{"id":223086,"date":"2020-09-18T14:49:30","date_gmt":"2020-09-18T11:49:30","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=223086"},"modified":"2020-09-18T14:49:30","modified_gmt":"2020-09-18T11:49:30","slug":"%c9%99srin-muqavil%c9%99si-dovl%c9%99timizi-v%c9%99-xalqimizi-cox-ciddi-t%c9%99hluk%c9%99l%c9%99rd%c9%99n-qoruyan-iqtisadi-sip%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=223086","title":{"rendered":"&#8220;\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si&#8221; &#8211; D\u00f6vl\u0259timizi v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ox ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qoruyan iqtisadi sip\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Xalq\u0131n irad\u0259si, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 v\u0259 t\u0259kidi il\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131nda taley\u00fckl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoydu. Az\u0259rbaycan\u0131 lab\u00fcd f\u0259lak\u0259td\u0259n xilas ed\u0259n dahi r\u0259hb\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6lk\u0259nin iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. El\u0259 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin birinci vitse-prezidenti, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 \u0130lham \u018fliyev dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesin\u0259 c\u0259lb edildi v\u0259 yeni neft strategiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanaraq u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259n f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan oldu.<\/p>\n<p>H\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn y\u0131\u011fcam \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etdiyi bel\u0259 bir ideya dururdu: \u00abBizim m\u0259qs\u0259dimiz t\u0259kc\u0259 neft hasil etm\u0259k, onu n\u0259ql etm\u0259k, bundan v\u0259sait \u0259ld\u0259 etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t deyildir. Bizim m\u0259qs\u0259dimiz neftd\u0259n g\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u0259nf\u0259\u0259tl\u0259ri h\u0259m siyasi, h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa m\u0259nf\u0259\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k m\u0259nafeyin\u0259, rifah\u0131na y\u00f6n\u0259ltm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir\u00bb.<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu says\u0131z-hesabs\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar m\u0259hz bu deviz alt\u0131nda ke\u00e7irilirdi. \u018flb\u0259tt\u0259, \u00e7\u0259tinlik v\u0259 mane\u0259l\u0259r d\u0259 olurdu. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n 1994-c\u00fc ilin yaz\u0131nda v\u0259 yay\u0131ndak\u0131 \u0130stanbul v\u0259 Hyustondak\u0131 son m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 a\u011f\u0131r ke\u00e7mi\u015fdi. B\u0259z\u0259n b\u00f6hran anlar\u0131 ya\u015fan\u0131rd\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259rin q\u0259buledilm\u0259zliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar dayand\u0131r\u0131lma m\u0259qam\u0131na \u00e7at\u0131rd\u0131. H\u0259min an\u0131 \u00f6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev sonralar xat\u0131rlayaraq demi\u015fdir: \u00abBiz xarici \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 deyirdik: siz ayr\u0131-ayr\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259<\/p>\n<p>edirsiniz. Biz is\u0259 \u00f6lk\u0259nin v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edirik. \u018fg\u0259r siz s\u0259hv\u0259 yol vers\u0259niz, bu, sizin \u015firk\u0259tin yaln\u0131z bir layih\u0259sind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapacaq, \u0259g\u0259r biz s\u0259hv ets\u0259k, bu s\u0259hv b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259c\u0259kdir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, biz he\u00e7 c\u00fcr he\u00e7 bir s\u0259hv\u0259 yol ver\u0259 bilm\u0259rik.\u00bb<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, m\u00fcqavil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259nafeyin\u0259 uy\u011fun haz\u0131rland\u0131 v\u0259 1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da \u00abG\u00fcl\u00fcstan\u00bb saray\u0131nda X\u0259z\u0259rin Az\u0259rbaycan sektorundak\u0131 \u00abAz\u0259ri\u00bb, \u00ab\u00c7\u0131raq\u00bb, \u00abG\u00fcn\u0259\u015fli\u00bb yataqlar\u0131n\u0131n d\u0259rin su qatlar\u0131ndak\u0131 neftin birg\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259si haqq\u0131nda d\u0259y\u0259ri 7,4 mlrd. dollar olan \u00abm\u0259hsulun pay b\u00f6lg\u00fcs\u00fc\u00bb tipli m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131. M\u00fcqavil\u0259 \u00f6z tarixi, siyasi v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb adlanm\u0131\u015f, t\u0259xmin\u0259n 400 s\u0259hif\u0259 h\u0259cmind\u0259 v\u0259 4 dild\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 8 \u00f6lk\u0259sinin (Az\u0259rbaycan, AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259, Norve\u00e7, Yaponiya v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131) 13 \u0259n m\u0259\u015fhur neft \u015firk\u0259ti (\u00abAmoco\u00bb, BP, \u00abMcDermott\u00bb, \u00abUNOCAL\u00bb, ARDN\u015e, \u00abLukoil\u00bb, \u00abStatoil\u00bb, \u00abExxon\u00bb,\u00bb T\u00fcrkiy\u0259 Petrollar\u0131\u00bb, \u00abPennzoil\u00bb, \u00abITOCHU\u00bb,\u00bb Ramco\u00bb, \u00abDelta\u00bb)neft korporasiyalar\u0131 i\u015ftirak etmi\u015fdir. Bu m\u00fcqavil\u0259d\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u00abBritish Petroleum\u00bb (qoyulacaq investisiyan\u0131n 17,12 faizi) v\u0259 \u00abRamco\u00bb (2,08 faizi), AB\u015e-\u0131n \u00abAmoco\u00bb (17,01 faiz), \u00abUNOCAL\u00bb (11,2 faiz), \u00abPenzzoil\u00bb (9,81 faiz), \u00abMcDermott\u00bb (2,45 faiz), Rusiyan\u0131n \u00abLukoil\u00bb (10,0 faiz), Norve\u00e7in \u00abStatoil\u00bb (8,56 faiz), T\u00fcrkiy\u0259nin \u00abT\u00fcrk petrollar\u0131 \u015firk\u0259ti\u00bbnin (1,75 faiz) v\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin is\u0259 20 faiz pay\u0131 var idi. Bununla da \u00abYeni neft strategiyas\u0131\u00bb v\u0259 doktrinas\u0131 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015fland\u0131. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb 1994 c\u00fc\u00a0ilin dekabr\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edil\u0259r\u0259k q\u00fcvv\u0259y\u0259 mindi.<\/p>\n<p>\u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb h\u0259m karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131n miqdar\u0131na, h\u0259m d\u0259 qoyulan s\u0259rmay\u0259l\u0259rin h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ba\u011flanan \u0259n iri sazi\u015fl\u0259r siyah\u0131s\u0131na daxildir. \u0130mzalanm\u0131\u015f neft sazi\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f 64 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funun 57,6 milyard\u0131 d\u0259niz yataqlar\u0131n\u0131n m\u0259nims\u0259nilm\u0259sin\u0259 v\u0259 perspektivli strukturlarda axtar\u0131\u015f-k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldildi.<\/p>\n<p>1995-ci ild\u0259 ilkin neft hasilat\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00ab\u00c7\u0131raq-1\u00bb \u00f6z\u00fcl\u00fc Q\u0259rb standartlar\u0131na uy\u011fun olaraq b\u0259rpa olundu v\u0259 b\u00f6y\u00fck maillikli quyular\u0131n qaz\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu \u00f6z\u00fcl\u00fcn \u00fcst modulu moderniz\u0259 edil\u0259r\u0259k yeni qazma avadanl\u0131qlar\u0131 il\u0259 t\u0259chiz edildi. Yeni qazma qur\u011fusu laylara horizontal quyular\u0131n qaz\u0131lmas\u0131na imkan verdi. 1999-cu ilin dekabr\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n \u00abm\u0259nf\u0259\u0259t nefti\u00bb il\u0259 doldurulmu\u015f ilk tanker d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. Neftin sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin \u015f\u0259ffaf \u015f\u0259kild\u0259 saxlanmas\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 edilm\u0259si \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev F\u0259rman\u0131 il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>\u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb il\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n Az\u0259rbaycan \u00f6z s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 tam sahib oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasimd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rk\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r demi\u015fdir: \u00abBiz bel\u0259 bir add\u0131m atmaqla Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdiririk. Biz bu m\u00fcqavil\u0259ni imzalamaqla Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n suveren h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n b\u0259rq\u0259rar\u00a0oldu\u011funu, Az\u0259rbaycan\u0131n tam m\u00fcst\u0259qil oldu\u011funu, xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn sahib oldu\u011funu d\u00fcnyaya bir daha n\u00fcmayi\u015f etdiririk. Biz bu m\u00fcqavil\u0259ni imzalamaqla Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, onlar\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r yarad\u0131r\u0131q&#8230; Biz bu m\u00fcqavil\u0259ni imzalamaqla xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycana investisiya qoyulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck yol a\u00e7\u0131r\u0131q\u00bb.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev is\u0259 \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzaland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcn iqtisadi v\u0259 siyas\u0131 v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyini v\u0259 buna r\u0259\u011fm\u0259n at\u0131lan add\u0131mlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini bel\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015fdir: \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 x\u00fcsusi yeri vard\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 kimi ya\u015famas\u0131nda bu rol \u0259v\u0259zolunmazd\u0131r. O vaxt bizim n\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z var idi, n\u0259 d\u0259 v\u0259saitimiz. \u00d6lk\u0259d\u0259 s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 h\u0259l\u0259 ki, t\u0259n\u0259zz\u00fcl ya\u015fan\u0131rd\u0131, iqtisadiyyat dem\u0259k olar ki, \u00e7\u00f6km\u00fc\u015fd\u00fc. M\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015famaq \u00e7ox \u00e7\u0259tin idi. M\u00fcst\u0259qilliyimiz dem\u0259k olar ki, \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131nda idi. M\u0259hz o \u00e7\u0259tin ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycana investisiyalar g\u0259tirm\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnya birliyin\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi t\u0259qdim etm\u0259k, xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yaratmaq, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131n\u0131 tam \u015f\u0259kild\u0259 qorumaq b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259cr\u00fcb\u0259, bilik v\u0259 m\u0259har\u0259t t\u0259l\u0259b edirdi. O vaxt Az\u0259rbaycan\u0131n xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 birm\u0259nal\u0131 qar\u015f\u0131lanm\u0131rd\u0131. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131 b\u00f6y\u00fck siyasi c\u0259sar\u0259t t\u0259l\u0259b edirdi. Ancaq Heyd\u0259r \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259ti v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 biz buna nail ola bilmi\u015fik\u00bb.<\/p>\n<p>\u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb neft strategiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015f ilk iri v\u0259 h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq iqtisadi s\u0259n\u0259d kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Lakin bu m\u00fcqavil\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259ti h\u0259l\u0259 o vaxt da t\u0259kc\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n merkantil s\u0259m\u0259r\u0259 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. 