{"id":23121,"date":"2018-11-13T15:41:55","date_gmt":"2018-11-13T12:41:55","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=23121"},"modified":"2018-11-13T15:44:41","modified_gmt":"2018-11-13T12:44:41","slug":"az%c9%99rbaycanda-siqaret-bahalasacaq-aksiz-vergisi-qalxir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=23121","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda siqaret bahala\u015facaq: aksiz vergisi qalx\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda siqaret v\u0259 spirtli i\u00e7kil\u0259rin qiym\u0259ti qalxacaq. Bel\u0259 ki, b\u00fcdc\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 2019-cu ild\u0259 idxal olunan t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na aksizl\u0259r k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu m\u0259nb\u0259d\u0259n b\u00fcdc\u0259y\u0259 daxil olan v\u0259saitin h\u0259cminin 2018-ci il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 2.5 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 bahala\u015fma bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa \u0259sas verir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, g\u0259l\u0259n il idxal olunan t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131ndan b\u00fcdc\u0259y\u0259 248.6 mln. manat\u0131n daxil olmas\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>2018-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min m\u0259bl\u0259\u011f 104 mln. manat idi. Yerli istehsala aksizl\u0259r \u00fczr\u0259 daxilolmalarda \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131m var: 10.1 mln. manatdan 58.5 mln. manata q\u0259d\u0259r art\u0131m proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ham\u0131 siqaret\u0259 qar\u015f\u0131: tibbi v\u0259 iqtisadi ziyan\u0131<\/p>\n<p>Haz\u0131rda t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 d\u00fcnyada \u0259n yay\u0131lm\u0131\u015f z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n hesab olunur. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin say\u0131 bir milyarddan \u00e7oxdur. T\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 insanlarda x\u0259r\u00e7\u0259ng, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 n\u0259f\u0259s yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi say\u0131l\u0131r. Hesablamalara g\u00f6r\u0259, t\u00fct\u00fcn\u00fcn z\u0259r\u0259rli t\u0259siri n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan x\u0259st\u0259likl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259r 6 saniy\u0259d\u0259 bir n\u0259f\u0259r d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir ki, bu da ild\u0259 alt\u0131 milyon insan dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya aliml\u0259ri h\u0259y\u0259canla b\u0259yan edirl\u0259r ki, \u201ct\u00fct\u00fcn epidemiyas\u0131\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259y\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259, bu r\u0259q\u0259m 2030-cu ild\u0259 s\u0259kkiz milyona \u00e7ata bil\u0259r. T\u00fct\u00fcn\u00e7\u0259km\u0259nin \u00fcmumi iqtisadi z\u0259r\u0259ri il \u0259rzind\u0259 1,4 trilyon AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, siqaret \u00e7\u0259k\u0259n insanlar 40 ya\u015fad\u0259k t\u00fct\u00fcnd\u0259n imtina ets\u0259l\u0259r, onlar\u0131n t\u00fct\u00fcn\u00e7\u0259km\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n yaranan vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l \u00f6l\u00fcm riski 90%-d\u0259k, 50 ya\u015fad\u0259k t\u00fct\u00fcnd\u0259n imtina ets\u0259l\u0259r, \u00f6l\u00fcm riski yar\u0131dan \u00e7ox azala bil\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131 v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir ki, t\u00fct\u00fcn vergil\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259nin azalmas\u0131na v\u0259 \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 d\u00f6vl\u0259t g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<div id=\"AdributorNativeVideo0\" class=\"AdributorNativeVideo\"><\/div>\n<p>Filippind\u0259 bu \u201cg\u00fcnah vergisi\u201dnin art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r 31%-d\u0259n 23,3%-d\u0259k azal\u0131b v\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259 \u0259lav\u0259 3,1 milyard dollar g\u0259lir \u0259ld\u0259 edib. Qon\u015fu Rusiyada h\u0259r 1000 \u0259d\u0259d filtrli siqaret \u00fc\u00e7\u00fcn aksiz vergisinin d\u0259y\u0259ri 550 rubldan 820 rubla qald\u0131r\u0131l\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259, siqaretin qiym\u0259ti t\u0259xmin\u0259n 50 faiz\u0259d\u0259k bahala\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 b\u00fcdc\u0259nin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r<\/p>\n<p>B\u0259s, t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na t\u0259tbiq edil\u0259n vergi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 yerli istehsala v\u0259 sat\u0131\u015fa nec\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir?<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, \u201cEuropean Tobacco-Baku\u201d ASC-nin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin sabiq s\u0259dri R\u00fcf\u0259t Quliyev t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na aksiz vergisinin h\u0259l\u0259 d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fu q\u0259na\u0259tind\u0259dir. Onun fikrinc\u0259, Az\u0259rbaycanda t\u00fct\u00fcn idxal\u0131na t\u0259tbiq olunan aksiz vergisi Avropadak\u0131 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k deyil:<\/p>\n<p>\u201cBu sah\u0259d\u0259 Avropa t\u0259cr\u00fcb\u0259sini \u00f6yr\u0259n\u0259n bir \u015f\u0259xs kimi dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u00fct\u00fcn idxal\u0131na t\u0259tbiq edil\u0259n aksiz vergisi bizd\u0259kind\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259rql\u0259nir. T\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na aksiz vergil\u0259rinin t\u0259tbiq olunmas\u0131 b\u00fcdc\u0259nin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r. Bu siyas\u0259t h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 siqaret\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi vacibdir\u201d.