{"id":222013,"date":"2020-09-17T08:26:37","date_gmt":"2020-09-17T05:26:37","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=222013"},"modified":"2020-09-17T08:26:37","modified_gmt":"2020-09-17T05:26:37","slug":"quranda-el%c9%99-t%c9%99rcum%c9%99-x%c9%99talari-var-ki-insan-x%c9%99cal%c9%99t-c%c9%99kir-az%c9%99rbaycanli-ilahiyyatcidan-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=222013","title":{"rendered":"Quranda el\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 x\u0259talar\u0131 var ki, insan x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259kir \u2014 Az\u0259rbaycanl\u0131 ilahiyyat\u00e7\u0131dan A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p>Bir ne\u00e7\u0259 ildir Qurani-K\u0259rimin t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan ilahiyyat\u00e7\u0131 El\u015fad Miri &#8220;Teleqraf.com&#8221;-un suallar\u0131 cavablay\u0131b.<\/p>\n<p><em><strong>&#8211; El\u015fad b\u0259y, Quran\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 yenid\u0259n \u00e7al\u0131\u015fmaq z\u0259rur\u0259ti n\u0259d\u0259n yarand\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8211; Tan\u0131\u015flar\u0131m aras\u0131nda dind\u0259n \u00e7\u0131xan, \u00f6z\u00fcn\u00fc ateist hesab ed\u0259nl\u0259r d\u0259 olurdu. S\u0259b\u0259bini soru\u015fanda \u0259ks\u0259riyy\u0259t Quran\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259sini oxuyub oradan hans\u0131sa ay\u0259l\u0259ri misal g\u0259tirir, onu s\u0259b\u0259b g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Ba\u015fa salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m ki, \u0259r\u0259b dilind\u0259 bu ay\u0259nin m\u0259nas\u0131 onlar\u0131n fikirl\u0259\u015fdiyi kimi deyil, t\u0259rc\u00fcm\u0259 x\u0259tas\u0131 var. Yen\u0259 d\u0259 inanm\u0131rd\u0131lar. Bu kontekstd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 yaranan t\u0259l\u0259bat\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b, f\u0259rqli bir \u015f\u0259kild\u0259 Quran t\u0259rc\u00fcm\u0259sin\u0259 ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n<p>M\u0259qs\u0259dim odur ki, az\u0259rbaycanl\u0131 oxucu \u0259r\u0259b dilini, el\u0259c\u0259 d\u0259 dini bilib-bilm\u0259m\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u0130slam\u0131n yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yi olan bir kitaba m\u00fcraci\u0259t etdiyi zaman orada yaz\u0131lanlar\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u00fcn. Bir akademik d\u0259, adi t\u0259hsilli v\u0259t\u0259nda\u015f da bu kitab\u0131 oxudu\u011fu zaman Allah\u0131n Quranda n\u0259d\u0259n b\u0259hs etdiyini anlas\u0131n.<\/p>\n<p>Bu add\u0131m\u0131 atanda fikirl\u0259\u015fdirdim ki, Quran t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259rind\u0259 6236 ay\u0259 var, y\u0259qin bunlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 10 faizind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 ehtiyac olacaq. T\u0259rc\u00fcm\u0259y\u0259 ba\u015flayandan sonra g\u00f6rd\u00fcm ki, Quran\u0131n b\u0259lk\u0259 10 faizi d\u00fczg\u00fcn t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilib, ya yox, 90 faizind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u00fcsurlar, yanl\u0131\u015fl\u0131qlar var. Bir s\u00f6zl\u0259, izah m\u00fctl\u0259qdir.<\/p>\n<p>Quranda veril\u0259n b\u0259zi misallar\u0131 \u0259r\u0259bl\u0259r rahatl\u0131qla ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n dilind\u0259dir. Yaxud pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fayan insanlar hadis\u0259l\u0259r g\u00f6zl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda c\u0259r\u0259yan etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 onu asan anlay\u0131b. Amma 1400 il sonra d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n bir insan prosesl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rsiz oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri