{"id":246652,"date":"2020-12-03T08:44:02","date_gmt":"2020-12-03T05:44:02","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=246652"},"modified":"2020-12-03T08:44:02","modified_gmt":"2020-12-03T05:44:02","slug":"nuran-abdullayev-az%c9%99rbaycanda-koronovirusla-bagli-faci%c9%99vi-hal-yasana-bil%c9%99r-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=246652","title":{"rendered":"Nuran Abdullayev: \u201cAz\u0259rbaycanda koronovirusla ba\u011fl\u0131 faci\u0259vi hal ya\u015fana bil\u0259r\u201d &#8211; M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p>Haz\u0131rda koronavirusun (COVID-19) s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131, yoluxan v\u0259 v\u0259fat ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131nda k\u0259skin art\u0131m\u00a0b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ciddi problemdir. Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259tl\u0259r s\u0259rt m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu, iqtisadi duruma, \u0259halinin maddi v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda da insanlar v\u0259ziyy\u0259tin ciddiliyini, h\u0259yatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn potensial t\u0259hl\u00fck\u0259ni yaz v\u0259 yay aylar\u0131nda oldu\u011fu q\u0259d\u0259r m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 d\u0259rk etmir, bir \u00e7ox hallarda ehtiyats\u0131z davran\u0131r, m\u00f6vcud qaydalar\u0131 pozurlar, t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri qulaqard\u0131na vururlar.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131n\u0131n azad edilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 bir \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edilir, insanlarda yaranm\u0131\u015f ruh y\u00fcks\u0259kliyi COVID-19 pandemiyas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sini ikinci plana ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u015f\u0259hid olan insanlar\u0131n yas m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 k\u00fctl\u0259vi i\u015ftirak, torpaqlar\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131n\u0131n k\u00fctl\u0259vi qeyd edilm\u0259si, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si COVID-19-un yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p>Almaniya-Az\u0259rbaycan Radioloji v\u0259 Neyroradioloji C\u0259miyy\u0259tinin s\u0259dri, K\u00f6ln Universiteti Klinikas\u0131n\u0131n tibb elml\u0259ri doktoru, az\u0259rbaycanl\u0131 alim Nuran Abdullayev koronavirusla ba\u011fl\u0131 son v\u0259ziyy\u0259t haqq\u0131nda\u00a0<strong>Oxu.Az<\/strong>-\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda koronavirusa yoluxma h\u0259r g\u00fcn artmaqda davam edir. Ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, x\u0259st\u0259lik daha s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 yay\u0131l\u0131r. Bunun s\u0259b\u0259bi n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Haz\u0131rda d\u00fcnyada oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda da koronavirusa yoluxma hallar\u0131nda art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. T\u0259bii ki, d\u00fcnyan\u0131 a\u011fu\u015funa alan bu virusun artmas\u0131n\u0131n bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. \u0130lk olaraq onu dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, viruslar klasterl\u0259rd\u0259, y\u0259ni insanlar\u0131n toplum \u015f\u0259klind\u0259 oldu\u011fu yerl\u0259rd\u0259 yay\u0131l\u0131r, y\u0259ni yay\u0131lman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yer orad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu topluluqlar n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olarsa, yay\u0131lma da bir o q\u0259d\u0259r \u00e7ox olacaq. Son g\u00fcnl\u0259r\u00a0insanlar\u0131n bel\u0259 klasterl\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox i\u015ftirak\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu v\u0259 bunlar da birba\u015fa virusun artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Dig\u0259r s\u0259b\u0259b is\u0259 a\u00e7\u0131q havada maska tax\u0131lmas\u0131na v\u0259 ya sosial m\u0259saf\u0259nin saxlan\u0131lmas\u0131na laqeyd yana\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlara ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r, \u0259ks t\u0259qdird\u0259, bel\u0259 davam ed\u0259rs\u0259, karantin \u015f\u0259rtl\u0259rinin x\u0259st\u0259xanalar\u0131m\u0131zdak\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin daha da pisl\u0259\u015fm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bundan da art\u0131q s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259si qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Koronavirusla ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycanda m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycanda koronavirusa yoluxma hallar\u0131nda ciddi art\u0131m bizi d\u0259 \u00e7ox narahat edir. T\u0259bii ki, d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r davam etdirilir. H\u0259tta onu dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 veril\u0259n q\u0259rarda Az\u0259rbaycan bir \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 \u00f6nd\u0259dir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, yeni s\u0259hiyy\u0259 ocaqlar\u0131n\u0131n, modul tipli x\u0259st\u0259xanalar\u0131n in\u015fas\u0131 bu sah\u0259y\u0259 ayr\u0131lan diqq\u0259tin g\u00f6st\u0259ricisidir. Amma h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir ki, qoyulan qaydalara riay\u0259t olunmasa, virus artmaqda davam ed\u0259c\u0259k. Bel\u0259 oldu\u011fu halda, g\u00fcnd\u0259lik yoluxma v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131nda say\u0131n art\u0131m\u0131 x\u0259st\u0259xanalar\u0131n y\u00fckl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq v\u0259 x\u0259st\u0259xanalarda \u00e7arpay\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, h\u0259kim azl\u0131\u011f\u0131 yaranarsa, \u0259sl faci\u0259 buradan ba\u015flayacaq.