{"id":267110,"date":"2021-01-07T11:31:50","date_gmt":"2021-01-07T08:31:50","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=267110"},"modified":"2021-01-07T11:31:50","modified_gmt":"2021-01-07T08:31:50","slug":"ilham-%c9%99liyevin-s%c9%99drliyi-il%c9%99-2020-ci-ilin-yekunlarina-h%c9%99sr-olunmus-musavir%c9%99-tam-m%c9%99tn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=267110","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 2020-ci ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 &#8211; TAM M\u018fTN"},"content":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, yanvar\u0131n 6-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 2020-ci ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f videoformatda m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259ni giri\u015f nitqi il\u0259 a\u00e7\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cBu g\u00fcn biz ke\u00e7\u0259n ilin yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, 2021-ci ild\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Ke\u00e7\u0259n ilin v\u0259 n\u0259inki ke\u00e7\u0259n ilin, son 30 ilin \u0259sas yekunu torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaraq \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131 azad etdi, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259l\u0259r endirdi, Erm\u0259nistan\u0131 m\u0259\u011flub etdi. Bu m\u0259\u011flubiyy\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan m\u0259cbur olub kapitulyasiya akt\u0131na imza at\u0131b, t\u0259slim olub v\u0259 biz 3 rayonumuzu bir g\u00fcll\u0259 atmadan, bir \u015f\u0259hid verm\u0259d\u0259n siyasi yollarla geri qaytard\u0131q. Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n 30 il davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tin\u0259 son qoyuldu. Biz bunu h\u0259rbi yollarla h\u0259ll etdik. Baxmayaraq, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 beyn\u0259lxalq vasit\u0259\u00e7il\u0259r, dem\u0259k olar, b\u00fct\u00fcn apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar biz\u0259 deyirdil\u0259r ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259rbi h\u0259lli yoxdur. Biz d\u0259 deyirdik ki, \u0259g\u0259r bel\u0259dirs\u0259, onda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll olunsun, biz d\u0259 bunun t\u0259r\u0259fdar\u0131y\u0131q. M\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k v\u0259 xarici k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r ver\u0259r\u0259k deyirdim ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi biz\u0259 tarix versin, onlar n\u0259 vaxt bizim torpaqlar\u0131m\u0131zdan \u00f6z silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini geri \u00e7\u0259kirl\u0259r v\u0259 biz dayan\u0131r\u0131q. \u018fks t\u0259qdird\u0259, ax\u0131ra q\u0259d\u0259r ged\u0259c\u0259yik v\u0259 bunu etdik. Bel\u0259likl\u0259, \u015fanl\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259miz bizim g\u00fccl\u00fc irad\u0259mizi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fccl\u00fc \u0259zmini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirdi, g\u00f6st\u0259rdi ki, s\u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 \u0259m\u0259limiz aras\u0131nda he\u00e7 bir f\u0259rq yoxdur. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015fdim ki, \u0259g\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259 s\u00fclh yolu il\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmasa, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259rbi yolla h\u0259ll ed\u0259c\u0259yik v\u0259 bel\u0259 d\u0259 oldu \u2013 h\u0259rbi yolla. Ondan sonra m\u0259s\u0259l\u0259 siyasi yolla h\u0259ll olundu v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259t b\u0259rpa edildi.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>M\u0259n son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 dil\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k deyirdim ki, bu g\u00fcn m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n \u015fanl\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan tarixd\u0259 he\u00e7 vaxt bu q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olmam\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn bu, h\u0259m siyasi g\u00fccd\u00fcr, iqtisadi g\u00fccd\u00fcr, xalq-iqtidar birliyidir, h\u0259rbi g\u00fccd\u00fcr v\u0259 bizim regionda oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcsb\u0259t roldur. Biz bu g\u00fccd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k qar\u015f\u0131m\u0131zda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259ni \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirdik. Erm\u0259nistan ordusu 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 darmada\u011f\u0131n edildi, dem\u0259k olar ki, Erm\u0259nistan ordusu yoxdur. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u0259nz\u0259r\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu g\u00fcn Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri faktiki olaraq tam da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Erm\u0259nistan m\u0259\u011flub edilib v\u0259 biz ist\u0259diyimiz\u0259 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 nail ola bilmi\u015fik. C\u0259bray\u0131l, F\u00fczuli, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131 rayonlar\u0131n\u0131, ke\u00e7mi\u015f Hadrut rayonunu, Xocav\u0259nd rayonunun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini, Suqovu\u015fan q\u0259s\u0259b\u0259sini, Murovda\u011f silsil\u0259sini v\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rini h\u0259rbi yollarla azad etdik. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 300-d\u0259n \u00e7ox ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si h\u0259rbi yollarla i\u015f\u011faldan azad edildi. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan faktiki olaraq diz \u00e7\u00f6kd\u00fc, m\u0259cbur olub noyabr\u0131n 10-da kapitulyasiya akt\u0131na imza atd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, A\u011fdam, La\u00e7\u0131n v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonlar\u0131 bir g\u00fcll\u0259 atmadan, bir \u015f\u0259hid verm\u0259d\u0259n geri qaytar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu Q\u0259l\u0259b\u0259 tarixd\u0259 \u0259b\u0259di qalacaq. Bu Q\u0259l\u0259b\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u00fcbut etdi ki, &#8211; bir daha bunu qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m, &#8211; bizim s\u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 \u0259m\u0259limiz aras\u0131nda he\u00e7 bir f\u0259rq yoxdur. M\u0259n demi\u015fdim ki, tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda he\u00e7 vaxt ikinci erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti yarad\u0131lmayacaq. M\u0259n demi\u015fdim ki, he\u00e7 vaxt Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa m\u00fcst\u0259qillik verilm\u0259y\u0259c\u0259k. M\u0259n demi\u015fdim ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 he\u00e7 vaxt bar\u0131\u015fmayacaq. Demi\u015fdim ki, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni ist\u0259nil\u0259n yolla h\u0259ll ed\u0259c\u0259yik v\u0259 etdik, b\u00fct\u00fcn t\u0259zyiql\u0259r\u0259, t\u0259hdidl\u0259r\u0259 baxmayaraq. Baxmayaraq ki, d\u00fcnyada kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc erm\u0259ni lobbisi var. D\u00fcnyada bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Erm\u0259nistan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz bunu a\u00e7\u0131q-a\u015fkar g\u00f6r\u00fcrd\u00fck, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r bunu gizl\u0259d\u0259 bilmirdil\u0259r. Bu d\u0259st\u0259k Erm\u0259nistana n\u0259 verdi? He\u00e7 n\u0259. Bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz, irad\u0259miz qar\u015f\u0131s\u0131nda bu d\u0259st\u0259k s\u0131f\u0131ra b\u0259rab\u0259r oldu. H\u0259r k\u0259s g\u00f6rd\u00fc ki, bizi he\u00e7 kim v\u0259 he\u00e7 n\u0259 dayand\u0131ra bilm\u0259z. M\u0259n dey\u0259nd\u0259 ki, biz ax\u0131ra q\u0259d\u0259r ged\u0259c\u0259yik, s\u00f6z\u00fcm\u0259 \u0259m\u0259l etdim. O vaxt dayand\u0131q ki, Erm\u0259nistan \u00f6z al\u00e7ald\u0131c\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259tini etiraf etdi, diz \u00e7\u00f6kd\u00fc, a\u011f bayraq qald\u0131rd\u0131, t\u0259slim oldu. Hesab edir\u0259m ki, bu, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi d\u0259rs oldu. Onlar bir daha Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcl\u0259r. Baxmayaraq ki, i\u015f\u011fal edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn torpaqlarda vandalizm aktlar\u0131 t\u00f6r\u0259dildi, bizim b\u00fct\u00fcn tarixi abid\u0259l\u0259rimiz, m\u0259scidl\u0259rimiz da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131 v\u0259 ya t\u0259hqir edildi, b\u00fct\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131m\u0131z da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131, A\u011fdam, F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri yoxdur, k\u0259ndl\u0259r yoxdur, C\u0259bray\u0131l, Qubadl\u0131, Z\u0259ngilan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 t\u0259k-t\u00fck bina qal\u0131b, orada da Erm\u0259nistan h\u0259rb\u00e7il\u0259ri yerl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r. K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda daha \u00e7ox qanunsuz m\u0259skunla\u015fma apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ancaq Erm\u0259nistana o rayonlardan \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt verildiyi m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 onlar oran\u0131 da da\u011f\u0131tm\u0131\u015flar, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya \u00f6z v\u0259h\u015filikl\u0259rini g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda evl\u0259ri yand\u0131r\u0131b, me\u015f\u0259l\u0259ri k\u0259sib, q\u0131r\u0131b, yand\u0131r\u0131b, vandalizm aktlar\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya g\u00f6rd\u00fc ki, biz kiminl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 idik. Bu v\u0259h\u015filiyin, bu q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n b\u0259lk\u0259 d\u0259 tarixd\u0259 analoqu yoxdur. He\u00e7 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r bu q\u0259d\u0259r q\u0259ddarl\u0131q t\u00f6r\u0259tm\u0259mi\u015fl\u0259r. Onlar hesab edirdil\u0259r ki, biz bu b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 qay\u0131tmayaca\u011f\u0131q, amma biz qay\u0131tm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 qay\u0131d\u0131r\u0131q. Bu g\u00fcn biz B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Biz tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdik. Biz b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6st\u0259rdik. G\u00f6st\u0259rdik ki, he\u00e7 kim bizim irad\u0259mizin qaba\u011f\u0131nda dura bilm\u0259z. Eyni zamanda, m\u0259suliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdik, \u0259dal\u0259t g\u00f6st\u0259rdik, Erm\u0259nistan \u0259razisin\u0259 girm\u0259dik. Baxmayaraq ki, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n biz\u0259 qar\u015f\u0131 nam\u0259rd at\u0259\u015fl\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n h\u0259rbi cinay\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 onlarla m\u00fclki \u015f\u0259xs h\u0259lak oldu, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimiz bombaland\u0131. Biz Erm\u0259nistan \u0259razisin\u0259 ke\u00e7m\u0259dik. Biz beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa h\u00f6rm\u0259timizi g\u00f6st\u0259rdik. Baxmayaraq ki, m\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir m\u0259n\u0259vi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 yoxdur, he\u00e7 bir m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259r yoxdur. Amma m\u0259n demi\u015fdim ki, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc onlar kimi apara bilm\u0259rik, biz az\u0259rbaycanl\u0131y\u0131q, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 h\u00f6rm\u0259t ed\u0259n xalq\u0131q. Biz d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259ni \u00e7\u00f6kd\u00fcrd\u00fck. D\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 el\u0259 d\u0259rs verdik ki, onlar bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu d\u0259rsd\u0259n \u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u0259l\u0259 bilmirl\u0259r. Bu g\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131 b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f b\u00f6hran onlar\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. G\u0259r\u0259k bizim torpaqlar\u0131m\u0131zdan s\u00fclh yolu il\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131lar, biz onlara \u015fans vermi\u015fdik. G\u0259r\u0259k \u00f6z xo\u015fu il\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131lar bizim torpaqlar\u0131m\u0131zdan, amma biz bunun tamamil\u0259 \u0259ksini g\u00f6r\u00fcrd\u00fck. Qanunsuz m\u0259skunla\u015fma, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizin adlar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi, m\u0259d\u0259ni, dini irsinin silinm\u0259si. \u018ffsuslar olsun ki, b\u0259zi beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar v\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r onlara bu sah\u0259d\u0259 yard\u0131m etmi\u015fdil\u0259r. Bizim torpaqlar\u0131m\u0131zda qanunsuz biznes f\u0259aliyy\u0259ti g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Bu g\u00fcn bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q, art\u0131q m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verildi. O \u015firk\u0259tl\u0259r m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunacaq. Onlar bunu bilsinl\u0259r v\u0259 g\u00f6zl\u0259sinl\u0259r bu g\u00fcn\u00fc. Oraya m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin parlamentl\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri gedirdil\u0259r, indi g\u00f6r\u00fcm nec\u0259 gedirl\u0259r. Fransadan bir hey\u0259t getmi\u015fdi, parlament \u00fczvl\u0259ri. \u018ffsuslar olsun ki, s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r onlara bu icaz\u0259ni vermi\u015fdil\u0259r. Halbuki, biz bu s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qoymu\u015fduq ki, bizim icaz\u0259miz olmadan he\u00e7 bir xarici v\u0259t\u0259nda\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa ged\u0259 bilm\u0259z. N\u0259tic\u0259d\u0259 Fransa s\u0259firi bizim Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131, nota verildi. Biz s\u0259ssiz qalmayaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>\u0130ndi m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verildi ki, Erm\u0259nistan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Xank\u0259ndiy\u0259 gedib. S\u0259nin orada n\u0259 i\u015fin var? M\u00fcharib\u0259 onlar\u0131n yad\u0131ndan \u00e7\u0131xmas\u0131n. Unutmas\u0131nlar ki, d\u0259mir yumruq yerind\u0259dir. Bu s\u0259f\u0259rl\u0259r\u0259 son qoyulmal\u0131d\u0131r. Biz x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirik, \u0259g\u0259r bel\u0259 t\u0259xribat xarakterli add\u0131mlar at\u0131lacaqsa, Erm\u0259nistan daha da pe\u015fman olacaq. \u0130ndi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Rusiya \u00f6z vasit\u0259\u00e7ilik imkanlar\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 t\u0259qdim edib. Bu yax\u0131nlarda Erm\u0259nistana v\u0259 Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015f Rusiya h\u00f6kum\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t hey\u0259t \u0259sas\u0259n bu m\u00f6vzular haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259tl\u0259r aparm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Yax\u015f\u0131, \u0259g\u0259r m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r normalla\u015facaqsa, o zaman bel\u0259 t\u0259xribat xarakterli \u201cs\u0259f\u0259rl\u0259r\u0259\u201d n\u0259 ehtiyac var? N\u0259yi g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r? Yen\u0259mi bizi q\u0131c\u0131qland\u0131rmaq ist\u0259yirl\u0259r? Unutmas\u0131nlar ki, onlara \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259ldi bu tipli add\u0131mlar. Ona g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn s\u0259f\u0259rl\u0259r\u0259 son qoyulmal\u0131d\u0131r. He\u00e7 bir xarici v\u0259t\u0259nda\u015f bizim icaz\u0259miz olmadan o \u0259raziy\u0259 ged\u0259 bilm\u0259z. He\u00e7 bir beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat, &#8211; ancaq Q\u0131rm\u0131z\u0131 Xa\u00e7 istisna olmaqla, &#8211; oraya ged\u0259 bilm\u0259z. Bu, bizim \u0259razimizdir. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya bu \u0259razini Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si kimi tan\u0131y\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri, s\u0259n kims\u0259n ki, oraya gedirs\u0259n? X\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirik. \u018fg\u0259r buna ox\u015far add\u0131m t\u0259krarlanarsa, bizim cavab\u0131m\u0131z \u00e7ox s\u0259rt olacaq. El\u0259 birinci d\u0259f\u0259 biz Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi vasit\u0259sil\u0259 onlara x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdik. Ondan sonra x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ba\u015fqa c\u00fcr veril\u0259c\u0259k. Onlar\u0131n aya\u011f\u0131 oradan k\u0259silm\u0259lidir. Otursun \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259.<\/p>\n<p>S\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r. Onlar\u0131n orada funksiyas\u0131 var. Noyabr\u0131n 10-da bu funksiya t\u0259sbit edildi. Baxmayaraq ki, indi onlar orada humanitar i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar, halbuki noyabr\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f b\u0259yanatda bu funksiya t\u0259sbit edilm\u0259yib, biz buna, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, g\u00f6z yumuruq. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck ki, orada insanlar ya\u015fay\u0131r, ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck ki, indi q\u0131\u015f g\u0259lib, hava soyuqdur. Orada m\u00fc\u0259yy\u0259n i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir ki, bu q\u0131\u015f orada ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn problem yaratmas\u0131n. Ona g\u00f6r\u0259 biz imkan verdik. \u0130ndi y\u00fckl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si oraya Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n gedir. Biz imkan verdik. B\u0259rd\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259mir yolu il\u0259 gedir. Ondan sonra ma\u015f\u0131nlarla Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa apar\u0131l\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, biz imkan verm\u0259y\u0259 d\u0259 bil\u0259rdik.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan 30 il bizim suyumuzu k\u0259sib, 100 min hektar torpa\u011f\u0131 susuz qoyub. Baxmayaraq ki, h\u0259m S\u0259rs\u0259ng, h\u0259m d\u0259 Suqovu\u015fan su anbarlar\u0131 o vaxt ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 v\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir. Erm\u0259nistan bizim suyumuzu k\u0259smi\u015fdi. Amma m\u0259n yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, biz he\u00e7 vaxt onlar\u0131n s\u0259viyy\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259liyik. Bu g\u00fcn Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda ya\u015fayan insanlar bizim v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131zd\u0131r. M\u0259n demi\u015f\u0259m, onlar g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda onlar yax\u015f\u0131 ya\u015fayacaqlar. Ona g\u00f6r\u0259 biz bu imkanlar\u0131 verdik. Yoxsa La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi il\u0259 oraya y\u00fck da\u015f\u0131maq \u00e7ox \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259dir. Biz dig\u0259r add\u0131mlar atd\u0131q ki, orada humanitar i\u015fl\u0259r getsin. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, noyabr\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dd\u0259 bu, yoxdur. Amma biz yen\u0259 d\u0259 imkan veririk. Bu, bizim \u00fcr\u0259yimizin n\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Hesab edir\u0259m ki, noyabr\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f b\u0259yanat g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas olmal\u0131d\u0131r. Bu b\u0259yanatdan ba\u015fqa, h\u0259r hans\u0131 bir dig\u0259r s\u0259n\u0259d imzalanmay\u0131b.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, imkan verdik ki, &#8211; s\u00f6hb\u0259t bizim \u0259razimizd\u0259n ke\u00e7\u0259n yollardan v\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlardan gedir, &#8211; erm\u0259ni v\u0259t\u0259nda\u015flar Qubadl\u0131 rayonundan ke\u00e7\u0259n yoldan istifad\u0259 etsinl\u0259r. Bunu g\u0259r\u0259k onlar qiym\u0259tl\u0259ndirsin, yoxsa yox. Bu, bizim torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck ki, yol oradan ke\u00e7ib. Sovet vaxt\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti yox idi, orada ya\u015fayan erm\u0259ni \u0259halisi b\u0259lk\u0259 d\u0259 bilm\u0259yib ki, bu, Az\u0259rbaycan \u0259razisidir. \u00c7\u00fcnki kim onlara dey\u0259 bil\u0259rdi ki, bu, Az\u0259rbaycan \u0259razisidir. Onlar hesab edibl\u0259r ki, bu, Erm\u0259nistan \u0259razisidir. \u0130ndi bil\u0259nd\u0259 ki, bu, Az\u0259rbaycan \u0259razisidir v\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri oraya g\u0259lib yerl\u0259\u015fibl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259, onlar stres ke\u00e7iribl\u0259r. Amma yen\u0259 d\u0259 m\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015fdim ki, bir adam\u0131n burnu qanamamal\u0131d\u0131r. Onlara ba\u015fa sal\u0131n ki, bu, bizim yerimizdir, bizim torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, \u00e7\u0131x\u0131b getsinl\u0259r. Vaxt verdik onlara. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi bizd\u0259n xahi\u015f etmi\u015fdi ki, yanvar\u0131n 2-n\u0259 q\u0259d\u0259r vaxt verin. Biz d\u0259 vaxt verdik. Vaxt verm\u0259y\u0259 bil\u0259rdik. M\u0259n oraya bir h\u0259rbi d\u0259st\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259 bil\u0259rdim v\u0259 g\u00f6r\u00fcm n\u0259 g\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdil\u0259r onlar. Bunu etdikmi? Yox! Amma onlar ed\u0259rdil\u0259r. Onlar K\u0259lb\u0259c\u0259ri i\u015f\u011fal ed\u0259nd\u0259 biz\u0259 vaxt verm\u0259dil\u0259r. Bizim v\u0259t\u0259nda\u015flar oradan ayaqyal\u0131n Murov a\u015f\u0131r\u0131m\u0131ndan, \u00d6m\u0259r a\u015f\u0131r\u0131m\u0131ndan ke\u00e7\u0259r\u0259k \u00e7\u0131xd\u0131lar. Bir \u00e7oxlar\u0131 da yolda donub h\u0259lak oldular. Onlar biz\u0259 vaxt verdil\u0259r?<\/p>\n<p>Onlar m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131, dig\u0259r h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r. Biz is\u0259 bizim azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 diversiya il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131 \u0259sir g\u00f6t\u00fcrd\u00fck. M\u0259hv etm\u0259dik. Dedim ki, \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcn, daha m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131b, daha qan t\u00f6km\u0259k laz\u0131m deyil. Bu, yen\u0259 d\u0259 bizim humanist mahiyy\u0259timizi g\u00f6st\u0259rir. Bu, bizim \u0259razimizd\u0259 yerl\u0259\u015fib v\u0259 oradan \u00e7\u0131xmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n bir q\u00fcvv\u0259dir v\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259xribatlar t\u00f6r\u0259dib, h\u0259rbi t\u0259xribatlar. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz h\u0259lak olub. Biz is\u0259 yen\u0259 humanistlik g\u00f6st\u0259rmi\u015fik. Onlar\u0131 \u0259sir g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck. Amma onlar h\u0259rbi \u0259sir say\u0131la bilm\u0259z, \u00e7\u00fcnki m\u00fcharib\u0259 qurtar\u0131b. Onlar terror\u00e7udur, diversantd\u0131r. Onlar Xocav\u0259nd rayonuna Erm\u0259nistandan, Erm\u0259nistan\u0131n \u015eirak vilay\u0259tind\u0259n noyabr\u0131n 26-dan sonra g\u0259lmi\u015fl\u0259r. Bunu h\u0259r k\u0259s bilsin. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fl\u0259r? Kim onlar\u0131 g\u00f6nd\u0259rib? M\u00fcharib\u0259 ay\u0131n 10-da qurtar\u0131b, b\u0259yanat imzalan\u0131b. Kim g\u00f6nd\u0259rir onlar\u0131 oraya? \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi bu qanunsuz silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bilmirs\u0259, bu, onlar\u0131n problemidir. Ona g\u00f6r\u0259 burada he\u00e7 kim bizi ittiham ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>M\u0259n bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, biz bir \u00e7ox hallarda humanistlik g\u00f6st\u0259rmi\u015fik v\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi bunu qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259lidir. Bunun m\u00fcqabilind\u0259 Erm\u0259nistan xarici i\u015fl\u0259r nazirinin bizim torpa\u011f\u0131m\u0131za g\u0259lm\u0259si q\u0259buledilm\u0259zdir. Art\u0131q m\u0259n demi\u015f\u0259m, \u00fcmid edir\u0259m ki, onlar d\u00fczg\u00fcn n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xaracaqlar. \u00c7\u0131xarmasalar, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259ri olacaq v\u0259 yen\u0259 d\u0259 pe\u015fman olacaqlar.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Biz ist\u0259diyimiz\u0259 nail olduq. \u0130ndi art\u0131q quruculuq d\u00f6vr\u00fc ba\u015flay\u0131r. Biz bu g\u00fcn bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Amma bundan \u0259vv\u0259l 2020-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f ba\u015fqa hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda dem\u0259k ist\u0259rdim. 2020-ci ilin fevral ay\u0131nda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 parlament se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilmi\u015fdir. Parlament se\u00e7kil\u0259ri demokratiya istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f n\u00f6vb\u0259ti ciddi add\u0131m idi. Parlamentin r\u0259hb\u0259r orqanlar\u0131 yenil\u0259ndi, r\u0259hb\u0259rliy\u0259 yeni insanlar g\u0259ldi. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq parlamentin s\u0259dr m\u00fcavini m\u00fcxalif\u0259t partiyas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si se\u00e7ildi. Eyni zamanda, ilk d\u0259f\u0259 olaraq parlament komit\u0259l\u0259rinin s\u0259dr v\u0259 m\u00fcavin v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcxalif\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri se\u00e7ildil\u0259r. Bu, yeni siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu, b\u00fct\u00fcn siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f ciddi bir add\u0131md\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6lk\u0259mizin demokratik inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bunun \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. Parlament \u00e7oxpartiyal\u0131 parlamentdir v\u0259 bu, siyasi sistemimizin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7ox \u00f6n\u0259mli add\u0131m say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, ke\u00e7\u0259n il partiyalar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz\u0259 m\u00fcsb\u0259t cavab ver\u0259r\u0259k, siyasi dialoqa qo\u015fuldular. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, haz\u0131rda bu dialoqda b\u00fct\u00fcn siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259r i\u015ftirak edir. \u0130\u015ftirak etm\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 siyasi q\u00fcvv\u0259 dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki i\u015ftirak etm\u0259y\u0259n d\u0259st\u0259 xain, satq\u0131n \u00fcns\u00fcrl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Siyasi dialoq m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nmi\u015fdir. M\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir antimilli qrupla\u015fma istisna olmaqla, &#8211; m\u0259n antimilli \u015furan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, &#8211; b\u00fct\u00fcn dig\u0259r siyasi partiyalar v\u0259 birlikl\u0259r birm\u0259nal\u0131 olaraq bizim haqq i\u015fimiz\u0259 \u00f6z d\u0259st\u0259yini verdi. Antimilli \u015fura is\u0259 \u00f6z xain, satq\u0131n missiyas\u0131n\u0131 m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 icra edib, d\u00fc\u015fm\u0259nin d\u0259yirman\u0131na su t\u00f6k\u00fcb, ordumuza qar\u015f\u0131 \u00e7irkin kampaniya apar\u0131b. Ordumuzu l\u0259k\u0259l\u0259m\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti t\u0259xribat xarakterli add\u0131mlar at\u0131bd\u0131r.