{"id":237511,"date":"2020-11-17T08:12:12","date_gmt":"2020-11-17T05:12:12","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=237511"},"modified":"2020-11-17T08:12:12","modified_gmt":"2020-11-17T05:12:12","slug":"erm%c9%99nil%c9%99rin-alban-m%c9%99b%c9%99dl%c9%99rin%c9%99-iddialarinin-%c9%99sas-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99ri-n%c9%99dir-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=237511","title":{"rendered":"Erm\u0259nil\u0259rin alban m\u0259b\u0259dl\u0259rin\u0259 iddialar\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259dir? &#8211; A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycandak\u0131 alban kils\u0259l\u0259ri h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u0259xsus olan abid\u0259l\u0259r olub. Erm\u0259nil\u0259rin alban m\u0259b\u0259dl\u0259rin\u0259 iddialar\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri bizim \u00f6z xristian tariximizi qabartmama\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Bunu Trend-\u0259 AMEA-n\u0131n Elm Tarixi \u0130nstitutunun Elm tarixinin n\u0259z\u0259ri v\u0259 metodoloji probleml\u0259ri \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Bayram Quliyev deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, y\u00fczillikd\u0259 q\u0259dim Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti olan Albaniya \u0259razisind\u0259 Alban \u00e7ar\u0131 Urnayr\u0131n zaman\u0131nda xristanl\u0131q d\u00f6vl\u0259t dini kimi q\u0259bul edilib v\u0259 Albaniya \u0259razisind\u0259 m\u0259b\u0259dl\u0259r a\u00e7\u0131q f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Albaniyada \u0259r\u0259b i\u015f\u011fallar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130slam dini yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bu \u0259razil\u0259rin \u015fimal\u0131nda ya\u015fayan v\u0259 xristian dinin\u0259 etiqad ed\u0259n albanlar (az\u0259rbaycanl\u0131lar) \u00f6z dinini qoruyub saxlama\u011fa c\u0259hd edirdi. Bel\u0259 bir vaxtda Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 ticar\u0259t vasit\u0259si il\u0259 g\u0259lib ged\u0259n erm\u0259nil\u0259r azl\u0131qda qalm\u0131\u015f xristian albanlar\u0131 \u00f6z t\u0259sirin\u0259 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirdi. Bel\u0259 vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycana m\u0259xsus olan alban kils\u0259l\u0259rinin erm\u0259nil\u0259\u015fdirilm\u0259si oldu.<\/p>\n<p>B.Quliyev qeyd edib ki, orta \u0259srl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 alban kils\u0259l\u0259rinin erm\u0259nil\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesi il\u0259 bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmasaq da, 1828-ci il T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin 15-ci madd\u0259si il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259rb hiss\u0259si v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fckd\u0259n sonra Az\u0259rbaycanda yerl\u0259\u015f\u0259n alban m\u0259b\u0259dl\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 erm\u0259nil\u0259\u015fdirilm\u0259si ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cXX \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 t\u0259dqiqat aparan iki alimimiz bel\u0259 bir hadis\u0259 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Orada yerl\u0259\u015f\u0259n G\u0259nc\u0259s\u0259r monastr\u0131nda divarlardak\u0131 d\u0259v\u0259 v\u0259 d\u0259v\u0259 karvan\u0131 \u015f\u0259kill\u0259ri erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259rpaetm\u0259 ad\u0131 il\u0259 silinir, yerin\u0259 anla\u015f\u0131lmaz \u015f\u0259kill\u0259r (\u00e7ox g\u00fcman ki, erm\u0259ni \u0259lifbas\u0131 il\u0259 yaz\u0131lar) \u00e7\u0259kilirdi. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 80-ci ill\u0259rin sonu oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259r b\u0259rpaetm\u0259 i\u015fl\u0259rini \u0259sasland\u0131raraq aliml\u0259rimizi h\u0259min \u0259raziy\u0259 yax\u0131n buraxmay\u0131blar. Bunun kimi y\u00fczl\u0259rl\u0259 bel\u0259 fakt var\u201d.<\/p>\n<p>Tarix\u00e7i alim hesab edir ki, Az\u0259rbaycanda \u0130slamdan \u0259vv\u0259l xristianl\u0131\u011f\u0131n m\u00f6vcud olmas\u0131 bizim tariximiz\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tirmir:<\/p>\n<p>\u201c\u018fksin\u0259, bizim \u00f6z tariximizi oldu\u011fu kimi q\u0259bul edib, ara\u015fd\u0131r\u0131b v\u0259 d\u00fcnyaya tan\u0131td\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bu halda erm\u0259nil\u0259rin alban kils\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 iddialar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas yaratmam\u0131\u015f v\u0259 buna yer buraxmam\u0131\u015f olaca\u011f\u0131q. Alban m\u0259b\u0259dl\u0259rin biz\u0259 aid olduqlar\u0131n\u0131 s\u00fcbut ed\u0259c\u0259k onlarla memarl\u0131q \u00f6z\u0259llikl\u0259ri var v\u0259 onlardan sad\u0259c\u0259 birini vur\u011fulamaq ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda Yeddi Kils\u0259 