{"id":261912,"date":"2020-12-29T09:35:53","date_gmt":"2020-12-29T06:35:53","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=261912"},"modified":"2020-12-29T09:35:53","modified_gmt":"2020-12-29T06:35:53","slug":"2020-ci-ili-hansi-iqtisadi-m%c9%99nz%c9%99r%c9%99-il%c9%99-basa-vurduq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=261912","title":{"rendered":"2020-ci ili hans\u0131 iqtisadi m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 ba\u015fa vurduq?"},"content":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun son proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u04d9, 2020-ci ild\u04d9 qlobal iqtisadiyyat\u0131n 4,4 faiz ki\u00e7il\u04d9c\u04d9yi g\u00f6zl\u04d9nilir ki, bu da 2008-2009-cu il maliyy\u04d9 b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u04d9ki iqtisadi t\u04d9n\u04d9zz\u00fcl tempind\u04d9n yuxar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 Az\u04d9rbaycan Respublikasi M\u04d9rk\u04d9zi Bank\u0131n\u0131n 2021-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn pul v\u04d9 maliyy\u04d9 sabitliyi siyas\u04d9tinin \u04d9sas istiqam\u04d9tl\u04d9ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u04d9yanat\u0131nda m\u0259lumat verilib.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u04d9l\u04d9r \u00fczr\u04d9 5,8 faiz, inki\u015faf etm\u04d9kd\u04d9 olan \u00f6lk\u04d9l\u04d9r \u00fczr\u04d9 3,3 faiz resessiya proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u04d9rbaycan\u0131n ticar\u04d9t t\u04d9r\u04d9fda\u015f\u0131 olan \u00f6lk\u04d9l\u04d9r \u00fczr\u04d9 resessiyan\u0131n orta hesabla 7,1 faiz olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u04d9nilir. Eni\u015fi yum\u015faltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra \u00f6lk\u04d9l\u04d9rd\u04d9 ev t\u04d9s\u04d9rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131 v\u04d9 biznesi d\u04d9st\u04d9kl\u04d9m\u04d9k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck fiskal stimul paketl\u04d9ri elan edilib, ekspansiv pul siyas\u04d9ti t\u04d9dbirl\u04d9ri h\u04d9yata ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>2020-ci ilin \u00f6t\u04d9n d\u00f6vr\u00fcnd\u04d9 d\u00fcnya bazar\u0131nda \u04d9mt\u04d9\u04d9 qiym\u04d9tl\u04d9ri, o c\u00fcml\u04d9d\u04d9n, enerji qiym\u04d9tl\u04d9ri \u00e7ox d\u04d9yi\u015fk\u04d9n olub. D\u00fcnya \u04d9mt\u04d9\u04d9 qiym\u04d9tl\u04d9ri cari ilin 11 ay\u0131nda enerji sektoru \u00fczr\u04d9 29 faiz ucuzla\u015f\u0131b, qeyri-enerji sektoru \u00fczr\u04d9 10,9 faiz bahala\u015f\u0131b. D\u00fcnya \u04d9rzaq qiym\u04d9tl\u04d9ri bu d\u00f6vrd\u04d9 4 faiz y\u00fcks\u04d9lib.<\/p>\n<p>\u201cBrent\u201d\u00a0markal\u0131 neftin 2020-ci ilin \u00f6t\u04d9n d\u00f6vr\u00fcnd\u04d9 h\u04d9r barel \u00fc\u00e7\u00fcn orta qiym\u04d9ti 43 AB\u015e dollar\u0131 olub ki, bu da 2019-cu ilin orta qiym\u04d9tind\u04d9n 33 faiz a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni OPEC+ sazi\u015finin ba\u011flanmas\u0131, t\u04d9sirli COVID-19 peyv\u04d9ndinin haz\u0131rlanmas\u0131 istiqam\u04d9tind\u04d9 ir\u04d9lil\u04d9yi\u015fl\u04d9r v\u04d9 ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda iqtisadi aktivliyin nisb\u04d9t\u04d9n b\u04d9rpas\u0131 g\u00f6zl\u04d9ntil\u04d9ri bu d\u00f6vrd\u04d9 neftin qiym\u04d9tinin d\u04d9 bir q\u04d9d\u04d9r y\u00fcks\u04d9lm\u04d9sin\u04d9 s\u04d9b\u04d9b olub.