{"id":263394,"date":"2020-12-31T08:05:25","date_gmt":"2020-12-31T05:05:25","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=263394"},"modified":"2020-12-31T08:05:25","modified_gmt":"2020-12-31T05:05:25","slug":"azad-olunmus-%c9%99razil%c9%99r-iqtisadiyyatin-inkisafina-boyuk-tohf%c9%99-ver%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=263394","title":{"rendered":"Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"<p>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f probleminin Az\u0259rbaycan\u0131n Ali Ba\u015f Komandan\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r ordumuz t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259ll olunmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n 30 illik iztirab\u0131na son qoydu. \u00d6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 y\u00fczminl\u0259rl\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn \u00f6z tarixi v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s torpaqlar\u0131na geri qay\u0131dacaqlar. Bundan \u0259lav\u0259, torpaqlar\u0131n azad edilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131nda yeni d\u00f6vr ba\u015flanacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin ilk ill\u0259rind\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131na rahat ke\u00e7idin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 islahatlar apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Burada ilk olaraq 1994-c\u00fc ild\u0259 X\u0259z\u0259rin enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n geni\u015f istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fc vur\u011fulamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. M\u0259hz enerji resurslar\u0131ndan istifad\u0259 edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n iqtisadiyyatlardan birin\u0259 sahib oldu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas makroiqtisadi \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri qiym\u0259t sabitliyi bax\u0131m\u0131ndan makroiqtisadi m\u00fchitin m\u00f6vcudlu\u011fu, \u00fcmumi \u00a0daxili m\u0259hsulda xarici borcun a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131, manat\u0131n sabit m\u0259z\u0259nn\u0259sidir. \u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n b\u0259ri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si neftin qiym\u0259t d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 birg\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n biri idi. S\u0259rh\u0259dl\u0259r daxilind\u0259 h\u0259ll olunmam\u0131\u015f bir problem oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn xarici investorlar\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k bir q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 boru k\u0259m\u0259rl\u0259rinin in\u015fas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar investisiyalar b\u00f6lg\u0259nin m\u00fcharib\u0259 zonas\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn risk alt\u0131nda idi. Lakin bu problem d\u0259 u\u011furla h\u0259llini tapd\u0131, s\u0259rmay\u0259darlarda b\u00f6y\u00fck inam formala\u015fd\u0131. \u018frazil\u0259rimizin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si xarici investorlarda m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 yeni dal\u011fada investisiya yat\u0131rmaqda mara\u011f\u0131 art\u0131racaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Torpaqlar\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir \u00e7ox suallara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirdi. Bel\u0259 ki, \u0259razil\u0259rin i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259k. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik z\u0259man\u0259ti investorlar\u0131 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rma\u011fa daha inaml\u0131 edir. M\u00fcharib\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonra &#8220;Azerenerji\u201dnin \u0130taliyan\u0131n &#8220;Ansaldo Energia\u201d \u015firk\u0259ti il\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlarda enerji infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalamas\u0131 buna misal ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259traf\u0131ndak\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan onlar\u0131n b\u0259rpas\u0131na ehtiyac var. Haz\u0131rda bu \u0259razil\u0259rd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1,5 milyon hektar sah\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131d\u0131r ki, bu da yeni istehsal z\u0259ncirinin yarad\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, v\u0259t\u0259nda\u015flar yeni i\u015f yerl\u0259ri il\u0259 t\u0259min olunacaqd\u0131r. Qaraba\u011f\u0131n z\u0259ngin su ehtiyatlar\u0131 var v\u0259 bu ehtiyatlar su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 \u00a0Aran zonas\u0131n\u0131n suvar\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k olacaqd\u0131r. Buna T\u0259rt\u0259r b\u00f6lg\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n S\u0259rs\u0259ng su anbar\u0131n\u0131 misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar ki, \u00fcmumi sah\u0259si 100 min hektar olan anbar geni\u015f suvarma suyu t\u0259min etm\u0259k g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir. \u00d6lk\u0259nin su ehtiyatlar\u0131 m\u0259hdud oldu\u011fundan S\u0259rs\u0259ng v\u0259 dig\u0259r su anbarlar\u0131 (Suqovu\u015fan, Xudaf\u0259rin) k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayacaqd\u0131r. T\u0259bii qaynaqlara g\u0259ldikd\u0259, i\u015f\u011fala q\u0259d\u0259r 5 q\u0131z\u0131l, 7 civ\u0259, 2 