izahl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259rc\u00fcm\u0259y\u0259 ilk \u00f6nc\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ki\u00e7ik sur\u0259l\u0259rl\u0259rd\u0259n ba\u015flad\u0131m. Pandemiyan\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda bu sur\u0259l\u0259rin geni\u015f izahl\u0131 t\u0259fsirini haz\u0131rlay\u0131b \u201cYutub\u201d kanal\u0131mdan t\u0259qdim etdim. Orada t\u0259l\u0259bat\u0131n nec\u0259 \u00e7ox oldu\u011funa \u015fahid oldum. Daha sonra \u201cYasin\u201d sur\u0259sinin t\u0259fsirin\u0259 ba\u015flad\u0131m. Haz\u0131rda Quran\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck sur\u0259l\u0259rind\u0259n olan &#8220;Ali-\u0130mran&#8221;\u0131n izahl\u0131 t\u0259rc\u00fcm\u0259sini davam etdirir\u0259m. \u00dcmumilikd\u0259 200 ay\u0259lik sur\u0259nin 80 ay\u0259sini bitirmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Qurana ensiklopedik yana\u015fma da edir\u0259m. Bu sur\u0259d\u0259 istifad\u0259 olunan terminl\u0259rin, ifad\u0259l\u0259rin hans\u0131 m\u0259naya g\u0259ldiyin\u0259 izah verir\u0259m. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0130ncild\u0259, T\u00f6vratda n\u0259 dan\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram. Biz\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00f6c\u00fcz\u0259 kimi t\u0259qdim olunan b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u0259slind\u0259 m\u00f6c\u00fcz\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, elmi izah\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu da \u00e7atd\u0131rma\u011fa c\u0259hd edir\u0259m. Daha sonra ay\u0259l\u0259rin bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259sini yaz\u0131ram. Allah bir ay\u0259ni ba\u015fqa bir ay\u0259d\u0259 izah edir.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, Allah Quran\u0131n izah\u0131n\u0131 verib. Sad\u0259c\u0259, biz o \u0259laq\u0259ni tap\u0131b t\u0259qdim etm\u0259yi bacarmal\u0131y\u0131q. 1400 il \u0259vv\u0259l g\u0259lmi\u015f ay\u0259 g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 biz\u0259 n\u0259 deyir? M\u0259n bu ay\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 nec\u0259 istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r\u0259m? Bu ay\u0259 m\u0259n\u0259 hans\u0131 yolu g\u00f6st\u0259rir, h\u0259yat\u0131mda hans\u0131 izi qoyacaq? M\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259y\u0259 bu prizmalardan yana\u015f\u0131ram. Bu is\u0259 h\u0259m \u00e7ox a\u011f\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00e7ox m\u0259suliyy\u0259tli i\u015fdir.<\/p>\n<p><em><strong>&#8211; T\u0259rc\u00fcm\u0259 zaman\u0131 hans\u0131sa m\u0259s\u0259l\u0259nin \u00f6hd\u0259sind\u0259n t\u0259kba\u015f\u0131na g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc, yoxsa ba\u015fqa m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n yard\u0131m al\u0131rs\u0131z?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8211; El\u0259 olur ki, g\u00fcnl\u0259rl\u0259 i\u015fin i\u00e7ind\u0259n \u00e7\u0131xa bilmir\u0259m. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259z\u0259n h\u0259r \u015feyi k\u0259nara qoyub \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b ba\u015fqa yer\u0259 gedir\u0259m, g\u00fcnl\u0259rl\u0259 t\u0259k qal\u0131ram. Cavab\u0131n\u0131 tapandan sonra t\u0259krar qay\u0131d\u0131ram.<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimd\u0259 \u201cTin\u201d sur\u0259sinin birinci ay\u0259sind\u0259 yaz\u0131l\u0131r ki, \u201cAnd olsun \u0259ncir\u0259 v\u0259 zeytuna\u201d. M\u0259nim k\u0259nardan olan bir professor m\u00fc\u0259llimim bunu t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259nd\u0259 deyirdi ki, Allah zeytun a\u011fac\u0131na and i\u00e7ir. Maraql\u0131 g\u0259lirdi, niy\u0259 zeytuna? Bundan \u00f6tr\u00fc Q\u00fcds \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 getmi\u015fdim. Orada ayd\u0131n oldu ki, sur\u0259d\u0259 zeytun a\u011fac\u0131na yox, Zeytun