{"id":227788,"date":"2020-09-26T13:13:17","date_gmt":"2020-09-26T10:13:17","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=227788"},"modified":"2020-09-26T13:13:17","modified_gmt":"2020-09-26T10:13:17","slug":"covid-19-u-dig%c9%99r-infeksiyalardan-f%c9%99rql%c9%99ndir%c9%99n-4-%c9%99lam%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=227788","title":{"rendered":"COV\u0130D 19-u dig\u0259r infeksiyalardan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n 4 \u0259lam\u0259t"},"content":{"rendered":"<p><strong>Haz\u0131rda pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q. Ad\u0259ti \u00fczr\u0259 pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fc ba\u015flar-ba\u015flamaz havalar bird\u0259n-bir\u0259 soyuyur, bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq, revmatik v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r ba\u015f qald\u0131r\u0131r. Pandemiyan\u0131n da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc nec\u0259 qoruyaq? Qida v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259rzimiz nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> bildirir ki,\u00a0<strong>h\u0259kim-diyetoloq Tutu Zeynalova<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a dan\u0131\u015f\u0131b:\u00a0&#8220;T\u0259bii ki, h\u0259r f\u0259sild\u0259 oldu\u011fu kimi pay\u0131z f\u0259slind\u0259 d\u0259 orqanizmin maye ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k vacibdir. Bu maye su \u015f\u0259klind\u0259 olsa, daha yax\u015f\u0131 olar. H\u0259m\u00e7inin bitki \u00e7aylar\u0131na da m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k olar. H\u0259r g\u00fcn \u00e7\u0259kimizin 3 faizi mislind\u0259 su q\u0259bul etm\u0259liyik. Bundan ba\u015fqa yem\u0259kl\u0259rimizd\u0259 keyfiyy\u0259tli protein qaynaqlar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259liyik. Keyfiyy\u0259tli protein qaynaqlar\u0131 dedikd\u0259 yumurta, k\u0259nd yumurtas\u0131 olsa daha yax\u015f\u0131 olar, toyuq \u0259ti, h\u0259ft\u0259d\u0259 iki d\u0259f\u0259 bal\u0131q \u0259ti, iki d\u0259f\u0259 q\u0131r\u0131m\u0131z\u0131 \u0259t v\u0259 bu kimi m\u0259hsullar n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, r\u0259ngar\u0259ng qidalanmal\u0131y\u0131q. Y\u0259ni bo\u015fqab\u0131m\u0131zda n\u0259 q\u0259d\u0259r r\u0259ngar\u0259ng, ya\u015f\u0131l, q\u0131rm\u0131z\u0131, nar\u0131nc\u0131, b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi r\u0259ngd\u0259 qida olarsa, bir o q\u0259d\u0259r orqanizmimiz \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olar. M\u0259s\u0259l\u0259n, g\u00fcn \u0259rzind\u0259 g\u00f6y\u0259rti, ya\u015fl\u0131 alma yeyiriks\u0259, 3 \u00e7e\u015fidli k\u00fck\u00fcrdl\u00fc t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r d\u0259 q\u0259bul etm\u0259liyik. K\u00fck\u00fcrdl\u00fc t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r dedikd\u0259 is\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259k, k\u0259l\u0259m, turp f\u0259slind\u0259n olan sar\u0131msaq, so\u011fan n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Qida rasionumuzu bu c\u00fcr t\u0259rtib etdikd\u0259 immun sistemimizi d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015f oluruq. Bundan \u0259lav\u0259 h\u0259r g\u00fcn bir ovuc \u00e7\u0259r\u0259z yem\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur&#8221;.<\/p>\n<p><img class=\"n3VNCb\" src=\"https:\/\/upload.az\/foto\/arxiv\/tutu_91479212516.jpg\" alt=\"Tutudiet\" data-noaft=\"1\" \/><\/p>\n<p><strong>Tutu Zeynalova<\/strong><\/p>\n<p>Tutu Zeynalova qeyd etdi ki, qidalardan ba\u015fqa yuxu rejimin\u0259 d\u0259 d\u00fczg\u00fcn riay\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r:\u00a0&#8220;\u00c7\u00fcnki gec\u0259 yuxusuz qald\u0131qda immun sistemimizin i\u015fin\u0259 mane olmu\u015f oluruq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 gec\u0259 yuxusu, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 saat 23:00-03:00 aras\u0131 olan yuxu \u00e7ox \u00f6n\u0259mli v\u0259 vacibdir. Buna m\u00fctl\u0259q n\u0259zar\u0259t etm\u0259liyik&#8221;.