<\/p>\n<p>Onlardan ba\u015fqa n\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k olar? Bu antimilli \u015furan\u0131n liderl\u0259ri vaxtil\u0259 Pa\u015finyan\u0131 biz\u0259 n\u00fcmun\u0259 kimi g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r, deyirdil\u0259r ki, bax\u0131n, Pa\u015finyan demokratd\u0131r, Pa\u015finyan novatordur, Pa\u015finyan t\u0259miz adamd\u0131r. Bu, onlar\u0131n s\u00f6zl\u0259ridir. \u0130ndi soru\u015fun erm\u0259ni xalq\u0131ndan, onlar bu novator demokrat haqq\u0131nda n\u0259 fikirl\u0259\u015firl\u0259r? Onlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259r iki, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, n\u00fcmay\u0259nd\u0259nin vaxt\u0131nda torpaqlar\u0131n \u0259ld\u0259n getm\u0259sidir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si v\u0259 bu g\u00fcn onun antimilli \u015furada c\u0259ml\u0259\u015f\u0259n qal\u0131qlar\u0131 faktiki olaraq Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 f\u0259rarilik etmi\u015fl\u0259r. Biz bu tarixi unutmam\u0131\u015f\u0131q, g\u0259nc n\u0259sil d\u0259 bilm\u0259lidir. M\u00fcharib\u0259 ged\u0259-ged\u0259 prezident \u00f6z v\u0259zif\u0259sini t\u0259rk edib, gedib da\u011f k\u0259ndind\u0259 oturub. M\u00fcharib\u0259 gedir, insanlar \u00f6l\u00fcr, torpaqlar \u0259ld\u0259n gedir, \u00f6lk\u0259nin prezidenti, Ali Ba\u015f Komandan\u0131 qa\u00e7\u0131r, gedir Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n da\u011f k\u0259ndind\u0259 oturur. Bu, f\u0259rarilik deyil, n\u0259dir? \u0130ndi bu antimilli \u015furada r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259nl\u0259r, harada idiniz m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259? Qa\u00e7\u0131b gizl\u0259nmi\u015fdil\u0259r. \u0130ndi d\u0259 qa\u00e7\u0131b gizl\u0259nir, biri Amerikada oturub, oradan m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxuyur v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin d\u0259yirman\u0131na su t\u00f6k\u00fcr. Onu kim maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir? Kim ona istiqam\u0259t verir? Biz bilirik. Buradak\u0131lara kim istiqam\u0259t verir? H\u0259min q\u00fcvv\u0259l\u0259r. Erm\u0259nip\u0259r\u0259st q\u00fcvv\u0259l\u0259r, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259r, bizim q\u0259l\u0259b\u0259mizi \u0259limizd\u0259n almaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r, erm\u0259nil\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259nl\u0259r antimilli \u015furan\u0131n havadarlar\u0131d\u0131r v\u0259 onlar f\u0259raridirl\u0259r, satq\u0131nd\u0131rlar, xaindirl\u0259r. Xalq da bunu bilm\u0259lidir v\u0259 g\u0259nc n\u0259sil d\u0259 bilm\u0259lidir. B\u0259zi hallarda g\u0259nc n\u0259sl\u0259 bu biab\u0131r\u00e7\u0131 tarix haqq\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumat verilmir. Bu, orta m\u0259kt\u0259b, ali m\u0259kt\u0259b d\u0259rslikl\u0259rin\u0259 sal\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu qara s\u0259hif\u0259 d\u0259rslikl\u0259r\u0259 sal\u0131nmal\u0131d\u0131r. G\u0259nc n\u0259sil \u015eu\u015fan\u0131, La\u00e7\u0131n\u0131, Xocal\u0131n\u0131, K\u0259lb\u0259c\u0259ri satanlar\u0131, f\u0259rarilik ed\u0259nl\u0259ri, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n itirilm\u0259sin\u0259 imkan yaradanlar\u0131 tan\u0131mal\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r orada-burada s\u00fcl\u0259nir \u015eu\u015fan\u0131 satan satq\u0131n. Onlar b\u0259la g\u0259tirdil\u0259r, faci\u0259 g\u0259tirdil\u0259r, g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n h\u0259lak olmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratd\u0131lar, insanlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259dil\u0259r. Xalq C\u0259bh\u0259si-M\u00fcsavat hakimiyy\u0259ti qa\u00e7d\u0131 gizl\u0259ndi, t\u0259slim oldu, biab\u0131r oldu. Ondan sonra otuz il \u0259rzind\u0259 el\u0259 bil ki, bunlar deyil bu torpaqlar\u0131 satanlar. El\u0259 bil ki, bunlar deyil d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131ndan qa\u00e7anlar, bunlar deyil m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 G\u0259nc\u0259ni bombalayanlar, Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259rini \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r. Bunlard\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bunu he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Amma t\u0259bii ki, bunlar istisna olmaqla, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00e7ox ciddi v\u0259 f\u0259al siyasi dialoq gedir. M\u0259n bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. Bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verildi ki, b\u0259zi partiyalar qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259yibl\u0259r. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn bu, s\u00f6z\u00fcn d\u00fcz\u00fc, yenilik idi. M\u0259n bilmirdim. M\u0259n\u0259 he\u00e7 kim m\u0259lumat verm\u0259mi\u015fdi ki, bel\u0259 hallar var. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259n d\u0259rhal g\u00f6st\u0259ri\u015f verdim ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r. \u0130ndi siyasi partiyalar\u0131n qeydiyyat m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6z h\u0259llini tap\u0131r. H\u0259tta bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l art\u0131q \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yeni bir siyasi iqlim yaranm\u0131\u015fd\u0131r, m\u00fcsb\u0259t iqlim. \u00c7\u00fcnki bizim ham\u0131m\u0131z\u0131n, b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259rin bir amal\u0131 var idi &#8211; torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si. Biz, Az\u0259rbaycan iqtidar\u0131 buna da nail olduq. Bu g\u00fcn is\u0259 bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda bu Q\u0259l\u0259b\u0259ni siyasi yollarla m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k, erm\u0259ni fa\u015fizminin ba\u015f qald\u0131rmas\u0131na yol verm\u0259m\u0259k, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u00fcnaqi\u015f\u0259 il\u0259 v\u0259 indiki reall\u0131qlarla ba\u011fl\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f \u0259razil\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat \u00e7atd\u0131rmaq v\u0259zif\u0259si durur. Bizim partiyalar\u0131m\u0131z\u0131n b\u0259zil\u0259ri beyn\u0259lxalq partiya qurumlar\u0131na \u00fczvd\u00fcrl\u0259r. Bu m\u0259lumat o qurumlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 verilm\u0259lidir. Y\u0259ni bu, g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas istiqam\u0259t olmal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 demokratikl\u0259\u015fm\u0259 prosesl\u0259rin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etm\u0259k, partiyalararas\u0131 dialoqu m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k, \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar haqq\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rmaq v\u0259 normal, sa\u011flam r\u0259qab\u0259t aparmaq \u2013 biz bunu ist\u0259yirik. Biz \u00f6z niyy\u0259timizi ortaya qoymu\u015fuq v\u0259 \u015fadam ki, b\u00fct\u00fcn siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259r bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 qo\u015fulubdur.<\/p>\n<p>Kadr islahatlar\u0131 apar\u0131l\u0131b. Nazirl\u0259r Kabinetind\u0259 r\u0259hb\u0259rlik d\u0259yi\u015fdirildi. Prezident Administrasiyas\u0131nda, nazirlikl\u0259rd\u0259, yerli icra orqanlar\u0131nda r\u0259hb\u0259rlik d\u0259yi\u015fdirildi. Bu da c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131r. Biz bu kadr d\u0259yi\u015fikliyinin m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>Korrupsiyaya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 daha ciddi apar\u0131lma\u011fa ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, o da s\u0131rf kadr islahatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259dir. Xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallar b\u00fcrokratiya t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6rt-basd\u0131r edilirdi v\u0259 b\u0259zi hallarda d\u00fczg\u00fcn m\u0259lumat m\u0259n\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131rd\u0131. M\u00fcvafiq qurumlar korrupsiyaya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa qar\u015f\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddi m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131rd\u0131lar, b\u0259zi hallarda cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6z yumurdular. B\u00fct\u00fcn bunlar h\u0259qiq\u0259tdir. Kadr islahatlar\u0131 art\u0131q buna da son qoyub. Bu g\u00fcn he\u00e7 kim, cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tmi\u015f insan v\u0259zif\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq m\u0259suliyy\u0259td\u0259n boyun qa\u00e7\u0131ra bilm\u0259z. He\u00e7 kim qanundan \u00fcst\u00fcn deyil. He\u00e7 kim \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir x\u00fcsusi status, he\u00e7 bir imtiyaz yoxdur. Bunu h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir. Hesab edir\u0259m, 2020-ci ilin hadis\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259r k\u0259s bunu art\u0131q bilir.<\/p>\n<p>Koronavirus, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck s\u0131naq idi. Hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan bu s\u0131naqdan \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. V\u0259ziyy\u0259t tam n\u0259zar\u0259td\u0259dir. Operativ t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni x\u0259st\u0259xanalar tikildi, laboratoriyalar al\u0131nd\u0131. H\u0259kiml\u0259r s\u0259f\u0259rb\u0259r olundu. Koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 qulluq ed\u0259n h\u0259kiml\u0259rin maa\u015flar\u0131 art\u0131r\u0131ld\u0131, onlar \u0259m\u0259khaqlar\u0131n\u0131n 3-5 misli h\u0259cmind\u0259 maa\u015f al\u0131rlar. \u00c7ox b\u00f6y\u00fck sosial paket t\u0259qdim edildi. Bir ne\u00e7\u0259 milyard manat d\u0259y\u0259rind\u0259 sosial paket koronavirusdan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-formal \u00e7al\u0131\u015fan v\u0259 i\u015fsiz v\u0259t\u0259nda\u015flara yard\u0131m kimi g\u00f6st\u0259rildi. Bu g\u00fcn biz peyv\u0259ndi g\u00f6zl\u0259yirik. \u00dcmid edirik ki, peyv\u0259nd bu ay \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259tiril\u0259c\u0259k. H\u0259r halda b\u00fct\u00fcn kontraktlar imzaland\u0131. Peyv\u0259ndin bir q\u0259d\u0259r gec g\u0259tirilm\u0259si bizd\u0259n as\u0131l\u0131 deyil. Ondan sonra insanlar k\u00fctl\u0259vi qaydada bu peyv\u0259ndd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k v\u0259 can\u0131m\u0131z bu x\u0259st\u0259likd\u0259n qurtaracaq.<\/p>\n<p>Baxmayaraq ki, 2020-ci il b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi sah\u0259d\u0259 a\u011f\u0131r il olub, amma Az\u0259rbaycan dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n daha az itkil\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. Bizim iqtisadiyyat\u0131m\u0131z t\u0259qrib\u0259n 4 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7ox azal\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, bu, yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricidir. Amma, eyni zamanda, onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, qeyri-neft s\u0259nayemiz 11 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. N\u0259yin hesab\u0131na? M\u0259hz \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 hesab\u0131na. Ona g\u00f6r\u0259 ki, s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 siyas\u0259ti d\u00fczg\u00fcn apar\u0131l\u0131b. Neftin hasilat\u0131 bizd\u0259 azal\u0131r. Eyni zamanda, OPEC+ raz\u0131la\u015fmas\u0131na g\u00f6r\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 azaltm\u0131\u015f\u0131q. Neftin qiym\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. \u018fg\u0259r bu neft amili olmasayd\u0131, bizim iqtisadiyyat\u0131m\u0131z b\u0259lk\u0259 d\u0259 daha az d\u00fc\u015f\u0259rdi. Amma qeyri-neft s\u0259nayesinin 11 faizd\u0259n \u00e7ox artmas\u0131 real iqtisadiyyat\u0131n, qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 2 faiz art\u0131bd\u0131r v\u0259 daha da \u00e7ox artacaq. \u00c7\u00fcnki m\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015f\u0259m, azad edilmi\u015f torpaqlarda indi pay\u0131zl\u0131q \u0259kini apar\u0131l\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Orta \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 orta pensiya t\u0259qrib\u0259n 13-14 faiz art\u0131bd\u0131r. Neft Fondunun v\u0259saiti azalmay\u0131b, art\u0131b. Bu, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fcd\u00fcr. \u00c7ox yox, amma t\u0259qrib\u0259n 0,5 faiz art\u0131b. Dem\u0259li, biz \u00f6z valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 qoruya bilmi\u015fik. Baxmayaraq ki, biz koronavirusla m\u00fcbariz\u0259y\u0259 milyardlarla manat y\u00f6n\u0259ltmi\u015fik, m\u00fcharib\u0259 aparm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 dig\u0259r x\u0259rcl\u0259r olubdur, m\u00fcavin\u0259tl\u0259r, sosial paket. Bu yax\u0131nlarda q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rarlar \u0259sas\u0131nda \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin m\u00fcavin\u0259ti 300 manatdan 500 manata qald\u0131r\u0131l\u0131b. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bunlar b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcd\u00fcr. Amma d\u00f6vl\u0259tin dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00f6lk\u0259mizin u\u011furlu siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 biz buna nail ola bilmi\u015fik.<\/p>\n<p>\u0130lin sonunda &#8211; dekabr\u0131n 31-d\u0259 daha bir \u015fad x\u0259b\u0259r g\u0259ldi, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi tam istismara verilmi\u015fdir. Onun son seqmenti olan TAP istismara verildi. Az\u0259rbaycan qaz\u0131 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq art\u0131q Avropa m\u0259kan\u0131ndad\u0131r. Bu, bizim tarixi nailiyy\u0259timizdir. \u00c7\u00fcnki C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 da bizik. \u018fsas maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcn\u00fc d\u0259 biz \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n bu layih\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 o \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 dig\u0259r Avrasiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lini qoyur. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131 bu g\u00fcn art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc n\u0259qliyyat sektorunda, ticar\u0259t sektorunda g\u00f6st\u0259rir, ondan sonra dig\u0259r sektorlarda g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Biz Avrasiyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini yenid\u0259n t\u0259rtib etdik. Biz bir\u2013birin\u0259 ba\u011fl\u0131 olan 3500 kilometr uzunlu\u011funda 3 qaz k\u0259m\u0259rini in\u015fa etdik. \u201c\u015eahd\u0259niz\u20132\u201d layih\u0259sini istismara verdik v\u0259 art\u0131q Avropa istehlak\u00e7\u0131lar\u0131 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 al\u0131rlar. Bu, h\u0259m onlar, h\u0259m d\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, dig\u0259r layih\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 d\u0259 u\u011furlu i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131b. \u018fmin\u0259m ki, bu layih\u0259l\u0259rin i\u015fl\u0259nm\u0259si biz\u0259 \u0259lav\u0259 dividendl\u0259r g\u0259tir\u0259c\u0259k &#8211; h\u0259m iqtisadi, h\u0259m siyasi.<\/p>\n<p>Vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l n\u0259 is\u0259 dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Amma, eyni zamanda, biz yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 yeni g\u00f6z\u0259l hadis\u0259l\u0259rin \u015fahidi olaca\u011f\u0131q. Vaxt g\u0259l\u0259nd\u0259 bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k. Yeni layih\u0259 bizim potensial\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Giri\u015f s\u00f6z\u00fcm\u00fcn sonunda beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131n Az\u0259rbaycanda ged\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 verdikl\u0259ri qiym\u0259t\u0259 d\u0259 toxunmaq ist\u0259rdim. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n \u201cDoing Business\u201d hesabat\u0131nda, &#8211; y\u0259qin v\u0259t\u0259nda\u015flar xat\u0131rlay\u0131rlar, &#8211; bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar qeyri-d\u0259qiq idi. D\u00fcnya Bank\u0131 bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l bildirmi\u015fdi ki, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin reytinql\u0259rin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lacaq, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan da bu siyah\u0131da idi. Bel\u0259likl\u0259, yenid\u0259n bax\u0131ld\u0131 v\u0259 bizim reytinqimiz art\u0131r\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnki ondan \u0259vv\u0259l d\u00fczg\u00fcn hesablanmam\u0131\u015fd\u0131. Bilmir\u0259m hans\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, o, ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir. Amma yeni reytinq\u0259 g\u00f6r\u0259, D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n \u201cDoing Business\u201d proqram\u0131nda 190 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda Az\u0259rbaycan 28-ci yerd\u0259dir. Bizim i\u015fimiz\u0259 a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 b\u00fcz\u0259n, iqtisadiyyatdan ba\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmayan tipl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00fcns\u00fcrl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn, bax, budur \u0259sas. D\u00fcnya Bank\u0131 bunu deyir. Biznes iqlimi, investisiya iqlimi, apar\u0131lan islahatlar D\u00fcnya Bank\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qeyd edilir. Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan 10 \u0259n islahat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259 s\u0131ras\u0131na daxil edilmi\u015fdir. Ona g\u00f6r\u0259 deyir\u0259m, d\u0131rnaqaras\u0131, qondarma iqtisad\u00e7\u0131lar, xaricd\u0259 v\u0259 burada banlayan d\u0131rnaqaras\u0131 iqtisad\u00e7\u0131lar, a\u00e7\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc bax\u0131n v\u0259 dilinizi qoyun qarn\u0131n\u0131za. Yoxsa, yerind\u0259n duran biz\u0259 d\u0259rs dey\u0259c\u0259k: \u201ciqtisadiyyat d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lm\u0131r, el\u0259dir, bel\u0259dir\u201d. Gedin, oxuyun, \u0259g\u0259r oxuya bilirsinizs\u0259.<\/p>\n<p>Davos \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun hesabat\u0131n\u0131n b\u0259zi parametrl\u0259rini qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. \u018fhalinin elektrik t\u0259chizat\u0131 s\u0259viyy\u0259si &#8211; d\u00fcnya miqyas\u0131nda Az\u0259rbaycan ikinci yerd\u0259dir. \u0130kinci yerd\u0259dir d\u00fcnya miqyas\u0131nda. H\u00f6kum\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 cavabdehliyi, y\u0259ni ki, islahat\u00e7\u0131 obraz\u0131 \u0259msal\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnya miqyas\u0131nda be\u015finci yerd\u0259dir. H\u00f6kum\u0259tin uzunm\u00fcdd\u0259tli strategiyas\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan 10-cu yerd\u0259dir. H\u00f6kum\u0259tin siyasi sabitliyi t\u0259min etm\u0259si &#8211; Az\u0259rbaycan 11-ci yerd\u0259dir. \u0130nfrastruktur layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; d\u0259mir yolu xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyi 11-ci yerd\u0259dir. Hava yollar\u0131 xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyi \u2013 12-ci yer. Avtomobil yollar\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259ti &#8211; 24-27-ci yerl\u0259rd\u0259yik. Bu hesablama inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan 74 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130nkl\u00fcziv inki\u015faf indeksi \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yerd\u0259dir. Bax, bu, d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 v\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u0259n n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq qurumu olan D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir n\u00f6mr\u0259li forumu olan Davos \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun hesabatlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, biz d\u00fczg\u00fcn yolday\u0131q. B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, i\u015f\u011fala baxmayaraq, 1 milyon qa\u00e7q\u0131n\u0131n olmas\u0131na baxmayaraq, biz bu nailiyy\u0259tl\u0259ri \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. \u0130ndi torpaqlar azad edilib, indi b\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f ba\u015flanmal\u0131d\u0131r, b\u00f6y\u00fck inki\u015faf prosesl\u0259ri ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259ri daha da f\u0259al, daha da m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 aparmal\u0131y\u0131q ki, Az\u0259rbaycan\u0131n imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259k v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131 art\u0131raq.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 ke\u00e7\u0259k bu il g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rin m\u00fczakir\u0259sin\u0259. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ist\u0259rdim ki, Operativ Q\u0259rargah\u0131n m\u0259lumat\u0131n\u0131 dinl\u0259yim. Operativ Q\u0259rargah m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 art\u0131q f\u0259al i\u015fl\u0259yir. Bir \u00e7ox tap\u015f\u0131r\u0131qlar verilib. Operativ Q\u0259rargah\u0131n r\u0259hb\u0259ri b\u0259zi m\u0259lumatlar versin. Biz daim t\u0259masday\u0131q, amma ist\u0259rdim ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar da bunu e\u015fitsinl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Operativ Q\u0259rargah\u0131n r\u0259hb\u0259ri, Ba\u015f nazir \u018fli \u018fs\u0259dov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201cS\u00f6z verdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7ox sa\u011f olun, m\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, icaz\u0259 verin, \u0259vv\u0259lc\u0259 Sizi h\u00f6kum\u0259tin bu geni\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n v\u0259 etm\u0259y\u0259n b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259ri ad\u0131ndan b\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259miz m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik ed\u0259k. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda idi. Ali Ba\u015f Komandan olaraq Siz, h\u0259m c\u0259bh\u0259d\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimiz\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edir, h\u0259m d\u0259 diplomatiya v\u0259 informasiya m\u0259kan\u0131nda u\u011furla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131n\u0131z. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya g\u00f6r\u00fcrd\u00fc ki, Q\u0259l\u0259b\u0259nin bir \u00fcnvan\u0131 var &#8211; q\u0259hr\u0259man Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri, zabiti v\u0259 onun s\u0259rk\u0259rd\u0259si, Ali Ba\u015f Komandan\u0131 Siz!<\/p>\n<p>Onu da dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, bu Q\u0259l\u0259b\u0259 bir saat\u0131n, bir g\u00fcn\u00fcn, bir ilin q\u0259l\u0259b\u0259si deyil. \u0130lk g\u00fcnd\u0259n Sizin yan\u0131n\u0131zda k\u00f6m\u0259k\u00e7i kimi i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k m\u0259n bunu dig\u0259r h\u0259mkarlar\u0131mla b\u0259rab\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m, bu Q\u0259l\u0259b\u0259 bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 h\u0259r g\u00fcn, h\u0259r saat Sizin f\u0259aliyy\u0259tinizin \u0259n \u0259sas prioriteti idi. Siz \u00e7ox q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r qazanm\u0131s\u0131n\u0131z. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00fcnya bunu bilir. Bu, diplomatik q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r olub, bu, humanitar sah\u0259d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r olub. Bizim idman sah\u0259sind\u0259 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7ox q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimiz var. Ancaq Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 44 g\u00fcnd\u0259 V\u0259t\u0259n torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s arzusunun \u00e7in olmas\u0131 tarix\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131lan Q\u018fL\u018fB\u018fD\u0130R! C\u0259nab Prezident, bu, ham\u0131n\u0131n fikridir. Bunu b\u00fct\u00fcn xalq\u0131m\u0131z bilir v\u0259 b\u00fct\u00fcn xalq\u0131m\u0131z bu Q\u0259l\u0259b\u0259nin sevinc hissi il\u0259 ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>Pandemiyaya qar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, dem\u0259liy\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u0259n COVID x\u0259st\u0259liyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar Sizin S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla fevral\u0131n 27-d\u0259 Operativ Q\u0259rargah yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min tarixd\u0259n ba\u015flayaraq bu x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. Sizin v\u0259 \u00e7ox h\u00f6rm\u0259tli Birinci vitse-prezident Mehriban xan\u0131m\u0131n birba\u015fa tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri il\u0259 biz d\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizi \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n, h\u0259kiml\u0259rimizin v\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259, apar\u0131lan protokollara uy\u011fun olaraq qurmu\u015fuq. B\u00fct\u00fcn potensial imkanlar &#8211; insan resurslar\u0131, maliyy\u0259 resurslar\u0131 v\u0259 inzibati resurslar s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmu\u015fdur. \u0130l \u0259rzind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 bu m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, t\u0259bii olaraq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bu pandemiyaya haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi, biz d\u0259 bu x\u0259st\u0259liy\u0259 laz\u0131mi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131r deyildik. Ancaq Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f \u00e7ox operativ t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 laboratoriyalar\u0131n say\u0131 art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, maska v\u0259 d\u0259rman q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yeni s\u00fcni t\u0259n\u0259ff\u00fcs aparatlar\u0131n\u0131n (ECMO) al\u0131nmas\u0131 t\u0259min edilmi\u015fdir. X\u00fcsusi olaraq bu x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 modul tipli x\u0259st\u0259xanalar yarad\u0131lm\u0131\u015f, m\u00f6vcud x\u0259st\u0259xanalar\u0131n format\u0131 v\u0259 reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259raiti d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k koronavirusla m\u00fcbariz\u0259y\u0259 c\u0259lb edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, il \u0259rzind\u0259 karantin \u015f\u0259rtl\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fdirilmi\u015fdir. Biz \u00fcmumi karantin rejimind\u0259n s\u0259rtl\u0259\u015fdirilmi\u015f karantin rejimin\u0259 ke\u00e7mi\u015fik. T\u0259bii ki, bu hallar h\u0259m iqtisadiyyatda, h\u0259m sosial sferada, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131nda m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Ancaq ham\u0131 bilirdi, insanlar\u0131n reaksiyas\u0131ndan da b\u0259lli olurdu ki, Az\u0259rbaycanda Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 Operativ Q\u0259rargah t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r u\u011furludur. Bunu r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6rm\u0259k olar. C\u0259nab Prezident, Siz \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131zda COVID-19-la \u0259laq\u0259dar b\u00fcdc\u0259mizd\u0259n ayr\u0131lan v\u0259sait v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. COVID-l\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 birba\u015fa olaraq 644 milyon manata q\u0259d\u0259r v\u0259sait s\u0259rf olunmu\u015fdur. Bu il \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 b\u00fcdc\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259lik birba\u015fa 261 milyon manat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Laz\u0131m olsa, \u0259lav\u0259 ehtiyatlar\u0131m\u0131z var. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, biz \u00e7ox i\u015fl\u0259ri 2020-ci ild\u0259 icra etmi\u015fik, \u0259lav\u0259 x\u0259st\u0259xanalara, modul tipli x\u0259st\u0259xanalara v\u0259 sair\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, Siz dediniz, b\u00fct\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259r v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq iqtisadiyyata \u00fcmumilikd\u0259 t\u0259qrib\u0259n 2,5 milyard manatl\u0131qdan art\u0131q d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. X\u00fcsusil\u0259 i\u015fsiz v\u0259 i\u015f yerini m\u00fcv\u0259qq\u0259ti itirmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 biz d\u00f6rd d\u0259f\u0259 190 manat bird\u0259f\u0259lik \u00f6d\u0259m\u0259 vermi\u015fik. Bu da toplam olaraq 450 milyon manat v\u0259sait dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Koronavirus infeksiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Sizin F\u0259rman\u0131n\u0131zla x\u00fcsusi fond yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu fonda 114 milyon manatdan art\u0131q v\u0259sait y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla b\u0259rab\u0259r, x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n h\u0259kiml\u0259r c\u0259lb edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, t\u0259bii olaraq, d\u00fcnya bu x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. Biz haz\u0131rda yanvar\u0131n 18-d\u0259k s\u0259rtl\u0259\u015fdirilmi\u015f karantin rejimind\u0259yik. \u00dcmumi karantin rejiminin m\u00fcdd\u0259ti yanvar ay\u0131n\u0131n 31-d\u0259k art\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 ciddi n\u0259zar\u0259t var. Hesab edirik ki, Siz dediyiniz kimi, peyv\u0259nd Az\u0259rbaycana g\u0259tiril\u0259nd\u0259n sonra bu x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259, onun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda xeyli ir\u0259lil\u0259yi\u015f olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla b\u0259rab\u0259r, Siz m\u00fcharib\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar dig\u0259r tap\u015f\u0131r\u0131qlar da vermisiniz. \u0130caz\u0259nizl\u0259, m\u0259n bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 a\u00e7\u0131qlama ver\u0259rdim. Sentyabr\u0131n 27-d\u0259n ba\u015flayan V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda tab g\u0259tir\u0259 bilm\u0259y\u0259n Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri h\u0259rbi cinay\u0259t t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k bizim m\u00fclki \u0259halini, \u015f\u0259h\u0259r, rayon v\u0259 k\u0259ndl\u0259rimizi at\u0259\u015f\u0259 tutaraq \u00f6z xisl\u0259tini g\u00f6st\u0259rdi. Bu t\u0259cav\u00fcz n\u0259tic\u0259sind\u0259 bizim m\u00fclki \u0259haliy\u0259, d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131na, infrastrukturumuza, sahibkarlar\u0131m\u0131za \u00e7ox ciddi z\u0259r\u0259r vurulmu\u015fdur. Bu z\u0259r\u0259rl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 kompensasiya edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Sizin 6 noyabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131z olmu\u015fdur. S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla Siz D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 yaratd\u0131n\u0131z v\u0259 ona m\u00fcvafiq konkret tap\u015f\u0131r\u0131qlar verdiniz. S\u0259r\u0259ncam\u0131n icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 q\u0131sa m\u0259lumat verm\u0259k ist\u0259rdim. S\u0259r\u0259ncamla veril\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n icras\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar d\u0259rhal \u0130qtisadiyyat, Maliyy\u0259, F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar, K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 nazirlikl\u0259rinin, \u015e\u0259h\u0259rsalma v\u0259 Arxitektura Komit\u0259sinin, Respublika Prokurorlu\u011funun, \u201cASAN xidm\u0259t\u201d v\u0259 yerli icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t 11 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonda 13 i\u015f\u00e7i qrupu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i qruplar\u0131na m\u0259rk\u0259zi icra orqanlar\u0131n\u0131n &#8211; nazirl\u0259rin v\u0259 komit\u0259 s\u0259drl\u0259rinin m\u00fcavinl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar i\u015fl\u0259r\u0259 200-d\u0259n \u00e7ox m\u0259sul \u015f\u0259xs c\u0259lb olunmu\u015fdur. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u00f6zl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 10 min 300-d\u0259n art\u0131q obyekt\u0259 bax\u0131\u015f ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259d\u0259n sonra m\u00fcvafiq aktlar t\u0259rtib edilmi\u015f v\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015fdur. \u018fn \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f T\u0259rt\u0259r rayonunda d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n ilkin proqnozdan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7ox oldu\u011fu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, orada i\u015fl\u0259r indi d\u0259 davam etdirilir. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 bu i\u015fl\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, toplanm\u0131\u015f materiallara \u0259sas\u0259n, da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 q\u0259zal\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ziyan d\u0259ymi\u015f \u0259mlak\u0131n b\u0259rpa d\u0259y\u0259ri \u0259sas\u0131nda, n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259ri, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131 v\u0259 dig\u0259r da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak is\u0259 orta bazar qiym\u0259ti prinsipin\u0259 uy\u011fun olaraq qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k hesablanm\u0131\u015f d\u0259ymi\u015f ziyan 63,6 milyon manat h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259mlak\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r, d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131na da ciddi ziyan d\u0259ymi\u015fdir. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131na &#8211; \u0259sas\u0259n yol infrastrukturuna, elektrik, rabit\u0259, qaz, su x\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 dig\u0259r infrastruktur obyektl\u0259rin\u0259 d\u0259ymi\u015f ziyan toplam olaraq t\u0259qrib\u0259n 27,4 milyon manat d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu g\u00fcn\u0259d\u0259k apar\u0131lm\u0131\u015f qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 91 milyon manat t\u0259\u015fkil edir. Bir ne\u00e7\u0259 r\u0259q\u0259mi diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m. Da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 q\u0259zal\u0131 evl\u0259rin say\u0131 264 idi. Bu, tam da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 10 \u00e7oxm\u0259nzilli bina G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259dir. \u00dcmumi f\u0259rdi ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259rinin say\u0131 9294-d\u00fcr. 440 sahibkarl\u0131q obyektin\u0259, 227 n\u0259qliyyat vasit\u0259sin\u0259, dig\u0259r 18 obyekt\u0259, m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 v\u0259 sosial obyektl\u0259r\u0259, 518 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 obyektin\u0259 ziyan d\u0259ymi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Siz bu proses \u00fc\u00e7\u00fcn komissiyaya 2 ay vaxt vermi\u015fdiniz. Tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f binalarda ya\u015fayan \u0259halinin \u015f\u0259xsi \u0259\u015fyalar\u0131na d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n d\u0259rhal \u00f6d\u0259nilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar dekabr\u0131n 14-d\u0259 Sizin S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131z olmu\u015fdur. S\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n Siz 9 milyon 100 min manat v\u0259sait ay\u0131rm\u0131s\u0131n\u0131z. O v\u0259saitd\u0259n q\u0259zal\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259rin\u0259 d\u0259ymi\u015f ziyanla \u0259laq\u0259dar h\u0259r ail\u0259y\u0259 6 min, h\u0259r ail\u0259 \u00fczv\u00fcn\u0259 1500 manat v\u0259 ziyan d\u0259ymi\u015f dig\u0259r ail\u0259l\u0259r\u0259 1000 manat ayr\u0131lmas\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 verilmi\u015fdir. Bu tap\u015f\u0131r\u0131qla \u0259laq\u0259dar h\u0259min kontingent siyah\u0131ya al\u0131n\u0131b v\u0259 bu da 6143 ail\u0259dir. Bu proses bank vasit\u0259sil\u0259 konkret ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 plastik kartlar a\u00e7\u0131lmaqla yerli icra hakimiyy\u0259ti v\u0259 maliyy\u0259 strukturlar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda icra olunur. D\u00fcn\u0259n\u0259d\u0259k 25 faiz icra olunub. S\u00f6z verilir ki, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 &#8211; bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 bu proses ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, S\u0259r\u0259ncamda dig\u0259r tap\u015f\u0131r\u0131qlar da verilib. Siz d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131zda dediyiniz kimi, d\u0259ymi\u015f bu ziyan qiym\u0259tl\u0259ndirilir v\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi vasit\u0259sil\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara v\u0259 xarici n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin v\u0259 apar\u0131lan bu qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259l\u0259rin \u015f\u0259ffaf olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cASAN xidm\u0259t\u201d vasit\u0259sil\u0259 vahid elektron baza da yarad\u0131l\u0131b. C\u0259nab Prezident, i\u015fl\u0259r davam edir v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259tbuat vasit\u0259sil\u0259 daim m\u0259lumatlar verilir\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib:<\/p>\n<p>\u201cBu 9 mind\u0259n \u00e7ox ev ki, onlara ziyan d\u0259yib, \u0259lb\u0259tt\u0259, bu evl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 bizim \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rimizd\u0259n biri olmal\u0131d\u0131r. \u0130ndi i\u015fl\u0259r ba\u015flan\u0131b. \u0130ndi siz d\u0259 qeyd etdiniz, itirilmi\u015f \u0259mlak\u0131n b\u0259rpas\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015flara v\u0259saitin verilm\u0259si &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 h\u0259ll etmi\u015fik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, evl\u0259rin tikintisind\u0259 v\u0259 b\u0259rpas\u0131nda biz f\u0259al i\u015ftirak edirik. \u00c7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00f6z h\u0259llini taps\u0131n. Eyni zamanda, \u00e7oxm\u0259nzilli evl\u0259rin yenid\u0259n tikilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Hesablay\u0131n, \u0259g\u0259r \u0259lav\u0259 v\u0259sait laz\u0131m olacaqsa, n\u0259 q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131rsa, biz o q\u0259d\u0259r d\u0259 v\u0259saiti ay\u0131rmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n ballistik raketl\u0259rl\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox insan\u0131n h\u0259lak olmas\u0131 fakt\u0131 erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyini bir daha b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rib. Bu evl\u0259r yenid\u0259n tikilm\u0259lidir. Amma hesab edir\u0259m ki, h\u0259min yerl\u0259rd\u0259 yox, h\u0259min yerl\u0259r xatir\u0259 kompleksl\u0259rin\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir. Hesab edir\u0259m ki, biz art\u0131q orada t\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259 start verm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki bir m\u00fcdd\u0259t o yerl\u0259r da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r ki, xarici jurnalistl\u0259r, eyni zamanda, diplomatik missiyalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri gedib orada erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyini \u00f6z g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r. Dem\u0259k olar ki, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn apar\u0131c\u0131 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri bu d\u0259h\u015f\u0259tli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri \u00f6z videoreportajlar\u0131nda \u0259ks etdirmi\u015fl\u0259r. \u0130ndi is\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u00e7oxm\u0259nzilli evl\u0259rin \u0259razil\u0259rind\u0259 t\u0259mizlik i\u015fl\u0259rin\u0259 start verilm\u0259lidir. Yerli icra orqanlar\u0131na k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rin v\u0259 layih\u0259l\u0259r haz\u0131rlay\u0131n. O xatir\u0259 kompleksi h\u0259min yerl\u0259rd\u0259 olmal\u0131d\u0131r ki, he\u00e7 kim bizim \u015f\u0259hidl\u0259rimizi unutmas\u0131n v\u0259 biz onlar\u0131n \u0259ziz xatir\u0259sini \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259liyik.<\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f torpaqlarda art\u0131q i\u015fl\u0259r ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. O m\u0259nada ki, m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilmi\u015fdir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259 i\u015fl\u0259ri gedir. \u015e\u0259h\u0259rsalma il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q ilkin t\u0259maslar yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar, hesab edir\u0259m ki, biz bu sah\u0259ni b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki m\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan qurumun he\u00e7 h\u0259r hans\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t statusu da yoxdur. ANAMA qurumunun d\u00f6vl\u0259t statusu yoxdur, bu, adi agentlikdir. O, faktiki olaraq d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259 strukturunda agentliy\u0259 xas olan s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik deyil. Bu, vaxtil\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f komissiyan\u0131n n\u0259zdind\u0259 olan bir qurumdur. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259n art\u0131q g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015f\u0259m ki, bu qurum yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 yenid\u0259n t\u0259\u015fkil edilsin. \u018frazil\u0259rin B\u0259rpas\u0131 Agentliyi il\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 d\u0259 baxmaq olar. \u00c7\u00fcnki bu qurumun d\u0259 faktiki olaraq agentlik statusu yoxdur. Say t\u0259rkibin\u0259 bax\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, orada t\u0259qrib\u0259n 500 adam \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. N\u0259 q\u0259d\u0259rdir?\u201d<\/p>\n<p>Ba\u015f nazir \u018fli \u018fs\u0259dov cavab verib: \u201c560 n\u0259f\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirib:<\/p>\n<p>\u201c\u018flb\u0259tt\u0259, bu t\u0259rkibl\u0259 biz ist\u0259diyimiz\u0259 nail ola bilm\u0259rik. Yeni yarad\u0131lacaq bu qurum \u0259n m\u00fcasir texnika il\u0259 t\u0259chiz edilm\u0259lidir. D\u00f6vl\u0259t \u0130nvestisiya Proqram\u0131nda bunu m\u00fctl\u0259q n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n ki, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7ox vaxt itirm\u0259y\u0259k. \u0130ndi b\u0259zi r\u0259q\u0259ml\u0259r s\u0259sl\u0259nir, b\u0259zi b\u0259yanatlar verilir. Hesab edir\u0259m ki, bu b\u0259yanatlar yersizdir. \u0130ndi oturub bunu hesablamaq ki, biz bu torpaqlar\u0131 ne\u00e7\u0259 il\u0259 minalardan azad ed\u0259c\u0259yik, sad\u0259c\u0259 olaraq, m\u0259suliyy\u0259tsizlikdir. He\u00e7 kim dey\u0259 bilm\u0259z. Burada h\u0259r hans\u0131 bir meyar, yaxud da ki, \u0259msal ola bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki m\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259n h\u0259r t\u0259r\u0259fi minalay\u0131b v\u0259 x\u0259rit\u0259l\u0259ri d\u0259 biz\u0259 verm\u0259yib. Biz n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259l\u0259b etmi\u015fik, o minalar\u0131n x\u0259rit\u0259si olmal\u0131d\u0131r v\u0259 onlar biz\u0259 verilmir. Ona g\u00f6r\u0259 indi biz g\u0259r\u0259k \u00f6z i\u015fimizi prioritetl\u0259r \u0259sas\u0131nda quraq, \u0259slind\u0259, qurmu\u015fuq. Eyni zamanda, m\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015f\u0259m ki, M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyind\u0259 \u0259n az\u0131 ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 iki istehkam\u00e7\u0131 tabor yarad\u0131ls\u0131n. D\u00fcn\u0259n m\u00fcdafi\u0259 naziri m\u0259n\u0259 m\u0259lumat vermi\u015fdir ki, bu sah\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259r gedir. Eyni zamanda, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n bildiyiniz kimi, 130 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t b\u00f6y\u00fck hey\u0259t g\u0259lmi\u015fdir. Onlar h\u0259m t\u0259limat\u00e7\u0131 kimi bizim istehkam\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn treninq ke\u00e7irirl\u0259r, eyni zamanda, \u00f6zl\u0259ri d\u0259 t\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. \u0130ki g\u00fcn bundan \u0259vv\u0259l Rusiyadan bir qrup istehkam\u00e7\u0131 g\u0259lib v\u0259 art\u0131q onlar da bu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Biz b\u00fct\u00fcn xarici t\u0259r\u0259fda\u015flara d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk. \u00c7\u00fcnki bu \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259 minalardan t\u0259mizl\u0259m\u0259dir. B\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rin, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar vahid konsepsiya olmal\u0131d\u0131r. H\u0259r \u015f\u0259h\u0259r \u00fczr\u0259 vahid konsepsiya olmal\u0131d\u0131r. M\u0259n bu bar\u0259d\u0259 indi Samir Nuriyev\u0259 s\u00f6z ver\u0259c\u0259y\u0259m. \u0130lkin t\u0259maslar art\u0131q qurulubdur, m\u0259lumat ver\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, k\u0259ndl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 vahid yana\u015fma olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki i\u015f\u011faldan \u0259vv\u0259l b\u0259zi k\u0259ndl\u0259rd\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n say\u0131 \u00e7ox az idi, t\u0259qrib\u0259n 20 n\u0259f\u0259r, 30 n\u0259f\u0259r, 50 n\u0259f\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, biz b\u00f6y\u00fck ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131y\u0131q. Hesab edir\u0259m ki, aidiyy\u0259ti qurumlar, h\u00f6kum\u0259t, Prezident Administrasiyas\u0131 k\u0259ndl\u0259rin optimal say t\u0259rkibini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259lidir. Y\u0259ni, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bir oriyentir olmal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu tarixi ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin m\u00f6vcudlu\u011fu, torpaq sah\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r ki, orada m\u0259skunla\u015facaq insanlar \u00f6z ail\u0259 b\u00fcdc\u0259l\u0259rini orada i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k t\u0259min etsinl\u0259r. Y\u0259ni, onlar daha d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yin\u0259 m\u00f6htac qalmas\u0131nlar. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn el\u0259 torpaq sah\u0259l\u0259ri ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, orada rahat \u0259kib-bec\u0259r\u0259 bilsinl\u0259r v\u0259 yax\u015f\u0131 da g\u0259lir g\u00f6t\u00fcrs\u00fcnl\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bu torpaqlarda torpaq islahat\u0131 apar\u0131lmay\u0131b, bu islahat\u0131 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz, \u0259lb\u0259tt\u0259, yeni meyarlar i\u015fl\u0259m\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 torpaq islahat\u0131 b\u0259zi hallarda natamam apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 ondan sonra b\u0259zi probleml\u0259r \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Torpaq sah\u0259l\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qeydiyyata al\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 biz indi bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdik. Peykd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumat yerl\u0259rd\u0259 olan m\u0259lumatla uzla\u015fm\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 indi K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi bu problemin h\u0259lli il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. Amma azad edilmi\u015f torpaqlarda bu s\u0259hvl\u0259r\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, yol veril\u0259 bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259qiq bilm\u0259liyik ki, hans\u0131 torpaqlar d\u00f6vl\u0259t torpaq fonduna veril\u0259c\u0259k, hans\u0131 torpaqlar me\u015f\u0259 fonduna veril\u0259c\u0259k. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bizim me\u015f\u0259l\u0259rimizin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si q\u0131r\u0131l\u0131b. M\u0259nd\u0259 m\u0259lumat var. M\u0259n o m\u0259lumat\u0131 s\u0259sl\u0259ndir\u0259c\u0259y\u0259m. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, azad edilmi\u015f torpaqlarda \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259ri k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 emal\u0131 v\u0259 turizm sah\u0259l\u0259ri olmal\u0131d\u0131r ki, biz bu b\u00f6lg\u0259nin t\u0259biiliyini qoruya bil\u0259k. Erm\u0259nil\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015fsalar da, orada m\u0259skunla\u015fma apara bilm\u0259mi\u015fl\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n canl\u0131 resurslar\u0131 yoxdur. Bir d\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlarda ki, erm\u0259nil\u0259r ya\u015fay\u0131b, m\u0259n orada olmu\u015fam. Onlar el\u0259 g\u00fcnd\u0259 ya\u015fay\u0131blar ki, adam baxanda vallah d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259lir. M\u0259\u015fhur \u015eurnux k\u0259ndi var ki, erm\u0259nil\u0259r bizim torpaqlar\u0131m\u0131zda ya\u015fay\u0131blar, indi onlar oradan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131bd\u0131r. D\u00fcn\u0259n S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259tinin r\u0259isi m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verib, d\u0259h\u015f\u0259tli bir m\u0259nz\u0259r\u0259dir. El\u0259 bil it dam\u0131d\u0131r. Deyir\u0259m ki, \u00e7\u0259kin bunu. \u0130ndi jurnalistl\u0259r g\u00f6nd\u0259rilib. \u00c7\u0259kin g\u00f6st\u0259rin, qoy g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r bunlar n\u0259 g\u00fcnd\u0259 ya\u015fay\u0131blar. \u00c7\u00fcnki resurs olmay\u0131b, ist\u0259k olmay\u0131b, canl\u0131 resurs olmay\u0131b. Bir d\u0259 ki, onlar he\u00e7 vaxt bu torpaqlar\u0131 \u00f6z torpaqlar\u0131 kimi q\u0259bul etm\u0259yibl\u0259r. \u018fks-t\u0259qdird\u0259, &#8211; onlar\u0131n \u0259n \u00e7ox ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri olubdur, &#8211; \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri bel\u0259 ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmazd\u0131. \u018fg\u0259r onlar tarixi saxtala\u015fd\u0131raraq \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya erm\u0259ni \u015f\u0259h\u0259ri kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blarsa, he\u00e7 olmasa, oraya \u0259l g\u0259zdir\u0259rdil\u0259r. O separat\u00e7\u0131 qurumun r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn imar\u0259tl\u0259r tikibl\u0259r. Erm\u0259ni oliqarxlar imar\u0259tl\u0259r tikibl\u0259r. Amma onlardan ba\u015fqa bir d\u0259n\u0259 d\u0259 m\u00fcasir tikinti yoxdur. Bizim tarixi-memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rimizi da\u011f\u0131d\u0131blar. Ona g\u00f6r\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 qaydalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015f\u0259h\u0259rsalma qaydalar\u0131 el\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, b\u0259rpa olunacaq \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin d\u0259qiq say t\u0259rkibi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilsin. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz h\u0259d\u0259f qoymal\u0131y\u0131q, hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri hans\u0131 formada g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, i\u015fl\u0259r \u0259sasl\u0131 getm\u0259lidir. Minalardan t\u0259mizl\u0259m\u0259, \u015f\u0259h\u0259rsalma qaydalar\u0131, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri \u0259n m\u00fcasir standartlara cavab verm\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259 Samir Nuriyev g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 bundan sonra n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat versin\u201d.