{"id":249583,"date":"2020-12-08T09:02:50","date_gmt":"2020-12-08T06:02:50","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=249583"},"modified":"2020-12-08T09:02:50","modified_gmt":"2020-12-08T06:02:50","slug":"s%c9%99hiyy%c9%99-sistemi-c%cc%a7o%cc%88ku%cc%88b-d%c9%99rman-sektorunda-v%c9%99ziyy%c9%99t-g%c9%99rgin-amma-h%c9%99kimd%c9%99n-koronavirus-ac%cc%a7iqlamasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=249583","title":{"rendered":"S\u0259hiyy\u0259 sistemi c\u0327o\u0308ku\u0308b, d\u0259rman sektorunda v\u0259ziyy\u0259t g\u0259rgin, amma&#8230; &#8211; H\u0259kimd\u0259n koronavirus ac\u0327\u0131qlamas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u201cKoronavirusun (COVI\u0307D-19) ikimci dalg\u0306as\u0131 birincid\u0259n daha dag\u0306\u0131d\u0131c\u0131 v\u0259 t\u0259hlu\u0308k\u0259li g\u0259ldi. \u018fg\u0259r 4 ay \u0259vv\u0259l birinci dalg\u0306ada, insanlar \u201cx\u0259st\u0259lik varsa, niy\u0259 m\u0259nim tan\u0131d\u0131g\u0306\u0131m hec\u0327 kimd\u0259 yoxdur?\u201d sual\u0131 verirdil\u0259rs\u0259, bu gu\u0308n dem\u0259k olar ki, h\u0259r evd\u0259 x\u0259st\u0259 var. Art\u0131q ham\u0131 inan\u0131r, amma gecikmis\u0327ik\u201d.<\/p>\n<p>Bunu Bizimyol.info-ya h\u0259kim-farmakoloq Mu\u0308s\u0327fiq Hu\u0308seynov bildirib.<\/p>\n<p>M.Hu\u0308seynov vurg\u0306ulay\u0131b ki, bir ayd\u0131r h\u0259kiml\u0259r h\u0259y\u0259can t\u0259bili c\u0327al\u0131r: \u201cH\u0259kiml\u0259r \u0259haliy\u0259 o\u0308zu\u0308nu\u0308zu\u0308 qoruyun, tibbi maskadan istifad\u0259 edin, m\u0259saf\u0259 saxlay\u0131n, gigiyenaya qaydalar\u0131n \u0259m\u0259l edin deyirl\u0259r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deyildi, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 yaz\u0131ld\u0131, go\u0308st\u0259rildi. Amma kec\u0327\u0259n h\u0259ft\u0259 ku\u0308c\u0327\u0259y\u0259 c\u0327\u0131xanda maska m\u0259cburiyy\u0259ti, c\u0259rim\u0259l\u0259r g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r buna m\u0259h\u0259l qoyan yox idi. N\u0259tic\u0259 go\u0308z qabag\u0306\u0131ndad\u0131r. S\u0259hiyy\u0259 sistemimimiz c\u0327o\u0308km\u0259s\u0259 d\u0259, art\u0131q \u201cerror\u201d verir. Go\u0308zl\u0259nilirdimi?<\/p>\n<p>Go\u0308zl\u0259nilirdi.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r C\u0327exiya kimi Avropa o\u0308lk\u0259sind\u0259 sistem c\u0327o\u0308kmu\u0308s\u0327du\u0308s\u0259 ( yu\u0308ku\u0308n \u0259sas hiss\u0259sini Almaniya go\u0308tu\u0308rdu\u0308), Tu\u0308rkiy\u0259 kimi tibbi no\u0308qteyi n\u0259z\u0259rd\u0259n du\u0308nya s\u0259viyy\u0259li o\u0308lk\u0259d\u0259 x\u0259st\u0259xanalar doludursa, elementar d\u0259rmam istehsal\u0131 olmayan Az\u0259rbaycanda sistemin davam g\u0259tir\u0259c\u0259yi s\u0327u\u0308bh\u0259li idi. O\u0308lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin t\u0259cili tikdirdiyi modul tipli x\u0259st\u0259xanalar olmasayd\u0131, bu gu\u0308n n\u0259 olard\u0131, b\u0259lli