{"id":229151,"date":"2020-10-21T19:04:12","date_gmt":"2020-10-21T16:04:12","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=229151"},"modified":"2020-10-21T19:04:12","modified_gmt":"2020-10-21T16:04:12","slug":"z%c9%99ngilan-iqtisadi-v%c9%99-cografi-noqteyi-n%c9%99z%c9%99rd%c9%99n-%c9%99lverisli-potensiala-malikdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=229151","title":{"rendered":"Z\u0259ngilan iqtisadi v\u0259 co\u011frafi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u0259lveri\u015fli potensiala malikdir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Z\u0259ngilan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin mineral resurs istehsal\u0131n\u0131 v\u0259 ixrac\u0131n\u0131 art\u0131racaq<\/strong><\/p>\n<p>K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n iqtisadi rayonuna daxil olan Z\u0259ngilan rayonu iqtisadi v\u0259 co\u011frafi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u0259lveri\u015fli potensiala malikdir. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan rayon q\u0259rbd\u0259 da\u011fl\u0131q, \u015f\u0259rqd\u0259 d\u00fcz\u0259nlik \u0259raziy\u0259 malikdir. Bu \u00f6z\u0259llikl\u0259r Z\u0259ngilan rayonunun \u015fax\u0259li resurslara malik olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin t\u0259\u0259ss\u00fcratlar\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r. K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n iqtisadi rayonu mineral yataqlar\u0131n say\u0131 \u00fczr\u0259 co\u011frafi \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 malikdir. R\u0259smi hesablamalara g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259, i\u015f\u011faldan azad olunan v\u0259 davam ed\u0259n iqtisadi rayonlarda 155 m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v mineral yataqlar\u0131 m\u00f6vcuddur ki, bunlar q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, mis, d\u0259mir, sink, qranit, m\u0259rm\u0259r, qiym\u0259tli da\u015flar, odadavaml\u0131 gil v\u0259 dig\u0259r faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8220;\u0130ki sahil&#8221; \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin departament r\u0259hb\u0259ri Nicat Hac\u0131zad\u0259nin Z\u0259ngilan\u0131n iqtisadi v\u0259 resurs potensial\u0131 bar\u0259d\u0259 \u015f\u0259rhini t\u0259qdim edir.<\/strong><\/p>\n<p>Z\u0259ngilan rayonu iki \u00f6lk\u0259 il\u0259 qon\u015fu d\u0259hlizl\u0259r\u0259 malik olmaqla xarici ticar\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn unikal imkanlara sahibdir. Tranzit n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n rayonun x\u00fcsusi \u00f6z\u0259lliyi var ki, \u0130ran il\u0259 ticar\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin daha da inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. Habel\u0259, K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n iqtisadi rayonunda K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n sonra ikinci daha b\u00f6y\u00fck v\u0259 s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259tli 6,5 ton q\u0131z\u0131l v\u0259 3 min ton mis t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u201cVecn\u0259li\u201d yata\u011f\u0131, ehtiyatlar\u0131 6 milyon 618 min kubmetr olan v\u0259 \u00fczl\u00fck da\u015f\u0131 istehsal\u0131na yararl\u0131 Ox\u00e7u\u00e7ay m\u0259rm\u0259rl\u0259\u015fmi\u015f \u0259h\u0259ngda\u015f\u0131, t\u0259sdiq edilmi\u015f ehtiyatlar\u0131 129 milyon ton olan Z\u0259ngilan (Da\u015fba\u015f\u0131-\u018fsgurum) \u0259h\u0259ngda\u015f\u0131, ehtiyatlar\u0131 6 milyon 24 min ton olan q\u0131rmada\u015f v\u0259 \u0259h\u0259ng istehsal\u0131na yararl\u0131 Z\u0259ngilan \u0259h\u0259ngda\u015f\u0131, \u00fcmumi ehtiyatlar\u0131 28 milyon 943 min kubmetr t\u0259\u015fkil ed\u0259n Bartaz-I v\u0259 Bartaz-II porfirit, ehtiyatlar\u0131 1 milyon 102 min kubmetr olan k\u0259rpic-kir\u0259mid istehsal\u0131na yararl\u0131 Z\u0259ngilan gil v\u0259 ehtiyatlar\u0131 17 milyon 367 min kubmetr olan Z\u0259ngilan qum-\u00e7\u0131nq\u0131l qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yataqlar\u0131 m\u00f6vcuddur. Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n istismar edil\u0259n bu yataqlar s\u00f6z\u00fcged\u0259n \u00f6lk\u0259nin d\u0131rnaqaras\u0131 \u201ckeyfiyy\u0259tli mineral ehtiyatlar\u201d ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evirib.