<\/p>\n<p>Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Samir Nuriyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, m\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident. Sizin 2020-ci il 24 noyabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f qaydada h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 Q\u0259rargah\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 Q\u0259rargah\u0131 d\u0259rhal i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. G\u00fcnd\u0259lik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259ll edilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, ortam\u00fcdd\u0259tli planla\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, q\u0259rargah\u0131n \u00fczvl\u0259ri topla\u015faraq aidiyy\u0259ti \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparm\u0131\u015flar. Eyni zamanda, i\u015fin t\u0259\u015fkilini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 Q\u0259rargah\u0131 n\u0259zdind\u0259 idar\u0259l\u0259raras\u0131 m\u0259rk\u0259z yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m\u00e7inin bu m\u0259rk\u0259zin n\u0259zdind\u0259 i\u015f\u00e7i qruplar\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, qeyd etdiyiniz b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 16 i\u015f\u00e7i qrupu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, minalardan v\u0259 partlamam\u0131\u015f sursatlardan t\u0259mizl\u0259m\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox ciddi m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n planlar t\u0259rtib olunmu\u015fdur. H\u0259m\u00e7inin sosial, iqtisadi, humanitar, h\u00fcquqi v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 i\u015f\u00e7i qruplar\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fn \u0259sas da \u015f\u0259h\u0259rsalma planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 tarixi abid\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 ciddi yana\u015fmalar t\u0259klif olunur. Eyni zamanda, infrastruktur m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri v\u0259 enerji t\u0259minat\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu g\u00fcn q\u0259rargah\u0131n n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n i\u015f\u00e7i qruplar\u0131nda 55 d\u00f6vl\u0259t qurumunun 160 n\u00fcmay\u0259nd\u0259si i\u015ftirak edir. Son bir ay \u0259rzind\u0259 g\u00fcnd\u0259lik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f q\u0259rarlarla yana\u015f\u0131, Strateji F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q bu f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131 haz\u0131rd\u0131r. H\u0259min plan\u0131n \u0259sas\u0131nda t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 da haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn aidiyy\u0259ti qurumlarla raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7i qruplar\u0131n\u0131n aras\u0131nda birm\u0259nal\u0131 olaraq \u0259laq\u0259l\u0259r qurulmu\u015fdur. B\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 daimi olaraq g\u00fcnd\u0259lik \u0259sasda fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131l\u0131r, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r planl\u0131 v\u0259 kompleks yana\u015fma \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u015e\u0259h\u0259rsalma planla\u015fd\u0131rmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259r \u00fczr\u0259 \u00fcmumi plan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda, art\u0131q i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 yerind\u0259 bax\u0131\u015flar ke\u00e7irilir. Bir s\u0131ra \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq v\u0259 xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r qurulmu\u015f, dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Yerli m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin c\u0259lb olunmas\u0131 t\u0259min edilmi\u015fdir. C\u0259nab Prezident, Sizin \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyiniz b\u00f6y\u00fck qrup \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r d\u0259 olmu\u015fdur v\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin ba\u015f plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin ortofoto \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kilmi\u015f v\u0259 topoqrafiya i\u015fl\u0259ri davam etdirilmi\u015fdir. Eyni zamanda, \u0259razil\u0259r\u0259 bax\u0131\u015f ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n orada d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirilir. M\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n i\u015fl\u0259rin davam etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q b\u00fct\u00fcn planlar haz\u0131rd\u0131r v\u0259 yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Siz\u0259 t\u0259qdim olunacaq. Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirib:<\/p>\n<p>\u201cB\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r dig\u0259r vacib bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r. Bu, d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n hesablanmas\u0131d\u0131r. Art\u0131q m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015f verilib v\u0259 \u0130qtisadiyyat Nazirliyi bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flarla da t\u0259maslar qurub. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn ilkin i\u015fl\u0259ri biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz g\u00f6rm\u0259liyik. B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, b\u00fct\u00fcn k\u0259ndl\u0259rin video v\u0259 foto \u00e7\u0259kili\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r, t\u0259sdiq edilm\u0259lidir, protokolla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla paralel olaraq, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 azad edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn torpaqlar\u0131n peyk vasit\u0259sil\u0259 \u00e7\u0259kili\u015fi apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dronlardan da istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 h\u0259r bir \u015f\u0259h\u0259rin, h\u0259r bir k\u0259ndin s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, pasportla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunu biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz aparmal\u0131y\u0131q. Xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259r g\u0259l\u0259nd\u0259 art\u0131q bu materiallar onlara t\u0259qdim edil\u0259c\u0259k. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, onlar \u00f6zl\u0259ri d\u0259 s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259dqiqatlar\u0131 aparmal\u0131d\u0131rlar. Burada, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, tarixi abid\u0259l\u0259rin m\u0259hv edilm\u0259si, da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapmal\u0131d\u0131r &#8211; ictimai binalar\u0131n, d\u00f6vl\u0259t binalar\u0131n\u0131n, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin, &#8211; o vaxt b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 idi, &#8211; f\u0259rdi evl\u0259rin v\u0259 \u00e7oxm\u0259nzilli binalar\u0131n da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131. B\u00fct\u00fcn s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131ld\u0131qdan sonra bu \u0259mlaklar\u0131n o vaxtk\u0131 qiym\u0259ti rubl ekvivalentind\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 bunun indiki qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, bu i\u015fl\u0259ri biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz g\u00f6rm\u0259liyik v\u0259 bu, xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259rin i\u015fini d\u0259 bir q\u0259d\u0259r y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. Onlar bunun \u0259sas\u0131nda m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z hesabatlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlayacaqlar. Bu, biz\u0259 m\u00fctl\u0259q laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki t\u0259zminat davas\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bizd\u0259 m\u00fctl\u0259q tan\u0131nm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259rin r\u0259yi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0259ymi\u015f ziyana g\u0259ldikd\u0259, eyni zamanda, biz itirilmi\u015f g\u0259liri d\u0259 hesablamal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu 30 il \u0259rzind\u0259 biz bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131 g\u0259liri g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rdik. Orada bir \u00e7ox m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r v\u0259 bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var idi. Onlar da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b v\u0259 biz g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz o g\u0259liri g\u00f6t\u00fcrm\u0259mi\u015fik. O da hesablanmal\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin ekologiyam\u0131za vurulan ziyan hesablanmal\u0131d\u0131r. M\u0259n b\u0259zi r\u0259q\u0259ml\u0259ri s\u0259sl\u0259ndir\u0259c\u0259y\u0259m. Q\u0131r\u0131lan me\u015f\u0259l\u0259r. Bu me\u015f\u0259l\u0259r el\u0259-bel\u0259 q\u0131r\u0131lmay\u0131b. Bu me\u015f\u0259l\u0259r q\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 sat\u0131l\u0131b. Q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f o me\u015f\u0259l\u0259rin, a\u011faclar\u0131n bazar qiym\u0259ti hesablanmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bunlar sat\u0131l\u0131b v\u0259 qanunsuz g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi olubdur. Bununla paralel olaraq, bizim torpaqlar\u0131m\u0131z qanunsuz yollarla istismar edilib. \u0130ndi Erm\u0259nistan m\u0259tbuat\u0131nda ged\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, o torpaqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini kriminal rejimin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 z\u0259bt etmi\u015fdil\u0259r. Orada Erm\u0259nistan\u0131n ke\u00e7mi\u015f prezidentl\u0259ri Ko\u00e7aryan v\u0259 Sarkisyan\u0131n b\u00f6y\u00fck torpaq sah\u0259l\u0259ri var idi. Eyni zamanda, qanunsuz rejim\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259nl\u0259rin b\u00f6y\u00fck torpaq sah\u0259l\u0259ri var idi. Onlar h\u0259r il b\u00f6y\u00fck g\u0259lir \u0259ld\u0259 edirdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki o torpaqlar \u00e7ox m\u00fcnbitdir v\u0259 \u00e7ox m\u0259hsuldard\u0131r. Eyni zamanda, \u00f6r\u00fc\u015f sah\u0259l\u0259ri, otlaq sah\u0259l\u0259ri. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n qanunsuz istismar\u0131 g\u0259r\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilsin v\u0259 biz onu pul ekvivalentin\u0259 \u00e7evirm\u0259liyik.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, oradak\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin qanunsuz istismar\u0131 art\u0131q dan\u0131lmaz faktd\u0131r. Bizd\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rin adlar\u0131 var. Bildirm\u0259liy\u0259m ki, \u0259g\u0259r bizim q\u0131z\u0131l v\u0259 dig\u0259r yataqlar\u0131m\u0131z\u0131 qanunsuz istismar ed\u0259n bu \u015firk\u0259tl\u0259r t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259s\u0259l\u0259r, bu m\u0259s\u0259l\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 ged\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r bu t\u0259zminat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259s\u0259l\u0259r, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r ged\u0259c\u0259k beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 onlar orada biab\u0131r olacaqlar. Bundan sonra onlar\u0131n biznes f\u0259aliyy\u0259ti dem\u0259k olar ki, dayand\u0131r\u0131lacaq. \u00c7\u00fcnki ba\u015fqa \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri qanunsuz istismar edib, ondan g\u0259lir qazan\u0131b varlanan \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259, insanlara m\u00fcasir d\u00fcnyada yer yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qoyulub, onlar\u0131n qanunsuz istismar etdikl\u0259ri q\u0131z\u0131l\u0131n v\u0259 dig\u0259r t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizin d\u0259y\u0259ri hesablanmal\u0131d\u0131r, d\u0259ymi\u015f ziyan hesablanmal\u0131d\u0131r, \u0259ld\u0259 edilmi\u015f g\u0259lir hesablanmal\u0131d\u0131r v\u0259 biz\u0259 qaytar\u0131lmal\u0131d\u0131r. O t\u0259qdird\u0259 biz beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259y\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>S\u00f6z d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fk\u0259n, azad edilmi\u015f torpaqlarda iqtisadi sah\u0259l\u0259rin biri d\u0259 da\u011f-m\u0259d\u0259n sah\u0259si olacaqd\u0131r. Bizim art\u0131q bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259miz var v\u0259 biz bu i\u015fl\u0259rl\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 s\u00f6z verilir iqtisadiyyat nazirin\u0259. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verin\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat naziri Mikay\u0131l Cabbarov deyib:<\/p>\n<p>\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, m\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 konsepsiyas\u0131 Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq haz\u0131rlan\u0131b. Onun haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 m\u00fczakir\u0259si prosesind\u0259 iqtisadi \u015furada b\u00fct\u00fcn r\u0259yl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 aidiyy\u0259ti \u00fczr\u0259 t\u0259qdim edilib. \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 h\u0259min rayonlar\u0131n iqtisadi potensial\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qeyri-neft sektoruna yeni yerli v\u0259 xarici investisiyalar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131na z\u0259min yaradacaq.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 kompleks yana\u015fman\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6rd m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 idar\u0259etm\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, infrastruktur m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llini, n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 sosial xidm\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini, iqtisadiyyat\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir.<\/p>\n<p>Tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, h\u0259r bir b\u00f6lg\u0259mizin t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n\u0131, \u0259n\u0259n\u0259vi iqtisadiyyat sah\u0259l\u0259rini, n\u0259qliyyat qov\u015faqlar\u0131n\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n yenid\u0259n b\u0259rpa olunan n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rin\u0259 v\u0259 Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015finizl\u0259 art\u0131q tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f avtomobil v\u0259 d\u0259mir yollar\u0131na yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, h\u0259r bir iqtisadi rayonun profili, ixtisasla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. H\u0259m\u00e7inin bu i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si zaman\u0131 d\u00f6vl\u0259t v\u0259saitl\u0259rin\u0259 q\u0259na\u0259t edilm\u0259si v\u0259 investisiyalar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 yol-n\u0259qliyyat, kommunal infrastrukturu, \u0259n\u0259n\u0259vi v\u0259 alternativ enerji istehsal\u0131 irriqasiya v\u0259 meliorasiya sisteml\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 sair sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 investisiya layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan geni\u015f istifad\u0259 edilm\u0259si, iqtisadi aktivliyin t\u0259\u015fviq olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 x\u00fcsusi g\u00fcz\u0259\u015ftli iqtisadi rejimin t\u0259tbiqi t\u0259klif olunur.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, onu da qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, 2021-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn makroiqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rimiz planla\u015fd\u0131r\u0131lark\u0259n m\u0259hz i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015f b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri qeyri-neft sektorumuzda v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, iqtisadiyyat\u0131m\u0131zda f\u0259al art\u0131m drayverl\u0259rinin biri rolunu oynay\u0131r. O, m\u0259hz bununla izah olunur ki, Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun, D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n 2021-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn proqnozlar\u0131na nisb\u0259t\u0259n (bu, oktyabr ay\u0131nda olub) bizim proqnozlar\u0131m\u0131z daha nikbindir. Dem\u0259k olar ki, biz art\u0131m tempini iki d\u0259f\u0259 daha y\u00fcks\u0259k proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. \u018fg\u0259r onlar art\u0131m tempini 1,7-2 faiz aras\u0131nda proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlarsa, q\u0259bul olunmu\u015f parametrl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n biz iqtisadi art\u0131m tempini 3,4 faiz planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib:<\/p>\n<p>\u201cBax, birinci d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n hesablanmas\u0131. Bu sah\u0259d\u0259 dediyim kimi, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz indi hans\u0131 i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7iririk v\u0259 xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q n\u0259 vaxtdan art\u0131q konkret proqrama \u00e7evril\u0259c\u0259kdir?\u201d<\/p>\n<p>Mikay\u0131l Cabbarov deyib:<\/p>\n<p>\u201cM\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015finiz\u0259 uy\u011fun olaraq, bu i\u015fl\u0259rin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 metodoloji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n vahid \u0259sas\u0131 t\u0259\u015fkil edilib. M\u0259hz g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259zminatlar\u0131n\u0131n, m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, biz bu i\u015fi \u00f6nc\u0259d\u0259n vahid metodoloji \u0259sasda qururuq. Paralel olaraq h\u0259m yerli qiym\u0259tl\u0259ndirici \u015firk\u0259tl\u0259rin, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin burada, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u018fmlak M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri Xidm\u0259tinin kompetensiyalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, \u00f6z\u0259l sektorun c\u0259lb edilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r bir istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 bu f\u0259aliyy\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Bu prosesin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r ke\u00e7irilmi\u015f ayr\u0131-ayr\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rin v\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n \u00fcmumil\u0259\u015fdirilm\u0259si, t\u0259hlili v\u0259 paralel olaraq \u0259razil\u0259r\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 art\u0131q h\u0259min qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259l\u0259rin yerind\u0259 apar\u0131lmas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Burada x\u00fcsusil\u0259 Siz qeyd etdiyiniz kimi, bizim da\u011f-m\u0259d\u0259n yataqlar\u0131n\u0131n istismar\u0131ndan, daha do\u011frusu d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 biz xeyli ir\u0259lil\u0259mi\u015fik. Bu f\u0259aliyy\u0259ti art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015finiz\u0259 uy\u011fun olaraq h\u0259yata ke\u00e7iririk v\u0259 haz\u0131rda sad\u0259c\u0259, d\u0259qiql\u0259\u015fm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki bizim h\u0259min yataqlara art\u0131q fiziki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131z da var. Analoji olaraq da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f m\u00fclkiyy\u0259t, torpaq istismar\u0131, ist\u0259r d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259ti, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00f6z\u0259l m\u00fclkiyy\u0259t \u00fczr\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259r kimi istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Son olaraq onu da m\u0259ruz\u0259 etm\u0259k ist\u0259rdim ki, qeyd etdiyiniz h\u0259min vahid metodologiyan\u0131n t\u0259tbiqind\u0259 biz\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259n xarici m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7il\u0259rin yanvar ay\u0131nda s\u0259f\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. M\u00fct\u0259madi olaraq diqq\u0259tiniz\u0259 m\u00fcvafiq m\u0259ruz\u0259l\u0259ri ed\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev qeyd edib:<\/p>\n<p>\u201cBiz qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 aparmadan v\u0259 eyni zamanda, dediyim kimi, xarici t\u0259r\u0259fda\u015flar, \u015firk\u0259tl\u0259r qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 aparmadan b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flaya bilm\u0259rik. Y\u0259ni, m\u0259n b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri dey\u0259nd\u0259 evl\u0259rin, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u0259rpas\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131ram. \u00c7\u00fcnki indi infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131na start verilib v\u0259 onlar\u0131n bir ne\u00e7\u0259si art\u0131q icradad\u0131r. Ancaq evl\u0259rin b\u0259rpas\u0131na, daha do\u011frusu, da\u011f\u0131lm\u0131\u015f o evl\u0259rin, onlar\u0131n yerind\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na biz ancaq beyn\u0259lxalq qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 apar\u0131landan sonra ba\u015flaya bil\u0259rik. \u00c7\u00fcnki \u0259ks t\u0259qdird\u0259, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f bizi \u0259sass\u0131z olaraq ittiham ed\u0259 bil\u0259r ki, biz burada hans\u0131sa faktlar\u0131 saxtala\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz b\u00fct\u00fcn s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259ni aparmal\u0131y\u0131q, beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259r g\u0259lib bu s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259ni apars\u0131nlar. Ondan sonra art\u0131q \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 prosesin\u0259 start ver\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r b\u0259rpa olunark\u0259n hesab edir\u0259m, h\u0259r bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f yerl\u0259r qalmal\u0131d\u0131r ki, bunu he\u00e7 kim he\u00e7 vaxt unutmas\u0131n. \u015e\u0259h\u0259rsalma i\u015fl\u0259ri apar\u0131lark\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib, sonra m\u0259n\u0259 m\u0259ruz\u0259 edin, misal \u00fc\u00e7\u00fcn, A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rinin, F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rinin, dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin hans\u0131 hiss\u0259si, hans\u0131 kvartal\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qals\u0131n, Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q s\u0259ma alt\u0131nda muzeyi kimi. Hesab edir\u0259m ki, azad olunmu\u015f b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 i\u015f\u011fal muzeyl\u0259ri d\u0259 yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Memorial kompleksl\u0259rl\u0259, bizim Z\u0259f\u0259rimizi \u0259ks etdir\u0259n abid\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r, i\u015f\u011fal muzeyl\u0259ri d\u0259 yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130ndid\u0259n bu muzeyl\u0259rin konsepsiyas\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259yin. Bu muzeyl\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin \u00fcmumi m\u0259nz\u0259r\u0259si \u0259ks olunmal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, h\u0259r bir \u015f\u0259h\u0259rin, h\u0259r bir rayonun \u00f6z t\u0259qdimat\u0131 orada g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir ki, h\u0259m Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 bunu he\u00e7 vaxt unutmas\u0131nlar, h\u0259m d\u0259 xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n qonaqlar g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r biz hans\u0131 v\u0259h\u015fil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 aparm\u0131\u015f\u0131q, \u00f6z torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131 hans\u0131 b\u0259ladan xilas etmi\u015fik.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 su resurslar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259n ist\u0259rdim ki, \u015eahin Mustafayev m\u0259lumat versin. Bilirsiniz ki, bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l su resurslar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi komissiya yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Komissiya f\u0259al i\u015fl\u0259yir v\u0259 art\u0131q b\u0259zi n\u00f6qsanlar da \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b, qanunsuz birl\u0259\u015fdirm\u0259l\u0259r, suyun u\u00e7otunun olmamas\u0131, h\u0259tta bizim \u0259n b\u00f6y\u00fck su anbar\u0131m\u0131z olan Ming\u0259\u00e7evir anbar\u0131na daxil olan v\u0259 oradan \u00e7\u0131xan sular\u0131n u\u00e7otunun olmamas\u0131. Y\u0259ni, tamamil\u0259 bel\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z m\u0259nz\u0259r\u0259 m\u00f6vcud idi. N\u00f6qsanlar\u0131n bir hiss\u0259si q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131. Eyni zamanda, qanunsuz birl\u0259\u015fdirm\u0259l\u0259r, b\u0259lk\u0259 d\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 qanunsuz birl\u0259\u015fdirm\u0259 m\u00f6vcud idi. Ona g\u00f6r\u0259 b\u0259zi sah\u0259l\u0259r\u0259 su h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u00e7ox verilirdi, amma b\u0259zi sah\u0259l\u0259r\u0259 su verilmirdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 fermerl\u0259r, k\u0259ndlil\u0259r haql\u0131 olaraq \u00f6z naraz\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirirdil\u0259r ki, onlara su \u00e7atm\u0131r. Yerl\u0259rd\u0259 inzibati resurslardan istifad\u0259 olunurdu, yerli icra orqanlar\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 yax\u0131n olan fermerl\u0259r\u0259 suyun verilm\u0259sini t\u0259min edirdil\u0259r, ancaq ba\u015fqa fermerl\u0259r probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firdil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, ke\u00e7\u0259n il v\u0259 2019-cu ild\u0259 quraql\u0131q olub v\u0259 istisna edilmir ki, quraql\u0131q bu il d\u0259 davam etsin. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bizim azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131zda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck su m\u0259nb\u0259l\u0259rimiz var v\u0259 m\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259n bizi bu m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n m\u0259hrum etmi\u015fdi. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7ay\u0131m\u0131z olan T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131n\u0131n m\u0259nb\u0259yi K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonudur. Ancaq T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131n\u0131n sular\u0131ndan biz m\u0259hrum idik. \u00c7\u00fcnki S\u0259rs\u0259ng, Suqovu\u015fan su anbarlar\u0131 erm\u0259nil\u0259rin \u0259lind\u0259 idi, suyu k\u0259sirdil\u0259r v\u0259 biz m\u0259cbur olub bu b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 subartezian quyusu qazm\u0131\u015f\u0131q. Bunun da b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 y\u00fck\u00fc var &#8211; h\u0259m onlar\u0131n qaz\u0131lmas\u0131nda, h\u0259m d\u0259 ki, istismar\u0131nda, \u00e7\u00fcnki enerji s\u0259rf olunur. Biz Suqovu\u015fan q\u0259s\u0259b\u0259sini azad ed\u0259nd\u0259n sonra art\u0131q suyun ax\u0131n\u0131 t\u0259min edilib, ancaq indi kanallar problemi \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. \u00c7\u00fcnki bu kanallar uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 istifad\u0259siz qal\u0131b.<\/p>\n<p>Bizim dig\u0259r \u00e7aylar\u0131m\u0131z oradan m\u0259nb\u0259 al\u0131r v\u0259 o \u0259razid\u0259n ke\u00e7ir. H\u0259k\u0259ri \u00e7ay\u0131, Bazar\u00e7ay, Ox\u00e7u\u00e7ay, Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay. Onlar\u0131n bir \u00e7oxu Araz \u00e7ay\u0131na ax\u0131r v\u0259 \u00e7aylar boyu orada su anbarlar\u0131n\u0131n tikilm\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu ilin D\u00f6vl\u0259t \u0130nvestisiya Proqram\u0131na v\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlarda g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 proqrama bu, m\u00fctl\u0259q sal\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, bunlar\u0131n layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 tikintisin\u0259 start verm\u0259liyik. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, orada onsuz da, torpaqlar \u00e7ox m\u00fcnbitdir. Amma su veril\u0259nd\u0259n sonra m\u0259hsuldarl\u0131q daha da artacaq v\u0259 biz \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz h\u0259ll ed\u0259c\u0259yik. S\u00f6z verilir \u015eahin Mustafayev\u0259. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb v\u0259 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k?