<\/p>\n<p>Aksiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yerli istehsala v\u0259 sat\u0131\u015fa t\u0259sirin\u0259 g\u0259linc\u0259, mill\u0259t v\u0259kili bildirib ki, siqaretin t\u0259rkibind\u0259 27 komponent var v\u0259 onun 20-si Az\u0259rbaycanda istehsal olunur.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, h\u0259min komponentl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istehsal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yarans\u0131n. Xaricd\u0259n idxal olunan t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na aksiz vergisinin d\u0259r\u0259c\u0259sini art\u0131rmaqla biz yerli istehsal\u0131 stimulla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Bu, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi inki\u015faf\u0131na, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni m\u0259nb\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Daxili istehsal\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 namin\u0259<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert V\u00fcqar Bayramovun fikrinc\u0259, aksiz vergisi o m\u0259hsullara t\u0259tbiq edilir ki, h\u0259min m\u0259hsula daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si yerli istehsal hesab\u0131na \u00f6d\u0259nilir. Bel\u0259 olan halda, daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259n m\u0259hsullara y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259li aksiz vergisinin t\u0259tbiqi m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun deyil. \u00c7\u00fcnki vergi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tiril\u0259n m\u0259hsullar\u0131n k\u0259skin bahala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib-\u00e7\u0131xar\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cBu bax\u0131mdan, aksiz vergisi art\u0131r\u0131lan m\u0259hsullarla ba\u011fl\u0131 q\u0259rar veril\u0259rk\u0259n daxili bazardak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti, bahala\u015fma amilini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. Ancaq bir halda ki, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 haz\u0131rlay\u0131b v\u0259 bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131n\u0131 prioritet hesab edir, o zaman daxili istehsal\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 namin\u0259 xaricd\u0259n idxal olunan m\u0259hsullara t\u0259tbiq edil\u0259n aksiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin qald\u0131r\u0131lmas\u0131 ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir\u201d.oxu.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda siqaret v\u0259 spirtli i\u00e7kil\u0259rin qiym\u0259ti qalxacaq. Bel\u0259 ki, b\u00fcdc\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 2019-cu ild\u0259 idxal olunan t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na aksizl\u0259r k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu m\u0259nb\u0259d\u0259n b\u00fcdc\u0259y\u0259 daxil olan v\u0259saitin h\u0259cminin 2018-ci il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 2.5 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 bahala\u015fma bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa \u0259sas verir. ARANTV.AZ-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, g\u0259l\u0259n il idxal olunan t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131ndan b\u00fcdc\u0259y\u0259 248.6 mln. manat\u0131n daxil olmas\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. 2018-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min m\u0259bl\u0259\u011f 104 mln. manat idi. Yerli istehsala aksizl\u0259r \u00fczr\u0259 daxilolmalarda \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131m var: 10.1 mln. manatdan 58.5 mln. manata q\u0259d\u0259r art\u0131m proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Ham\u0131 siqaret\u0259 qar\u015f\u0131: tibbi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23123,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3.jpg",620,414,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3.jpg",620,414,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3.jpg",620,414,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3.jpg",620,414,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3.jpg",620,414,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3.jpg",620,414,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/f9688c57491d55f222f9fb70652a9bd3.jpg",620,414,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda siqaret v\u0259 spirtli i\u00e7kil\u0259rin qiym\u0259ti qalxacaq. Bel\u0259 ki, b\u00fcdc\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 2019-cu ild\u0259 idxal olunan t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na aksizl\u0259r k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu m\u0259nb\u0259d\u0259n b\u00fcdc\u0259y\u0259 daxil olan v\u0259saitin h\u0259cminin 2018-ci il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 2.5 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 bahala\u015fma bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa \u0259sas verir. ARANTV.AZ-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, g\u0259l\u0259n il idxal olunan t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131ndan b\u00fcdc\u0259y\u0259 248.6 mln.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23121"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23121"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23121\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}