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, Erm\u0259nistan xarici ticar\u0259tini t\u0259dqiq ed\u0259n zaman ixracda dominant m\u00f6vqe mineral ehtiyatlara aiddir. Q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131na aid Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 d\u0259 mineral ehtiyatlar m\u00f6vcuddur. S\u00f6z\u00fcged\u0259n \u00f6lk\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 Z\u0259ngilan rayonu \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n mineral ehtiyatlar\u0131 m\u0259nims\u0259y\u0259r\u0259k erm\u0259ni m\u0259n\u015f\u0259li resurs kimi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 Rusiyaya ixrac edir. S\u00f6z yox ki, istismar edil\u0259n mineral resurslar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yini saxtala\u015fd\u0131raraq Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 satan Erm\u0259nistan iqtisadi cinay\u0259tkarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olurdu. \u00c7\u00fcnki Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n qanunvericilik normalar\u0131nda m\u0259n\u015f\u0259 \u00f6lk\u0259sinin bil\u0259r\u0259kd\u0259n s\u0259hv ekspertiza edilm\u0259si iqtisadi cinay\u0259tkarl\u0131q hesab edilir v\u0259 bu kimi hallar a\u015fkarland\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 ticar\u0259t sanksiyalar\u0131 t\u0259tbiq olunur. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bil\u0259n Erm\u0259nistan mal\u0131n m\u0259n\u015f\u0259 \u00f6z\u0259lliyini saxtala\u015fd\u0131raraq Erm\u0259nistan \u0259razisi kimi g\u00f6st\u0259rib. Bu yataqlar\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n \u201cSterlite Gold Ltd\u201d, \u201cSirkap Armenian\u201d, \u201cBase Metals\u201d, \u201cManex and Valex\u201d v\u0259 \u201cArmenian Copper Program\u201d kimi onlarla \u015firk\u0259tin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti xaricd\u0259ki erm\u0259ni diasporas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 edilib.<\/p>\n<p>Z\u0259ngilan rayonu co\u011frafi m\u00fcxt\u0259lifliyinin bariz n\u00fcmun\u0259si turizm potensial\u0131na malik olmas\u0131d\u0131r. Avropada misli olmayan \u015e\u0259rq \u00e7inarlar\u0131, qoz v\u0259 dig\u0259r qiym\u0259tli a\u011faclar bu zonada yerl\u0259\u015fir. Ya\u015f\u0131 500-\u0259, uzunlu\u011fu 12 kilometr\u0259 \u00e7atan \u00e7inar me\u015f\u0259liyi B\u0259sit\u00e7ay qoru\u011funda saxlan\u0131l\u0131r. B\u0259sit\u00e7ay qoru\u011fu Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nubi-q\u0259rbind\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f Z\u0259ngilan \u0259razil\u0259rind\u0259 B\u0259sit\u00e7ay\u0131n d\u0259r\u0259sind\u0259 1974-c\u00fc ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Qoru\u011fun sah\u0259si 107 hektard\u0131r. Qoruqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u015e\u0259rq \u00e7inar\u0131 &#8220;Q\u0131rm\u0131z\u0131 Kitab&#8221;a daxil edilib. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n k\u0259sil\u0259r\u0259k y\u00fcng\u00fcl s\u0259nayed\u0259 v\u0259 dig\u0259r biznes m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istismar edil\u0259n a\u011faclar da iqtisadi cinay\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n qurban\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u0259d\u0259n, tikinti s\u0259nayesi v\u0259 turizm potensial\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli iqtisadi m\u00fchit\u0259 malik Z\u0259ngilan rayonunda istismar edil\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r \u00f6lk\u0259mizin resurslar\u0131na qar\u015f\u0131 fa\u015fist siyas\u0259tin n\u00fcmun\u0259sidir. Son 27 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 istifad\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r, Erm\u0259nistan\u0131n kriminal f\u0259rdl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131laraq dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac edilib. Erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259tin\u0259 m\u0259lum olmal\u0131d\u0131r ki, i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlarda istismar olunan s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n g\u0259lirl\u0259r, he\u00e7 zaman monoetnik erm\u0259ni mill\u0259ti aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259yib. Yaln\u0131z \u00f6z \u015f\u0259xsi m\u0259nafeyin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n f\u0259rdl\u0259rin qanunsuz \u015f\u0259xsi y\u0131\u011f\u0131m, sat\u0131\u015f v\u0259 s\u0259rv\u0259t toplamas\u0131 h\u00fcquqi c\u0259h\u0259td\u0259n cinay\u0259t predmetidir.