\u201d<\/p>\n<p>Ba\u015f nazirin m\u00fcavini \u015eahin Mustafayev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, su ehtiyatlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259nin t\u0259min edilm\u0259si, su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla komissiya yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Komissiya \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 su anbarlar\u0131nda yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259ti, suvarma m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015flanmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq operativ t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini intensiv formada t\u0259\u015fkil etmi\u015f v\u0259 b\u00fct\u00fcn aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131n koordinasiyas\u0131 t\u0259min olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u0259sas su anbarlar\u0131nda su ehtiyatlar\u0131n\u0131n h\u0259cmi ilb\u0259il azalm\u0131\u015f v\u0259 komissiya f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 suyun h\u0259cmi h\u0259tta 2019-cu ild\u0259n d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 olmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, 2020-ci il aprelin 30-da \u00f6lk\u0259nin \u0259sas su anbarlar\u0131nda suyun h\u0259cmi 2019-cu ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1,4 milyard kubmetr, sad\u0259c\u0259, Ming\u0259\u00e7evir su anbar\u0131nda 1 milyard kubmetr az olmu\u015fdur. \u0130l \u0259rzind\u0259 d\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 su anbarlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Ming\u0259\u00e7evir su anbar\u0131na daxil olan suyun h\u0259cminin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq, su ehtiyatlar\u0131n\u0131n planl\u0131 v\u0259 optimal istifad\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r say\u0259sind\u0259 ilin sonuna \u0259sas su anbarlar\u0131nda suyun h\u0259cmi 2019-cu ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 320 milyon kubmetr, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Ming\u0259\u00e7evird\u0259 240 milyon kubmetr \u00e7oxalm\u0131\u015fd\u0131r. Suya q\u0259na\u0259t imkan\u0131 ver\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri sudan energetika m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259nin suvarma v\u0259 kommunal m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259y\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. X\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik Ming\u0259\u00e7evir v\u0259 Ceyranbatan su anbarlar\u0131 \u00fczr\u0259 suvarma, i\u00e7m\u0259li su t\u0259chizat\u0131 v\u0259 energetika m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn sudan istifad\u0259 rejimi t\u0259sdiq olunmu\u015f, h\u0259tta Ming\u0259\u00e7evir su anbar\u0131ndan sudan istifad\u0259 \u00fczr\u0259 h\u0259r 10 g\u00fcnd\u0259n bir yenil\u0259n\u0259n i\u015f rejimi t\u0259tbiq edilmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, su ehtiyatlar\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n Ming\u0259\u00e7evir su anbar\u0131, sad\u0259c\u0259, \u00e7oxillik nizamlama qabiliyy\u0259tind\u0259 deyil, h\u0259tta haz\u0131rda illik t\u0259nziml\u0259nm\u0259 qabiliyy\u0259tini d\u0259 itirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin su ehtiyatlar\u0131 sah\u0259sind\u0259 g\u0259rgin v\u0259ziyy\u0259t t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, davam edir. \u018fsas su anbarlar\u0131nda 20,5 milyard kubmetr tutuma qar\u015f\u0131 k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 c\u0259mi 10,5 milyard kubmetr su m\u00f6vcuddur, onun da 8,6 milyard kubmetri \u00f6l\u00fc h\u0259cmdir. Bu bax\u0131mdan, q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli h\u0259d\u0259f \u0259sas su anbarlar\u0131nda suyun h\u0259cmini \u0259vv\u0259lki \u00fc\u00e7 ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq, bel\u0259likl\u0259, n\u00f6vb\u0259ti suvarma m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha yax\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 daxil olmaq, sonra is\u0259 suyun h\u0259cmini minimum 2016-c\u0131 ilin s\u0259viyy\u0259sin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezident, Nazirl\u0259r Kabinetinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 su ehtiyatlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 v\u0259 istifad\u0259si \u00fczr\u0259 \u00fcmumi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259l\u0259rin apar\u0131lmas\u0131na imkan ver\u0259n su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 balans\u0131 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f v\u0259 yeni yarad\u0131lan elektron su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 informasiya sistemin\u0259 inteqrasiya olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>C\u0259nab Ali Ba\u015f Komandan, Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min edilm\u0259si biz\u0259 imkan verir ki, n\u00f6vb\u0259ti ilin su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 balans\u0131 haz\u0131rlanark\u0259n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimiz \u00fczr\u0259 d\u0259 su ehtiyatlar\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259k. Siz art\u0131q qeyd etdiyiniz kimi, \u00f6lk\u0259miz \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa ed\u0259nd\u0259n sonra xalq\u0131m\u0131z h\u0259rt\u0259r\u0259fli dividendl\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k v\u0259 bu bax\u0131mdan su resurslar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 da bu sah\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259si su ehtiyatlar\u0131 il\u0259 z\u0259ngindir. N\u0259hay\u0259t uzun fasil\u0259d\u0259n sonra Qaraba\u011f\u0131n su ehtiyatlar\u0131n\u0131n v\u0259 bundan istifad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olacaq. Art\u0131q qeyd etdiyiniz kimi, bir s\u0131ra \u00e7aylar\u0131m\u0131z, 12 \u0259sas \u00e7ay\u0131m\u0131z var. Bir ne\u00e7\u0259sini m\u0259n qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. T\u0259rt\u0259r\u00e7ay, onun illik su ax\u0131n\u0131n\u0131n h\u0259cmi 577 milyon kubmetrdir. H\u0259k\u0259ri \u00e7ay\u0131 &#8211; 341 milyon kubmetr, Qarqar\u00e7ay &#8211; 54 milyon kubmetr, Quru\u00e7ay &#8211; 54 milyon kubmetr, Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay &#8211; 40 milyon kubmetr, K\u00f6nd\u0259l\u0259n\u00e7ay &#8211; 22 milyon kubmetr v\u0259 dig\u0259r daha ki\u00e7ik \u00e7aylar.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, \u00e7aylar ya\u011f\u0131\u015f v\u0259 qar sular\u0131 il\u0259 qidalan\u0131r. Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259mizin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sin\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tam n\u0259zar\u0259ti t\u0259min edilmi\u015fdir v\u0259 bu da biz\u0259 \u0259lav\u0259 dividendl\u0259r g\u0259tir\u0259c\u0259k. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 su anbarlar\u0131 tikilmi\u015fdir. Bir s\u0131ra anbarlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 da \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259rdim. Xudaf\u0259rin su anbar\u0131 1,6 milyard kubmetr su h\u0259cmind\u0259dir. Q\u0131z qalas\u0131 su anbar\u0131 tikilm\u0259kd\u0259dir &#8211; 62 milyon kubmetr. S\u0259rs\u0259ng su anbar\u0131 565 milyon kubmetr h\u0259cmind\u0259dir. Suqovu\u015fan su anbar\u0131 &#8211; 6 milyon kubmetr, Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay su anbar\u0131 &#8211; 23 milyon kubmetr, K\u00f6nd\u0259l\u0259n\u00e7ay ki\u00e7ik su anbarlar\u0131 &#8211; 14,8 milyon kubmetrdir. T\u0259qribi hesablamalara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan 2 milyard kubmetrd\u0259n art\u0131q su ehtiyat\u0131ndan daha s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259k imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. Eyni zamanda, su t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n daha etibarl\u0131 imkanlar\u0131, yeni imkanlar yaran\u0131r v\u0259 bu da su t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizin t\u0259min olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>Su ehtiyatlar\u0131ndan istifad\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259liliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131, artan t\u0259l\u0259bata uy\u011fun dayan\u0131ql\u0131 su t\u0259chizat\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n idar\u0259 edilm\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259din\u0259 nail olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn milli strategiya v\u0259 onun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131n\u0131n layih\u0259l\u0259ri art\u0131q haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259hdud su ehtiyatlar\u0131n\u0131n \u0259dal\u0259tli, optimal v\u0259 proporsional b\u00f6lg\u00fcs\u00fc prinsipi \u0259sas\u0131nda 600 min\u0259 yax\u0131n yazl\u0131q v\u0259 pay\u0131zl\u0131q \u0259kin sah\u0259si \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rin imzalad\u0131\u011f\u0131 suvarma qrafikl\u0259ri t\u0259rtib olunmu\u015fdur. \u00d6t\u0259n ilin k\u0259skin su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 1,4 milyon hektar sah\u0259d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 bitkil\u0259ri orta hesabla 3,2 d\u0259f\u0259 suvarma suyu il\u0259 t\u0259min edilmi\u015fdir. N\u0259tic\u0259d\u0259 pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, qar\u011f\u0131dal\u0131, t\u00fct\u00fcn, kartof, t\u0259r\u0259v\u0259z, \u00fcz\u00fcm v\u0259 sair bitkil\u0259rin istehsal\u0131 \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r artm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla bel\u0259, son ill\u0259r davam ed\u0259n quraql\u0131qlar v\u0259 su anbarlar\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r su toplanmamas\u0131 \u00f6z m\u0259nfi t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rmi\u015f, suya t\u0259l\u0259bat\u0131n tam v\u0259 ya vaxt\u0131nda \u00f6d\u0259nilm\u0259m\u0259sin\u0259, x\u00fcsusil\u0259 suya t\u0259l\u0259bkar bitkil\u0259r \u00fczr\u0259 \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Suvarma sah\u0259sind\u0259 itkil\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 prioritet hesab edil\u0259n suvarma kanallar\u0131n\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmalar v\u0259 layih\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdirilir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Q\u0131z\u0131larx \u0130mi\u015flid\u0259, Xanarx v\u0259 T\u0259rt\u0259r\u00e7ay Sol Sahil qeyd etdiyiniz Suqovu\u015fan su anbar\u0131ndan qidalan\u0131r. Bu kanallar\u0131n v\u0259 Qusarda yerl\u0259\u015f\u0259n Yuxar\u0131 Zeyxur kanal\u0131n\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131n\u0131n texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 layih\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 tenderl\u0259r art\u0131q ba\u015f tutmu\u015fdur. M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezident, bu il art\u0131q bu kanallar\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131na ba\u015flamaq z\u0259rur\u0259ti yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Su ehtiyatlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 da\u011f \u00e7aylar\u0131n\u0131n sular\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 relyef\u0259 uy\u011fun su anbar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmalar v\u0259 layih\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259ri haz\u0131r olan Yengic\u0259 su anbar\u0131 \u00fczr\u0259 ekspert qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Eyni zamanda, \u018flican\u00e7ay su anbar\u0131 \u00fczr\u0259 texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma v\u0259 layih\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 i\u015fl\u0259rinin cari ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, bel\u0259likl\u0259, su anbar\u0131n\u0131n tikintisi m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bax\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. C\u0259nab Prezident, bel\u0259likl\u0259, iki anbar \u00fczr\u0259 bu ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda m\u00fcvafiq \u0259sasland\u0131rma t\u0259qdim olunandan sonra bu il \u0259rzind\u0259 tikinti m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 bax\u0131lmas\u0131 art\u0131q realla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259 su anbarlar\u0131n\u0131n lill\u0259nm\u0259 s\u0259viyy\u0259si ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 Pirsaat\u00e7ay su anbar\u0131 n\u00fcmun\u0259sind\u0259 anbarlar\u0131n lild\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si imkanlar\u0131na dair t\u0259klifl\u0259r haz\u0131rlan\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7 lill\u0259nmi\u015f su anbar\u0131 var: Pirsaat\u00e7ay, Borqar\u00e7ay v\u0259 \u015e\u0259ki rayonu \u0259razisind\u0259ki su anbarlar\u0131. Bunlar\u0131 ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri c\u0259lb etmi\u015fik v\u0259 onlar\u0131n yenid\u0259n istifad\u0259 imkanlar\u0131 pe\u015f\u0259kar s\u0259viyy\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131laraq t\u0259qdim olunacaq.<\/p>\n<p>Neft\u00e7ala \u015f\u0259h\u0259rinin i\u00e7m\u0259li su t\u0259chizat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r uzunlu\u011fu 40 kilometr olan magistral su k\u0259m\u0259rinin tikintisi ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 2020-ci ilin noyabr ay\u0131ndan i\u00e7m\u0259li suyun verilm\u0259si t\u0259min edilmi\u015fdir. \u0130kinci Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin v\u0259 O\u011fuz-Q\u0259b\u0259l\u0259-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmalar yekunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, layih\u0259l\u0259rin \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259siri qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, layih\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259ri haz\u0131rlanaraq aidiyy\u0259ti \u00fczr\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015fdur. \u00d6t\u0259n ilin avqust ay\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n monitorinql\u0259r zaman\u0131 regionlarda qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 460 modul tipli sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011fudan 66 qur\u011funun suyunun lilli olmas\u0131, m\u0259nb\u0259d\u0259 suyun olmamas\u0131, d\u0259niz suyunun K\u00fcr \u00e7ay\u0131na qar\u0131\u015fmas\u0131 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 suya t\u0259l\u0259bat\u0131n m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259n \u00f6d\u0259nilm\u0259si kimi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n f\u0259aliyy\u0259tinin dayanmas\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. \u018fhalinin i\u00e7m\u0259li su il\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 modul tipli sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6lk\u0259nin \u0259sas hidroqov\u015faqlar\u0131n\u0131n texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 komissiyan\u0131n n\u0259zdind\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 i\u015f\u00e7i qrupu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 qald\u0131r\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 i\u015f\u00e7i qrupu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bax\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Ming\u0259\u00e7evir su anbar\u0131nda Yuxar\u0131 Qaraba\u011f kanal\u0131n\u0131n ba\u015f suq\u0259buledici qur\u011fusunun yenid\u0259n qurulmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyin\u0259 m\u00fcvafiq v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015f, suq\u0259buledici qur\u011fuda m\u00fch\u0259ndis t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Antropogen t\u0259sirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 formala\u015fan sututarlar\u0131n suyundan istifad\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f monitorinql\u0259r zaman\u0131 \u00fcmumi h\u0259cmi 122 milyon kubmetr olan 43 \u0259d\u0259d sututar m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. G\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f su n\u00fcmun\u0259l\u0259ri 40 \u0259d\u0259d sututar\u0131n suvarma v\u0259 texniki m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. \u0130mi\u015fli rayonundak\u0131 bel\u0259 g\u00f6ll\u0259rd\u0259n istifad\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 nasos stansiyas\u0131 qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 su Ba\u015f Mu\u011fan kanal\u0131na verilm\u0259y\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Kanala \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n su hesab\u0131na \u00fc\u00e7 rayonda &#8211; \u0130mi\u015fli, Saatl\u0131, Sabirabadda 5 min hektardan \u00e7ox \u0259kin sah\u0259sinin suvar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Suyun m\u0259nb\u0259d\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n son istehlak\u00e7\u0131yad\u0259k b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 u\u00e7otun v\u0259 d\u0259qiq qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259nin apar\u0131lmas\u0131 vacib m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qar\u015f\u0131m\u0131zda dayan\u0131r. Haz\u0131rda aidiyy\u0259ti qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq su v\u0259 su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 obyektl\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259td\u0259nk\u0259nar istifad\u0259nin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131, inventarla\u015fd\u0131rman\u0131n apar\u0131lmas\u0131, u\u00e7otun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, K\u00fcr \u00e7ay\u0131 boyunca v\u0259 dig\u0259r su h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 monitorinql\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fczl\u0259rl\u0259 bel\u0259 n\u0259zar\u0259td\u0259nk\u0259nar qo\u015fulmalar a\u015fkarlanm\u0131\u015fd\u0131r. Bunlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r, amma bu i\u015f davam edir v\u0259 hesab edir\u0259m ki, davaml\u0131 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130tkil\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259zar\u0259td\u0259nk\u0259nar, u\u00e7otdank\u0259nar istehlak\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 birm\u0259nal\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u018fsas su v\u0259 su t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 obyektl\u0259rind\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n 25 \u0259d\u0259d m\u00fcasir \u00f6l\u00e7m\u0259 cihaz\u0131 qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, \u0259lav\u0259 31 cihaz qura\u015fd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. C\u0259nab Prezident, Ming\u0259\u00e7evir g\u00f6l\u00fcn\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u0259n suya v\u0259 \u00e7\u0131xan suya art\u0131q m\u00fcasir cihazlarla n\u0259zar\u0259t olunur, u\u00e7ot m\u00fcasir cihazlar vasit\u0259sil\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bu ay\u0131n sonunad\u0259k bizim b\u00fct\u00fcn su anbarlar\u0131m\u0131zda, \u00e7aylar\u0131m\u0131zda m\u00fcasir cihazlar\u0131n qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq v\u0259 biz d\u0259qiq u\u00e7ota malik olaca\u011f\u0131q. Eyni zamanda, bu cihazlar birba\u015fa elektron su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sistemin\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k insan amili d\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lacaq v\u0259 biz d\u0259qiq bil\u0259c\u0259yik ki, harada n\u0259 q\u0259d\u0259r su ax\u0131r v\u0259 hans\u0131 hallarda n\u0259 q\u0259d\u0259r suyumuz var.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, su ehtiyatlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259nin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 geni\u015f hesabat haz\u0131rd\u0131r v\u0259 yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 daha geni\u015f formatda Siz\u0259 t\u0259qdim olunacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev qeyd edib:<\/p>\n<p>\u201c\u0130ndi b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bizim maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, s\u0259f\u0259rb\u0259r olmal\u0131d\u0131r. Bu ilin b\u00fcdc\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r imkanlar yarad\u0131r. H\u0259m sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc b\u00fcdc\u0259dir, h\u0259m kifay\u0259t q\u0259d\u0259r investisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn imkan yarad\u0131r, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259t investisiya proqram\u0131 x\u0259tti il\u0259, eyni zamanda, x\u00fcsusil\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlarda g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Maliy\u0259 naziri b\u00fcdc\u0259nin parametrl\u0259ri haqq\u0131nda v\u0259 maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259lumat versin, \u00e7\u00fcnki burada he\u00e7 bir yubanma olmamal\u0131d\u0131r. Biz q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259liyik v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verin\u201d.<\/p>\n<p>Maliyy\u0259 naziri Samir \u015e\u0259rifov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ox sa\u011f olun, m\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli m\u00fc\u015favir\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131.<\/p>\n<p>Yola sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2020-ci il Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yaddaqalan v\u0259 \u015fanl\u0131 d\u00f6vr kimi tarix\u0259 yaz\u0131l\u0131r. M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, son 17 il \u0259rzind\u0259 Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi potensial\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00f6vqel\u0259rimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ordu quruculu\u011fu v\u0259 44 g\u00fcn davam ed\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259 parlaq q\u0259l\u0259b\u0259 qazan\u0131lmas\u0131n\u0131, i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azad olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir. Sizin maliyy\u0259 orqanlar\u0131 v\u0259 h\u00f6kum\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda qoydu\u011funuz \u0259sas, \u0259n \u00fcmd\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin tezlikl\u0259 b\u0259rpa edilm\u0259si \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, h\u0259min regionda m\u00fcvafiq infrastrukturlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 bununla \u0259laq\u0259dar m\u00fcvafiq maliyy\u0259 v\u0259saitl\u0259rinin t\u0259min edilm\u0259sidir. Bununla \u0259laq\u0259dar Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za \u0259sas\u0259n, 2021-ci ilin t\u0259sdiq olunmu\u015f d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259dli olaraq b\u0259rpa, yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131, eyni zamanda, h\u0259min regionun Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 2,2 milyard manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Sizin qar\u015f\u0131m\u0131zda qoydu\u011funuz dig\u0259r vacib m\u0259s\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun t\u0259chizat\u0131, Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin b\u0259rpa edilm\u0259si \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131d\u0131r. Bu v\u0259zif\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 m\u00fcvafiq v\u0259saitl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, \u00fcmumilikd\u0259 4,6 milyard manat maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Bununla \u0259laq\u0259dar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmam\u0131\u015f dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n ehtiyat v\u0259saitl\u0259r d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Onu da bildirm\u0259k ist\u0259rdim ki, bu v\u0259saitl\u0259rin ayr\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259n\u0259n\u0259vi d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259rinin, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f b\u00fct\u00fcn sosial proqramlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 bir s\u0131ra t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin icra olunmas\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u0259sas\u0131nda t\u0259hsil kreditl\u0259rinin verilm\u0259si \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi bir mexanizmin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, m\u00fcvafiq q\u0259rar q\u0259bul edildikd\u0259n sonra bu mexanizm i\u015f\u0259 sal\u0131na bil\u0259r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, onu da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, 2020-ci il \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sosial-iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir il olmu\u015fdur. Bu da b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ba\u015f vermi\u015f prosesl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259miz xarici m\u0259n\u015f\u0259li \u015foklara m\u0259ruz qal\u0131b. Bu, \u0259sas\u0259n, qlobal koronavirus pandemiyas\u0131 v\u0259 onun \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259nfi f\u0259sadlard\u0131r. H\u0259min m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6t\u0259n il x\u00fcsusi olaraq v\u0259saitl\u0259r ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2021-ci ild\u0259 d\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f h\u0259min v\u0259saitl\u0259r, eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n, \u0259lav\u0259 olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vl\u0259t fondlar\u0131ndan, dig\u0259r b\u00fcdc\u0259d\u0259nk\u0259nar imkanlardan, \u00f6z\u0259l sektordan v\u0259 maliyy\u0259-bank sektorundan v\u0259saitl\u0259rin s\u0259f\u0259rb\u0259r edilm\u0259si proqram\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. H\u0259min proqram\u0131n 2021-ci ild\u0259 d\u0259 icra olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259saitl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. O c\u00fcml\u0259d\u0259n sahibkarlara g\u00fcz\u0259\u015ftli \u0259saslarla kreditl\u0259rin ayr\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vl\u0259t z\u0259man\u0259tl\u0259rinin verilm\u0259si, eyni zamanda, h\u0259min z\u0259man\u0259tli kreditl\u0259rin faiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin subsidiyala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259saitl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. Bununla yana\u015f\u0131, \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq ipoteka proqramlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 v\u0259saitl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bu v\u0259saitl\u0259r, eyni zamanda, Az\u0259rbaycanda sosial m\u0259nzill\u0259rin tikintisi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini d\u0259 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 152 milyon manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n m\u0259nzil-m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Sizin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131n\u0131z\u0131n icras\u0131 olaraq son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 v\u0259saitl\u0259r ayr\u0131l\u0131r v\u0259 bu il d\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 35 milyon manat v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, b\u0259zi d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rinin \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi xidm\u0259tl\u0259rin subsidiyala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n subsidiyalar\u0131n verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Onu da dem\u0259k ist\u0259rdim ki, yerli g\u0259lirl\u0259rl\u0259 x\u0259rcl\u0259r aras\u0131nda da m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. Art\u0131q \u00f6lk\u0259mizin 42 \u015f\u0259h\u0259ri v\u0259 rayonu \u00f6z g\u0259lirl\u0259ri hesab\u0131na \u00f6z x\u0259rcl\u0259rini t\u0259min etm\u0259k iqtidar\u0131ndad\u0131r. Yerd\u0259 qalan rayonlar\u0131n x\u0259rcl\u0259ri il\u0259 g\u0259lirl\u0259ri aras\u0131nda k\u0259sirin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n dotasiyalar\u0131n verilm\u0259si davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>X\u00fcsusi olaraq qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 proqramlara v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131 davam etdirilir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 d\u0259 460 milyon manatdan \u00e7ox v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Bu v\u0259sait hesab\u0131na h\u0259m