da\u011f\u0131na and i\u00e7ilir. \u0130sa pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 Zeytun da\u011f\u0131nda v\u0259hy g\u0259l\u0259n yer\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n baxm\u0131\u015fam. M\u0259n d\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259y\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259r etmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, H\u0259cc, \u00dcmr\u0259 ziyar\u0259tin\u0259 ged\u0259nl\u0259r b\u0259lli yerl\u0259rd\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xa bilmir. Amma m\u0259n oradak\u0131 insanlar\u0131n vasit\u0259sil\u0259 M\u0259kk\u0259 v\u0259 M\u0259din\u0259d\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131x\u0131b 13 saatl\u0131q uzaqda Xeyb\u0259r, Taif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 Saleh pey\u011f\u0259mb\u0259rin oldu\u011fu yerl\u0259r\u0259 getmi\u015f\u0259m. \u201cFil\u201d sur\u0259sinin t\u0259rc\u00fcm\u0259sini d\u0259 burada \u00f6yr\u0259nmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Sur\u0259l\u0259r\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Quranda ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n yerl\u0259ri bir-bir g\u0259zmi\u015f\u0259m. B\u0259z\u0259n \u015f\u0259kill\u0259rini, b\u0259z\u0259n videosunu \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k ara\u015fd\u0131rma aparm\u0131\u015fam.<\/p>\n<p>Buddizml\u0259 ba\u011fl\u0131 Honq Konqda, \u00c7ind\u0259, Tailandda m\u0259b\u0259dl\u0259rd\u0259 olmu\u015fam. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rimi, \u00f6yr\u0259ndikl\u0259rimi onlar\u0131n din xadiml\u0259ri il\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131qdan sonra q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131ram. G\u00f6rd\u00fcy\u00fcm i\u015fl\u0259r masa arxas\u0131nda ba\u015fa g\u0259l\u0259n i\u015f deyil.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Quran t\u0259rc\u00fcm\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan 6-7 n\u0259f\u0259rl\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r edirik. Olub ki, onlar \u00f6z dedikl\u0259ri fikird\u0259 qal\u0131blar, amma \u00fcz\u0259rind\u0259n ilyar\u0131m ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra m\u0259nim dediyim\u0259 g\u0259libl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr d\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu i\u015fd\u0259 texnologiyadan g\u00f6z\u0259l istifad\u0259 etm\u0259yim d\u0259 dad\u0131ma yetir. M\u0259s\u0259l\u0259n, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 insanlar bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ya Quran\u0131 \u0259zb\u0259r bilm\u0259li, yaxud \u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130ncil, T\u00f6vrat v\u0259 dig\u0259r v\u0259saitl\u0259r olmal\u0131 idi. Amma bu g\u00fcn texnoloji imkanlardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259, bir sur\u0259d\u0259 bir ay\u0259nin ba\u015fqa hans\u0131 sur\u0259l\u0259rd\u0259 ke\u00e7diyini rahatl\u0131qla tapa bilir\u0259m.<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015fd\u0259ki insanlar\u0131n \u0259m\u0259kl\u0259rini alq\u0131\u015flay\u0131ram. Amma b\u0259z\u0259n ciddi x\u0259talara yol verildiyin\u0259 d\u0259 \u015fahid oluram. B\u0259lk\u0259 d\u0259 dediyim fikirl\u0259ri ill\u0259r, h\u0259tta \u0259sirl\u0259r \u0259vv\u0259l dey\u0259n insanlar olub. Ola bilsin, onlara qada\u011fa qoyulub, ya kitablar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xmay\u0131b, yaxud onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcbl\u0259r. Amma m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bunlar\u0131 insanlara \u00e7atd\u0131rmaq, yaymaq, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan insanlarla bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu da t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 rahatl\u0131q yarad\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>&#8211; Sizin t\u0259rc\u00fcm\u0259nizd\u0259 hans\u0131 f\u0259rql\u0259r var, bir ne\u00e7\u0259sini dey\u0259 bil\u0259rsizmi?