<\/p>\n<p>Ali Ba\u015f Komandan, Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Z\u0259ngilan \u015f\u0259h\u0259rinin i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u0130qtisadiyyatda tikinti sektorunun drayver roluna malik oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda, daxili t\u0259l\u0259bin qar\u015f\u0131lanmas\u0131nda Z\u0259ngilan rayon t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynacaq. Bundan \u0259lav\u0259, son ill\u0259r mineral resurslar\u0131m\u0131z\u0131n ixrac\u0131 qeyri-neft sektorunda lider m\u00f6vqel\u0259rd\u0259 t\u0259msil olunur. Bel\u0259 ki, q\u0131z\u0131l ixrac\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tinin ixrac\u0131 ayl\u0131q ortalama 10-18 milyon AB\u015e dollar\u0131 aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. Z\u0259ngilan rayonunda s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259tli 6,5 ton q\u0131z\u0131l v\u0259 3 min ton mis t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u201cVecn\u0259li\u201d yata\u011f\u0131ndan istifad\u0259 il\u0259 \u00f6lk\u0259miz mineral resurslar ixrac\u0131n\u0131 daha da art\u0131racaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z\u0259ngilan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin mineral resurs istehsal\u0131n\u0131 v\u0259 ixrac\u0131n\u0131 art\u0131racaq K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n iqtisadi rayonuna daxil olan Z\u0259ngilan rayonu iqtisadi v\u0259 co\u011frafi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u0259lveri\u015fli potensiala malikdir. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan rayon q\u0259rbd\u0259 da\u011fl\u0131q, \u015f\u0259rqd\u0259 d\u00fcz\u0259nlik \u0259raziy\u0259 malikdir. Bu \u00f6z\u0259llikl\u0259r Z\u0259ngilan rayonunun \u015fax\u0259li resurslara malik olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin t\u0259\u0259ss\u00fcratlar\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r. K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n iqtisadi rayonu mineral yataqlar\u0131n say\u0131 \u00fczr\u0259 co\u011frafi \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 malikdir. R\u0259smi hesablamalara g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259, i\u015f\u011faldan azad olunan v\u0259 davam ed\u0259n iqtisadi rayonlarda 155 m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v mineral yataqlar\u0131 m\u00f6vcuddur ki, bunlar q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, mis, d\u0259mir, sink,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":229152,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/9a1335ef160327423958481892110609197.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Z\u0259ngilan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin mineral resurs istehsal\u0131n\u0131 v\u0259 ixrac\u0131n\u0131 art\u0131racaq K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n iqtisadi rayonuna daxil olan Z\u0259ngilan rayonu iqtisadi v\u0259 co\u011frafi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u0259lveri\u015fli potensiala malikdir. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan rayon q\u0259rbd\u0259 da\u011fl\u0131q, \u015f\u0259rqd\u0259 d\u00fcz\u0259nlik \u0259raziy\u0259 malikdir. Bu \u00f6z\u0259llikl\u0259r Z\u0259ngilan rayonunun \u015fax\u0259li resurslara malik olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin t\u0259\u0259ss\u00fcratlar\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r. K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n iqtisadi rayonu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229151"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229151"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229151\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/229152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}