fermerl\u0259r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n subsidiyalar\u0131n verilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq, \u0259kin sah\u0259si \u00fczr\u0259 v\u0259 son zamanlar dig\u0259r yeni subsidiyala\u015fd\u0131rma mexanizml\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ayr\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, 2021-ci il \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca m\u0259suliyy\u0259tli bir il olacaq. Hesab edirik ki, \u00f6t\u0259n il pandemiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259m s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259, h\u0259m d\u0259 sosial-iqtisadi sah\u0259d\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 prinsip etibaril\u0259 onun k\u0259skin f\u0259sadlar\u0131 aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q d\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 optimizm artmaqdad\u0131r. Sizin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131z\u0131n icras\u0131 olaraq peyv\u0259ndin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si, s\u00f6zs\u00fcz ki, \u00f6lk\u0259mizin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdir. Bununla ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f m\u00fcvafiq v\u0259saitl\u0259r d\u0259 inki\u015faf\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z rolunu oynayacaq\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib:<\/p>\n<p>\u201cX\u0259rcl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. X\u00fcsusil\u0259 d\u00f6vl\u0259t x\u0259tti il\u0259 al\u0131nan mallara da \u00e7ox ciddi n\u0259zar\u0259t olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi hallarda orada \u015fi\u015firtm\u0259l\u0259r d\u0259 olur. B\u0259zi hallarda d\u00f6vl\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00f6z rahatl\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olmayan bir \u00e7ox mal-material, \u0259\u015fya al\u0131rlar. Bel\u0259 hallar var. Xaricd\u0259n avtomobill\u0259r, texnika, mebel al\u0131rlar. Buna son qoyulmal\u0131d\u0131r. Biz b\u00fct\u00fcn bu yersiz x\u0259rcl\u0259r\u0259 son qoymal\u0131y\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259, x\u0259rcl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t daha g\u00fccl\u00fc olmal\u0131d\u0131r v\u0259 bax\u0131n, b\u0259lk\u0259 d\u0259 hans\u0131sa \u0259lav\u0259 bir n\u0259zar\u0259t mexanizmi d\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r. \u0130kincisi, b\u00fcdc\u0259mizd\u0259 neftin qiym\u0259ti 40 dollar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bu, \u00e7ox konservativ, y\u0259ni, m\u00fchafiz\u0259kar yana\u015fmad\u0131r. Ancaq indi d\u00fcnya bazar\u0131nda neftin qiym\u0259ti 50 dollardan \u00e7oxdur. \u018flb\u0259tt\u0259, proqnoz verm\u0259k \u00e7\u0259tindir, amma n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, pandemiya, bu il sona \u00e7atacaq, &#8211; art\u0131q bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259 gedir, &#8211; v\u0259 bel\u0259likl\u0259, iqtisadi f\u0259all\u0131q artacaq, gedi\u015f-g\u0259li\u015f artacaq, hava n\u0259qliyyat\u0131 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r a\u00e7\u0131lacaq, yanaca\u011fa daha da b\u00f6y\u00fck t\u0259l\u0259bat olacaq. Y\u0259ni, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck ehtimal var ki, neftin qiym\u0259ti h\u0259r halda 50 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bizd\u0259 profisit yarana bil\u0259r v\u0259 siz indid\u0259n fikirl\u0259\u015fin, bu profisit hans\u0131 istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259 bil\u0259r. Ola bil\u0259r ki, biz Neft Fondundan transfertl\u0259ri azaldaq, \u0259g\u0259r v\u0259sait\u0259 ehtiyac olmayacaqsa. \u018fg\u0259r \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan 2,2 milyard manat v\u0259sait kifay\u0259t etm\u0259zs\u0259, onda ola bil\u0259r bu v\u0259saitd\u0259n, y\u0259ni, \u0259g\u0259r profisit yaranacaqsa, o istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k olar. H\u0259r halda, bunu h\u0259yat g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Birinci r\u00fcb\u00fcn yekunlar\u0131na baxd\u0131qda g\u00f6r\u0259c\u0259yik ki, iqtisadiyyat hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 gedir v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00fcnyada hans\u0131 prosesl\u0259r gedir.<\/p>\n<p>Ke\u00e7\u0259n il sosial sah\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. M\u0259n bu bar\u0259d\u0259 art\u0131q qeyd etdim. \u0130ndi \u0259g\u0259r hans\u0131sa \u0259lav\u0259 olarsa, \u0259m\u0259k v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si naziri qeyd etsin. Eyni zamanda, bu il biz \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 evl\u0259rin verilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259liyik. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 9 mind\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259hid ail\u0259si d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n evl\u0259rl\u0259 v\u0259 m\u0259nzill\u0259rl\u0259 t\u0259min edilib. Ke\u00e7\u0259n il 1500 \u015f\u0259hid ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn evl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. \u018fm\u0259k v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si naziri bu yax\u0131nlarda m\u0259n\u0259 m\u0259ruz\u0259 edib ki, yanvar\u0131n 15-d\u0259k bu 1500 ail\u0259 evl\u0259rl\u0259 t\u0259min olunacaq. Bu proqram bu il d\u0259 davam etdirilm\u0259lidir. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u015f\u0259hid olmu\u015f q\u0259hr\u0259man h\u0259rb\u00e7il\u0259rimizin do\u011fmalar\u0131na, yax\u0131nlar\u0131na evl\u0259r veril\u0259c\u0259kdir. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bundan sonra m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn evl\u0259r ancaq azad edilmi\u015f torpaqlarda tikil\u0259c\u0259k. B\u0259zi layih\u0259l\u0259r davam edir, b\u0259zi layih\u0259l\u0259r ba\u015fa \u00e7atmaq \u00fczr\u0259dir. \u0130ndi F\u00fczuli rayonunda, Horadizd\u0259 v\u0259 ba\u015fqa bir k\u0259ndd\u0259 evl\u0259r tikilibdir, onlar, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 veril\u0259c\u0259k. Ancaq bundan sonra daha Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, Sumqay\u0131t, Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 v\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir ba\u015fqa yerd\u0259 k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn evl\u0259r tikilm\u0259m\u0259lidir. K\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r, y\u0259ni, ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn evl\u0259r ancaq azad edilmi\u015f torpaqlarda tikil\u0259c\u0259k v\u0259 biz bunu da x\u00fcsusi proqram \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik. Bunu h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir v\u0259 ist\u0259rdim ki, bunu h\u0259r k\u0259s bilsin. Bu, \u00e7ox \u0259dal\u0259tli yana\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu yax\u0131nlarda m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7ir\u0259rk\u0259n m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verildi ki, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin 52 faizi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131b. Bu insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259n did\u0259rgin sal\u0131n\u0131b, ancaq n\u0259d\u0259ns\u0259 m\u0259skunla\u015fma \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 apar\u0131l\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu insanlar\u0131 yen\u0259 d\u0259 rayon yerl\u0259rin\u0259 qaytarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi proqram olmal\u0131d\u0131r. M\u0259n bu yax\u0131nlarda Prezident Administrasiyas\u0131na g\u00f6st\u0259ri\u015f verdim ki, k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r aras\u0131nda sor\u011fular ke\u00e7irilm\u0259lidir, onlar\u0131n niyy\u0259ti \u00f6yr\u0259nilm\u0259lidir. H\u0259m evl\u0259rl\u0259 t\u0259min olunmu\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r, h\u0259m d\u0259 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r yataqxanalarda, yaxud da u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131nda a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fayan k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r aras\u0131nda sor\u011fular ke\u00e7irilm\u0259lidir ki, biz real v\u0259ziyy\u0259ti bil\u0259k. \u00d6z\u00fcm\u00fcz-\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc aldatmamal\u0131y\u0131q, real v\u0259ziyy\u0259ti bilm\u0259liyik. Xahi\u015f edir\u0259m k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rd\u0259n, onlara sual veril\u0259nd\u0259 s\u0259mimi cavab versinl\u0259r &#8211; \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131na getm\u0259k fikirl\u0259ri var, yoxsa yox. Biz\u0259 bildirsinl\u0259r, biz d\u0259 bil\u0259k v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 \u00f6z b\u0259rpa i\u015fl\u0259rimizi h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259liyik. M\u0259n tam \u0259min\u0259m ki, ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131dacaqlar. Buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k. Ancaq, eyni zamanda, bizd\u0259 r\u0259smi m\u0259lumat olmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bu sor\u011funun ke\u00e7irilm\u0259si hesab edir\u0259m ki, bir \u00e7ox suallara cavab ver\u0259c\u0259k. \u0130ndi sor\u011fuda hans\u0131 suallar olacaq, onu siz fikirl\u0259\u015fin. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, ail\u0259nin t\u0259rkibi, ondan sonra harada i\u015fl\u0259yirl\u0259r, i\u015fd\u0259n raz\u0131d\u0131rm\u0131, raz\u0131 deyilmi, o ail\u0259l\u0259rin maddi v\u0259ziyy\u0259ti, maa\u015flar\u0131, g\u0259lirl\u0259ri, onlar\u0131n sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti vard\u0131r, yoxdur, onlar\u0131n aras\u0131nda i\u015fsizl\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259rdir, b\u00fct\u00fcn bu suallar verilm\u0259lidir. \u018fsas sual onlar\u0131n \u00f6z torpaqlar\u0131na qay\u0131tmaq ist\u0259kl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olacaqd\u0131r. Bu, \u00f6z yerind\u0259. Ancaq bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f evl\u0259r \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 veril\u0259c\u0259k. Bu q\u0259rar\u0131 m\u0259n q\u0259bul etdim. Art\u0131q g\u00f6st\u0259ri\u015f verdim ki, D\u00f6vl\u0259tqa\u00e7q\u0131nkomun balans\u0131nda olan m\u0259nzill\u0259r \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyinin balans\u0131na verilsin. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck bir proqramd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259m m\u00fcharib\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r n\u00f6vb\u0259d\u0259 dayanan \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri yerl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir bu evl\u0259rd\u0259. Eyni zamanda, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u015f\u0259hid olmu\u015f q\u0259hr\u0259man h\u0259rb\u00e7il\u0259rimizin yax\u0131nlar\u0131 bu evl\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Bu, \u0259dal\u0259tli q\u0259rard\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r, ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n, ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r bunu d\u00fczg\u00fcn anlayacaqlar. M\u0259n h\u0259r \u015feyi h\u0259mi\u015f\u0259 nec\u0259 var el\u0259 d\u0259 demi\u015f\u0259m. M\u0259n bilir\u0259m ki, onlar bu evl\u0259ri uzun ill\u0259r idi g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r, amma indi torpaqlar azad olunub. Ona g\u00f6r\u0259, ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Sumqay\u0131tda yerl\u0259\u015fdirm\u0259k he\u00e7 bir m\u0259ntiq\u0259 s\u0131\u011fm\u0131r. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f evl\u0259ri \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 verm\u0259k \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn q\u0259rard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ndi m\u0259ruz\u0259 edin, hans\u0131 i\u015fl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur? M\u0259n art\u0131q giri\u015f s\u00f6z\u00fcmd\u0259 dedim ki, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcavin\u0259t 300 manatdan 500 manata art\u0131r\u0131ld\u0131. Dig\u0259r art\u0131mlar da var. Bu haqda v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259ruz\u0259 edin\u201d.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259k v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si naziri Sahil Babayev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201cM\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, 2020-ci ild\u0259 b\u00fct\u00fcn sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r vaxt\u0131nda v\u0259 tam \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. Sizin m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla 2020-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 b\u00fct\u00fcn pensiyalar \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 16,6 faiz indeksasiya olunaraq art\u0131r\u0131ld\u0131. \u00dcmumilikd\u0259 2020-ci ild\u0259 pensiya \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri 2019-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 20 faiz artd\u0131. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcdl\u0259ri 25 faiz, sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r 15 faiz artd\u0131 v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 bu \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r 2 milyondan \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u0259hat\u0259 etdi. Apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda orta pensiyan\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi 13 faiz artaraq 300 manata, ya\u015fa g\u00f6r\u0259 pensiyan\u0131n orta m\u0259bl\u0259\u011fi d\u0259 13 faiz artaraq 330 manata \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m minimum, h\u0259m d\u0259 orta pensiyan\u0131n al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti indeksin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan MDB m\u0259kan\u0131nda \u00f6z liderliyini qorumu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u00dcnvanl\u0131 sosial yard\u0131m mexanizminin d\u0259 \u0259hat\u0259 dair\u0259si geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015fdir. 2020-ci ild\u0259 77 min ail\u0259nin 322 min \u00fczv\u00fcn\u0259 \u00fcnvanl\u0131 yard\u0131m \u00f6d\u0259nilmi\u015fdir. Bu, 2019-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 19 min n\u0259f\u0259r \u00e7oxdur v\u0259 15 faizlik art\u0131mla orta ayl\u0131q \u00f6d\u0259nil\u0259n m\u0259bl\u0259\u011f 240 manata \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Sizin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, b\u00fct\u00fcn sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 avtomatla\u015fd\u0131rma, elektronla\u015fd\u0131rma t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, v\u0259t\u0259nda\u015f-m\u0259mur t\u0259mas\u0131 minimuma endirilir v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 2020-ci ild\u0259 art\u0131q h\u0259m m\u00fcavin\u0259t v\u0259 t\u0259qa\u00fcd, h\u0259m d\u0259 pensiyalar \u00fczr\u0259 95 min t\u0259yinat m\u0259hz elektron portal \u00fcz\u0259rind\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259mas olmadan h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Eyni zamanda, \u0259sass\u0131z pensiya i\u015fl\u0259rinin, \u0259sass\u0131z v\u0259 saxta \u0259lillik i\u015fl\u0259rinin v\u0259 dig\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 il \u0259rzind\u0259 125 milyon manat q\u0259na\u0259t \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131n artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 il \u0259rzind\u0259 160 milyon manatl\u0131q q\u0259na\u0259t \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur v\u0259 \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fin 250 milyon manat\u0131 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 \u00f6d\u0259nmi\u015f, 35 milyon manat\u0131 is\u0259 Pensiya Fondunun 2021-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyat\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, qeyd edim ki, \u00fcmumilikd\u0259 son iki il \u0259rzind\u0259 \u0259haliy\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin 1 milyard manat artmas\u0131na baxmayaraq, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n transfertin m\u0259bl\u0259\u011fi azalm\u0131\u015f v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 570 milyon manat v\u0259sait d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 qaytar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Siz qeyd etdiyiniz kimi, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u015f\u0259hid olan, m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n, yaralanan \u0259sg\u0259rl\u0259rimizin ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 mexanizml\u0259r haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 Sizin S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla dekabr\u0131n 31-d\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin t\u0259qa\u00fcd\u00fc 500 manata, 1-ci qrup m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rinin t\u0259qa\u00fcd\u00fc 400 manata, 2-ci qrup m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rinin t\u0259qa\u00fcd\u00fc 350 manata, 3-c\u00fc qrup \u0259lill\u0259rin t\u0259qa\u00fcd\u00fc is\u0259 300 manata q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Milli q\u0259hr\u0259manlar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259qa\u00fcdl\u0259ri 1800 manata \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 Sizin S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla yeni bir t\u0259qa\u00fcd &#8211; V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Q\u0259hr\u0259man\u0131na Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcd\u00fc t\u0259sis olunmu\u015f, onun da m\u0259bl\u0259\u011fi 2000 manat olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. T\u0259qa\u00fcdl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00fcmumilikd\u0259 100 min\u0259d\u0259k insan\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Burada m\u00fcxt\u0259lif ki\u00e7ik m\u0259bl\u0259\u011fli m\u00fcavin\u0259tl\u0259r v\u0259 pensiya \u0259lav\u0259l\u0259ri vahid t\u0259qa\u00fcd m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 birl\u0259\u015fdirilmi\u015f v\u0259 m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259r art\u0131r\u0131lmaqla bu r\u0259q\u0259ml\u0259r t\u0259sdiql\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n v\u0259 ya \u015f\u0259hid olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ail\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 son bir ayda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r 7 min \u015f\u0259xsi \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. 2300 \u015f\u0259xs\u0259 sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r t\u0259yin olunmu\u015fdur. 2000 \u015f\u0259hid ail\u0259si v\u0259 m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ail\u0259si \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqramlar\u0131na c\u0259lb edilmi\u015f, 2700 n\u0259f\u0259r\u0259 is\u0259 sosial-psixoloji v\u0259 reabilitasiya xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. \u018flav\u0259 olaraq m\u00fclki \u015f\u0259hidl\u0259rimizin sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin ham\u0131s\u0131 prioritet qaydada tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min olunmu\u015f, onlara sosial-psixoloji reabilitasiya xidm\u0259tl\u0259ri t\u0259qdim edilmi\u015fdir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 x\u00fcsusi i\u015f\u00e7i qrupu yarad\u0131l\u0131b. \u0130\u015f\u00e7i qrupunda b\u00fct\u00fcn aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri var v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f i\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin, m\u00fcharib\u0259d\u0259 yaralanan \u015f\u0259xsl\u0259rin, m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n sosial t\u0259minat\u0131, sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri, m\u0259\u015f\u011fulluq t\u0259dbirl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd etdiyiniz kimi, 1500 \u015f\u0259hid ail\u0259sin\u0259, m\u00fcharib\u0259 \u0259lilin\u0259 m\u0259nzill\u0259rin v\u0259 evl\u0259rin verilm\u0259sin\u0259 dair cari il \u00fc\u00e7\u00fcn plan\u0131m\u0131z var idi. 1450 m\u0259nzil v\u0259 f\u0259rdi ev art\u0131q bu \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 t\u0259qdim edilib v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti 10-15 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 &#8211; 15 yanvarad\u0259k 1500 evin ham\u0131s\u0131 t\u0259qdim olunacaq.<\/p>\n<p>Avtomobill\u0259rin verilm\u0259si proqram\u0131 da davam etdirilmi\u015f v\u0259 il \u0259rzind\u0259 400 m\u00fcharib\u0259 \u0259lilin\u0259 v\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 avtomobill\u0259r t\u0259qdim olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u0259ruz\u0259 edim ki, m\u0259\u015f\u011fulluq proqramlar\u0131m\u0131z da davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 icra olunub v\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 1000 n\u0259f\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z i\u015fl\u0259 t\u0259min edilib, 12 min ail\u0259 is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fullu\u011fa c\u0259lb olunub. \u00d6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131 \u0130\u015fd\u0259n S\u0131\u011forta Fondu il\u0259 yana\u015f\u0131, BMT \u0130nki\u015faf Proqram\u0131, yerli banklar\u0131m\u0131z, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 icra edilib.<\/p>\n<p>2021-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259d\u0259fimiz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Sizin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq bu proqrama c\u0259lb olunan ail\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r v\u0259 16 min ail\u0259nin \u0259hat\u0259 edilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Haqq\u0131\u00f6d\u0259nil\u0259n ictimai i\u015fl\u0259r proqram\u0131 icra olunur v\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f 38 min daimi i\u015f yerind\u0259n 98 faizi i\u015f\u00e7il\u0259rl\u0259 t\u0259chiz edilib. Pandemiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131na \u0259sas\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f 50 min ikiayl\u0131q m\u00fcv\u0259qq\u0259ti i\u015f yerl\u0259ri d\u0259 75 faiz komplektl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259 yarad\u0131lan 26 min ictimai i\u015f yerinin d\u0259 DOST \u0130\u015f M\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 dair tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131z art\u0131q icra olunur. Bu ild\u0259n ictimai i\u015f yerl\u0259ri d\u0259 DOST \u0130\u015f M\u0259rk\u0259zi vasit\u0259sil\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259kdir. B\u00fct\u00fcn bu proqramlar\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ictimai a\u00e7\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq elektron portal da yarad\u0131l\u0131b. H\u0259m \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131, h\u0259m d\u0259 ictimai i\u015f yerl\u0259ri \u00fczr\u0259 aktiv \u015f\u0259xs v\u0259 ya i\u015f\u0259 c\u0259lb edil\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar haqq\u0131nda b\u00fct\u00fcn m\u0259lumatlar ictimaiyy\u0259t\u0259 onlayn qaydada a\u00e7\u0131qlan\u0131r v\u0259 h\u0259r k\u0259sin ist\u0259nil\u0259n m\u0259lumat\u0131 almaq imkanlar\u0131 var.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259ssas t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259n olan insanlar\u0131m\u0131za d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 icra olundu. 600 min i\u015fsiz, qeyri-formal i\u015fl\u0259y\u0259n \u015f\u0259xs\u0259 bird\u0259f\u0259lik \u00f6d\u0259m\u0259 proqram\u0131 190 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 icra edildi. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 450 milyon manat v\u0259sait s\u0259rf olundu. Sosial t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 110 min azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259y\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u0259rzaq yard\u0131mlar\u0131 verildi. 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 v\u0259 t\u0259nha ya\u015fayan \u015f\u0259xsl\u0259r daimi sosial xidm\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sosial xidm\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259ssas kateqoriyadan olan insanlar\u0131m\u0131za d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri t\u0259qdim edildi. Bu proqramlar cari ild\u0259 d\u0259 davaml\u0131 olaraq icra edil\u0259c\u0259kdir. H\u0259m sosial xidm\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rimizin, h\u0259m reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rimizin \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 daha \u00e7ox \u0259haliy\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k. M\u0259\u015f\u011fulluq proqramlar\u0131m\u0131z is\u0259 Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, prioritet \u0259sasda h\u0259m i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259, h\u0259m d\u0259 onlara yax\u0131n regionlar\u0131m\u0131zda \u00fcst\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev vur\u011fulay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259n giri\u015f s\u00f6z\u00fcmd\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verdim v\u0259 eyni zamanda, s\u00f6yl\u0259dim ki, d\u0259ymi\u015f ziyan hesablanmal\u0131d\u0131r. \u0130st\u0259yir\u0259m b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bilsin ki, indi azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 1988-ci ild\u0259 me\u015f\u0259 fondu 228 min hektar t\u0259\u015fkil edirdi, 2020-ci ild\u0259 is\u0259 c\u0259mi 174 min hektar. Y\u0259ni, 54 min hektar me\u015f\u0259 fondu m\u0259hv edilib, q\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu, erm\u0259ni cinay\u0259tinin n\u00f6vb\u0259ti n\u00fcmun\u0259sidir. Ona g\u00f6r\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00e7ox ciddi t\u0259fti\u015f edilm\u0259lidir. Qeyd etdiyim kimi, h\u0259m d\u0259ymi\u015f ziyan hesablanmal\u0131d\u0131r, eyni zamanda, bu me\u015f\u0259 fondunun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar aidiyy\u0259ti qurumlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi, h\u0259m\u00e7inin K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi, \u0130qtisadiyyat Nazirliyi x\u00fcsusi proqram t\u0259rtib etm\u0259lidirl\u0259r ki, biz erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f me\u015f\u0259l\u0259ri b\u0259rpa ed\u0259k.<\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f torpaqlarda, eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoruqlar\u0131 v\u0259 yasaql\u0131qlar olub. M\u0259n bu m\u0259lumat\u0131 da Az\u0259rbaycan xalq\u0131na \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m. La\u00e7\u0131n rayonunda Qarag\u00f6l D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011fu 1987-ci ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, 240 hektar sah\u0259si var idi, tamamil\u0259 m\u0259hv edilib, talan olunub v\u0259 b\u00fct\u00fcn a\u011faclar q\u0131r\u0131l\u0131b. Z\u0259ngilan rayonunda B\u0259sit\u00e7ay D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011fu 1974-c\u00fc ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Bu, Avropada unikal me\u015f\u0259 say\u0131l\u0131r v\u0259 burada nadir \u00e7inar a\u011faclar\u0131 var idi. Bu qoruq 107 hektar\u0131 \u0259hat\u0259 edib, indi is\u0259 c\u0259mi 42 hektar\u0131 qal\u0131b. Bu, erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin n\u00f6vb\u0259ti t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, onlar ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r v\u0259 bilirdil\u0259r ki, bu torpaqlarda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti oturublar. Onlar bizim evl\u0259rimizi da\u011f\u0131d\u0131blar, tarixi abid\u0259l\u0259rimizi da\u011f\u0131d\u0131blar, m\u0259scidl\u0259rimizi da\u011f\u0131d\u0131blar, me\u015f\u0259l\u0259rimizi d\u0259 da\u011f\u0131d\u0131blar. Nadir \u00e7inar me\u015f\u0259sind\u0259n c\u0259mi 42 hektar qal\u0131b. Oraya da m\u00fctl\u0259q bir qrup ezam olunmal\u0131d\u0131r, yerind\u0259 t\u0259fti\u015f apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu qoruq b\u0259rpa edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Qubadl\u0131 D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131 1969-cu ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, 1988-ci ild\u0259 sah\u0259si 8500 hektar olub, 2020-ci ild\u0259 6923 hektar. Y\u0259ni, 1577 hektar da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, talan edilib.