{"id":230830,"date":"2020-10-26T13:42:43","date_gmt":"2020-10-26T10:42:43","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=230830"},"modified":"2020-10-26T13:42:43","modified_gmt":"2020-10-26T10:42:43","slug":"post-konflikt-dovrund%c9%99-qarabagin-s%c9%99naye-istehsali-gucl%c9%99n%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=230830","title":{"rendered":"&#8220;Post-konflikt d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n s\u0259naye istehsal\u0131 g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k&#8221;"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>Qaraba\u011fda da\u011f-m\u0259d\u0259n, metallurgiya, emal s\u0259nayesi, \u0259rzaq istehsal\u0131, elektrik enerjisi istehsal\u0131, me\u015f\u0259 s\u0259nayesi v\u0259 kreativ s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 imkanlar\u0131 var.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0<a href=\"http:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 istinad\u0259n bildirir ki, bunu \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, iqtisad elml\u0259ri doktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 deyib.<\/p>\n<p>V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, Qaraba\u011fda s\u0259nayenin inki\u015faf potensial\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, resurslar\u0131n yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha d\u0259qiq proqram\u0131m\u0131z olacaq: &#8220;Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin v\u0259 turizm industriyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n da\u011fl\u0131q zonas\u0131n\u0131n iri me\u015f\u0259 massivi \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Regionun \u00fcmumi me\u015f\u0259 sah\u0259si t\u0259xmin\u0259n 246,7 min hektard\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 13,2 min hektar qiym\u0259tli me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259ridir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin sah\u0259si haz\u0131rda 890 min hektara \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, bunun da 42,3 min hektar\u0131 i\u015f\u011falda olub.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011fala son qoyulduqdan sonra Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q v\u0259 Aran hiss\u0259l\u0259ri s\u0259naye istehsal\u0131 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n inteqrasiya olunacaq &#8211; dey\u0259n V.Qas\u0131ml\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Aran Qaraba\u011fla v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r iqtisadi rayonlar\u0131 il\u0259 s\u0131x iqtisadi \u0259laq\u0259d\u0259 inki\u015faf edib: &#8220;B\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 ke\u00e7\u0259n yollar bu iki \u0259razini iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n bir-birin\u0259 m\u00f6hk\u0259m ba\u011flay\u0131b. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n rayonlar\u0131ndan g\u0259tiril\u0259n yanacaq, xammal v\u0259 materiallar \u0259sas\u0131nda i\u015fl\u0259yirdil\u0259r, bir \u00e7oxlar\u0131 is\u0259 Bak\u0131n\u0131n iri m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin filiallar\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. 1985-ci ild\u0259 Xank\u0259ndind\u0259ki \u0130p\u0259k Kombinat\u0131na daxil olan barama xammal\u0131n\u0131n c\u0259mi 8%-i Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 istehsal olunurdu. Yerd\u0259 qalan 92%-i is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r rayonlar\u0131ndan g\u0259tirilirdi. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Vilay\u0259tinin 1986-c\u0131 ild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin h\u0259cminin c\u0259mi 0,3 %-i, idxal\u0131n\u0131n is\u0259 1,4 %-i Erm\u0259nistan SSR-in pay\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc halda, ke\u00e7mi\u015f vilay\u0259td\u0259 istehsal olunan m\u0259hsulun 33,3 faizi Az\u0259rbaycan\u0131n qalan \u0259razisind\u0259 realizasiya olunurdu. Ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin m\u0259rk\u0259zi Xank\u0259ndi vaxtil\u0259 birba\u015fa Az\u0259rbaycan d\u0259mir v\u0259 avtomobil yollar\u0131na v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 respublikan\u0131n n\u0259qliyyat-kommunikasiya sistemin\u0259 s\u0131x ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r. Xank\u0259ndind\u0259n d\u0259mir yolu il\u0259 Bak\u0131ya q\u0259d\u0259r olan m\u0259saf\u0259 392 km-dir. Bir s\u00f6zl\u0259, i\u015f\u011fala q\u0259d\u0259r Qaraba\u011f h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olaraq inki\u015faf edib.