{"id":244361,"date":"2020-11-29T15:20:53","date_gmt":"2020-11-29T12:20:53","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=244361"},"modified":"2020-11-29T15:20:53","modified_gmt":"2020-11-29T12:20:53","slug":"qanazliginin-profilaktikasinda-qidalanmanin-rolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=244361","title":{"rendered":"Qanazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n profilaktikas\u0131nda qidalanman\u0131n rolu"},"content":{"rendered":"<p>Qanazl\u0131\u011f\u0131, y\u0259ni anemiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259n\u015f\u0259li s\u0259b\u0259bl\u0259ri ola bil\u0259r. Anemiya orqanizmd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin yaranmamas\u0131 v\u0259 ya m\u0259hv olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n meydana g\u0259lir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin \u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, qan itkisi, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r, d\u00fczg\u00fcn qidalanmama, orqanizmd\u0259 d\u0259mir v\u0259 dig\u0259r vitamin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 qanazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan faktorlardand\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, d\u0259mir defisiti d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan mikroelement \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. D\u0259mir defisitli anemiyaya da m\u0259hz bu madd\u0259nin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. D\u0259mir defisitli anemiya orqanizm\u0259 d\u0259mirin daxil olmas\u0131 v\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259sinin pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 hemoqlobinin miqdar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunan patoloji hald\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0259mir defisitli anemiyadan qad\u0131n, u\u015faq v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r daha \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u0259mir defisitli anemiya d\u00fcnya s\u0259hiyy\u0259sinin vacib probleml\u0259rind\u0259n biridir. X\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ana, K\u00f6rp\u0259 v\u0259 G\u0259nc U\u015faqlar\u0131n Qidalanmas\u0131na dair \u0130cra Plan\u0131n\u0131n 6 prioritetind\u0259n biridir. H\u0259min prioritetl\u0259r BMT-nin 2015-ci ild\u0259n sonrak\u0131 Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Prioritet Qidalanma G\u00f6st\u0259ricil\u0259ri kimi q\u0259bul edilib.<\/p>\n<p>D\u0259mir v\u0259 ya vitamin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan yaranan qanazl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259sas profilaktik t\u0259dbir olaraq d\u00fczg\u00fcn qidalanma vacibdir. Qanazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259mir, fol tur\u015fusu, B12, sink, A vitamini il\u0259 z\u0259ngin m\u0259hsullar qida rasionunun \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir. H\u0259m\u00e7inin g\u00fcnd\u0259lik qida rasionunda \u00e7e\u015fidliliyin qorunmas\u0131, vitamin v\u0259 minerallar\u0131n f\u0259rqli qida m\u0259hsullar\u0131ndan t\u0259min edilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u00fcnd\u0259lik \u00fcmumi kalori q\u0259bulunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq 13-20 mq d\u0259mir q\u0259bul etm\u0259k olar. Lakin b\u0259d\u0259nd\u0259 bu elementin yaln\u0131z 5-15 faizi sorulur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, qida m\u0259hsullar\u0131nda d\u0259mir iki formada m\u00f6vcud olur: hem v\u0259 qeyri-hem. Hem \u00fczvi formada olur v\u0259 15-25 faizi orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n sorulur. Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t, bal\u0131q v\u0259 qu\u015f m\u0259hsullar\u0131nda d\u0259mirin hem formas\u0131na rast g\u0259linir. Qeyri-hem is\u0259 qeyri-\u00fczvi formada olur v\u0259 paxlal\u0131 bitkil\u0259r, tax\u0131llar, el\u0259c\u0259 d\u0259 meyv\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259linir. Orqanizmd\u0259 5-20 faizi sorulmaya m\u0259ruz qal\u0131r. Qida m\u0259hsullar\u0131nda d\u0259mirin miqdar\u0131 bel\u0259dir: 160 qram sar\u0131k\u00f6kd\u0259 &#8211; 16.8 mq, 90 qram i\u00e7alatda &#8211; 5.2-9.9 mq, 30 qram qovrulmu\u015f balqabaq toxumunda &#8211; 3.9 mq, 1\/2 fincan bi\u015fmi\u015f lobya v\u0259 m\u0259rcid\u0259 &#8211; 3.3 mq, 1 fincan t\u0259z\u0259 v\u0259 qaynad\u0131lm\u0131\u015f ispanaqda &#8211; 3.2 mq, 90 qram ya\u011fs\u0131z mal \u0259tind\u0259 (steyk) &#8211; 3.1 mq, 3 \u0259d\u0259d \u00e7ili bib\u0259rind\u0259 &#8211; 3 mq, 1\/2 fincan bi\u015fmi\u015f q\u0131rm\u0131z\u0131 lobyada &#8211; 2.6 mq, 90 qram siy\u0259n\u0259k bal\u0131\u011f\u0131nda &#8211; 2.5 mq, 1\/2 fincan bi\u015fmi\u015f noxudda &#8211; 2.4 mq, 90 qram quzu v\u0259 \u00f6rd\u0259k \u0259tind\u0259 &#8211; 2.3 mq, 90 qram mal \u0259ti qiym\u0259sind\u0259 &#8211; 2.2 mq. \u018ft m\u0259hsullar\u0131nda olan d\u0259mir bitki m\u0259n\u015f\u0259li qidalara nisb\u0259t\u0259n orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n daha tez sorulur.