<\/p>\n<p>Diyetoloq pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 diqq\u0259t etm\u0259li oldu\u011fumuz m\u0259qamlara da toxunub:\u00a0&#8220;Biz dey\u0259 bil\u0259rik ki, sumaq, sar\u0131msaq yes\u0259niz koronavirus sizd\u0259n 40 faiz uzaq ola bil\u0259r v\u0259 sair\u0259. Amma bunu unutmaq olmaz ki, tibbi maskadan istifad\u0259 etm\u0259k bizi virusdan 95 faiz qoruyacaq. Bunu unutmaq olmaz. Bel\u0259likl\u0259, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l tibbi maska taxmal\u0131, gigiyenik qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259liyik. \u018fn yax\u015f\u0131 qoruyucu vasit\u0259l\u0259r bunlard\u0131r. Pandemiya v\u0259 pay\u0131z d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 immun sistemimizi nec\u0259 art\u0131rma\u011f\u0131m\u0131za g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, xat\u0131rlad\u0131m ki, bizim immun sistemimizin 80 faizi ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131m\u0131zdad\u0131r. Biz n\u0259 q\u0259d\u0259r faydal\u0131 m\u0259hsullardan istifad\u0259 ets\u0259k, ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131m\u0131zda faydal\u0131 bakteriyalar\u0131n say\u0131 artm\u0131\u015f olacaq v\u0259 immun sistemimiz g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k. Lakin g\u00fcn \u0259rzind\u0259 passiv h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7irs\u0259k, daim yataq v\u0259 oturaq v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olsaq, davaml\u0131 \u015firniyyat yes\u0259k, gec\u0259 vaxt\u0131nda yatmay\u0131b, zaman\u0131m\u0131z\u0131 ancaq sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 ke\u00e7irs\u0259k, burada he\u00e7 bir immun sistemind\u0259n dan\u0131\u015fmaq olmaz. \u00c7\u00fcnki immun sistemini bitir\u0259n, z\u0259ifl\u0259d\u0259n, m\u0259hv ed\u0259n stressdir. Stressi yaradan is\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tsizlik, yuxusuzluqdur. H\u0259r g\u00fcn yar\u0131m saat t\u0259miz havada g\u0259zm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Daha bir \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259, yatmazdan 3-4 saat \u0259vv\u0259l art\u0131q yem\u0259k yem\u0259yi dayand\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki yatd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ac olmal\u0131y\u0131q ki, immun sistemimiz g\u00fccl\u00fc olsun. Lakin yeyib yatd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman h\u0259zm sistemimiz d\u00f6vrana girir, b\u00fct\u00fcn orqanlar \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 bu zaman immun sistemimizi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bilmirik&#8221;.<\/p>\n<p><img class=\"n3VNCb\" src=\"https:\/\/mektebgushesi.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/91953192_2265620206874048_8094904680166981632_n-1.jpg\" alt=\"Professor Adil Qeybulla Az\u0259rbaycanda koronavirusun tamam\u0259n yoxa \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131  d\u0259qiq vaxt\u0131 a\u00e7\u0131qlad\u0131\" data-noaft=\"1\" \/><\/p>\n<p><strong>Adil Qeybulla<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tibb elml\u0259ri doktoru, professor Adil Qeybulla qeyd etdi ki, pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 karantin qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259k laz\u0131md\u0131r:<\/strong>\u00a0&#8220;\u018fn \u0259sas\u0131 tibbi maska taxmaq, \u0259ll\u0259rin m\u00fct\u0259madi dezinfeksiyas\u0131, sosial m\u0259saf\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131 \u00e7ox s\u0259rt olmal\u0131d\u0131r. \u0130kinci bir t\u0259r\u0259fd\u0259n pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 h\u0259r zaman m\u00f6vs\u00fcm\u00fc x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Pandemiya v\u0259 m\u00f6vs\u00fcm\u00fc x\u0259st\u0259likl\u0259rin bir yerd\u0259 olmas\u0131 xeyli probleml\u0259r yarada bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunur ki, qidalanmaya diqq\u0259t edilsin, meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z q\u0259bul olunsun, fiziki aktivlik, h\u0259r\u0259k\u0259tlilik olsun v\u0259 sair\u0259. Y\u0259ni immun sistemini formada saxlamaq laz\u0131md\u0131r. H\u0259m\u00e7inin ziyanl\u0131 v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n siqaret \u00e7\u0259km\u0259k, alkoqol q\u0259bul etm\u0259kd\u0259n uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r. Bu v\u0259rdi\u015fl\u0259r immun sistemini z\u0259ifl\u0259d\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm faktorlard\u0131r. H\u0259m\u00e7inin yuxu rejimin\u0259 riay\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Yuxusuzluq immun sistemini z\u0259ifl\u0259dir.