{"id":227814,"date":"2020-09-26T14:07:13","date_gmt":"2020-09-26T11:07:13","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=227814"},"modified":"2020-09-26T14:07:13","modified_gmt":"2020-09-26T11:07:13","slug":"immun-sistemini-mohk%c9%99ml%c9%99ndirir-hipertoniyanin-qarsisini-alir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=227814","title":{"rendered":"\u0130mmun sistemini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, hipertoniyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Morfoloji qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 \u0259z\u0259l\u0259, ya\u011f v\u0259 birl\u0259\u015fdirici toxumalardan t\u0259\u015fkil olunmu\u015f m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v qu\u015flar\u0131n (toyuq, hindu\u015fka, qaz, \u00f6rd\u0259k, ov qu\u015flar\u0131 v\u0259 b.) \u0259tinin t\u0259rkibi onlar\u0131n n\u00f6v\u00fcnd\u0259n, cinsind\u0259n, cinsiyy\u0259tind\u0259n, ya\u015f\u0131ndan, k\u00f6kl\u00fcy\u00fcnd\u0259n, yeti\u015fdirilm\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259n v\u0259 dig\u0259r amill\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. Biokimy\u0259vi t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 qu\u015f \u0259ti z\u00fclallar, ya\u011flar, karbohidratlar, ekstraktiv v\u0259 mineral madd\u0259l\u0259r, vitaminl\u0259r, fermentl\u0259r v\u0259 h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r bioloji aktiv madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir.<\/strong><\/p>\n<p>Z\u00fclallar\u0131n (proteinl\u0259r) miqdar\u0131 qaz \u0259tind\u0259 15 %, \u00f6rd\u0259k \u0259tind\u0259 17 %, toyuq \u0259tind\u0259 20-22 %, hindu\u015fka \u0259tind\u0259 24 %, ov qu\u015flar\u0131n\u0131n \u0259tind\u0259 22-25 % olduqda tam d\u0259y\u0259rli say\u0131l\u0131r. Bel\u0259 ki, sad\u0259 proteinl\u0259rin (miogen, mioalbumin, mioqlobin v\u0259 b.) t\u0259rkibind\u0259 \u0259ks\u0259r amintur\u015fular\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zolunmaz amintur\u015fular\u0131na (92 %-\u0259 q\u0259d\u0259r) rast g\u0259linir. T\u0259rkibind\u0259 triptofan\u0131n \u00e7ox olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n qu\u015f \u0259tinin istehlak\u0131 zaman\u0131 orqanizmd\u0259 serotonin hormonunun (\u201csevinc hormonu\u201d) miqdar\u0131 art\u0131r. Beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rind\u0259 sintez olunan serotonin \u0259hval-ruhiyy\u0259ni y\u00fcks\u0259ldir, stressi aradan qald\u0131r\u0131r v\u0259 orqanizmd\u0259 rahatl\u0131q hissi yarad\u0131r. Qlutamin tur\u015fusunun \u00e7ox olmas\u0131 is\u0259 qu\u015f \u0259tin\u0259 spesifik dad v\u0259 qoxu verir. H\u0259m\u00e7inin qu\u015f \u0259tinin bioloji d\u0259y\u0259rliliyi triptofan\/oksiprolin v\u0259 z\u00fclal\/ya\u011f nisb\u0259ti il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir ki, keyfiyy\u0259tli qu\u015f \u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn bu r\u0259q\u0259ml\u0259r m\u00fcvafiq olaraq 5-7 v\u0259 2-3 aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. Mal \u0259tin\u0259 nisb\u0259t\u0259n qu\u015f \u0259tind\u0259 lizinin miqdar\u0131 3 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Qu\u015f \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 azd\u0259y\u0259rli hesab olunan birl\u0259\u015fdirici toxuma z\u00fclallar\u0131n\u0131n (elastin, kollagen v\u0259 s.) miqdar\u0131 1,5 %-\u0259 \u00e7at\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u011flar\u0131n (lipidl\u0259rin) miqdar\u0131 broyler toyu\u011funun \u0259tind\u0259 12 %, qaz \u0259tind\u0259 38 %, \u00f6rd\u0259k \u0259tind\u0259 39 %-\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259\u015fkil edir. Onlar\u0131n da \u00e7ox hiss\u0259si d\u0259ri v\u0259 d\u0259rialt\u0131 toxumada, h\u0259m\u00e7inin daxili orqanlar\u0131n \u0259traf\u0131nda toplan\u0131r. Ov qu\u015flar\u0131n\u0131n \u0259tind\u0259 is\u0259 ya\u011flar\u0131n miqdar\u0131 az (1-3 %) olur. \u018fz\u0259l\u0259 toxumas\u0131nda ya\u011flar\u0131n \u0259z\u0259l\u0259 lifl\u0259ri aras\u0131nda b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 paylanmas\u0131 qu\u015f \u0259tinin yum\u015faq konsistensiyal\u0131, dadl\u0131 v\u0259 aromatl\u0131 olmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 mal \u0259tind\u0259n f\u0259rqli olaraq qu\u015f \u0259ti \u201cm\u0259rm\u0259r\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u0259 malik deyil. Qu\u015f \u0259tind\u0259 olan ya\u011flar 41 %-\u0259 q\u0259d\u0259r triqliserollar (neytral ya\u011flar) v\u0259 38 %-\u0259 q\u0259d\u0259r lipoidl\u0259rd\u0259n (fosfolipidl\u0259r, sterollar v\u0259 s.) ibar\u0259tdir. T\u0259rkibind\u0259 69-73 %-\u0259 q\u0259d\u0259r doymam\u0131\u015f ali ya\u011f tur\u015fular\u0131 vard\u0131r. 18-22 n\u00f6v ali ya\u011f tur\u015fusuna malik qu\u015f \u0259tinin ya\u011flar\u0131 \u0259v\u0259zolunmaz polidoymam\u0131\u015f tur\u015fularla (olein, linol, linolen, araxidon v\u0259 b.) z\u0259ngin oldu\u011fundan a\u015fa\u011f\u0131 temperaturda (23-35o C ) \u0259riyir. Odur ki, h\u0259min ya\u011flar\u0131n 80-98 %-i insan orqanizmi t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259nilir. Bu ya\u011flar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 doymu\u015f tur\u015fulardan palmitin v\u0259 stearin tur\u015fular\u0131 is\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Qu\u015f \u0259tind\u0259 mineral madd\u0259l\u0259rin miqdar\u0131 0,5-1,2 % t\u0259\u015fkil edir. T\u0259rkibi Na, K, Ca, Mg, P, Fe, Cu, Zn, Se, J, S, Mn, o c\u00fcml\u0259d\u0259n dig\u0259r makro v\u0259 mikroelementl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Azotlu v\u0259 azotsuz ekstraktiv madd\u0259l\u0259rin (karnitin, karnozin, kreatin, kreatinin, qlikogen, s\u00fcd tur\u015fusu, s\u0259rb\u0259st amintur\u015fular\u0131, adenozinfosfatlar v\u0259 b.) miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 qu\u015f \u0259ti mal \u0259tini \u00fcst\u0259l\u0259yir. Onlar\u0131n da \u00e7ox hiss\u0259si d\u00f6\u015f \u0259tind\u0259 toplan\u0131r. Bildiyimiz kimi, bu madd\u0259l\u0259r fermentl\u0259rin t\u0259siri il\u0259 \u0259tin \u201cyeti\u015fm\u0259si\u201d prosesini (avtoliz) t\u0259nziml\u0259yir. Qu\u015f \u0259tind\u0259 dig\u0259r heyvan \u0259tl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq purin \u0259saslar\u0131n\u0131n miqdar\u0131 az olur. T\u0259rkibind\u0259ki qida madd\u0259l\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 ya\u011f v\u0259 z\u00fclallar\u0131n miqdar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq qu\u015f \u0259tinin enerji d\u0259y\u0259ri d\u0259yi\u015fk\u0259n olur (100 qr-da 120-350 kkal).<\/p>\n<p>Qu\u015f \u0259ti insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn vitamin kompleksi m\u0259nb\u0259yidir. T\u0259rkibi A, D, E v\u0259 B qrupu vitaminl\u0259ri (B1, B2, B3, B4, B5, B6, B9), h\u0259m\u00e7inin biotinl\u0259 (vitamin H) z\u0259ngindir.<br \/>\nBroyler toyuqlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n 8-10 h\u0259ft\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 toxumas\u0131nda z\u00fclallar\u0131n, daha sonra is\u0259 dig\u0259r madd\u0259l\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 ya\u011flar\u0131n toplanmas\u0131 prosesi gedir. Odur ki, qu\u015f\u00e7uluq t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131nda broyler toyuqlar\u0131n\u0131n optimal yeti\u015fdirilm\u0259 d\u00f6vr\u00fc 35-45 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmaqla, istehsal olunan qu\u015f \u0259ti m\u0259hsulu biokimy\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 keyfiyy\u0259tli v\u0259 dietik hesab olunur. Qu\u015f \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 karbohidratlar \u0259sas\u0259n \u201c\u0259z\u0259l\u0259 \u015f\u0259k\u0259ri\u201d adlanan qlikogen \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259msil olunur ki, bu da onun diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz istehlak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Qu\u015f \u0259tinin r\u0259ngi t\u0259rkibind\u0259ki z\u00fclal-ya\u011f nisb\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq a\u011f-\u00e7\u0259hray\u0131, sar\u0131mt\u0131l v\u0259 ya t\u00fcnd q\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7alarl\u0131 ola bil\u0259r. M\u00fcxt\u0259lif nahiy\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259tin r\u0259ngi f\u0259rqli olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, toyuq v\u0259 hindu\u015fkalarda d\u00f6\u015f \u0259ti a\u011f-\u00e7\u0259hray\u0131 r\u0259ngd\u0259, qanad v\u0259 bud \u0259ti is\u0259 nisb\u0259t\u0259n t\u00fcnd \u00e7\u0259hray\u0131 v\u0259 ya t\u00fcnd q\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7alarl\u0131 olur. Qu\u015f \u0259tinin a\u00e7\u0131q r\u0259ngd\u0259 olmas\u0131 onun t\u0259rkibind\u0259 z\u00fclal v\u0259 ekstraktiv madd\u0259l\u0259rin \u00e7ox, ya\u011flar\u0131n is\u0259 az olmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Ov qu\u015flar\u0131n\u0131n \u0259ti q\u0131rm\u0131z\u0131-q\u0259hv\u0259yi \u00e7alarl\u0131, h\u0259m\u00e7inin bal\u0131q v\u0259 ya q\u0259tran qoxulu olur. Ya\u011flar\u0131n miqdar\u0131 ov qu\u015flar\u0131n\u0131n \u0259tind\u0259 az olsa da, z\u00fclallar\u0131n miqdar\u0131 \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil edir (22-25 %).<br \/>\nQu\u015f \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259ki birl\u0259\u015fdirici toxuma z\u0259rif \u0259z\u0259l\u0259 lifl\u0259rind\u0259n t\u0259\u015fkil olundu\u011funa g\u00f6r\u0259 insan orqanizmi t\u0259r\u0259find\u0259n asan (80 % -\u0259 q\u0259d\u0259r) h\u0259zm olunur. Qeyd ed\u0259k ki, ya\u015fl\u0131 qu\u015flar\u0131n \u0259z\u0259l\u0259 toxumas\u0131 cavanlara, ov qu\u015flar\u0131n\u0131n \u0259z\u0259l\u0259 toxumas\u0131 is\u0259 ev qu\u015flar\u0131na nisb\u0259t\u0259n s\u0259rt olur.<\/p>\n<p>Qu\u015f \u0259ti qida madd\u0259l\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fundan mikroorqanizml\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli m\u00fchit hesab edilir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 sanitar-gigiyenik t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun olmayan \u015f\u0259raitd\u0259 saxland\u0131qda patogen mikroorqanizml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bakteriya v\u0259 viruslar intensiv inki\u015faf edir. Bu da insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li infeksiya v\u0259 toksikozlar\u0131n ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Qeyd ed\u0259k ki, t\u0259z\u0259 k\u0259silmi\u015f qu\u015f c\u0259md\u0259yinin d\u0259risinin r\u0259ngi a\u011f-sar\u0131mt\u0131l, s\u0259thi quru, konsistensiyas\u0131 elastiki, qoxusu n\u00f6v\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq spesifik olur. T\u0259z\u0259 k\u0259silmi\u015f qu\u015f c\u0259md\u0259yi soyuducuda 0-4o C temperaturda 72 saat, -18o C temperaturda is\u0259 8-10 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 saxlan\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qu\u015f \u0259tinin orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn faydas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir:<\/p>\n<p>dietikdir (\u00f6rd\u0259k v\u0259 qaz \u0259ti istisna olmaqla);<\/p>\n<p>t\u0259rkibi asan m\u0259nims\u0259nil\u0259n qida madd\u0259l\u0259ri v\u0259 bioloji aktiv madd\u0259l\u0259rl\u0259 (\u0259v\u0259zolunmaz amin tur\u015fular\u0131, essensial ya\u011f tur\u015fular\u0131 v\u0259 s.) z\u0259ngindir;<\/p>\n<p>t\u0259rkibind\u0259 triptofan \u00e7ox oldu\u011fundan istehlak\u0131 zaman\u0131 orqanizm\u0259 rahatl\u0131q verir;<\/p>\n<p>doymam\u0131\u015f ya\u011f tur\u015fular\u0131 il\u0259 (olein, linol, araxidon v\u0259 s.) z\u0259ngin oldu\u011fundan orqanizmd\u0259n z\u0259r\u0259rli xolesterolu k\u0259narla\u015fd\u0131rmaqla, atereskleroz