<\/strong><\/em><ins id=\"ainsyndicationid160031672249740\" class=\"ainsyndicationid160031672249740\" data-ad-client=\"1\" data-ad-slot=\"445\" data-ainsyndication-status=\"done\"><ins><\/ins><\/ins><\/p>\n<p>&#8211; Qurani-K\u0259rimin t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259rind\u0259 deyilir ki, Allah ist\u0259diyin\u0259 hiday\u0259t ver\u0259r, ist\u0259diyini z\u0259lal\u0259t\u0259 salar. Bunu oxuyan adam fikirl\u0259\u015fir ki, Allah bunu ist\u0259yirs\u0259, o zaman m\u0259n bir ssenaristin yazd\u0131\u011f\u0131 ssenarini oynayan aktyor v\u0259 ya aktrisadan ba\u015fqa bir \u015fey deyil\u0259m. Halbuki t\u0259rc\u00fcm\u0259y\u0259 fikir ver\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Allah ist\u0259y\u0259n\u0259 hiday\u0259t ver\u0259r, y\u0259ni do\u011fru yolu g\u00f6st\u0259r\u0259r, yaxud st\u0259y\u0259n s\u0259hv yolu \u00f6z q\u0259rar\u0131 il\u0259 se\u00e7\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259rd\u0259 patriarxal yana\u015fmalar \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cN\u0259b\u0259\u201d sur\u0259sinin 33-c\u00fc ay\u0259sind\u0259 yaz\u0131rlar ki, guya c\u0259nn\u0259td\u0259 m\u00f6m\u00fcnl\u0259r\u0259 sin\u0259l\u0259ri yenic\u0259 qabarm\u0131\u015f (dolmu\u015f, tumurcuqlanm\u0131\u015f, g\u00f6z\u0259llikd\u0259 v\u0259 m\u0259lah\u0259td\u0259 bir-birin\u0259 b\u0259nz\u0259r) h\u0259mya\u015f\u0131d q\u0131zlar veril\u0259c\u0259k. Amma m\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131ram ki, burada n\u0259 q\u0131zdan s\u00f6hb\u0259t gedir, n\u0259 d\u0259 sin\u0259d\u0259n. Burada faktiki olaraq insan\u0131n d\u00fcnya nem\u0259tl\u0259ri il\u0259 bir-birin\u0259 ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcqayis\u0259 olunur. Y\u0259ni, insan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 ox\u015fayan meyv\u0259l\u0259r, nem\u0259tl\u0259r m\u0259nas\u0131nda olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri qad\u0131nla \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, \u201c\u018fl-F\u0259l\u0259q\u201d sur\u0259sinin 4-c\u00fc ay\u0259sind\u0259 yaz\u0131blar ki, &#8220;d\u00fcy\u00fcnl\u0259r\u0259 \u00fcf\u00fcr\u0259n qad\u0131nlar\u0131n \u015f\u0259rind\u0259n&#8221;. Sual verir\u0259m, d\u00fcy\u00fcnl\u0259r\u0259 ki\u015fil\u0259r \u00fcf\u00fcrs\u0259 olarm\u0131? Burada d\u00fcy\u00fcnl\u0259r\u0259 \u00fcf\u00fcr\u0259n qad\u0131nlardan s\u00f6hb\u0259t getmir. \u018fr\u0259b dilind\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n \u201c\u0259qd\u201d s\u00f6z\u00fc Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u201cm\u00fcqavil\u0259\u201d m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259nir. Burada \u201c\u0259qd\u201d deyil\u0259nd\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 f\u0259sad qar\u0131\u015fd\u0131ranlar n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>\u201cAli-\u0130mran\u201d sur\u0259sinin 49-cu ay\u0259sind\u0259 \u0130sa M\u0259sihin b\u0259zi m\u00f6c\u00fczl\u0259ri bel\u0259 qeyd edilir: \u201cSizin \u00fc\u00e7\u00fcn pal\u00e7\u0131qdan qu\u015fa b\u0259nz\u0259r bir sur\u0259t d\u00fcz\u0259ldib ona \u00fcf\u00fcr\u0259r\u0259m, o da Allah\u0131n izni il\u0259 qu\u015f olar\u201d. H\u0259tta b\u0259zil\u0259ri o qu\u015fun yarasa oldu\u011funu iddia edir. Amma ara\u015fd\u0131r\u0131ram ki, mind\u0259n \u00e7ox n\u00f6v\u00fc olan yarasalar qu\u015f deyil, u\u00e7a bil\u0259n m\u0259m\u0259li heyvand\u0131r. Bu, m\u00f6c\u00fcz\u0259 deyil. \u018fr\u0259b dilind\u0259 \u201ck\u0259\u201d h\u0259rfi var, orada \u201cqu\u015f kimi\u201d bir ifad\u0259 i\u015fl\u0259nilir. \u0130nc\u0259 n\u00fcanslar\u0131 izah ed\u0259nd\u0259 \u00e7ox ciddi x\u0259talar\u0131 g\u00f6rm\u0259k olur.