{"id":246752,"date":"2020-12-03T10:28:17","date_gmt":"2020-12-03T07:28:17","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=246752"},"modified":"2020-12-03T10:28:17","modified_gmt":"2020-12-03T07:28:17","slug":"erm%c9%99nistandaki-h%c9%99rbi-siyasi-bohran-cor%c9%99k-bohranina-cevril%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=246752","title":{"rendered":"&#8220;Erm\u0259nistandak\u0131 h\u0259rbi-siyas\u0131 b\u00f6hran \u201c\u00e7\u00f6r\u0259k\u201d b\u00f6hran\u0131na \u00e7evril\u0259 bil\u0259r&#8221;"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong><em>Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda 30 illik erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na son qoyulmas\u0131 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 d\u0259 ciddi probleml\u0259r yaradacaq.<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> bildirir ki, bunu\u00a0<a href=\"http:\/\/trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 iqtisad\u00e7\u0131 ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n \u0259rzaq t\u0259minat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 probleml\u0259ri m\u00fcharib\u0259nin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n hiss edilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Onsuz da passiv ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu bu \u00f6lk\u0259d\u0259 iri m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rmas\u0131 b\u00f6y\u00fck ajiotaj yaratd\u0131. 27 sentyabrdan ba\u015flayaraq \u00f6t\u0259n h\u0259r g\u00fcn iqtisadi aktivlik daha da azald\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259nin miqyas\u0131 geni\u015fl\u0259ndi. H\u0259tta insanlar ehtiyat \u0259rzaq toplamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ma\u011fazalara ax\u0131\u015fd\u0131, sat\u0131\u015f m\u0259rk\u0259zl\u0259ri is\u0259 eyni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 bunu m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259razind\u0259 bu dal\u011fa Erm\u0259nistan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisini b\u00fcr\u00fcd\u00fc, qida m\u0259hsullar\u0131 pi\u015ftaxtalardan yoxa \u00e7\u0131xd\u0131. Bu, Erm\u0259nistan\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi probleminin ilkin siqnallar\u0131 idi&#8221;.<\/p>\n<p>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, illik tax\u0131la olan \u00fcmumi t\u0259labat\u0131 450 min tona b\u0259rab\u0259r Erm\u0259nistan bunun 190-200 min tonunu yerli istehsal hesab\u0131na \u00f6d\u0259y\u0259 bilirdi. Tax\u0131l idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi is\u0259 yerli istehsal\u0131n 125-130%-\u0259 q\u0259d\u0259r idi. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, 190-200 min ton tax\u0131l istehsal ed\u0259n bu \u00f6lk\u0259 t\u0259lbat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 250-260 min ton ixrac etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olurdu:<\/p>\n<p>&#8220;Burada daha bir m\u0259qam yerli istehsal hesab etdikl\u0259ri 190-200 min ton tax\u0131l\u0131n 60-65%-\u0259 q\u0259d\u0259rinin bizim i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin pay\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si idi.\u200b Bizim torpaqlar\u0131m\u0131zdan \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri tax\u0131l\u0131n h\u0259cmi b\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 130 min ton, b\u0259zil\u0259rind\u0259 is\u0259 140 min tondan art\u0131q g\u00f6st\u0259rilir. Bu miqdar\u0131n da 100 min tondan \u00e7oxu birba\u015fa Erm\u0259nistana g\u00f6nd\u0259ril\u0259r\u0259k, \u0259halinin tax\u0131l t\u0259minat\u0131nda x\u00fcsusi paya sahib olurdu&#8221;.<\/p>\n<p>E.\u018fmirov bildirib ki, \u0259razil\u0259rimizd\u0259n bu h\u0259cmd\u0259 yararland\u0131qlar\u0131 halda \u0259halisinin 25%-\u0259 yax\u0131n hiss\u0259si yoxsulluq h\u0259ddind\u0259, 16%-i qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi problemi il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalark\u0259n,\u200b 6-7% \u0259hali is\u0259 adi g\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat\u0131 olan qidan\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdi.\u200b H\u0259tta BMT D\u00fcnya Qida Proqram\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259\u200b, Erm\u0259nistan tax\u0131l m\u0259hsullar\u0131n\u0131n 67%-ni, qu\u015f \u0259tinin 78%-ni, \u00fcmumi \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ortalama olaraq 50%-ni, bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n 96%-ni, paxlal\u0131 bitkil\u0259rin is\u0259 50%-ni idxal etm\u0259kl\u0259 t\u0259labatlar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259 bilir:<\/p>\n<p>&#8220;B\u00fct\u00fcn bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r m\u00fcharib\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r olan faiz nisb\u0259tl\u0259ri idi. Hans\u0131 ki, h\u0259min vaxtda onlar i\u015f\u011falda olan \u0259razil\u0259rimizd\u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 yararlan\u0131r, el\u0259c\u0259 d\u0259 tax\u0131l istehsal edirdil\u0259r. Haz\u0131rk\u0131 durumda is\u0259 onlar\u0131n torpaqlar\u0131m\u0131zdan qovulmas\u0131, dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 d\u0259 ciddi probleml\u0259r ya\u015fanacaq. Bu istiqam\u0259td\u0259 yaranm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli bu defisiti\u200b aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn qida sah\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 idxal\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin k\u0259skin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259cburidir&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 hesab edir ki, t\u0259kc\u0259 tax\u0131la olan t\u0259labat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn idxal\u0131n pay\u0131 75-80%-\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259k. Bu is\u0259 qeyri-formal idxal kvotas\u0131n\u0131n k\u0259skin a\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bunun \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 v\u0259saiti laz\u0131m olacaq:<\/p>\n<p>&#8220;Sonda yen\u0259 g\u0259lib h\u0259r \u015fey maliyy\u0259 qaynaqlar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 k\u00f6kl\u0259n\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan diskriminativ yana\u015f\u0131b \u00f6z \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259ki probleml\u0259rind\u0259n \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xarmasa, bu problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 qaynaqlar\u0131 tapmasa, n\u00f6vb\u0259ti aylarda h\u0259rbi-siyas\u0131 b\u00f6hran\u0131n &#8220;\u00e7\u00f6r\u0259k&#8221; b\u00f6hran\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259z edil\u0259c\u0259yini g\u00f6r\u0259c\u0259yik&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda 30 illik erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na son qoyulmas\u0131 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 d\u0259 ciddi probleml\u0259r yaradacaq. ARANTV.AZ\u00a0 bildirir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259 iqtisad\u00e7\u0131 ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n \u0259rzaq t\u0259minat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 probleml\u0259ri m\u00fcharib\u0259nin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n hiss edilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131: &#8220;Onsuz da passiv ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu bu \u00f6lk\u0259d\u0259 iri m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rmas\u0131 b\u00f6y\u00fck ajiotaj yaratd\u0131. 27 sentyabrdan ba\u015flayaraq \u00f6t\u0259n h\u0259r g\u00fcn iqtisadi aktivlik daha da azald\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259nin miqyas\u0131 geni\u015fl\u0259ndi. H\u0259tta insanlar ehtiyat \u0259rzaq toplamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ma\u011fazalara ax\u0131\u015fd\u0131, sat\u0131\u015f m\u0259rk\u0259zl\u0259ri is\u0259 eyni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 bunu m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011fa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":246753,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/901976.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda 30 illik erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na son qoyulmas\u0131 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 d\u0259 ciddi probleml\u0259r yaradacaq. ARANTV.AZ\u00a0 bildirir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259 iqtisad\u00e7\u0131 ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n \u0259rzaq t\u0259minat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 probleml\u0259ri m\u00fcharib\u0259nin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n hiss edilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131: &#8220;Onsuz da passiv ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu bu \u00f6lk\u0259d\u0259 iri m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/246752"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=246752"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/246752\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/246753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=246752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=246752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=246752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}