{"id":261128,"date":"2020-12-26T20:19:49","date_gmt":"2020-12-26T17:19:49","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=261128"},"modified":"2020-12-26T20:19:49","modified_gmt":"2020-12-26T17:19:49","slug":"usaqlarda-aylara-yasa-uygun-inkisaf-gost%c9%99ricil%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=261128","title":{"rendered":"U\u015faqlarda aylara, ya\u015fa uy\u011fun inki\u015faf g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>K\u00f6rp\u0259l\u0259rin, u\u015faqlar\u0131n inki\u015faf\u0131 ya\u015f d\u00f6vr\u00fcn\u0259 uy\u011fun olaraq gedir. H\u0259r ay\u0131n, h\u0259r ya\u015f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus inki\u015faf x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri var. Yeni do\u011fulandan ba\u015flayaraq k\u00f6rp\u0259l\u0259rin h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 sosial inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra g\u00f6st\u0259ricil\u0259r izl\u0259nm\u0259li v\u0259 ona uy\u011fun davran\u0131lmal\u0131d\u0131r. Normal inki\u015faf g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u018fsas\u0259n hans\u0131 m\u0259qamlara diqq\u0259t olunmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 &#8220;Erk\u0259n U\u015faql\u0131q D\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130nki\u015faf&#8221; layih\u0259sinin (UNICEF v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun Regional \u0130nki\u015faf \u0130ctimai Birliyinin birg\u0259 icra etdiyi layih\u0259) bununla ba\u011fl\u0131 material\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>Ya\u015f d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 u\u015faqlar\u0131n sosial inki\u015faflar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259r bunlard\u0131r:<\/p>\n<p>1 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259 a\u011flayarsa, quca\u011fa al\u0131nd\u0131qda, ona n\u0259vazi\u015fl\u0259 toxunduqda v\u0259 ya ona yem\u0259k verdikd\u0259 sakitl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>2 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259 il\u0259 dan\u0131\u015fanda g\u00fcl\u00fcms\u0259yin. O, \u0259\u015fyalardan \u00e7ox insanlara maraq g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>3-4 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259 il\u0259 dan\u0131\u015fanda o, b\u0259zi s\u0259sl\u0259r \u00e7\u0131xarma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>5 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259 yad insanlara reaksiya verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r, quca\u011fa al\u0131nmaq ist\u0259yir, \u0259yl\u0259nc\u0259li oyunlardan xo\u015fu g\u0259lir.<\/p>\n<p>6-7 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259 yad insanlara qar\u015f\u0131 qorxu reaksiyas\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. T\u0259sad\u00fcfi bir oyunu davam etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn reaksiya verir.<\/p>\n<p>8 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259 ana-atadan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayr\u0131l\u0131q t\u0259\u015fvi\u015fi ya\u015faya bil\u0259r, &#8220;cic-cii&#8221; oynama\u011f\u0131 sevir, &#8220;sa\u011f ol&#8221; h\u0259r\u0259k\u0259tini t\u0259qlid edir.<\/p>\n<p>9-12 aylar\u0131nda &#8220;\u0259l \u00e7alma&#8221;\u00a0 oyununa qat\u0131l\u0131r. G\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fczd\u0259 bir s\u0259si ya da h\u0259r\u0259k\u0259ti t\u0259krar edir. Oyunca\u011f\u0131 ba\u015fqas\u0131na uzad\u0131r, amma vermir. X\u0259fifc\u0259 vurmaqla v\u0259 qucaqlamaqla sevgi g\u00f6st\u0259rir. Sad\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri yerin\u0259 yetirir.<\/p>\n<p>12-18 ayl\u0131\u011f\u0131nda gizl\u0259nm\u0259 v\u0259 dig\u0259r sosial oyunlardan xo\u015fu g\u0259lir. Ondan ist\u0259y\u0259nd\u0259 v\u0259 b\u0259z\u0259n d\u0259 \u00f6z\u00fc oyuncaqlar\u0131n\u0131 verir. Ba\u015fqa bir u\u015fa\u011f\u0131n yan\u0131nda oynay\u0131r (onunla paralel oynay\u0131r, ger\u00e7\u0259k reaksiyalar vermir).