monastr\u0131 var. Yeddi r\u0259q\u0259mi Az\u0259rbaycan T\u00fcrkl\u0259rinin m\u00fcq\u0259dd\u0259s r\u0259q\u0259mdir. Xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul ed\u0259n Alban T\u00fcrkl\u0259ri Tanr\u0131\u00e7\u0131l\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131 birlikd\u0259 ya\u015fatd\u0131lar. V\u0259 ya Xocav\u0259nd \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Mohranisa m\u0259b\u0259dind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n mehrab at nal\u0131 formas\u0131ndad\u0131r. \u018fn q\u0259dim zamandan az\u0259rbaycanl\u0131lar at\u00e7\u0131l\u0131q il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0259dim at s\u00fcm\u00fckl\u0259ri m\u0259hz Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n \u2013 \u018flik\u00f6m\u0259kt\u0259p\u0259d\u0259n tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Dem\u0259k ki, mehrab\u0131n at nal\u0131 formas\u0131nda olmas\u0131 he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil. Erm\u0259nil\u0259r sad\u0259c\u0259 monastrlar\u0131 da\u011f\u0131tm\u0131rlar v\u0259 ya erm\u0259nil\u0259\u015fdirmirl\u0259r. Bizim b\u00fct\u00fcn n\u00f6v tarixi abid\u0259l\u0259rimiz bu aqib\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Az\u0131x ma\u011faras\u0131nda Az\u0259rbaycandan icaz\u0259siz t\u0259dqiqat apar\u0131l\u0131b v\u0259 oradan tap\u0131lan s\u00fcm\u00fck London muzeyl\u0259rinin birin\u0259 sat\u0131l\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Tarix\u00e7i hesab edir ki, bu hadis\u0259 bizim tariximiz\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tirmir. \u018fksin\u0259, bizim \u00f6z tariximizi oldu\u011fu kimi q\u0259bul edib, ara\u015fd\u0131r\u0131b v\u0259 d\u00fcnyaya tan\u0131td\u0131rsaq, erm\u0259nil\u0259r\u0259 iddia ed\u0259c\u0259kl\u0259ri yer buraxmam\u0131\u015f olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycandak\u0131 alban kils\u0259l\u0259ri h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u0259xsus olan abid\u0259l\u0259r olub. Erm\u0259nil\u0259rin alban m\u0259b\u0259dl\u0259rin\u0259 iddialar\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri bizim \u00f6z xristian tariximizi qabartmama\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Bunu Trend-\u0259 AMEA-n\u0131n Elm Tarixi \u0130nstitutunun Elm tarixinin n\u0259z\u0259ri v\u0259 metodoloji probleml\u0259ri \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Bayram Quliyev deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, y\u00fczillikd\u0259 q\u0259dim Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti olan Albaniya \u0259razisind\u0259 Alban \u00e7ar\u0131 Urnayr\u0131n zaman\u0131nda xristanl\u0131q d\u00f6vl\u0259t dini kimi q\u0259bul edilib v\u0259 Albaniya \u0259razisind\u0259 m\u0259b\u0259dl\u0259r a\u00e7\u0131q f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Albaniyada \u0259r\u0259b i\u015f\u011fallar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130slam dini yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bu \u0259razil\u0259rin \u015fimal\u0131nda ya\u015fayan v\u0259 xristian dinin\u0259 etiqad ed\u0259n albanlar (az\u0259rbaycanl\u0131lar) \u00f6z dinini qoruyub saxlama\u011fa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":237512,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320.jpg",512,350,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320.jpg",512,350,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320.jpg",512,350,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320-300x205.jpg",300,205,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320.jpg",512,350,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320.jpg",512,350,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320.jpg",512,350,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/alban_kilsesi_140320.jpg",512,350,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycandak\u0131 alban kils\u0259l\u0259ri h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u0259xsus olan abid\u0259l\u0259r olub. Erm\u0259nil\u0259rin alban m\u0259b\u0259dl\u0259rin\u0259 iddialar\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri bizim \u00f6z xristian tariximizi qabartmama\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Bunu Trend-\u0259 AMEA-n\u0131n Elm Tarixi \u0130nstitutunun Elm tarixinin n\u0259z\u0259ri v\u0259 metodoloji probleml\u0259ri \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Bayram Quliyev deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, y\u00fczillikd\u0259 q\u0259dim Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti olan Albaniya \u0259razisind\u0259 Alban \u00e7ar\u0131 Urnayr\u0131n zaman\u0131nda xristanl\u0131q d\u00f6vl\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237511"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237511"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237511\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/237512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}