<\/p>\n<p>\u201cT\u00f6vb\u0259\u201d sur\u0259sinin 5-ci ay\u0259sind\u0259 yaz\u0131l\u0131b ki, m\u00fc\u015frikl\u0259ri harada g\u00f6rs\u0259niz, \u00f6ld\u00fcr\u00fcn. Burada s\u00f6hb\u0259t h\u0259r kafird\u0259n yox, sizinl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rd\u0259n gedir.<\/p>\n<p>\u201cNisa\u201d sur\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 ki\u015fil\u0259r\u0259 sahib oldu\u011fu k\u0259nizl\u0259 evl\u0259nm\u0259k, h\u0259tta b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 ki\u015fil\u0259rin k\u0259nizl\u0259ri ist\u0259diyi kimi istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi iddia olunur. Halbuki Quranda bunun tamamil\u0259 \u0259ksi olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 dayan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na \u015fahid oluruq.<\/p>\n<p>\u201cNisa\u201d sur\u0259sinin 34-c\u00fc ay\u0259sind\u0259 yaz\u0131l\u0131r ki, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q etm\u0259l\u0259rind\u0259n qorxdu\u011funuz qad\u0131nlara n\u0259sih\u0259t edin, (yola g\u0259lm\u0259zs\u0259) onlardan yata\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ay\u0131r\u0131n v\u0259 d\u00f6y\u00fcn. Qad\u0131nlar\u0131 niy\u0259 d\u00f6ym\u0259lis\u0259n? Oradak\u0131 \u201cd\u0259rab\u0259\u201d, y\u0259ni \u201cd\u00f6y\u00fclm\u0259k\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259nalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xartd\u0131m. He\u00e7 bir yerd\u0259 d\u00f6ym\u0259k m\u0259nas\u0131na g\u0259lmir, amma qad\u0131nla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259n\u0259nd\u0259 d\u00f6ym\u0259k m\u0259nas\u0131n\u0131 verirl\u0259r. M\u0259g\u0259r qad\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259 &#8220;m\u0259nfi 1&#8221; olaraqm\u0131 ba\u015flay\u0131r h\u0259yata? Y\u0259ni Allah yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259xluqunu cinsin\u0259 g\u00f6r\u0259 birini geri, birini \u00fcst\u00fcnm\u00fc edib? Halbuki Allah yan\u0131nda yegan\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck m\u0259suliyy\u0259tli davran\u0131\u015flard\u0131r. Bu g\u00fcn t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, qad\u0131n\u0131n d\u00f6y\u00fclm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilir, guya ki\u015fil\u0259r qad\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u0259 sahibdirl\u0259r. Quran\u0131 kontekstd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131b b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131blar.<\/p>\n<p>Bu t\u0259rc\u00fcm\u0259 bit\u0259nd\u0259n sonra insanlar ba\u015fqa t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 f\u0259rqin n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri u\u00e7an, qa\u00e7an yox, h\u0259qiq\u0259t\u0259n bizim \u00f6z aram\u0131zdan \u00e7\u0131xan bir insan olaraq sev\u0259c\u0259yik. Pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri s\u0259hvsiz yox, onlar\u0131n da s\u0259hvinin oldu\u011funu Qurani-K\u0259rimd\u0259n g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r. \u00c7\u00fcnki Allah biz\u0259 bunu x\u0259b\u0259r verir. Bu zaman h\u0259qiq\u0259t\u0259n Qurana bax\u0131\u015f\u0131m\u0131z d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Quran\u0131 bir naviqator, pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 yax\u0131n dost sanaca\u011f\u0131q. Onlara ad\u0131 il\u0259 bel\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259yin \u00f6n\u0259mli oldu\u011funu g\u00f6r\u0259c\u0259yik. G\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259 o insanlar\u0131 &#8220;H\u0259zr\u0259ti filank\u0259s c\u0259nablar\u0131&#8221; m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131r\u0131q, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlardan n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilmirik.<\/p>\n<p><em><strong>&#8211; Maraql\u0131d\u0131r ki, Quranda cinsi \u0259laq\u0259l\u0259r, zorak\u0131l\u0131q predmetl\u0259ri daha qabar\u0131q v\u0259 d\u00fczg\u00fcn olmayan \u015f\u0259kild\u0259 verilir&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259z\u0259n insanlar beyinl\u0259ri il\u0259 yox, beyinalt\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 o n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259lirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki ki\u015fi qad\u0131na insan oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn yox, s\u0131rf cins olaraq bax\u0131r. Probleml\u0259r d\u0259 m\u0259hz buradan qaynaqlan\u0131r. Bir ki\u015finin qad\u0131nla oturub rahat s\u00f6hb\u0259t ed\u0259 bilm\u0259m\u0259sinin s\u0259b\u0259bi onun beyni il\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bilm\u0259m\u0259sidir. Allah Quranda inanan qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 inanan ki\u015fil\u0259rin bir-birinin dostu oldu\u011funu buyurursa, bu, niy\u0259 ba\u015fqa c\u00fcr ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259lidir?!<\/p>\n<p><em><strong>&#8211; Bu yana\u015fman\u0131za g\u00f6r\u0259 sizinl\u0259 raz\u0131la\u015fan din \u0259hli varm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8211; Raz\u0131la\u015fan din \u0259hli var. Raz\u0131la\u015fmayanlar \u00e7ox nadir haldad\u0131r. Olanlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri ya gizl\u0259nir, ya da etiraf edirl\u0259r ki, El\u015fad, s\u0259nd\u0259 olan c\u0259sar\u0259t bizd\u0259 yoxdur. B\u0259zil\u0259ri maliyy\u0259l\u0259rinin k\u0259silm\u0259sind\u0259n qorxurlar. B\u0259zil\u0259ri maa\u015f ald\u0131qlar\u0131 yerd\u0259 m\u0259nim s\u00f6zl\u0259rimi des\u0259, i\u015fl\u0259y\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Dedikl\u0259rim\u0259 g\u00f6r\u0259 televiziyaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m qada\u011fan olunub. He\u00e7 bir yerd\u0259 buna imkan vermirl\u0259r. \u201c\u0130slamda yoxdur\u201d adl\u0131 kitab\u0131m T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa, Rusiyada \u00e7ap olundu, ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7ap\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir. Bunlar h\u0259m c\u0259sar\u0259t, h\u0259m vaxt, h\u0259m d\u0259 f\u0259dakarl\u0131q ist\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p><em><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda sizi qane ed\u0259n Quran t\u0259rc\u00fcm\u0259si varm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, yoxdur. Quran t\u0259rc\u00fcm\u0259sini oxuma\u011f\u0131 arzulayan insanlara deyir\u0259m ki, ist\u0259diyiniz t\u0259rc\u00fcm\u0259ni oxuyun. Amma \u0259linizd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 bir q\u0259l\u0259m olsun. Orada deyil\u0259n ay\u0259nin k\u0259nar\u0131na yaz\u0131n ki, h\u0259qiq\u0259t\u0259n Allah bunu dey\u0259 bil\u0259rmi?! Allah bunu biz\u0259 dem\u0259kl\u0259 n\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur? Yoxsa bu, 1400 il\u0259 \u0259vv\u0259l g\u0259lmi\u015f kitab\u0131 savab qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn oxuyuruq? Bu c\u00fcr qeydl\u0259r bizim n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259yimiz\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Sor\u011fu-suals\u0131z, nec\u0259 g\u0259ldi oxunan Qurandan he\u00e7 n\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki b\u0259rbad t\u0259rc\u00fcm\u0259 x\u0259talar\u0131 var. Quranda el\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 xatalar\u0131 var ki, insan x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259kir, ail\u0259nin yan\u0131nda oxumaqdan ehtiyat edirs\u0259n. Bel\u0259 Quran t\u0259rc\u00fcm\u0259si olarm\u0131?<\/p>\n<p><em><strong>&#8211; Yeni t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdiyiniz Quran \u00fcmumilikd\u0259 ne\u00e7\u0259 kitab \u015f\u0259klind\u0259 olacaq?