<\/p>\n<p>Da\u015falt\u0131 D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131 1981-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 1988-ci ild\u0259 400 hektar sah\u0259si var idi, haz\u0131rda 350 hektard\u0131r. Burada da 50 hektar da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>La\u00e7\u0131n D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131 1961-ci ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, 1988-ci ild\u0259 7500 hektar sah\u0259si var idi. Haz\u0131rda 4457 hektar qal\u0131b, 3043 hektar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hv edilib.<\/p>\n<p>Z\u0259ngilan rayonunda Arazboyu D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131 1993-c\u00fc ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, sah\u0259si 1700 hektar idi. Haz\u0131rda c\u0259mi 135 hektar qal\u0131b. Y\u0259ni, 1565 hektar m\u0259hv edilib. Bu m\u0259lumat \u201cAz\u0259rkosmos\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cAz\u0259rsky\u201d peykind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 m\u0259n\u0259 t\u0259qdim edilib. Ona g\u00f6r\u0259 bir daha deyir\u0259m ki, oraya x\u00fcsusi qruplar ezam edilm\u0259lidir, yerind\u0259 baxmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu da s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir, bunun d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131 da hesablanmal\u0131d\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n n\u00f6vb\u0259ti ekoloji terroru kimi qeydiyyata al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f torpaqlarda b\u00f6y\u00fck \u0259kin sah\u0259l\u0259ri vard\u0131r. M\u0259n K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyin\u0259 v\u0259 Prezident Administrasiyas\u0131na g\u00f6st\u0259ri\u015f verdim ki, vaxt itirm\u0259d\u0259n ke\u00e7\u0259n il v\u0259 bu il m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 pay\u0131zl\u0131q \u0259kini apar\u0131ls\u0131n. D\u00fczd\u00fcr, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn biz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, o \u0259razil\u0259ri minalardan t\u0259mizl\u0259m\u0259liyik v\u0259 art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. \u0130st\u0259rdim ki, h\u0259m bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, ke\u00e7\u0259n il g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 bu il g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verilsin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n azad edilmi\u015f torpaqlarda. \u00c7\u00fcnki bizim \u0259sas haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259rimiz yaz m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri, m\u0259lumat verin\u201d.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri \u0130nam K\u0259rimov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201cM\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyiniz v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq bu il d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r davam etdirilib. Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan Ordusunun i\u015f\u011faldan azad etdiyi torpaqlar aqrar sektorun inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131m\u0131zda yeni v\u0259zif\u0259l\u0259r qoyub, h\u0259m\u00e7inin yeni imkanlar yarad\u0131b.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fcsb\u0259t inki\u015faf dinamikas\u0131 2020-ci ild\u0259 d\u0259 davam edib v\u0259 bu sah\u0259 \u00fczr\u0259 2 faiz art\u0131m, bitki\u00e7ilikd\u0259 1 faiz v\u0259 heyvandarl\u0131q \u00fczr\u0259 2,9 faiz art\u0131m olub. Pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 aqrar sektorun f\u0259aliyy\u0259ti m\u00f6vcud \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011fun qurulub v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n fasil\u0259siz istehsal\u0131 t\u0259min edilib. 2020-ci ild\u0259 1 milyon hektardan art\u0131q sah\u0259d\u0259 tax\u0131l \u0259kini h\u0259yata ke\u00e7irilib v\u0259 i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259r hesab\u0131na n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 bu sah\u0259nin \u0259kin balans\u0131n\u0131n t\u0259qrib\u0259n 10 faiz art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Ancaq \u00f6t\u0259n il havan\u0131n quraql\u0131q ke\u00e7m\u0259si tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011fa t\u0259sirsiz \u00f6tm\u0259yib, 100 hektardan \u00e7ox sah\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f al\u0131nmay\u0131b. Buna baxmayaraq, tax\u0131l \u00fczr\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 31,2 sentner t\u0259\u015fkil edib. Qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, suvarma problemi ya\u015fanmayan \u0259ks\u0259r regionlarda m\u0259hsuldarl\u0131q xeyli y\u00fcks\u0259k olub v\u0259 bir \u00e7ox rayonlarda m\u0259hsuldarl\u0131q 40 sentneri \u00f6t\u00fcb. Bir s\u0131ra \u00f6z\u0259l v\u0259 pilot t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda tax\u0131l \u00fczr\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q h\u0259tta 60 sentner\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7at\u0131b. Dig\u0259r bitki\u00e7ilik m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u0131nda da art\u0131m dinamikas\u0131 davam edib. \u0130lkin r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2,5 faiz \u00e7ox t\u0259r\u0259v\u0259z, 4,2 faiz \u00e7ox meyv\u0259 v\u0259 gil\u0259meyv\u0259, 15 faiz \u00e7ox t\u00fct\u00fcn, 2,1 faiz \u00e7ox kartof istehsal edilib. H\u0259m\u00e7inin pamb\u0131q sah\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 olunub. 100 min hektar pamb\u0131q sah\u0259sind\u0259n bu il 335 min tondan \u00e7ox m\u0259hsul istehsal edilib v\u0259 pamb\u0131q \u00fczr\u0259 orta m\u0259hsuldarl\u0131q \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 4 sentner art\u0131b, orta m\u0259hsuldarl\u0131q 33,5 sentner t\u0259\u015fkil edib. H\u0259m\u00e7inin t\u00fct\u00fcn \u00fczr\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q 2019-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 19,3 sentnerd\u0259n 22,1 sentner\u0259, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru \u00fczr\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q 328 sentnerd\u0259n 481 sentner\u0259, \u00e7\u0259ltik \u00fczr\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q 29,9 sentnerd\u0259n 32,8 sentner\u0259 y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p>Y\u00fcks\u0259k \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaradan sah\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi, intensiv ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 da m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r verib. 2020-ci ild\u0259 intensiv v\u0259 superintensiv ba\u011flar \u00fcmumi ba\u011flar\u0131n 14 faizini t\u0259\u015fkil edib. C\u0259nab Prezident, bu il Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, intensiv \u00fcsulla f\u0131nd\u0131q, zeytun, nar v\u0259 sitrus ba\u011flar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131na g\u00f6r\u0259 bird\u0259f\u0259lik \u0259lav\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Heyvandarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t dinamika saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 \u0259t istehsal\u0131nda ilkin n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 3,1 faiz art\u0131m, s\u00fcd istehsal\u0131nda is\u0259 1,7 faiz art\u0131m \u0259ld\u0259 olunub.<\/p>\n<p>2020-ci ilin yanvar ay\u0131ndan fermerl\u0259r\u0259 subsidiyalar\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si yeni qaydalara \u0259sas\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilib v\u0259 alternativsiz olaraq elektron k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sistemi \u00fcz\u0259rind\u0259n apar\u0131l\u0131b. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k elektron k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sistemind\u0259 546 mind\u0259n \u00e7ox fermer qeydiyyatdan ke\u00e7ib. Fermerl\u0259rin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 nazirliyin Aqrar Kredit v\u0259 \u0130nki\u015faf Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n 100-d\u0259n art\u0131q \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259t vasit\u0259sil\u0259 3 min fermer\u0259 7260 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n, h\u0259m\u00e7inin 8758 ba\u015f damazl\u0131q heyvan\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilib. Ke\u00e7\u0259n il 3400-d\u0259n \u00e7ox fermer\u0259 mikrokreditl\u0259r verilib.<\/p>\n<p>Fermerl\u0259rin t\u0259bii f\u0259lak\u0259td\u0259n v\u0259 dig\u0259r riskl\u0259rd\u0259n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn aqrar s\u0131\u011forta sistemi formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin noyabr\u0131ndan heyvandarl\u0131q v\u0259 bitki\u00e7ilik sah\u0259si \u00fczr\u0259 s\u0131\u011forta m\u0259hsulu fermerl\u0259r\u0259 t\u0259qdim edilib. Su m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri komissiyas\u0131n\u0131n koordinasiyas\u0131 il\u0259 fermerl\u0259rin suvarma suyuna olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259dbirl\u0259r davam etdirilib. \u201cMeliorasiya v\u0259 Su T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131\u201d ASC il\u0259 birlikd\u0259 m\u00f6vcud suyun \u0259dal\u0259tli v\u0259 vaxt\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 57 rayon \u00fczr\u0259 674 mind\u0259n \u00e7ox su qrafiki t\u0259rtib edilib v\u0259 nazirlik t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rc olunub. Haz\u0131rda pay\u0131zl\u0131q \u0259kinl\u0259rin su t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdirilir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlarda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131qlara uy\u011fun olaraq, i\u015fl\u0259r\u0259 art\u0131q ba\u015flan\u0131l\u0131b. Nazirlik \u201cAz\u0259rkosmos\u201d ASC il\u0259 birlikd\u0259 azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 faktiki \u0259kinalt\u0131 torpaqlar\u0131n da \u00e7oxillik \u0259km\u0259l\u0259rin peyk t\u0259svirl\u0259ri \u0259sas\u0131nda x\u0259rit\u0259l\u0259\u015fm\u0259sini apar\u0131b. Haz\u0131rda h\u0259min torpaqlarda \u0259kinl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00e7oxillik \u0259km\u0259l\u0259r\u0259 aqrotexniki qulluq t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 ilkin i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, bu il Sizin aqrar sah\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyiniz islahatlardan b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k nazirlik \u0259sas diqq\u0259tini v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini yerl\u0259rd\u0259 fermerl\u0259r\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t v\u0259 informasiya xidm\u0259tinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, xidm\u0259tl\u0259rin daha \u0259l\u00e7atan edilm\u0259sin\u0259, innovativ \u00fcsullar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259n \u00fcmd\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259kinl\u0259rin b\u0259rpas\u0131na y\u00f6n\u0259ld\u0259c\u0259k. Sizi \u0259min edirik ki, bu sah\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011funuz v\u0259zif\u0259l\u0259ri layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259rimizi g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u00c7ox sa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib:<\/p>\n<p>\u201cAzad edilmi\u015f torpaqlarda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 sistemli xarakter almal\u0131d\u0131r v\u0259 h\u00f6kum\u0259t, K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi, \u0130qtisadiyyat Nazirliyi b\u0259ri ba\u015fdan prioritetl\u0259r se\u00e7m\u0259lidir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 m\u0259hsullar \u0259kilm\u0259lidir. Azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131n h\u0259m bitki\u00e7ilik, h\u0259m d\u0259 heyvandarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var. K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00f6r\u00fc\u015f sah\u0259l\u0259ri, otlaq sah\u0259l\u0259ri vard\u0131r. Azad edilmi\u015f torpaqlarda sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck, t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck, barama\u00e7\u0131l\u0131q, ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q, heyvandarl\u0131q \u00e7ox geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131. N\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, indi bizim yeni texnologiyalar\u0131m\u0131z var. M\u0259s\u0259l\u0259n, ke\u00e7\u0259n il biz pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qda rekord g\u00f6st\u0259riciy\u0259 nail olduq. X\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, 4-5 il bundan \u0259vv\u0259l d\u00f6vl\u0259t pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla ciddi m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flayanda hektardan m\u0259hsuldarl\u0131q t\u0259qrib\u0259n 14-15 sentner idi. Biz yava\u015f-yava\u015f m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 33,5 sentner\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131q. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusil\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdiyi 1970 v\u0259 1980-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 2, yaxud 3 il c\u0259mi 30 sentnerd\u0259n \u00e7ox m\u0259hsul g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Amma bu da son h\u0259dd deyil. \u00c7\u00fcnki m\u0259n pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan rayonlar\u0131n siyah\u0131s\u0131na baxd\u0131m. Orada bir ne\u00e7\u0259 rayonda m\u0259hsuldarl\u0131q \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r v\u0259 \u0259kin sah\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00e7ox ki\u00e7ikdir. Ona g\u00f6r\u0259 siz yenid\u0259n bax\u0131n, misal \u00fc\u00e7\u00fcn, indi Samux rayonunda, C\u0259lilabad rayonunda, b\u0259zi ba\u015fqa rayonlarda \u0259kin sah\u0259l\u0259ri he\u00e7 1000 hektar da deyil, b\u0259lk\u0259 orada, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q inki\u015faf etm\u0259m\u0259lidir, m\u0259hsuldarl\u0131q da \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Biz o torpaqlar\u0131 ba\u015fqa k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sin\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f torpaqlara g\u0259ldikd\u0259, biz burada bu i\u015fl\u0259ri planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6rm\u0259liyik. Birincisi, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn. \u0130kincisi, ixrac potensial\u0131m\u0131z\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn. Biz burada da ixrac potensial\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki bu yax\u0131nlarda Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n pomidor ixrac\u0131na qoyulan qada\u011fa, \u0259lb\u0259tt\u0259, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z olmu\u015fdur. Xat\u0131rlay\u0131ram, bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l Rusiya t\u0259r\u0259fi biz\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdi ki, &#8211; o vaxt sanksiyalar t\u0259tbiq olunmu\u015fdu, &#8211; Az\u0259rbaycan Rusiyaya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131n\u0131 art\u0131rs\u0131n. M\u0259hz ondan sonra \u00e7ox ciddi art\u0131m oldu. \u018fg\u0259r biz 4-5 il bundan \u0259vv\u0259l v\u0259 ke\u00e7\u0259n il Rusiyaya pomidor ixrac\u0131na baxsaq, b\u00f6y\u00fck f\u0259rq g\u00f6r\u0259rik. \u018fg\u0259r o qada\u011fa qoyulmasayd\u0131, &#8211; d\u00fczd\u00fcr, o qada\u011fan\u0131n bir hiss\u0259si art\u0131q g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb, &#8211; ke\u00e7\u0259n il bizim ixrac\u0131m\u0131z 200 min tona \u00e7atacaqd\u0131. Ancaq siz d\u0259, h\u00f6kum\u0259t d\u0259 bu r\u0259q\u0259ml\u0259ri bilirsiniz, 4-5 il bundan \u0259vv\u0259l daha a\u015fa\u011f\u0131 idi. Y\u0259ni, dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, biz k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ixrac\u0131na yenid\u0259n baxmal\u0131y\u0131q. H\u0259m yeni bazarlar axtarmal\u0131y\u0131q ki, bel\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallarla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259y\u0259k, h\u0259m d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fidini art\u0131rmal\u0131y\u0131q. \u018fn\u0259n\u0259vi bazarlar qalmaq \u015f\u0259rti il\u0259 biz yeni bazarlara \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q. Hesab edir\u0259m ki, azad olunmu\u015f torpaqlarda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 x\u00fcsusil\u0259 ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox ciddi inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki meyv\u0259 m\u0259hsullar\u0131 ist\u0259nil\u0259n bazarda q\u0259bul olunur. Burada \u0259n\u0259n\u0259vi bazarlar\u0131m\u0131z\u0131n iqlimini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim meyv\u0259mizl\u0259 he\u00e7 bir ba\u015fqa meyv\u0259 r\u0259qab\u0259t apara bilm\u0259z.<\/p>\n<p>T\u0259r\u0259v\u0259z\u0259 g\u0259ldikd\u0259, indi istixanalar var. D\u00fczd\u00fcr, indi burada iqlim \u015f\u0259raiti d\u0259 var, bizim t\u0259r\u0259v\u0259z t\u0259bii ki, daha keyfiyy\u0259tli v\u0259 daha ucuzdur. Ancaq, eyni zamanda, \u0259n\u0259n\u0259vi bazarlarda bizim t\u0259r\u0259v\u0259zimizl\u0259 yerli m\u0259hsul r\u0259qab\u0259t apara bil\u0259r. Amma ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131qda, meyv\u0259 istehsal\u0131nda biziml\u0259 he\u00e7 kim r\u0259qab\u0259t apara bilm\u0259z.<\/p>\n<p>\u00dcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131 var idi. M\u0259n\u0259 \u201cAz\u0259rkosmos\u201ddan m\u0259lumat verilib ki, c\u0259mi 1200 hektar \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131ndan qanunsuz yollarla m\u0259hsul g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Amma b\u00f6y\u00fck tax\u0131l sah\u0259l\u0259ri var. T\u0259qrib\u0259n 100 min hektar v\u0259 ya 90 min hektar tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck imkanlar yarad\u0131r. Siz d\u0259 bax\u0131n, biz\u0259 tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn bu q\u0259d\u0259r hektar laz\u0131md\u0131r, yoxsa yox, b\u0259lk\u0259 ba\u015fqa sah\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259k. Amma onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bu, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck itkidir. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistanda, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, tax\u0131l alt\u0131nda t\u0259qrib\u0259n 200 min hektar var idi, y\u0259ni, azad edilmi\u015f torpaqlarla bir yerd\u0259. Erm\u0259nistanda t\u0259qrib\u0259n 100 min v\u0259 o vaxt i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlarda da t\u0259qrib\u0259n 90 min. \u0130ndi onlar bundan m\u0259hrum olublar. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259ri, bizim is\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcm\u00fcz yaranacaq. Ona g\u00f6r\u0259 bu amill\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, azad edilmi\u015f torpaqlara qay\u0131dacaq insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 biz indi t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r haz\u0131rlamal\u0131y\u0131q, m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r verm\u0259liyik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, orada subsidiyala\u015fma \u00fcmumi sistem\u0259 inteqrasiya olunacaqd\u0131r. Ancaq d\u00f6vl\u0259t, &#8211; h\u0259l\u0259 ki, indi v\u0259t\u0259nda\u015flar oraya qay\u0131tmay\u0131b, &#8211; \u00f6z t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr v\u0259 g\u00f6rm\u0259lidir. Biz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n pay\u0131zl\u0131q v\u0259 yaz \u0259kin m\u00f6vs\u00fcml\u0259rin\u0259 haz\u0131rla\u015fmal\u0131y\u0131q. Bizim kifay\u0259t q\u0259d\u0259r imkan\u0131m\u0131z var ki, azad edilmi\u015f torpaqlardan bu ilin m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 bol m\u0259hsul g\u00f6t\u00fcr\u0259k.<\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f torpaqlarda, eyni zamanda, b\u00f6y\u00fck enerji potensial\u0131 var. B\u0259ri ba\u015fdan dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, m\u0259n azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259ri ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 kimi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259rdim. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r imkanlar var. Birincisi, Xudaf\u0259rin v\u0259 Q\u0131z qalas\u0131 hidroqov\u015faqlar\u0131nda qurulacaq su elektrik stansiyalar\u0131 b\u00f6y\u00fck enerji potensial\u0131na malikdir. Bu stansiyalar i\u015f\u0259 ba\u015flayandan sonra biz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n enerji g\u00fccl\u0259ri t\u0259qrib\u0259n 100 meqavatdan \u00e7ox olacaqd\u0131r. Eyni zamanda, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259likd\u0259dir. M\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259n bu torpaqlardan \u00e7\u0131xanda b\u00fct\u00fcn su elektrik stansiyalar\u0131m\u0131z\u0131 da m\u0259hv edib. Erm\u0259nil\u0259r 13 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131 da\u011f\u0131d\u0131blar, m\u0259hv edibl\u0259r. G\u00f6r\u00fcn, evl\u0259ri yand\u0131r\u0131blar, me\u015f\u0259l\u0259ri q\u0131r\u0131blar, su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131d\u0131blar, \u00f6zl\u0259rini v\u0259h\u015fi kimi apar\u0131blar. Eybi yoxdur, biz o stansiyalar\u0131 yenid\u0259n quraca\u011f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 proqram\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r yerind\u0259 baxmal\u0131d\u0131rlar, t\u0259klifl\u0259r verm\u0259lidirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu stansiyalar\u0131n n\u0259 vaxt i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki h\u0259l\u0259 ki, orada \u0259hali yoxdur. Bu stansiyalar\u0131n i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si oraya \u0259halinin qaytar\u0131lmas\u0131 v\u0259 iqtisadi-s\u0259naye f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 uzla\u015fmal\u0131d\u0131r. Amma bu i\u015fl\u0259r m\u00fctl\u0259q indid\u0259n g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. B\u00fct\u00fcn bu b\u00f6lg\u0259 d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 kimi bir n\u00fcmun\u0259 olacaq. Biz d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yik ki, n\u0259inki bu \u0259razil\u0259ri b\u0259rpa etdik, &#8211; m\u0259n buna \u015f\u00fcbh\u0259 etmir\u0259m, &#8211; h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l m\u0259kanlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirdik. Eyni zamanda, \u0259n m\u00fcasir texnologiyalar t\u0259tbiq edilm\u0259lidir, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259n s\u0259rf\u0259li texnologiyalar, elektrik enerjisin\u0259 q\u0259na\u0259t ed\u0259n texnologiyalar v\u0259 ya\u015f\u0131l enerji \u2013 su, k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck maraq var v\u0259 ke\u00e7\u0259n il m\u00fczakir\u0259 olunan layih\u0259l\u0259r art\u0131q realla\u015f\u0131r. 240 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 start verilir, xarici investor bu stansiyan\u0131 \u00f6z pulu il\u0259 tik\u0259c\u0259k. Dig\u0259r layih\u0259 &#8211; 200 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq biz xarici investorlar\u0131 azad olunmu\u015f torpaqlara c\u0259lb etm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn bu sah\u0259y\u0259 investisiya qoymaq ist\u0259y\u0259n b\u00f6y\u00fck transmilli \u015firk\u0259tl\u0259rin say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. B\u0259lk\u0259 10-a yax\u0131n \u015firk\u0259t maraq g\u00f6st\u0259rir v\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas istiqam\u0259t azad edilmi\u015f torpaqlar olmal\u0131d\u0131r. Biz \u00f6z enerji potensial\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndiririk. \u0130ndi g\u00fcc\u00fc 300 meqavatdan \u00e7ox olan Qobu elektrik stansiyas\u0131 da in\u015fa edilir v\u0259 bu, bizim enerji potensial\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Azad edilmi\u015f torpaqlarda \u0259n m\u00fcasir standartlara cavab ver\u0259n enerji sistemi yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. G\u00f6st\u0259ri\u015f verilib, art\u0131q \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 iki x\u0259tt \u00e7\u0259kilir, biri \u201cAz\u0259renerji\u201d, dig\u0259ri \u201cAz\u0259ri\u015f\u0131q\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n. \u018flb\u0259tt\u0259, biz bunu operativ qaydada icra etm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rda \u015eu\u015fada ancaq generatorlar i\u015fl\u0259yir. Amma azad edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn torpaqlarda bizim enerji sistemimiz\u0259 inteqrasiya edilmi\u015f, bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan enerji sistemi yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 h\u0259m g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r, h\u0259m d\u0259 planlar haqq\u0131nda m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z energetika nazirin\u0259 verilir\u201d.<\/p>\n<p>Energetika naziri P\u0259rviz \u015eahbazov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, m\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 qazan\u0131lan tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, energetika sah\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131nda da m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmisiniz. Bu v\u0259zif\u0259l\u0259rin \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131zda enerji infrastrukturunun qurulmas\u0131 v\u0259 regionun enerji potensial\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259dir. H\u0259min v\u0259zif\u0259l\u0259rin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, enerji infrastrukturuna d\u0259ymi\u015f ziyan qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Art\u0131q \u201cAz\u0259ri\u015f\u0131q\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259traf rayonlarda z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f energetika obyektl\u0259ri b\u0259rpa edilib, F\u00fczuli rayonunda, C\u0259bray\u0131l \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Hadrut q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 h\u0259yati vacib obyektl\u0259r, C\u0259bray\u0131l rayonunda s\u0259rh\u0259d zastavalar\u0131 elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259min olunub. Bununla yana\u015f\u0131, paylay\u0131c\u0131 elektrik \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r davam etdirilir. \u201cAz\u0259renerji\u201d ASC-nin t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131na \u0259sas\u0259n may ay\u0131nad\u0259k F\u00fczuli rayonundak\u0131 \u201c\u015e\u00fck\u00fcrb\u0259yli\u201d yar\u0131mstansiyas\u0131 yenid\u0259n qurulacaq. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u0259rginlikli \u0259lav\u0259 x\u0259tt \u00e7\u0259kilir, h\u0259m\u00e7inin yar\u0131mstansiyan\u0131n g\u00fcc\u00fc qald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259, Siz qeyd etdiyiniz kimi, 75 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 110 kilovoltluq 2 d\u00f6vr\u0259li elektrik verili\u015fi x\u0259ttinin tikintisi h\u0259yata ke\u00e7irilir. N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 is\u0259 F\u00fczuli, C\u0259bray\u0131l, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131, La\u00e7\u0131n, \u015eu\u015fa, A\u011fdam v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonlar\u0131nda, \u00fcmumilikd\u0259 308 kilometr elektrik verili\u015fi x\u0259ttinin \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 yeni yar\u0131mstansiyalar\u0131n tikilm\u0259si il\u0259 110 kilovoltluq \u015f\u0259b\u0259k\u0259 yarad\u0131lacaq. Bu \u0259razil\u0259rin t\u0259bii qazla t\u0259minat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f proqramda SOCAR t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxt\u0259lif diametrl\u0259rd\u0259 416 kilometr magistral qaz x\u0259ttinin \u00e7\u0259kilm\u0259si d\u0259 t\u0259klif olunur.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za \u0259sas\u0259n \u0259n qabaqc\u0131l beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla, Qaraba\u011f regionunda b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259, enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, ekoloji t\u0259miz texnologiyalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqi v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k ya\u015f\u0131l zona, yaxud ya\u015f\u0131l m\u0259kan konsepsiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bu istiqam\u0259td\u0259 Beyn\u0259lxalq B\u0259rpaolunan Enerji Agentliyi il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lmaqdad\u0131r. \u0130lkin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, bu \u0259razil\u0259rd\u0259 4000 meqavatdan \u00e7ox G\u00fcn\u0259\u015f, 500 meqavatad\u0259k k\u00fcl\u0259k enerjisi potensial\u0131 vard\u0131r. Ki\u00e7ik su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n inventarla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u0130lkin m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, bu stansiyalar\u0131n say\u0131 30-a yax\u0131nd\u0131r, lakin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yarars\u0131z hala sal\u0131n\u0131b. \u00dc\u00e7 stansiyada art\u0131q b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259rin\u0259 xarici investorlar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f apar\u0131l\u0131r. C\u0259nab Prezident, Siz qeyd etdiyiniz kimi, C\u0259bray\u0131l rayonu \u0259razisind\u0259ki \u201cXudaf\u0259rin\u201d v\u0259 \u201cQ\u0131z qalas\u0131\u201d su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n tikintisinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bu \u0259razil\u0259rin enerji t\u0259minat\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Energetika sah\u0259sinin \u00f6t\u0259n ild\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 da q\u0131sa m\u0259lumat verm\u0259k ist\u0259rdim. C\u0259nab Prezident, giri\u015f nitqinizd\u0259 d\u0259 qeyd etdiyiniz kimi, OPEC+ m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 neft hasilat\u0131m\u0131z ke\u00e7\u0259n il 8,2 faiz azal\u0131b. Amma, eyni zamanda, qaz hasilat\u0131 art\u0131b v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qaz ixrac\u0131 16,9 faiz artaraq 13,8 milyard kubmetr t\u0259\u015fkil edib. Bu art\u0131m\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi olub. Siz qeyd etdiyiniz kimi, 2020-ci il dekabr\u0131n 31-d\u0259n ilk d\u0259f\u0259 TAP vasit\u0259sil\u0259 kommersiya qaz\u0131n\u0131n Avropaya n\u0259qlin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bu, bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, m\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Sizin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fcz b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r \u0259zml\u0259 reall\u0131\u011fa \u00e7evrilir. Haz\u0131rda, y\u0259ni, bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130taliyaya g\u00fcnd\u0259lik 10,5 milyon kubmetr, Yunan\u0131stana 2 milyon kubmetr, Bolqar\u0131stana is\u0259 1 milyon kubmetr qaz ixrac edilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 elektrik enerjisinin ixrac\u0131 1,15 milyard kilovat-saat olub. Elektrik enerjisi generasiya g\u00fccl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u0259 i\u015f davam edib. Bel\u0259 ki, m\u00fcvafiq proqramlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, \u00fcmumilikd\u0259 1300 meqavat g\u00fcc b\u0259rpa olunub, 385 meqavatl\u0131q \u201cQobu\u201d elektrik stansiyas\u0131n\u0131n v\u0259 yar\u0131mstansiyas\u0131n\u0131n tikintisi davam etdirilir. Yeni SCADA sistemi d\u0259 qurulmaqdad\u0131r. Xarici investisiyalar\u0131n c\u0259lbi il\u0259 istehsal g\u00fcc\u00fc 550 meqavata q\u0259d\u0259r olan yeni istilik elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi \u00fczr\u0259 m\u00fcvafiq i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00f6rd yeni qanun layih\u0259si haz\u0131rlan\u0131b. Energetika sektorunun uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n layih\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f apar\u0131l\u0131r. C\u0259nab Prezident, elektrik enerjisinin qoyulu\u015f g\u00fcc\u00fcnd\u0259 b\u0259rpaolunan enerjinin pay\u0131n\u0131n 30 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Sizin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259zif\u0259nin icras\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 qeyd etdiyiniz kimi, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n \u201cACWA Power\u201d \u015firk\u0259ti il\u0259 240 meqavat k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi \u00fczr\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r art\u0131q imzalan\u0131b. Xarici s\u0259rmay\u0259y\u0259 \u0259saslanan bu layih\u0259 ild\u0259 200 milyon kubmetr qaza q\u0259na\u0259t olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. N\u00f6vb\u0259ti layih\u0259, \u201cG\u00fcn\u0259\u015f\u201d layih\u0259si Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rinin \u201cMasdar\u201d \u015firk\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259 bu il mart ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259k yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259y\u0259 yekun vurub:<\/p>\n<p>\u201cBizim 2021-ci ild\u0259 i\u015fl\u0259rimiz \u00e7oxdur, h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi i\u015fl\u0259r, hans\u0131lar ki, d\u00f6vl\u0259t investisiya proqram\u0131nda t\u0259sbit olunub, eyni zamanda, azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r, m\u0259n \u0259sas\u0259n bu haqda s\u00f6z\u00fcm\u00fc dem\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki bizim \u0259n\u0259n\u0259vi infrastruktur layih\u0259l\u0259rimiz dem\u0259k olar ki, ba\u015fa \u00e7atmaq \u00fczr\u0259dir. \u018fg\u0259r azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131 istisna ets\u0259k, indi qazla\u015fd\u0131rma s\u0259viyy\u0259si 96 faiz\u0259 \u00e7at\u0131bd\u0131r. Elektrik enerjisi il\u0259 he\u00e7 bir problem yoxdur, \u0259ksin\u0259, m\u0259n Davos Forumunun hesabat\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131m, biz burada ikinci yerd\u0259yik. Avtomobil yollar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si art\u0131q in\u015fa edilib, qalan layih\u0259l\u0259r d\u0259 plan \u00fczr\u0259 gedir. D\u0259mir yollar\u0131 x\u0259tl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n suvarma il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r plan \u00fczr\u0259 gedir v\u0259 dem\u0259k olar ki, ba\u015fa \u00e7atmaq \u00fczr\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 bizim \u0259sas diqq\u0259timiz azad edilmi\u015f torpaqlara olmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 ilkin infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 art\u0131q ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Birinci layih\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 yol layih\u0259sidir. \u00c7\u00fcnki \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi yollar haz\u0131rda bizim \u00fc\u00e7\u00fcn o q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u0259qbul deyil. D\u00fczd\u00fcr, biz bu yollardan istifad\u0259 edirik. Ancaq biz bu yollardan Rusiyan\u0131n s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u015fayi\u0259ti il\u0259 istifad\u0259 edirik &#8211; h\u0259m La\u00e7\u0131n d\u0259hlizind\u0259n, h\u0259m d\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 Bazar \u0259razisind\u0259n. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz bu yollardan da s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n A\u011fdam-Xank\u0259ndi-\u015eu\u015fa yolundan da istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yik. Noyabr\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f B\u0259yanatda g\u00f6st\u0259rilir ki, b\u00fct\u00fcn kommunikasiyalar a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 bel\u0259likl\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra bu yollardan getm\u0259k d\u0259 problemli olmayacaq. Ancaq bu g\u00fcn \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni yol \u00e7\u0259kili\u015fi m\u00fctl\u0259q laz\u0131md\u0131r v\u0259 biz bu sah\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 art\u0131q start vermi\u015fik. O \u00e7ox \u00e7\u0259tin layih\u0259dir, relyef d\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tindir v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 indi hava \u015f\u0259raiti d\u0259 imkan vermir. Ancaq \u018fhm\u0259db\u0259yli-Alxanl\u0131-F\u00fczuli-\u015eu\u015fa yolu in\u015fa olunur v\u0259 hesab edir\u0259m ki, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f qrafikd\u0259n daha tez bir zamanda in\u015fa edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Dig\u0259r vacib layih\u0259y\u0259 d\u0259 art\u0131q start verilib. Bu, To\u011fanal\u0131 &#8211; K\u0259lb\u0259c\u0259r yoludur, bu da \u00e7ox \u00e7\u0259tin relyefd\u0259n ke\u00e7\u0259n bir yoldur. B\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259klik 3500 metr oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131nda bu yoldan istifad\u0259 etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Ona g\u00f6r\u0259 tunell\u0259rin tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur, m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilib v\u0259 bu layih\u0259 d\u0259 indi icra edilir. Eyni zamanda, g\u00f6st\u0259ri\u015f verilib ki, Horadizd\u0259n Z\u0259ngilana, oradan Qubadl\u0131ya v\u0259 oradan da La\u00e7\u0131n rayonuna q\u0259d\u0259r yol \u00e7\u0259kilsin v\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir. Onu da \u0259lav\u0259 etm\u0259liy\u0259m ki, To\u011fanal\u0131dan K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k yol La\u00e7\u0131n rayonuna da davam etdiril\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259 biz iki t\u0259r\u0259fd\u0259n, &#8211; h\u0259m \u015fimaldan, h\u0259m c\u0259nubdan La\u00e7\u0131n v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonlar\u0131na yol-n\u0259qliyyat infrastrukturu yaradaca\u011f\u0131q. Eyni zamanda, m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 La\u00e7\u0131n v\u0259 ya K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonlar\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 m\u00fcasir beyn\u0259lxalq hava liman\u0131n\u0131n tikilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yer axtar\u0131l\u0131r. D\u00fczd\u00fcr, orada relyef \u00e7ox \u00e7\u0259tindir v\u0259 dem\u0259k olar ki, \u0259razil\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rdir. Orada d\u00fcz yer tapmaq \u00e7\u0259tindir, amma indi ara\u015fd\u0131rmalar gedir, \u00fcmid edir\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u0259n\u0259 m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, ya La\u00e7\u0131n, ya da K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda yeni beyn\u0259lxalq hava liman\u0131 tikil\u0259c\u0259k. F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 is\u0259 beyn\u0259lxalq hava liman\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 art\u0131q az vaxt qal\u0131b. G\u00f6st\u0259ri\u015f verilib, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 art\u0131q in\u015faat ba\u015flanacaq v\u0259 bu il F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, &#8211; \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n indi \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t qalmay\u0131b, &#8211; yaxud da ki, o \u0259razid\u0259 beyn\u0259lxalq aeroport f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayacaq. Bu, h\u0259m Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r, \u00e7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn n\u00f6v t\u0259yyar\u0259l\u0259r en\u0259 bil\u0259c\u0259k &#8211; h\u0259m F\u00fczulid\u0259, h\u0259m K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n zonas\u0131nda. Eyni zamanda, \u015eu\u015faya g\u0259lm\u0259k ist\u0259y\u0259n xarici qonaqlar rahat F\u00fczuliy\u0259 enib, oradan avtomobill\u0259 \u015eu\u015faya ged\u0259c\u0259kl\u0259r. Aeroportun tikintisi il\u0259 paralel olaraq art\u0131q F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n beyn\u0259lxalq u\u00e7u\u015flar\u0131n t\u0259\u015fkili il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Beyn\u0259lxalq aeroport beyn\u0259lxalq u\u00e7u\u015flar t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, bizim avia\u015firk\u0259timiz \u201cAZAL\u201d bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi i\u015fl\u0259sin ki, aeroport a\u00e7\u0131landan sonra d\u0259rhal bizim qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri il\u0259 hava n\u0259qliyyat\u0131 t\u0259min edilsin.<\/p>\n<p>Hesab edir\u0259m ki, iki beyn\u0259lxalq aeroport Qaraba\u011f zonas\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k, y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131, turizmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, insanlar oraya qay\u0131dandan sonra onlar\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bunun b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Elektrik enerjisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar t\u0259sdiq olunub. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, &#8211; indi nazir d\u0259 m\u0259lumat verib, &#8211; h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi, h\u0259m b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259ri orada geni\u015f v\u00fcs\u0259t alacaq v\u0259 enerji sistemi bizim \u00fcmumi enerji sistemimiz\u0259 tam inteqrasiya edil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>D\u0259mir yollar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6st\u0259ri\u015f verildi, haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir. Horadiz-F\u00fczuli v\u0259 ondan sonra F\u00fczuli-\u015eu\u015fa d\u0259mir yolunun tikintisi d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. G\u0259r\u0259k bunun icra c\u0259dv\u0259li t\u0259sdiq edilsin. \u015eu\u015faya v\u0259t\u0259nda\u015flar qay\u0131dandan sonra, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu yol istismara veril\u0259c\u0259kdir. Amma h\u0259r hala indi layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri gedir, maliyy\u0259 v\u0259saiti d\u0259 ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u015eu\u015faya rahat gedi\u015f-g\u0259li\u015fi t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q d\u0259mir yolu da \u00e7\u0259kilm\u0259lidir. Bu il bu layih\u0259y\u0259 start veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Horadiz-A\u011fb\u0259nd d\u0259mir yolu da, &#8211; A\u011fb\u0259nd Z\u0259ngilan rayonunda Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259din\u0259 yax\u0131n olan q\u0259s\u0259b\u0259dir, &#8211; yenid\u0259n tikil\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki m\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259n bu yolu da\u011f\u0131d\u0131b v\u0259 tamamil\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131b. Nax\u00e7\u0131van d\u0259hlizini a\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn bu yol x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Haz\u0131rda Nax\u00e7\u0131van d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn konkret i\u015fl\u0259r gedir. M\u0259n hadis\u0259l\u0259ri qabaqlamaq ist\u0259mir\u0259m, amma bu d\u0259hlizin a\u00e7\u0131lmas\u0131 noyabr\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f B\u0259yanatda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 bu, m\u00fctl\u0259q a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 b\u00f6lg\u0259y\u0259 yeni imkanlar g\u0259tir\u0259c\u0259k. Bu yoldan h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259, h\u0259m Rusiya, h\u0259m Erm\u0259nistan, h\u0259m d\u0259 \u0130ran istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k. Bu yol g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Biz \u00f6z \u0259razimizd\u0259 Horadiz-A\u011fb\u0259nd d\u0259mir yolunun tikintisin\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131q. Bununla paralel olaraq, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda d\u0259mir yolunun b\u0259rpas\u0131 v\u0259 m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131lacaq. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Erm\u0259nistan d\u0259mir yollar\u0131 Rusiya d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259dir, bizim t\u0259r\u0259fm\u00fcqabilimiz, \u0259lb\u0259tt\u0259, Rusiyad\u0131r. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin Mehri d\u0259mir yolu layih\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir aidiyy\u0259ti yoxdur. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni Rusiya il\u0259 m\u00fczakir\u0259 edirik. \u00c7\u00fcnki Rusiya d\u0259mir yollar\u0131 Erm\u0259nistan d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n sahibidir. \u0130lkin m\u00fczakir\u0259l\u0259r m\u00fcsb\u0259tdir. H\u0259l\u0259lik bu q\u0259d\u0259r. G\u0259l\u0259c\u0259k hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f torpaqlarda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn suvarma i\u015fl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259lidir. Bu bar\u0259d\u0259 art\u0131q dan\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u018fn m\u00fcasir suvarma sisteml\u0259ri t\u0259\u015fkil edilm\u0259lidir. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, su m\u0259nb\u0259l\u0259ri d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Enerji t\u0259chizat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q burada m\u0259ruz\u0259 edildi, b\u00fct\u00fcn g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verildi. Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259si ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 kimi d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn bir n\u00fcmun\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>S\u0259rh\u0259dl\u0259rin qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz i\u015fl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bizim Erm\u0259nistanla 100 kilometrl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dimiz yaran\u0131b. Y\u0259ni, art\u0131q bu s\u0259rh\u0259d bizim n\u0259zar\u0259timiz\u0259 ke\u00e7ib. Orada b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259d infrastrukturu t\u0259\u015fkil edilm\u0259lidir. D\u00f6vl\u0259t S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259tin\u0259 m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilib. Haz\u0131rda D\u00f6vl\u0259t S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259ti Z\u0259ngilan-Qubadl\u0131 s\u0259rh\u0259dinin m\u00fchafiz\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n istiqam\u0259tind\u0259 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin qo\u015funlar\u0131 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259 bax\u0131lacaq. H\u0259r halda s\u0259rh\u0259din m\u00fchafiz\u0259si x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistanda revan\u015fist q\u00fcvv\u0259l\u0259r var v\u0259 biz onlar\u0131n b\u0259yanatlar\u0131n\u0131 diqq\u0259tsiz qoya bilm\u0259rik. Amma h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir ki, \u0259g\u0259r bizim s\u0259rh\u0259dimiz pozularsa, onu pozan c\u0259zaland\u0131r\u0131lacaq v\u0259 bel\u0259 t\u0259xribatlar bu q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 il\u0259 \u00f6z s\u0259rh\u0259dini tamamil\u0259 b\u0259rpa edib. 132 kilometr uzunlu\u011fu olan yeni s\u0259rh\u0259d yaran\u0131b. M\u0259n Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u0259 ged\u0259rk\u0259n bildirmi\u015fdim ki, bu s\u0259rh\u0259d dostluq s\u0259rh\u0259didir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n bel\u0259dir. Amma s\u0259rh\u0259d s\u0259rh\u0259ddir v\u0259 s\u0259rh\u0259d infrastrukturu m\u00fctl\u0259q yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 v\u0259sait ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259rsalma qaydalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q b\u00fct\u00fcn g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verildi. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 biz bundan sonra da xarici n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, jurnalistl\u0259ri, diplomatik korpus n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini, Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r ed\u0259n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259rini d\u0259v\u0259t etm\u0259liyik. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn bu ay ICESCO-nun n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin s\u0259f\u0259ri g\u00f6zl\u0259nilir. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin b\u0259zi \u00fczvl\u0259ri azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 getsinl\u0259r, erm\u0259nil\u0259rin, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin da\u011f\u0131td\u0131\u011f\u0131 m\u0259scidl\u0259r\u0259 d\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259ksinl\u0259r, o m\u0259scidl\u0259rin qal\u0131qlar\u0131na da baxs\u0131nlar v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131na bu bar\u0259d\u0259 daha dol\u011fun m\u0259lumat versinl\u0259r. N\u0259inki d\u00fcnya m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131na, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya ki, bizim tarixi, dini abid\u0259l\u0259rimiz d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n nec\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin \u00e7ox z\u0259ngin turizm potensial\u0131 vard\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 indid\u0259n turizm mar\u015frutlar\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r ki, art\u0131q h\u0259yat bu b\u00f6lg\u0259y\u0259 qay\u0131dandan sonra vaxt itirm\u0259d\u0259n turizm sektoru da inki\u015faf etsin. \u0130ndid\u0259n beyn\u0259lxalq turizm s\u0259rgil\u0259rind\u0259, &#8211; pandemiyadan sonra bu s\u0259rgil\u0259r b\u0259rpa edil\u0259c\u0259k, &#8211; Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin turizm potensial\u0131, turizm mar\u015frutlar\u0131, tarixi abid\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir ki, biz bu b\u00f6lg\u0259ni do\u011frudan da d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox c\u0259lbedici b\u00f6lg\u0259 kimi t\u0259qdim ed\u0259k. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin \u00e7ox z\u0259ngin, f\u00fcsunkar, t\u0259krarolunmaz t\u0259bi\u0259ti v\u0259 tarixi abid\u0259l\u0259ri var, \u0259min\u0259m, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas turizm zonas\u0131n\u0131n birin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, bizim planlar\u0131m\u0131z b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. M\u00fcharib\u0259 c\u0259mi iki aya yax\u0131nd\u0131r ki, ba\u015fa \u00e7at\u0131b. Amma g\u00f6r\u00fcn, n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. B\u0259rpa i\u015fl\u0259ri art\u0131q ba\u015flan\u0131b v\u0259 bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, bizim s\u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 \u0259m\u0259limiz aras\u0131nda bu d\u0259f\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir f\u0259rq yoxdur. Biz demi\u015fdik ki, torpaqlar i\u015f\u011faldan azad olunandan sonra bu torpaqlar\u0131 tezlikl\u0259 b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik. M\u0259n bu yax\u0131nlarda demi\u015fdim ki, biz Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 c\u0259nn\u0259t yaradaca\u011f\u0131q v\u0259 s\u00f6z\u00fcmd\u0259 dururam. Bizim ham\u0131m\u0131zdan as\u0131l\u0131d\u0131r ki, bu s\u00f6zl\u0259r yerin\u0259 yetirilsin.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 2021-ci il bu bax\u0131mdan \u00e7ox \u0259lam\u0259tdar olmal\u0131d\u0131r. M\u0259hz 2021-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya g\u00f6r\u0259c\u0259k ki, bizim niyy\u0259timiz h\u0259yatda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r, bizim planlar\u0131m\u0131z h\u0259yatda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>\u0130l ba\u015flay\u0131b, bizim ham\u0131m\u0131za u\u011furlar, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, xo\u015fb\u0259xtlik arzulay\u0131ram. Ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 tezlikl\u0259 \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131tma\u011f\u0131 arzulay\u0131ram. H\u0259r halda Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259k ki, bu g\u00fcn daha da yax\u0131nla\u015fs\u0131n. Vahid Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti bundan sonra u\u011furla, inamla inki\u015faf ed\u0259c\u0259kdir. Sa\u011f olun\u201d.AZ\u018fRTAC<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, yanvar\u0131n 6-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 2020-ci ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f videoformatda m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259ni giri\u015f nitqi il\u0259 a\u00e7\u0131b: \u201cBu g\u00fcn biz ke\u00e7\u0259n ilin yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, 2021-ci ild\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Ke\u00e7\u0259n ilin v\u0259 n\u0259inki ke\u00e7\u0259n ilin, son 30 ilin \u0259sas yekunu torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaraq \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131 azad etdi, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259l\u0259r endirdi, Erm\u0259nistan\u0131 m\u0259\u011flub etdi. Bu m\u0259\u011flubiyy\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan m\u0259cbur olub kapitulyasiya akt\u0131na imza at\u0131b, t\u0259slim olub&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":267111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-2.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, yanvar\u0131n 6-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 2020-ci ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f videoformatda m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259ni giri\u015f nitqi il\u0259 a\u00e7\u0131b: \u201cBu g\u00fcn biz ke\u00e7\u0259n ilin yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, 2021-ci ild\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Ke\u00e7\u0259n ilin v\u0259 n\u0259inki ke\u00e7\u0259n ilin, son 30 ilin \u0259sas&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/267110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=267110"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/267110\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/267111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=267110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=267110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=267110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}