<\/p>\n<p>Qara \u00e7ay, kofe, kakao, nan\u0259, bir s\u0131ra \u0259dviyyat v\u0259 bitki \u00e7aylar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan polifenol birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r is\u0259 d\u0259mirin orqanizmd\u0259 sorulmas\u0131n\u0131 azald\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7ay v\u0259 ya q\u0259hv\u0259ni yem\u0259kd\u0259n bir q\u0259d\u0259r sonra i\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Yumurta, qoz, badam, k\u00fcnc\u00fct\u00fcn t\u0259rkibind\u0259 olan b\u0259zi kimy\u0259vi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r d\u0259 d\u0259mirin orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n sorulmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0259mirin orqanizmd\u0259 daha yax\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn C vitamini il\u0259 z\u0259ngin qidalar istehlak olunmal\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n qanazl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 C vitamini \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. \u0130tburnu meyv\u0259si, qara qara\u011fat, g\u00fcl k\u0259l\u0259m, ya\u015f\u0131l bib\u0259r, g\u00f6y so\u011fan, c\u0259f\u0259ri v\u0259 ispanaq C vitamini m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n<p>Qanazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n profilaktikas\u0131nda t\u0259rkibi A vitamini il\u0259 z\u0259ngin olan ist\u0259r heyvan, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 bitki m\u0259n\u015f\u0259li m\u0259hsullara da \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Treska bal\u0131\u011f\u0131, mal\u0131n qaraciy\u0259ri, alma, yerk\u00f6k\u00fc, kah\u0131, k\u0259l\u0259m, g\u00f6y so\u011fan, brokkoli v\u0259 ispanaq A vitamini il\u0259 z\u0259ngindir.<\/p>\n<p>B12 vitamini qanazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n profilaktikas\u0131nda \u0259n vacib elementdir. Mal \u0259ti, mal\u0131n qaraciy\u0259ri, b\u00f6yr\u0259k v\u0259 \u00fcr\u0259yi, s\u00fcd, pendir, yumurta sar\u0131s\u0131, ala bal\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin B12 vitamini qayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Fol tur\u015fusu (B9 vitamini) \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 da qanazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na yol a\u00e7an s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biridir. Paxlal\u0131 bitkil\u0259r, sitrus meyv\u0259l\u0259ri, g\u00f6y\u0259rti v\u0259 ya\u015f\u0131l yarpaql\u0131 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r fol tur\u015fusunun \u0259sas m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n<p>Qanazl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 sinkl\u0259 z\u0259ngin m\u0259hsullar\u0131 da g\u00fcnd\u0259lik qida rasionuna daxil etm\u0259k vacibdir. Yumurta, bu\u011fda k\u0259p\u0259yi, c\u00fcc\u0259rmi\u015f bu\u011fda, g\u00fcn\u0259baxan v\u0259 balqabaq toxumu, moruq, qara qara\u011fat, xurma, lobya, m\u0259rcim\u0259k, g\u00f6y\u0259rti v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r orqanizmi sinkl\u0259 t\u0259min edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qanazl\u0131\u011f\u0131, y\u0259ni anemiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259n\u015f\u0259li s\u0259b\u0259bl\u0259ri ola bil\u0259r. Anemiya orqanizmd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin yaranmamas\u0131 v\u0259 ya m\u0259hv olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n meydana g\u0259lir. ARANTV.AZ\u00a0 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin \u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, qan itkisi, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r, d\u00fczg\u00fcn qidalanmama, orqanizmd\u0259 d\u0259mir v\u0259 dig\u0259r vitamin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 qanazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan faktorlardand\u0131r. Qeyd ed\u0259k ki, d\u0259mir defisiti d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan mikroelement \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. D\u0259mir defisitli anemiyaya da m\u0259hz bu madd\u0259nin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. D\u0259mir defisitli anemiya orqanizm\u0259 d\u0259mirin daxil olmas\u0131 v\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259sinin pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 hemoqlobinin miqdar\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":244362,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1b32a022156657089142438719510999280.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Qanazl\u0131\u011f\u0131, y\u0259ni anemiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259n\u015f\u0259li s\u0259b\u0259bl\u0259ri ola bil\u0259r. Anemiya orqanizmd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin yaranmamas\u0131 v\u0259 ya m\u0259hv olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n meydana g\u0259lir. ARANTV.AZ\u00a0 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin \u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, qan itkisi, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r, d\u00fczg\u00fcn qidalanmama, orqanizmd\u0259 d\u0259mir v\u0259 dig\u0259r vitamin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 qanazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan faktorlardand\u0131r. Qeyd&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/244361"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=244361"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/244361\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/244362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=244361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=244361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=244361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}