mis, 1 mis, qur\u011fu\u015fun v\u0259 sink, 1 k\u00f6m\u00fcr v\u0259 11 mineral su yata\u011f\u0131 kimi 163 f\u0259rqli mineral yataq m\u0259lum idi. 1997-ci ilin sentyabr\u0131nda Erm\u0259nistan Kanadan\u0131n &#8220;First Dynasty Mines\u201d \u015firk\u0259ti il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalayaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin t\u0259bii mineral ehtiyatlar\u0131n\u0131n talan edilm\u0259sin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. \u0130ndi Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti \u00fcmumi ziyan\u0131 hesablamaq\u00a0 m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00a0beyn\u0259lxalq audit aparmaq v\u0259 t\u0259zminat t\u0259l\u0259b etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir. T\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n \u0259lav\u0259 b\u00f6lg\u0259 turizmin inki\u015faf etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck potensiala malikdir. Da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259r d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n turist c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 f\u00fcrs\u0259tl\u0259r verir.<\/p>\n<p>Kommunikasiyalar\u0131n b\u0259rpas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev B\u0259rd\u0259-A\u011fdam d\u0259mir yolunun in\u015fas\u0131 haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan d\u0259mir yollar\u0131na Prezidentin Ehtiyat Fondundan 5 milyon manat ayr\u0131l\u0131b. Rabit\u0259 sisteminin b\u0259rpas\u0131 \u00f6lk\u0259nin regional inki\u015faf\u0131na \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k v\u0259 Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na inteqrasiyas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir. \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli m\u00fcqavil\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, yax\u0131n vaxtlarda Nax\u00e7\u0131vana d\u0259mir v\u0259 magistral yollar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na ba\u015flanacaqd\u0131r. Nax\u00e7\u0131vana d\u0259mir yolu v\u0259 magistral yol \u00e7\u0259kildikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan mallar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropa bazar\u0131na daha asanl\u0131qla \u00e7atd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdir. Turizm sektorunun \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259si, yeni i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259y\u0259 investorlar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si bunun \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar yaradacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Zeynal Kaz\u0131mov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Macar\u0131stan\u0131n Szeged Universitetinin Beyn\u0259lxalq iqtisadiyyat v\u0259 biznes \u00fczr\u0259 magistri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f probleminin Az\u0259rbaycan\u0131n Ali Ba\u015f Komandan\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r ordumuz t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259ll olunmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n 30 illik iztirab\u0131na son qoydu. \u00d6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 y\u00fczminl\u0259rl\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn \u00f6z tarixi v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s torpaqlar\u0131na geri qay\u0131dacaqlar. Bundan \u0259lav\u0259, torpaqlar\u0131n azad edilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131nda yeni d\u00f6vr ba\u015flanacaqd\u0131r. Xat\u0131rladaq ki, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin ilk ill\u0259rind\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131na rahat ke\u00e7idin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 islahatlar apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Burada ilk olaraq 1994-c\u00fc ild\u0259 X\u0259z\u0259rin enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n geni\u015f istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fc vur\u011fulamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. M\u0259hz enerji resurslar\u0131ndan istifad\u0259 edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":263395,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/a267f93616074962974991774901047797.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f probleminin Az\u0259rbaycan\u0131n Ali Ba\u015f Komandan\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r ordumuz t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259ll olunmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n 30 illik iztirab\u0131na son qoydu. \u00d6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 y\u00fczminl\u0259rl\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn \u00f6z tarixi v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s torpaqlar\u0131na geri qay\u0131dacaqlar. Bundan \u0259lav\u0259, torpaqlar\u0131n azad edilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131nda yeni d\u00f6vr ba\u015flanacaqd\u0131r. Xat\u0131rladaq ki, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/263394"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=263394"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/263394\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/263395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=263394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=263394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=263394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}