&#8221;<\/p>\n<p>V.Qas\u0131ml\u0131 s\u0259naye sah\u0259l\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n Qaraba\u011f\u0131n su resurslar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k elektrik enerjisinin istehsal\u0131 potensial\u0131na da toxunub: &#8220;Post-konflikt d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 50 MVt g\u00fcc\u00fc olan S\u0259rs\u0259ng v\u0259 280 MVt g\u00fcc\u00fc olan Xudaf\u0259rin SES-l\u0259ri, habel\u0259 irili-x\u0131rdal\u0131 dig\u0259r elektrik generasiya g\u00fccl\u0259ri birlikd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n enerjiy\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k imkan\u0131na malik olacaqd\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 bu elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259nin enerji sistemin\u0259 qat\u0131lmas\u0131 g\u00fccl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259nb\u0259l\u0259rin co\u011frafi diversifikasiyas\u0131, y\u0259ni Ab\u015feron, \u015eirvan v\u0259 Ming\u0259\u00e7evir \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fckl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin alternativ (b\u0259rpa olunan) enerji istehsal\u0131n\u0131n \u00fcmumi istehsalda pay\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 dem\u0259kdir.&#8221;<\/p>\n<p>V.Qas\u0131ml\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, post-konflikt d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 regionun s\u0259naye rekreasiya imkanlar\u0131ndan da geni\u015f istifad\u0259 edil\u0259c\u0259kdir: &#8220;Ehtimal edilir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n mineral sular\u0131n\u0131n 40 faiz\u0259 q\u0259d\u0259ri i\u015f\u011fal alt\u0131nda olub. Z\u0259bt olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti olan 120-d\u0259k m\u00fcxt\u0259lif t\u0259rkibli mineral su yataqlar\u0131 vard\u0131r. Dig\u0259r \u00f6l\u00e7\u00fc il\u0259 bu 7805 m3\/g\u00fcn mineral su t\u0259chizat\u0131 dem\u0259kdir. Bunlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda Yuxar\u0131 v\u0259 A\u015fa\u011f\u0131 \u0130stisu, Ba\u011f\u0131rsaq, Ke\u015fd\u0259k, La\u00e7\u0131n rayonunda \u0130l\u0131qsu, Mink\u0259nd, \u015eu\u015fa rayonunda Tur\u015fsu, S\u0131rlan v\u0259 ba\u015fqa mineral sular diqq\u0259ti x\u00fcsusil\u0259 c\u0259lb edirl\u0259r. K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonu \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130stisu mineral sular\u0131 \u00f6zl\u0259rinin \u0259lveri\u015fli qaz v\u0259 kimy\u0259vi t\u0259rkibin\u0259, y\u00fcks\u0259k temperaturuna, b\u00f6y\u00fck t\u0259bii ehtiyatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. \u0130stisu bula\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 iri kurort v\u0259 mineral sudoldurma s\u0259nayesi yenid\u0259n canland\u0131r\u0131la bil\u0259r. Eyni yana\u015fman\u0131 \u015eu\u015fada Tur\u015fsu mineral bula\u011f\u0131nda da etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda 250 min hektar, ke\u00e7mi\u015f t\u0259mas x\u0259ttin\u0259 yax\u0131nl\u0131qda olan istifad\u0259siz 120 min hektar \u0259razinin post-konflikt d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259kin d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 c\u0259lbi imkanlar\u0131 var. V.Qas\u0131ml\u0131 hesab edir ki, bu da Qaraba\u011fda emal v\u0259 \u0259rzaq s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259sasland\u0131racaq.<\/p>\n<p>V.Qas\u0131ml\u0131 bildirib ki, Qaraba\u011fda da\u011f-m\u0259d\u0259n s\u0259nayesi v\u0259 metallurgiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 potensial\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr: &#8220;\u018flb\u0259tt\u0259, biz yenid\u0259n s\u0259naye ehtiyatlar\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259liyik. \u0130\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 155 m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yataqlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, 5 q\u0131z\u0131l, 6 civ\u0259, 2 mis, 1 qur\u011fu\u015fun v\u0259 sink, 19 \u00fczl\u00fck da\u015f\u0131 v\u0259 s. var. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, t\u0259kc\u0259 s\u0259naye ehtiyatlar\u0131 t\u0259sdiq edilmi\u015f 132,6 ton q\u0131z\u0131l\u0131n d\u00fcnya bazar qiym\u0259ti 8 milyard AB\u015e dollar\u0131 \u0259traf\u0131ndad\u0131r. Regionda nadir v\u0259 qiym\u0259tli faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yataqlar\u0131 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fh\u0259miyy\u0259tli mis-sink filizl\u0259rinin ehtiyatlar\u0131 Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Mehmana yataqlar\u0131nda c\u0259ml\u0259nmi\u015fdir. S\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259ti olan civ\u0259 ehtiyatlar\u0131 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonundak\u0131 \u015eorbulaq v\u0259 A\u011fyataqda yerl\u0259\u015fir. \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259nayesi v\u0259 tikintisind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti olan m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v tikinti materiallar\u0131 il\u0259 \u00e7ox z\u0259ngindir. Bel\u0259 materiallar\u0131n b\u00f6y\u00fck ehtiyatlar\u0131 A\u011fdam rayonu \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u00c7obanda\u011f, \u015eahbulaq, Boy\u0259hm\u0259dli v\u0259 dig\u0259r yataqlardad\u0131r. H\u0259m\u00e7inin, iri tikinti da\u015f yataqlar\u0131 Xank\u0259ndind\u0259, m\u0259rm\u0259r is\u0259 Harovda yerl\u0259\u015fir.&#8221;<\/p>\n<p>V.Qas\u0131ml\u0131 hesab edir ki, Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n yarad\u0131c\u0131 s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r: &#8220;Musiqi, \u0259d\u0259biyyat, s\u0259n\u0259tkarl\u0131q, teatr, xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 dig\u0259r kreativ industriyan\u0131 Qaraba\u011fda inki\u015faf etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qaraba\u011fda da\u011f-m\u0259d\u0259n, metallurgiya, emal s\u0259nayesi, \u0259rzaq istehsal\u0131, elektrik enerjisi istehsal\u0131, me\u015f\u0259 s\u0259nayesi v\u0259 kreativ s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 imkanlar\u0131 var. ARANTV.AZ\u00a0Trend-\u0259 istinad\u0259n bildirir ki, bunu \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, iqtisad elml\u0259ri doktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 deyib. V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, Qaraba\u011fda s\u0259nayenin inki\u015faf potensial\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, resurslar\u0131n yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha d\u0259qiq proqram\u0131m\u0131z olacaq: &#8220;Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin v\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":230831,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",800,600,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",727,545,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",533,400,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",267,200,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",127,95,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",333,250,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/vusal_23847765.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Qaraba\u011fda da\u011f-m\u0259d\u0259n, metallurgiya, emal s\u0259nayesi, \u0259rzaq istehsal\u0131, elektrik enerjisi istehsal\u0131, me\u015f\u0259 s\u0259nayesi v\u0259 kreativ s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 imkanlar\u0131 var. ARANTV.AZ\u00a0Trend-\u0259 istinad\u0259n bildirir ki, bunu \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, iqtisad elml\u0259ri doktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 deyib. V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, Qaraba\u011fda s\u0259nayenin inki\u015faf potensial\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, resurslar\u0131n yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha d\u0259qiq proqram\u0131m\u0131z olacaq: &#8220;Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin v\u0259...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230830"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=230830"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230830\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/230831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=230830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=230830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=230830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}