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, pay\u0131zda daha \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n soyuqd\u0259ym\u0259dir. Havan\u0131n gah isti, gah da soyuq olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq insanlar geyiml\u0259rini d\u00fczg\u00fcn se\u00e7\u0259 bilmirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 soyuqlama \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Bu soyuqlama \u0259slind\u0259 yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131nda f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259n onlarla infeksiyalar\u0131n f\u0259alla\u015fmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Bel\u0259c\u0259, insanlarda qrip\u0259 b\u0259nz\u0259r \u0259lam\u0259tl\u0259r, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, burun axmas\u0131, z\u00f6k\u0259m v\u0259 sair\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u0130nsanlar \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar ki, bu c\u00fcr x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcnd\u0259lik geyiml\u0259rin\u0259, hava proqnozuna diqq\u0259t etsinl\u0259r, idmanla m\u0259\u015f\u011ful olsunlar, vitaminli qidalar q\u0259bul etsinl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><img class=\"n3VNCb\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2018\/12\/27\/fizuli_huseynov_super_2.jpg\" alt=\"Yediyimiz bu qidalar el\u0259 t\u0259rkiblidir ki, h\u0259tta meyiti... - Az\u0259rbaycanl\u0131  m\u00fct\u0259x\u0259ssisd\u0259n D\u018fH\u015e\u018fTL\u0130 X\u018fB\u018fRDARLIQ\" data-noaft=\"1\" \/><\/p>\n<p><strong>Fizuli H\u00fcseynov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haz\u0131rda pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q. Ad\u0259ti \u00fczr\u0259 pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fc ba\u015flar-ba\u015flamaz havalar bird\u0259n-bir\u0259 soyuyur, bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq, revmatik v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r ba\u015f qald\u0131r\u0131r. Pandemiyan\u0131n da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc nec\u0259 qoruyaq? Qida v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259rzimiz nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r? ARANTV.AZ bildirir ki,\u00a0h\u0259kim-diyetoloq Tutu Zeynalova\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a dan\u0131\u015f\u0131b:\u00a0&#8220;T\u0259bii ki, h\u0259r f\u0259sild\u0259 oldu\u011fu kimi pay\u0131z f\u0259slind\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":227789,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",800,600,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",727,545,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",533,400,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",267,200,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",127,95,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",333,250,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/884482.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Haz\u0131rda pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q. Ad\u0259ti \u00fczr\u0259 pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fc ba\u015flar-ba\u015flamaz havalar bird\u0259n-bir\u0259 soyuyur, bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq, revmatik v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r ba\u015f qald\u0131r\u0131r. Pandemiyan\u0131n da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc nec\u0259 qoruyaq? Qida v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259rzimiz nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r? ARANTV.AZ bildirir ki,\u00a0h\u0259kim-diyetoloq Tutu Zeynalova\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a dan\u0131\u015f\u0131b:\u00a0&#8220;T\u0259bii ki, h\u0259r f\u0259sild\u0259 oldu\u011fu kimi pay\u0131z f\u0259slind\u0259...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227788"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227788"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227788\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/227789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}