m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirdiniz, ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcn\u00fcz ki, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn bu h\u0259r\u0259k\u0259tinin sonu n\u0259 olacaq. Amma yaranm\u0131\u015f q\u0259zaya g\u00f6r\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fc cavabdehdir.<\/p>\n<p>Elc\u0259 d\u0259, Allah insanlar\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rini qabaqcadan bilm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu \u0259m\u0259ll\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tini da\u015f\u0131m\u0131r. H\u0259r k\u0259sin savab\u0131na v\u0259 g\u00fcnah\u0131na g\u00f6r\u0259 onun \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259v\u0259z veril\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r Allah\u0131n elminin insan m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131na t\u0259siri olsayd\u0131, insan\u0131n n\u0259 m\u00fckafat, n\u0259 d\u0259 c\u0259za alma\u011fa haqq\u0131 \u00e7atard\u0131. He\u00e7 bir xeyir \u0259m\u0259l\u0259 g\u00f6r\u0259 savab, he\u00e7 bir pis h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u00fcnah yaz\u0131lmazd\u0131. Bel\u0259 bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 insan\u0131n irad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur. Dini m\u0259nb\u0259l\u0259rimizd\u0259 bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni k\u0259skin t\u0259nqid ed\u0259n h\u0259disl\u0259r \u00e7oxdur. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259disl\u0259rin birind\u0259 Allah\u0131n R\u0259sulu H\u0259zr\u0259t M\u00fch\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) buyurmu\u015fdur ki, Allah\u0131n onlardan \u00f6tr\u00fc g\u00fcnahlar\u0131 qabaqcadan yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 sonra onlara c\u0259za verdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n d\u0259st\u0259y\u0259 70 pey\u011f\u0259mb\u0259rin dilind\u0259n l\u0259n\u0259t deyilib (Bihar \u0259l-\u0259nvar, 5-ci cild, s\u0259h. 47).<\/p>\n<p>B\u0259zil\u0259ri \u00f6z g\u00fcnahlar\u0131nda Allah\u0131 deyil, \u015f\u0259raiti, ba\u015fqa insanlar\u0131 t\u0259qsirkar bilir, m\u0259suliyy\u0259ti onlar\u0131n boynuna atmaq ist\u0259yirl\u0259r. Bu, ona b\u0259nz\u0259yir ki, y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tl\u0259, yol h\u0259r\u0259k\u0259ti qaydalar\u0131n\u0131 pozmaqla q\u0259za t\u00f6r\u0259tmi\u015f s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u0259v\u0259zin\u0259, ma\u015f\u0131n istehsal ed\u0259n zavodu, yol \u00e7\u0259k\u0259n f\u0259hl\u0259l\u0259ri ittiham etsinl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130r\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n iddiaya qar\u015f\u0131 dig\u0259r arqumentl\u0259r d\u0259 m\u00f6vcuddur ki, n\u00f6vb\u0259ti hiss\u0259l\u0259rd\u0259 onlara i\u015far\u0259 edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><em>(ard\u0131 var)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar\u0131n zehnini m\u0259\u015f\u011ful ed\u0259n suallardan biri d\u0259 budur ki, Allah-T\u0259ala niy\u0259 m\u0259nfi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, pis insanlar\u0131, \u015feytanlar\u0131 yarad\u0131b? \u018fg\u0259r Allah onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259rdar deyils\u0259 v\u0259 onlar\u0131n m\u00fcsb\u0259t yolda olacaqlar\u0131n\u0131 z\u0259nn ed\u0259r\u0259k yaratm\u0131\u015fsa, Onun elmi v\u0259 hikm\u0259ti \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fg\u0259r onlar\u0131n n\u0259 kimi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259d\u0259c\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131rsa, onlar\u0131 yaratmas\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 n\u0259dir, bu, ilahi \u0259dal\u0259tl\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil etmirmi? Bu sual h\u0259mi\u015f\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015f, m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirs\u0259k, \u0130mam H\u00fcseynin (\u0259) K\u0259rb\u0259lada faci\u0259li \u015f\u0259had\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri Allah niy\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131? Yezid v\u0259 \u015eimr kimi cinay\u0259tkarlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 Allah niy\u0259 almad\u0131? H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l qeyd&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":218553,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[27],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M.jpg",300,220,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M.jpg",300,220,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M.jpg",300,220,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M-300x220.jpg",300,220,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M.jpg",300,220,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M.jpg",300,220,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M.jpg",300,220,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/7f515535f1f9e97d90489c79c2e64d24_M.jpg",300,220,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=27\" rel=\"category\">\u0130SLAM<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130nsanlar\u0131n zehnini m\u0259\u015f\u011ful ed\u0259n suallardan biri d\u0259 budur ki, Allah-T\u0259ala niy\u0259 m\u0259nfi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, pis insanlar\u0131, \u015feytanlar\u0131 yarad\u0131b? \u018fg\u0259r Allah onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259rdar deyils\u0259 v\u0259 onlar\u0131n m\u00fcsb\u0259t yolda olacaqlar\u0131n\u0131 z\u0259nn ed\u0259r\u0259k yaratm\u0131\u015fsa, Onun elmi v\u0259 hikm\u0259ti \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fg\u0259r onlar\u0131n n\u0259 kimi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259d\u0259c\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131rsa, onlar\u0131 yaratmas\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 n\u0259dir, bu, ilahi \u0259dal\u0259tl\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil etmirmi?&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218552"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218552"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218552\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/218553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=218552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=218552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}