deyil. Amma onlarda da yer limitlidir v\u0259 bu gu\u0308n dem\u0259k olar ki, x\u0259st\u0259xanalarda yer yoxdur. Art\u0131q aptekl\u0259r\u0259 sistem s\u0327lanq\u0131, mu\u0308\u0259yyy\u0259n infuz sisteml\u0259r, vitaminl\u0259r limitli verilm\u0259y\u0259 bas\u0327lay\u0131b. Antiviral d\u0259rmanlar u\u0308mumiyy\u0259tl\u0259 yoxa c\u0327\u0131x\u0131b. D\u0259rman sektorunda v\u0259ziyy\u0259t g\u0259rgin, amma h\u0259l\u0259 ki idar\u0259olunand\u0131r. V\u0259ziyy\u0259td\u0259n bir s\u0327\u0259kild\u0259 c\u0327\u0131xmal\u0131y\u0131q. Bas\u0327qa yolumuz yoxdur\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim deyib ki, biz pamdemik burulg\u0306an\u0131n tam m\u0259rk\u0259zind\u0259yik: \u201cBu gu\u0308n h\u0259r 5 testd\u0259n biri pozitiv c\u0327\u0131x\u0131r. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, \u0259g\u0259r gu\u0308nd\u0259lik test say\u0131 10000 yox, 100000 olsa, x\u0259st\u0259 say\u0131 20000 olacaq. Niy\u0259 test ancaq o\u0308z\u0259l klinikalar\u0131n b\u0259zil\u0259rind\u0259 h\u0259m d\u0259 100 manatd\u0131r? Niy\u0259 poliklinikalarda test go\u0308tu\u0308ru\u0308lm\u0259di? Niy\u0259 6 dollarl\u0131q testl\u0259r 95-100 mamatad\u0131r? Testl\u0259r pulsuz v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 olsayd\u0131, insanlar x\u0259st\u0259l\u0259ndikl\u0259rini vaxt\u0131nda bil\u0259r v\u0259 \u0259trafdak\u0131lar\u0131 yoluxdurmazd\u0131lar. Yayda karantinin mu\u0308dd\u0259tinin g\u0259r\u0259ksiz uzanmas\u0131 da s\u0259hv add\u0131m idi. Bu gu\u0308n x\u0259st\u0259 say\u0131 10 d\u0259f\u0259 c\u0327oxdur, amma qapanma yoxdur. \u018fslind\u0259 buna g\u0259r\u0259k d\u0259 yoxdur, c\u0327u\u0308nki art\u0131q gecdir.<\/p>\n<p>B\u0259s n\u0259 olacaq?<\/p>\n<p>Proqnoz verm\u0259k u\u0308c\u0327u\u0308n \u0259ld\u0259 real statistika olmal\u0131d\u0131r. Bu yoxdur. Ac\u0327\u0131g\u0306\u0131 go\u0308st\u0259ril\u0259n statistikan\u0131n dog\u0306rulug\u0306una da s\u0327u\u0308bh\u0259 il\u0259 yanas\u0327\u0131ram. Amma o\u0308lk\u0259d\u0259ki n\u0259zar\u0259tsiz x\u0259st\u0259 say\u0131, evl\u0259rd\u0259 mu\u0308alic\u0259 alan insanlar\u0131n ku\u0308tl\u0259viliyi v\u0259 aptekl\u0259rd\u0259n al\u0131nan d\u0259rmanlar\u0131n miqdar\u0131 go\u0308st\u0259rir ki, bu gu\u0308n biz ikinci dalg\u0306an\u0131n zirv\u0259sind\u0259yik.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, du\u0308s\u0327u\u0308nu\u0308r\u0259m ki, ilin sonlar\u0131na dog\u0306ru, yax\u0131n 2 h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 g\u0259rginlik azalacaq. Bunda x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n c\u0327oxlug\u0306u da t\u0259sir go\u0308st\u0259r\u0259c\u0259k, maska taxma m\u0259cburiyy\u0259tinin g\u0259tirilm\u0259si d\u0259. I\u0307st\u0259nil\u0259n halda o\u0308lk\u0259y\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r o\u0308zu\u0308mu\u0308zu\u0308 go\u0308zl\u0259m\u0259liyik.