<\/p>\n<p><strong>&#8211; F\u0259sill\u0259 \u0259laq\u0259li havalar daha da soyuma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 insanlarda m\u00f6vs\u00fcm\u00fc qrip hallar\u0131na da rast g\u0259linir. \u018fhali\u00a0koronavirusla dig\u0259r respirator virus infeksiyalar\u0131n\u0131 nec\u0259 ay\u0131rd etm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; COVID-19 virusunun \u00f6z f\u0259rqli \u0259lam\u0259tl\u0259ri m\u00f6vcuddur. T\u0259bii ki, bu virus \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259r k\u0259sd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif formada g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Adi qripl\u0259 COVID-19-un ox\u015far simptomlar\u0131 var. Elmi t\u0259dqiqatlara g\u00f6r\u0259, adi qripl\u0259 koronavirusu f\u0259rql\u0259ndir\u0259n \u0259sas iki amil m\u00f6vcuddur. Bu f\u0259rqlilik ondan ibar\u0259tdir ki, viruslu x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 dad bilm\u0259k v\u0259 qoxunu hiss etm\u0259k anid\u0259n k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 itir.<\/p>\n<p>Amma bu, o dem\u0259k deyil ki, b\u00fct\u00fcn koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 bu iki \u0259lam\u0259t m\u00fctl\u0259q \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir. Ola bil\u0259r ki, x\u0259st\u0259liyi simptomsuz ke\u00e7ir\u0259n \u015f\u0259xsd\u0259 virusun he\u00e7 bir \u0259lam\u0259ti m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmas\u0131n. Onu da \u0259lav\u0259 edim ki, adi qripd\u0259 olan burunaxmas\u0131 COVID-19 \u00fc\u00e7\u00fcn spesifik deyil.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259z\u0259n x\u0259st\u0259liyi evd\u0259 m\u00fcalic\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu, hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259r verir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; A\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan x\u0259st\u0259nin evd\u0259 m\u00fcalic\u0259si yolverilm\u0259zdir. \u00c7\u00fcnki bu, dig\u0259r f\u0259sadlara yol a\u00e7a bil\u0259r. Eyni zamanda, a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f x\u0259st\u0259nin dig\u0259r tibbi l\u0259vazimatlarla t\u0259min edilm\u0259si laz\u0131m g\u0259lir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 oldu\u011fu halda, z\u0259ruri tibbi avadanl\u0131qlar evd\u0259 deyil, s\u0259hiyy\u0259 ocaqlar\u0131nda t\u0259chiz edilir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fctl\u0259q h\u0259kim n\u0259zar\u0259ti olmal\u0131d\u0131r. Amma x\u0259st\u0259liyi y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7ir\u0259nl\u0259r evd\u0259 m\u00fcalic\u0259 oluna bilir v\u0259 bu, Avropada da bel\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Almaniyada COVID-19-un m\u00fcalic\u0259sinin tap\u0131lmas\u0131na dair m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131r. Bu, h\u0259qiq\u0259ti \u0259ks etdirir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xeyr. Sad\u0259c\u0259, peyv\u0259ndin t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lan m\u0259lumat &#8211; bird\u0259f\u0259lik m\u00fcalic\u0259sinin tap\u0131lmas\u0131na dair fikirl\u0259r yanl\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haz\u0131rda koronavirusun (COVID-19) s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131, yoluxan v\u0259 v\u0259fat ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131nda k\u0259skin art\u0131m\u00a0b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ciddi problemdir. Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259tl\u0259r s\u0259rt m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rlar. Bu, iqtisadi duruma, \u0259halinin maddi v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda da insanlar v\u0259ziyy\u0259tin ciddiliyini, h\u0259yatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn potensial t\u0259hl\u00fck\u0259ni yaz v\u0259 yay aylar\u0131nda oldu\u011fu q\u0259d\u0259r m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 d\u0259rk etmir, bir \u00e7ox hallarda ehtiyats\u0131z davran\u0131r, m\u00f6vcud qaydalar\u0131 pozurlar, t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri qulaqard\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":246653,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil.jpg",620,438,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil.jpg",620,438,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil.jpg",620,438,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil-300x212.jpg",300,212,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil.jpg",620,438,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil.jpg",620,438,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil.jpg",620,438,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Nuran-sekil.jpg",620,438,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Haz\u0131rda koronavirusun (COVID-19) s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131, yoluxan v\u0259 v\u0259fat ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131nda k\u0259skin art\u0131m\u00a0b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ciddi problemdir. Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259tl\u0259r s\u0259rt m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rlar. Bu, iqtisadi duruma, \u0259halinin maddi v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. T\u0259cr\u00fcb\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/246652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=246652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/246652\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/246653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=246652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=246652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=246652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}