<\/p>\n<p>Pandemiyan\u0131n t\u04d9sirl\u04d9ri \u00f6z\u00fcn\u00fc qlobal ticar\u04d9t v\u04d9 investisiyalarda da g\u00f6st\u04d9rir. \u00dcmumd\u00fcnya Ticar\u04d9t T\u04d9\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcTT) son hesabat\u0131na \u04d9sas\u04d9n, 2020-ci ild\u04d9 qlobal ticar\u04d9tin h\u04d9cminin 9,2 faiz azalaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Birl\u04d9\u015fmi\u015f Mill\u04d9tl\u04d9r T\u04d9\u015fkilat\u0131n\u0131n Ticar\u04d9t v\u04d9 \u0130nki\u015faf \u00fczr\u04d9 Agentliyinin (UNCTAD) \u201cD\u00fcnya \u0130nvestisiya Hesabat\u0131\u201dna \u04d9sas\u04d9n, qlobal birba\u015fa xarici investisiyalar 2020-ci ild\u04d9 30-40 faiz\u0259 q\u04d9d\u04d9r azalacaq.<\/p>\n<p>Beyn\u04d9lxalq konyunkturun \u04d9h\u04d9miyy\u04d9tli pisl\u04d9\u015fm\u04d9sin\u04d9 baxmayaraq, Az\u04d9rbaycanda t\u04d9diy\u04d9 balans\u0131 tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorunub. 2020-ci ilin doqquz\u00a0ay\u0131nda t\u04d9diy\u04d9 balans\u0131n\u0131n cari \u04d9m\u04d9liyyatlar hesab\u0131nda \u00dcDM-in c\u04d9mi 0,7 faizi s\u04d9viyy\u04d9sind\u04d9 k\u04d9sir olub. T\u04d9diy\u04d9 balans\u0131n\u0131n \u04d9sas komponenti olan xarici ticar\u04d9t saldosu \u04d9h\u04d9miyy\u04d9tli azalsa da, m\u00fcsb\u04d9t zonada olub.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u04d9nin strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 il \u04d9rzind\u04d9, dem\u04d9k olar ki, sabit qal\u0131b. Haz\u0131rda strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 50 milyard AB\u015e dollar\u0131n\u0131 v\u04d9 bel\u04d9likl\u04d9, \u00fcmumi daxili m\u04d9hsulun h\u04d9cmini (\u00dcDM) \u00fcst\u04d9l\u04d9yir.<\/p>\n<p>Cari ild\u04d9 pandemiyan\u0131n t\u04d9siri il\u04d9 m\u04d9cmu t\u04d9klif v\u04d9 t\u04d9l\u04d9bin azalmas\u0131 ba\u015f verib. Real sektor m\u00fc\u04d9ssis\u04d9l\u04d9rinin monitorinqi g\u00f6st\u04d9rir ki, bu ilin 11 ay\u0131nda biznes inam indeksinin orta g\u00f6st\u04d9ricisi b\u00fct\u00fcn sektorlar \u00fczr\u04d9 \u00f6t\u04d9n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u04d9 m\u00fcqayis\u04d9d\u04d9 geril\u04d9yib. Ev t\u04d9s\u04d9rr\u00fcfatlar\u0131 aras\u0131nda apar\u0131lm\u0131\u015f sor\u011fuya \u04d9sas\u04d9n, istehlak\u00e7\u0131 inam indeksi 2020-ci ild\u04d9 m\u04d9nfi zonaya d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada v\u04d9 \u00f6lk\u04d9mizd\u04d9 iqtisadi v\u04d9ziyy\u04d9t\u04d9 dair qeyri-m\u00fc\u04d9yy\u04d9nlik, logistika z\u04d9ncirind\u04d9 m\u00fcv\u04d9qq\u04d9ti pozulmalar \u015f\u04d9raitind\u04d9 yanvar-noyabr aylar\u0131nda iqtisadiyyata investisiya qoyulu\u015flar\u0131 \u00f6t\u04d9n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u04d9 m\u00fcqayis\u04d9d\u04d9, 4 faiz\u00a0azal\u0131b.<\/p>\n<p>M\u04d9cmu t\u04d9l\u04d9bin komponentl\u04d9rind\u04d9 azalma fonunda r\u04d9smi statistikaya g\u00f6r\u04d9, cari ilin 11 ay\u0131nda iqtisadiyyat\u0131n baza sah\u04d9l\u04d9ri olan qeyri neft-qaz s\u04d9nayesi v\u04d9 k\u04d9nd t\u04d9s\u04d9rr\u00fcfat\u0131nda iqtisadi art\u0131m davam ets\u04d9 d\u04d9, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u04d9 \u00fcmumi daxili m\u04d9hsul real ifad\u04d9d\u04d9 4,3 faiz, o c\u00fcml\u04d9d\u04d9n, neft sektoru \u00fczr\u04d9 6,5 faiz, qeyri-neft sektoru \u00fczr\u04d9 2,9 faiz azal\u0131b.<\/p>\n<p>Son aylar qeyri-neft sektoru \u00fczr\u04d9 iqtisadi azalma tempi nisb\u04d9t\u04d9n s\u04d9ngis\u04d9 d\u04d9 m\u04d9cmu burax\u0131l\u0131\u015f k\u04d9siri neqativ zonada qiym\u04d9tl\u04d9ndirilir.