<\/p>\n<p>Peyv\u0259nd is\u0327i bu gu\u0308n geostrateji hal al\u0131b. Bu\u0308tu\u0308n du\u0308nyan\u0131n gu\u0308cu\u0308 buna yo\u0308n\u0259lib. Rusiyada peyv\u0259ndl\u0259s\u0327m\u0259 bas\u0327lay\u0131b. C\u0327ind\u0259 dekabr\u0131n 10-da peyv\u0259nd istehsal\u0131na bas\u0327lan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>ABS\u0327-da \u201cPfizer\u201d peyv\u0259nd istehsal\u0131 u\u0308c\u0327u\u0308n icaz\u0259 ald\u0131 v\u0259 yax\u0131n gu\u0308nl\u0259rd\u0259 istehsala bas\u0327alayacaq. Almaniya da yeni il\u0259 kimi az\u0131 1 milyon insan\u0131n peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259sini ac\u0327\u0131qlad\u0131.<\/p>\n<p>Peyv\u0259nd al\u0131nma is\u0327i do\u0308vl\u0259t monopoliyas\u0131ndad\u0131r v\u0259 c\u0327ox gu\u0308man ki, art\u0131q sifaris\u0327l\u0259r verilib. Hardan v\u0259 hans\u0131 sayda, bu haqda m\u0259lumat\u0131m yoxdur. Amma ilk peyv\u0259ndl\u0259rin biz\u0259 2021-ci ilin ilk aylar\u0131nda g\u0259lm\u0259sini go\u0308zl\u0259yir\u0259m. B\u0259lk\u0259 yanvar\u0131n sonu, b\u0259lk\u0259 fevral\u0131n ortalar\u0131. Bu\u0308tu\u0308n do\u0308vl\u0259tl\u0259rd\u0259 ilk olaraq xu\u0308susi risk qruplar\u0131 o\u0308nc\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nir. Bu kateqoriyaya us\u0327aqlar, mu\u0308\u0259lliml\u0259r, h\u0259kiml\u0259r, polis v\u0259 s\u0259rh\u0259d xidm\u0259ti daxildir. I\u0307kinci etapda y\u0259qin ki do\u0308vl\u0259t m\u0259murlar\u0131, xidm\u0259t sektoru, sonda is\u0259 dig\u0259r v\u0259t\u0259ndas\u0327lar peyv\u0259ndl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259ndas\u0327 olaraq bizim borcumuzu c\u0327ox vacib olmad\u0131qca ku\u0308c\u0327\u0259y\u0259 c\u0327\u0131xmamaq, maskadan dog\u0306ru istifad\u0259 etm\u0259k, gigiyena qaydalar\u0131na v\u0259 sosial m\u0259saf\u0259y\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k, hec\u0327 bir halda tibbi o\u0308zf\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259s\u0327g\u0306ul olmamaq, h\u0259kiml\u0259rin go\u0308st\u0259ris\u0327l\u0259rin\u0259 evl\u0259rd\u0259 ciddi \u0259m\u0259l etm\u0259k t\u0259l\u0259b olunur. Du\u0308s\u0327u\u0308nu\u0308r\u0259m ki, il sonuna v\u0259ziyy\u0259t stabill\u0259s\u0327\u0259c\u0259k. Hec\u0327 bir halda panikaya du\u0308s\u0327m\u0259m\u0259liyik. Vaxt\u0131nda v\u0259 dog\u0306ru mu\u0308daxil\u0259 edildikd\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin 80 faizi ya simptomsuz, ya da yu\u0308ngu\u0308l \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 kec\u0327irdir.<\/p>\n<p>Bir so\u0308zl\u0259, o\u0308zu\u0308mu\u0308zu\u0308 qorumaqla h\u0259m ail\u0259mizi, h\u0259m d\u0259 onsuz da axsayan s\u0259hiyy\u0259 sistemimizi qorumal\u0131y\u0131q. Bizim n\u0259 bas\u0327qa o\u0308lk\u0259miz var, n\u0259 d\u0259 mu\u0308raci\u0259t ed\u0259c\u0259k h\u0259kiml\u0259rimiz\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cKoronavirusun (COVI\u0307D-19) ikimci dalg\u0306as\u0131 birincid\u0259n daha dag\u0306\u0131d\u0131c\u0131 v\u0259 t\u0259hlu\u0308k\u0259li g\u0259ldi. \u018fg\u0259r 4 ay \u0259vv\u0259l birinci dalg\u0306ada, insanlar \u201cx\u0259st\u0259lik varsa, niy\u0259 m\u0259nim tan\u0131d\u0131g\u0306\u0131m hec\u0327 kimd\u0259 yoxdur?