<\/p>\n<p>18-24 ayl\u0131\u011f\u0131nda ana-atan\u0131 g\u00fcv\u0259nli liman olaraq istifad\u0259 edir, onlar\u0131 s\u0131nay\u0131r. Maraql\u0131 v\u0259 aktiv bir \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7evr\u0259ni k\u0259\u015ff edir, n\u0259zar\u0259t\u0259 ehtiyac\u0131 vard\u0131r. Aynada \u00f6z\u00fcn\u00fc tan\u0131y\u0131r. S\u00fcp\u00fcrm\u0259 kimi b\u0259sit ev i\u015fl\u0259rini t\u0259qlid edir. Onun diqq\u0259tini asanl\u0131qla ba\u015fqa y\u00f6n\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k v\u0259 \u0259yl\u0259ndirm\u0259k olur. Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck insanlar\u0131 gah qucaqlay\u0131r, gah da it\u0259l\u0259yir. T\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fc formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r. \u018f\u015fyalar\u0131n kim\u0259 m\u0259xsus oldu\u011funu anlama\u011fa ba\u015flay\u0131r (anan\u0131n ayaqqab\u0131s\u0131).<\/p>\n<p>24-36 aylar\u0131nda m\u00fcst\u0259qillik g\u00f6st\u0259rir v\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 oynama\u011fa ba\u015flay\u0131r. B\u00f6y\u00fckl\u0259rin d\u0259st\u0259yi il\u0259 bir oyunca\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259 bilir. 3-10 d\u0259qiq\u0259lik hekay\u0259ni dinl\u0259yir. B\u0259zi sad\u0259 qrup oyunlar\u0131ndan xo\u015fu g\u0259lir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00f6rp\u0259l\u0259rin, u\u015faqlar\u0131n inki\u015faf\u0131 ya\u015f d\u00f6vr\u00fcn\u0259 uy\u011fun olaraq gedir. H\u0259r ay\u0131n, h\u0259r ya\u015f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus inki\u015faf x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri var. Yeni do\u011fulandan ba\u015flayaraq k\u00f6rp\u0259l\u0259rin h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 sosial inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra g\u00f6st\u0259ricil\u0259r izl\u0259nm\u0259li v\u0259 ona uy\u011fun davran\u0131lmal\u0131d\u0131r. Normal inki\u015faf g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u018fsas\u0259n hans\u0131 m\u0259qamlara diqq\u0259t olunmal\u0131d\u0131r? ARANTV.AZ\u00a0 &#8220;Erk\u0259n U\u015faql\u0131q D\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130nki\u015faf&#8221; layih\u0259sinin (UNICEF v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun Regional \u0130nki\u015faf \u0130ctimai Birliyinin birg\u0259 icra etdiyi layih\u0259) bununla ba\u011fl\u0131 material\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir: Ya\u015f d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 u\u015faqlar\u0131n sosial inki\u015faflar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259r bunlard\u0131r: 1 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259 a\u011flayarsa, quca\u011fa al\u0131nd\u0131qda, ona n\u0259vazi\u015fl\u0259 toxunduqda v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":261129,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5248e511160900036986512959710689307.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"K\u00f6rp\u0259l\u0259rin, u\u015faqlar\u0131n inki\u015faf\u0131 ya\u015f d\u00f6vr\u00fcn\u0259 uy\u011fun olaraq gedir. H\u0259r ay\u0131n, h\u0259r ya\u015f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus inki\u015faf x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri var. Yeni do\u011fulandan ba\u015flayaraq k\u00f6rp\u0259l\u0259rin h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 sosial inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra g\u00f6st\u0259ricil\u0259r izl\u0259nm\u0259li v\u0259 ona uy\u011fun davran\u0131lmal\u0131d\u0131r. Normal inki\u015faf g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u018fsas\u0259n hans\u0131 m\u0259qamlara diqq\u0259t olunmal\u0131d\u0131r? ARANTV.AZ\u00a0 &#8220;Erk\u0259n U\u015faql\u0131q D\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130nki\u015faf&#8221; layih\u0259sinin (UNICEF v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261128"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=261128"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261128\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/261129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=261128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=261128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=261128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}