<\/p>\n<p>2020-ci ilin d\u00f6vl\u04d9t b\u00fcdc\u04d9sin\u04d9 \u201cfiskal f\u04d9za\u201ddan istifad\u04d9 etm\u04d9kl\u04d9, apar\u0131lan d\u00fcr\u00fcstl\u04d9\u015fm\u04d9 h\u04d9m makroiqtisadi sabitliyin, h\u04d9m d\u04d9 iqtisadi aktivliyin d\u04d9st\u04d9kl\u04d9nm\u04d9si bax\u0131m\u0131ndan \u04d9h\u04d9miyy\u04d9tli olub.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun son proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u04d9, 2020-ci ild\u04d9 qlobal iqtisadiyyat\u0131n 4,4 faiz ki\u00e7il\u04d9c\u04d9yi g\u00f6zl\u04d9nilir ki, bu da 2008-2009-cu il maliyy\u04d9 b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u04d9ki iqtisadi t\u04d9n\u04d9zz\u00fcl tempind\u04d9n yuxar\u0131d\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 Az\u04d9rbaycan Respublikasi M\u04d9rk\u04d9zi Bank\u0131n\u0131n 2021-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn pul v\u04d9 maliyy\u04d9 sabitliyi siyas\u04d9tinin \u04d9sas istiqam\u04d9tl\u04d9ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u04d9yanat\u0131nda m\u0259lumat verilib. Bildirilib ki, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u04d9l\u04d9r \u00fczr\u04d9 5,8 faiz, inki\u015faf etm\u04d9kd\u04d9 olan \u00f6lk\u04d9l\u04d9r \u00fczr\u04d9 3,3 faiz resessiya proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Az\u04d9rbaycan\u0131n ticar\u04d9t t\u04d9r\u04d9fda\u015f\u0131 olan \u00f6lk\u04d9l\u04d9r \u00fczr\u04d9 resessiyan\u0131n orta hesabla 7,1 faiz olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u04d9nilir. Eni\u015fi yum\u015faltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra \u00f6lk\u04d9l\u04d9rd\u04d9 ev t\u04d9s\u04d9rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131 v\u04d9 biznesi d\u04d9st\u04d9kl\u04d9m\u04d9k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":261913,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt.jpg",600,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt.jpg",600,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt.jpg",600,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt.jpg",600,450,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt.jpg",600,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt.jpg",600,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/iqt.jpg",600,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun son proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u04d9, 2020-ci ild\u04d9 qlobal iqtisadiyyat\u0131n 4,4 faiz ki\u00e7il\u04d9c\u04d9yi g\u00f6zl\u04d9nilir ki, bu da 2008-2009-cu il maliyy\u04d9 b\u00f6hran\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u04d9ki iqtisadi t\u04d9n\u04d9zz\u00fcl tempind\u04d9n yuxar\u0131d\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 Az\u04d9rbaycan Respublikasi M\u04d9rk\u04d9zi Bank\u0131n\u0131n 2021-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn pul v\u04d9 maliyy\u04d9 sabitliyi siyas\u04d9tinin \u04d9sas istiqam\u04d9tl\u04d9ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u04d9yanat\u0131nda m\u0259lumat verilib. Bildirilib ki, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u04d9l\u04d9r \u00fczr\u04d9 5,8 faiz,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261912"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=261912"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261912\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/261913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=261912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=261912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=261912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}