\u201d sual\u0131 verirdil\u0259rs\u0259, bu gu\u0308n dem\u0259k olar ki, h\u0259r evd\u0259 x\u0259st\u0259 var. Art\u0131q ham\u0131 inan\u0131r, amma gecikmis\u0327ik\u201d. Bunu Bizimyol.info-ya h\u0259kim-farmakoloq Mu\u0308s\u0327fiq Hu\u0308seynov bildirib. M.Hu\u0308seynov vurg\u0306ulay\u0131b ki, bir ayd\u0131r h\u0259kiml\u0259r h\u0259y\u0259can t\u0259bili c\u0327al\u0131r: \u201cH\u0259kiml\u0259r \u0259haliy\u0259 o\u0308zu\u0308nu\u0308zu\u0308 qoruyun, tibbi maskadan istifad\u0259 edin, m\u0259saf\u0259 saxlay\u0131n, gigiyenaya qaydalar\u0131n \u0259m\u0259l edin deyirl\u0259r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deyildi, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 yaz\u0131ld\u0131, go\u0308st\u0259rildi. Amma kec\u0327\u0259n h\u0259ft\u0259 ku\u0308c\u0327\u0259y\u0259 c\u0327\u0131xanda maska m\u0259cburiyy\u0259ti, c\u0259rim\u0259l\u0259r g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r buna m\u0259h\u0259l qoyan yox&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":249584,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098.jpg",640,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098.jpg",640,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098.jpg",640,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098.jpg",640,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098.jpg",640,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/66098.jpg",640,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cKoronavirusun (COVI\u0307D-19) ikimci dalg\u0306as\u0131 birincid\u0259n daha dag\u0306\u0131d\u0131c\u0131 v\u0259 t\u0259hlu\u0308k\u0259li g\u0259ldi. \u018fg\u0259r 4 ay \u0259vv\u0259l birinci dalg\u0306ada, insanlar \u201cx\u0259st\u0259lik varsa, niy\u0259 m\u0259nim tan\u0131d\u0131g\u0306\u0131m hec\u0327 kimd\u0259 yoxdur?\u201d sual\u0131 verirdil\u0259rs\u0259, bu gu\u0308n dem\u0259k olar ki, h\u0259r evd\u0259 x\u0259st\u0259 var. Art\u0131q ham\u0131 inan\u0131r, amma gecikmis\u0327ik\u201d. Bunu Bizimyol.info-ya h\u0259kim-farmakoloq Mu\u0308s\u0327fiq Hu\u0308seynov bildirib. M.Hu\u0308seynov vurg\u0306ulay\u0131b ki, bir ayd\u0131r h\u0259kiml\u0259r h\u0259y\u0259can t\u0259bili&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/249583"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=249583"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/249583\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/249584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=249583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=249583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=249583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}