1994-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Ulu \u00d6nd\u0259rin bu layih\u0259si \u0259sas\u0131nda f\u0259lak\u0259tli v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. O ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti tarixi Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin varisi h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259, t\u0259kc\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00f6vcud oldu\u011fu q\u0131sa zaman k\u0259siyi \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, Az\u0259rbaycan tarixinin b\u00fct\u00fcn t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131ma\u011fa m\u0259hkum idi. Bu m\u0259nada \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tinin \u0259sas m\u0259qs\u0259din\u0259 &#8211; ictimai rifaha xidm\u0259t ed\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc akt\u0131na \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>\u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb lab\u00fcd olaraq Az\u0259rbaycanda sosial t\u0259dbirl\u0259rin miqyas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 do\u011fru apar\u0131rd\u0131: \u00f6lk\u0259y\u0259 k\u00fclli m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pul ax\u0131n\u0131 yaranmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar mill\u0259t h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n v\u0259 par\u00e7alanmaqdan xilas olmaq imkan\u0131 qazan\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259li idi. M\u00fcqavil\u0259 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259t\u0259rind\u0259-iqtisadi, sosial, h\u0259rbi, m\u0259n\u0259vi sah\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259li idi v\u0259 \u00e7evrildi d\u0259\u2026<\/p>\n<p>M\u0259hz bu m\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131n\u0131 tarixi hadis\u0259 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r deymi\u015fdir: \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb il\u0259 qoydu\u011fumuz t\u0259m\u0259l XXI \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131, fir\u0259van h\u0259yat\u0131, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin suverenliyinin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l imkanlar yarad\u0131r v\u0259 inan\u0131ram ki, XXI \u0259sr m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n xo\u015fb\u0259xt d\u00f6vr olacaqd\u0131r.\u00bb \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin davam\u0131 olararaq14 sentyabr 2017-ci ild\u0259 Bak\u0131da, Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda \u00abAz\u0259ri\u00bb, \u00ab\u00c7\u0131raq\u00bb v\u0259 \u00abG\u00fcn\u0259\u015fli\u00bb yataqlar\u0131n\u0131n d\u0259rinlikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin birg\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 neft hasilat\u0131n\u0131n pay b\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda d\u00fcz\u0259li\u015f edilib, yenid\u0259n\u00a0t\u0259rtib olunmu\u015f Sazi\u015fin imzalanmas\u0131 m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. Yeni Sazi\u015fl\u0259 \u00abAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u00bb neft yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131ld\u0131. Yeni Sazi\u015f Az\u0259rbaycana m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 xarici investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n 3,6 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 bonus \u00f6d\u0259nilm\u0259sini, SOCAR-\u0131n pay\u0131n\u0131n 11,6 faizd\u0259n 25 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sini ehtiva edir. Az\u0259rbaycana \u00e7atacaq m\u0259nf\u0259\u0259t neftinin s\u0259viyy\u0259sinin 75 faiz h\u0259cmind\u0259 olmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu sazi\u015fl\u0259 Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131nda yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015f oldu.<\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Zaman,<\/strong>\u00a0<em>\u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xalq\u0131n irad\u0259si, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 v\u0259 t\u0259kidi il\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131nda taley\u00fckl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoydu. Az\u0259rbaycan\u0131 lab\u00fcd f\u0259lak\u0259td\u0259n xilas ed\u0259n dahi r\u0259hb\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6lk\u0259nin iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. El\u0259 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin birinci vitse-prezidenti, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 \u0130lham \u018fliyev dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesin\u0259 c\u0259lb edildi v\u0259 yeni neft strategiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanaraq u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259n f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan oldu. H\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn y\u0131\u011fcam \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etdiyi bel\u0259 bir ideya dururdu: \u00abBizim&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":223087,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/86a08a8c156887428376672087410762201.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Xalq\u0131n irad\u0259si, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 v\u0259 t\u0259kidi il\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131nda taley\u00fckl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoydu. Az\u0259rbaycan\u0131 lab\u00fcd f\u0259lak\u0259td\u0259n xilas ed\u0259n dahi r\u0259hb\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6lk\u0259nin iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. El\u0259 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin birinci vitse-prezidenti, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 \u0130lham&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223086"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223086"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223086\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/223087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}