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8211; Maksimum 10 kitab olaca\u011f\u0131n\u0131 ehtimal edir\u0259m. Sonradan onlar\u0131 x\u00fclas\u0259 edib bir Quran h\u0259cmind\u0259 insanlar\u0131n ixtiyar\u0131na ver\u0259c\u0259m. \u0130nsanlar\u0131n Quran\u0131n h\u0259m izah\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 konkret deyil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri oxuyub daha g\u00f6z\u0259l ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259sinin arzusundayam.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir ne\u00e7\u0259 ildir Qurani-K\u0259rimin t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan ilahiyyat\u00e7\u0131 El\u015fad Miri &#8220;Teleqraf.com&#8221;-un suallar\u0131 cavablay\u0131b. &#8211; El\u015fad b\u0259y, Quran\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 yenid\u0259n \u00e7al\u0131\u015fmaq z\u0259rur\u0259ti n\u0259d\u0259n yarand\u0131? &#8211; Tan\u0131\u015flar\u0131m aras\u0131nda dind\u0259n \u00e7\u0131xan, \u00f6z\u00fcn\u00fc ateist hesab ed\u0259nl\u0259r d\u0259 olurdu. S\u0259b\u0259bini soru\u015fanda \u0259ks\u0259riyy\u0259t Quran\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259sini oxuyub oradan hans\u0131sa ay\u0259l\u0259ri misal g\u0259tirir, onu s\u0259b\u0259b g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Ba\u015fa salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m ki, \u0259r\u0259b dilind\u0259 bu ay\u0259nin m\u0259nas\u0131 onlar\u0131n fikirl\u0259\u015fdiyi kimi deyil, t\u0259rc\u00fcm\u0259 x\u0259tas\u0131 var. Yen\u0259 d\u0259 inanm\u0131rd\u0131lar. Bu kontekstd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 yaranan t\u0259l\u0259bat\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b, f\u0259rqli bir \u015f\u0259kild\u0259 Quran t\u0259rc\u00fcm\u0259sin\u0259 ba\u015flad\u0131m. M\u0259qs\u0259dim odur ki, az\u0259rbaycanl\u0131 oxucu \u0259r\u0259b dilini, el\u0259c\u0259 d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":222014,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[27],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd.jpg",631,440,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd.jpg",631,440,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd.jpg",631,440,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd-300x209.jpg",300,209,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd.jpg",631,440,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd.jpg",631,440,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd.jpg",631,440,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/elsadd.jpg",631,440,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=27\" rel=\"category\">\u0130SLAM<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir ne\u00e7\u0259 ildir Qurani-K\u0259rimin t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan ilahiyyat\u00e7\u0131 El\u015fad Miri &#8220;Teleqraf.com&#8221;-un suallar\u0131 cavablay\u0131b. &#8211; El\u015fad b\u0259y, Quran\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 yenid\u0259n \u00e7al\u0131\u015fmaq z\u0259rur\u0259ti n\u0259d\u0259n yarand\u0131? &#8211; Tan\u0131\u015flar\u0131m aras\u0131nda dind\u0259n \u00e7\u0131xan, \u00f6z\u00fcn\u00fc ateist hesab ed\u0259nl\u0259r d\u0259 olurdu. S\u0259b\u0259bini soru\u015fanda \u0259ks\u0259riyy\u0259t Quran\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259sini oxuyub oradan hans\u0131sa ay\u0259l\u0259ri misal g\u0259tirir, onu s\u0259b\u0259b g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Ba\u015fa salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m ki, \u0259r\u0259b dilind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222013"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=222013"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222013\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/222014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=222013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=222013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=222013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}