v\u0259 hipertoniyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r;<\/p>\n<p>m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri q\u0259d\u0259r faydal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>t\u0259rkibind\u0259 asan m\u0259nims\u0259nil\u0259n d\u0259mirin \u00e7ox olmas\u0131 qanazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qan d\u00f6vran\u0131 poz\u011funluqlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 prosesl\u0259rini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir;<\/p>\n<p>diabet x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sin\u0259 t\u0259nziml\u0259yici t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir;<\/p>\n<p>immun sistemini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir;<\/p>\n<p>soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 respirator x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259 Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun Elmi-t\u0259dqiqat v\u0259 riskl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si departamentinin Heyvan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri Q. C\u0259lladov, R. S\u0259f\u0259rova, K. \u018fliyeva, R. K\u0259ng\u0259rli, F. \u018flizad\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Morfoloji qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 \u0259z\u0259l\u0259, ya\u011f v\u0259 birl\u0259\u015fdirici toxumalardan t\u0259\u015fkil olunmu\u015f m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v qu\u015flar\u0131n (toyuq, hindu\u015fka, qaz, \u00f6rd\u0259k, ov qu\u015flar\u0131 v\u0259 b.) \u0259tinin t\u0259rkibi onlar\u0131n n\u00f6v\u00fcnd\u0259n, cinsind\u0259n, cinsiyy\u0259tind\u0259n, ya\u015f\u0131ndan, k\u00f6kl\u00fcy\u00fcnd\u0259n, yeti\u015fdirilm\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259n v\u0259 dig\u0259r amill\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. Biokimy\u0259vi t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 qu\u015f \u0259ti z\u00fclallar, ya\u011flar, karbohidratlar, ekstraktiv v\u0259 mineral madd\u0259l\u0259r, vitaminl\u0259r, fermentl\u0259r v\u0259 h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r bioloji&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":227815,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",800,450,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",800,450,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",600,338,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",300,169,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",150,84,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",400,225,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/vvvvvvvv.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Morfoloji qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 \u0259z\u0259l\u0259, ya\u011f v\u0259 birl\u0259\u015fdirici toxumalardan t\u0259\u015fkil olunmu\u015f m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v qu\u015flar\u0131n (toyuq, hindu\u015fka, qaz, \u00f6rd\u0259k, ov qu\u015flar\u0131 v\u0259 b.) \u0259tinin t\u0259rkibi onlar\u0131n n\u00f6v\u00fcnd\u0259n, cinsind\u0259n, cinsiyy\u0259tind\u0259n, ya\u015f\u0131ndan, k\u00f6kl\u00fcy\u00fcnd\u0259n, yeti\u015fdirilm\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259n v\u0259 dig\u0259r amill\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. Biokimy\u0259vi t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 qu\u015f \u0259ti z\u00fclallar, ya\u011flar, karbohidratlar, ekstraktiv v\u0259 mineral madd\u0259l\u0259r, vitaminl\u0259r, fermentl\u0259r v\u0259 h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r bioloji...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227814"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227814"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227814\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/227815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}