{"id":23375,"date":"2018-11-15T09:06:36","date_gmt":"2018-11-15T06:06:36","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=23375"},"modified":"2018-11-15T09:06:36","modified_gmt":"2018-11-15T06:06:36","slug":"az%c9%99rbaycan-elminin-%c9%99sas-problemi-aliml%c9%99rin-m%c9%99vacibl%c9%99rinin-asagi-olmasidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=23375","title":{"rendered":"&#8220;Az\u0259rbaycan elminin \u0259sas problemi aliml\u0259rin m\u0259vacibl\u0259rinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131d\u0131r&#8221;"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n maliyy\u0259 sistemi \u00e7ox d\u0259qiq, s\u0259rrast qurulub, saat mexanizmi kimi i\u015fl\u0259yir, yerind\u0259 durmur, daim inki\u015faf edir, d\u00fcnyada m\u00f6vcud t\u0259cr\u00fcb\u0259ni daim izl\u0259yir, m\u00fcsb\u0259t meyll\u0259ri d\u0259rhal m\u0259nims\u0259yirl\u0259r. 2019-cu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si sosial y\u00f6n\u00fcml\u00fc, investisiya y\u00f6n\u00fcml\u00fc olaraq \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> trend-\u0259 istinad\u0259n bildirir ki, bunu Mili M\u0259clisd\u0259 2019-cu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin<br \/>\nm\u00fczakir\u0259l\u0259rind\u0259 mill\u0259t v\u0259kili, AMEA akademik Z.B\u00fcnyadov ad\u0131na \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunun direktoru, akademik G\u00f6vh\u0259r Bax\u015f\u0259liyeva \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 deyib.<\/p>\n<p>Akedemik elm\u0259 ayr\u0131lan x\u0259rcl\u0259r\u0259 toxunaraq deyib ki, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 elm x\u0259rcl\u0259rin\u0259 133,5 milyon manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub ki, bu da 2018-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 5,3 milyon manat v\u0259 ya 4,2 faiz \u00e7oxdur: &#8220;H\u0259min x\u0259rcl\u0259r fundamental elmi t\u0259dqiqatlarla m\u0259\u015f\u011ful olan t\u0259\u015fkilatlar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si, konkret praktiki m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bilikl\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si, istifad\u0259si, qur\u011fular\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, yeni prosesl\u0259rin, sisteml\u0259rin v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin t\u0259tbiqi v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, qeyri-d\u00f6vl\u0259t elmi t\u0259dqiqat t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n fundamental t\u0259dqiqatlara yard\u0131m \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k. 2019-cu ild\u0259 elm x\u0259rcl\u0259ri \u00fczr\u0259 proqram v\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 1,3 milyon manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Konkret Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 88 mln. 670 min 98 AZN n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub&#8221;.<\/p>\n<p>Deputat \u0259lav\u0259 edib ki, beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n elm v\u0259 texnologiyan\u0131n inki\u015faf v\u0259ziyy\u0259ti \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sind\u0259n birba\u015fa as\u0131l\u0131d\u0131r. D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259r bir \u00f6lk\u0259d\u0259 elmi t\u0259dqiqatlara ayr\u0131lan x\u0259rcl\u0259r \u00dcDM-in \u0259n az\u0131 2%-ni t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir. D\u00fcnyada elmin inki\u015faf\u0131na ayr\u0131lan v\u0259saitin 23%-i AB\u015e-\u0131n, 21%-i \u00c7inin, 13%-i is\u0259 Yaponiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fsasl\u0131 olaraq d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas elm m\u0259rk\u0259zl\u0259ri \u015eimali Amerika, Avropa v\u0259 \u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri hesab olunur. Elmi t\u0259dqiqatlara ayr\u0131lan maliyy\u0259 v\u0259saitinin \u00dcDM-d\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin az olmas\u0131 elmi hey\u0259tin, elmi kadr potensial\u0131n\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur ki, bu da y\u00fcks\u0259k elmi n\u0259tic\u0259l\u0259rin al\u0131nmas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir edir&#8221;.<\/p>\n<p>G.Bax\u015f\u0259liyeva vur\u011fulay\u0131b ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan elminin \u0259sas problemi &#8211; aliml\u0259rin m\u0259vacibl\u0259rinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131d\u0131r: &#8220;Do\u011frudur, m\u00f6ht\u0259r\u0259m prezidentimizin f\u0259rmanlar\u0131 il\u0259 son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 EA \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n maa\u015flar\u0131 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131b. Son vaxtlar m\u00fcxbir v\u0259 h\u0259qiqi \u00fczvl\u0259rin r\u00fctb\u0259 maa\u015flar\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131b. Lakin a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, EA dig\u0259r \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n m\u0259vacibl\u0259ri g\u00fcn\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun deyil. M\u00f6vcud m\u0259vacibl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 elmin inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyildir. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 elmd\u0259 inki\u015fafa nail olmaq \u00e7\u0259tin bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. Maddi probleml\u0259r elmd\u0259 yenil\u0259\u015fm\u0259y\u0259, varislik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131na da ciddi \u0259ng\u0259l t\u00f6r\u0259dir. M\u00f6vcud maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131 g\u0259ncl\u0259rin elm\u0259 g\u0259li\u015fin\u0259 stimul yaratm\u0131r. Bir vaxtlar EA institutlar\u0131na can atan ali m\u0259kt\u0259b m\u0259zunlar\u0131 indi ba\u015fqa, daha g\u0259lirli sah\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcz tuturlar. N\u0259sill\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259nin q\u0131r\u0131lmas\u0131 is\u0259 elm \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259dir&#8221;.<\/p>\n<p>Alim bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qama da toxunub: &#8220;B\u0259zi elm sah\u0259l\u0259ri \u00f6z\u0259l sifari\u015fl\u0259r, istehsalatla ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r, h\u0259tta xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n al\u0131nan qrantlar say\u0259sind\u0259 g\u0259lirl\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Humanitar v\u0259 ictimai elml\u0259r is\u0259 daha \u00e7ox d\u00f6vl\u0259timizin himay\u0259sin\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259lidir. Bu sah\u0259 m\u0259n\u0259vi sfera il\u0259, milli ideologiya v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131 oldu\u011fundan x\u00fcsusi qay\u011f\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Bu elml\u0259r\u0259 dar m\u0259nada &#8220;praktik fayda&#8221; meyar\u0131 il\u0259 yana\u015fmaq olmaz. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 fundamental elm bel\u0259 yana\u015fman\u0131 q\u0259bul etmir. Ziya B\u00fcnyadovun &#8220;Az\u0259rbaycan VII-IX \u0259srl\u0259rd\u0259&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan Atab\u0259yl\u0259r d\u00f6vl\u0259ti&#8221; kitablar\u0131n\u0131n milli \u015f\u00fcurun inki\u015faf\u0131nda oynad\u0131\u011f\u0131 rolu hans\u0131 pul ekvivalenti il\u0259 \u00f6l\u00e7m\u0259k olar?! Fundamental elm\u0259 x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259sait g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 &#8211; mill\u0259tin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 qoyulan s\u0259rmay\u0259dir. \u018fg\u0259r bug\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan maliyy\u0259 v\u0259saitini \u0259sirg\u0259s\u0259k, sabah bundan y\u00fcz qat art\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoymal\u0131 olaca\u011f\u0131q. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan elmi, konkret olaraq, ictimai v\u0259 humanitar elml\u0259r m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin y\u00fcks\u0259li\u015finin haz\u0131rk\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir inki\u015faf\u0131n\u0131n m\u0259ntiqin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n maliyy\u0259 sistemi \u00e7ox d\u0259qiq, s\u0259rrast qurulub, saat mexanizmi kimi i\u015fl\u0259yir, yerind\u0259 durmur, daim inki\u015faf edir, d\u00fcnyada m\u00f6vcud t\u0259cr\u00fcb\u0259ni daim izl\u0259yir, m\u00fcsb\u0259t meyll\u0259ri d\u0259rhal m\u0259nims\u0259yirl\u0259r. 2019-cu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si sosial y\u00f6n\u00fcml\u00fc, investisiya y\u00f6n\u00fcml\u00fc olaraq \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. ARANTV.AZ trend-\u0259 istinad\u0259n bildirir ki, bunu Mili M\u0259clisd\u0259 2019-cu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin m\u00fczakir\u0259l\u0259rind\u0259 mill\u0259t v\u0259kili, AMEA akademik Z.B\u00fcnyadov ad\u0131na \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunun direktoru, akademik G\u00f6vh\u0259r Bax\u015f\u0259liyeva \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 deyib. Akedemik elm\u0259 ayr\u0131lan x\u0259rcl\u0259r\u0259 toxunaraq deyib ki, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 elm x\u0259rcl\u0259rin\u0259 133,5 milyon manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub ki, bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23376,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/703901.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n maliyy\u0259 sistemi \u00e7ox d\u0259qiq, s\u0259rrast qurulub, saat mexanizmi kimi i\u015fl\u0259yir, yerind\u0259 durmur, daim inki\u015faf edir, d\u00fcnyada m\u00f6vcud t\u0259cr\u00fcb\u0259ni daim izl\u0259yir, m\u00fcsb\u0259t meyll\u0259ri d\u0259rhal m\u0259nims\u0259yirl\u0259r. 2019-cu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si sosial y\u00f6n\u00fcml\u00fc, investisiya y\u00f6n\u00fcml\u00fc olaraq \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. ARANTV.AZ trend-\u0259 istinad\u0259n bildirir ki, bunu Mili M\u0259clisd\u0259 2019-cu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23375"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23375"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23375\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}