{"id":269535,"date":"2021-01-11T13:00:29","date_gmt":"2021-01-11T10:00:29","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=269535"},"modified":"2021-01-11T13:00:29","modified_gmt":"2021-01-11T10:00:29","slug":"11-yanvar-dunya-qoruqlar-v%c9%99-milli-parklar-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=269535","title":{"rendered":"11 yanvar &#8211; D\u00fcnya Qoruqlar v\u0259 Milli Parklar G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Bu tarixin x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rin\u0259 h\u0259sr edilm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyil. Bel\u0259 ki, 1917-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 Rusiyada nadir heyvanlar\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Baykal g\u00f6l\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 Barquzin D\u00f6vl\u0259t Qoru\u011fu yarad\u0131l\u0131b. H\u0259min t\u0259qvim D\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259t Fondunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1997-ci ild\u0259n etibar\u0259n qeyd olunur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda da \u00f6lk\u0259nin nadir t\u0259bi\u0259tinin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t yetirilir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 10 milli park, 11 d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoru\u011fu v\u0259 24 d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t yasaql\u0131\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycanda ilk qoruq 1925-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f G\u00f6yg\u00f6l D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011fudur.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, nazirlik t\u0259r\u0259find\u0259n yeni x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdirilir, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00f6vcud olanlar\u0131n \u0259razil\u0259ri geni\u015fl\u0259ndirilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259ri say\u0131 azalmaqda v\u0259 n\u0259sli t\u00fck\u0259nm\u0259kd\u0259 olan bitki v\u0259 heyvan n\u00f6vl\u0259rini qoruma\u011fa hesablan\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il 44 g\u00fcn davam ed\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 R\u0259\u015fad\u0259tli Ordumuz m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131. 30 il\u0259 yax\u0131n bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 i\u015f\u011falda olan torpaqlar\u0131m\u0131z erm\u0259ni tapda\u011f\u0131ndan azad olundu. Erm\u0259nil\u0259r bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 h\u0259min torpaqlarda vandalizm aktlar\u0131 t\u00f6r\u0259dib, b\u00fct\u00fcn tarixi abid\u0259l\u0259ri, m\u0259scidl\u0259ri, ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n, evl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tini da\u011f\u0131d\u0131b, me\u015f\u0259l\u0259ri k\u0259sib, q\u0131r\u0131b, yand\u0131r\u0131blar. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min torpaqlarda olan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rind\u0259 &#8211; B\u0259sit\u00e7ay v\u0259 Qarag\u00f6l d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoruqlar\u0131, Arazboyu, La\u00e7\u0131n, Qubadl\u0131 v\u0259 Da\u015falt\u0131 d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t yasaql\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 olan qiym\u0259tli a\u011fac v\u0259 dig\u0259r nadir biom\u00fcxt\u0259liflik n\u00fcmun\u0259l\u0259ri i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordunun tapda\u011f\u0131na m\u0259ruz qalaraq m\u0259hv edilib.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 6-da \u00f6t\u0259n ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f videoformatda ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259 toxunaraq deyib: \u201cAzad edilmi\u015f torpaqlarda, eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoruqlar\u0131 v\u0259 yasaql\u0131qlar olub. M\u0259n bu m\u0259lumat\u0131 da Az\u0259rbaycan xalq\u0131na \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m. La\u00e7\u0131n rayonunda Qarag\u00f6l D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011fu 1987-ci ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, 240 hektar sah\u0259si var idi, tamamil\u0259 m\u0259hv edilib, talan olunub v\u0259 b\u00fct\u00fcn a\u011faclar q\u0131r\u0131l\u0131b. Z\u0259ngilan rayonunda B\u0259sit\u00e7ay D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011fu 1974-c\u00fc ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Bu, Avropada unikal me\u015f\u0259 say\u0131l\u0131r v\u0259 burada nadir \u00e7inar a\u011faclar\u0131 var idi. Bu qoruq 107 hektar\u0131 \u0259hat\u0259 edib, indi is\u0259 c\u0259mi 42 hektar\u0131 qal\u0131b. Bu, erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin n\u00f6vb\u0259ti t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, onlar ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r v\u0259 bilirdil\u0259r ki, bu torpaqlarda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti oturublar. Onlar bizim evl\u0259rimizi da\u011f\u0131d\u0131blar, tarixi abid\u0259l\u0259rimizi da\u011f\u0131d\u0131blar, m\u0259scidl\u0259rimizi da\u011f\u0131d\u0131blar, me\u015f\u0259l\u0259rimizi d\u0259 da\u011f\u0131d\u0131blar. Nadir \u00e7inar me\u015f\u0259sind\u0259n c\u0259mi 42 hektar qal\u0131b. Oraya da m\u00fctl\u0259q bir qrup ezam olunmal\u0131d\u0131r, yerind\u0259 t\u0259fti\u015f apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu qoruq b\u0259rpa edilm\u0259lidir. Qubadl\u0131 D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131 1969-cu ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, 1988-ci ild\u0259 sah\u0259si 8500 hektar olub, 2020-ci ild\u0259 6923 hektar. Y\u0259ni, 1577 hektar da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, talan edilib. Da\u015falt\u0131 D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131 1981-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 1988-ci ild\u0259 400 hektar sah\u0259si var idi, haz\u0131rda 350 hektard\u0131r. Burada da 50 hektar da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. La\u00e7\u0131n D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131 1961-ci ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, 1988-ci ild\u0259 7500 hektar sah\u0259si var idi. Haz\u0131rda 4457 hektar qal\u0131b, 3043 hektar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hv edilib. Z\u0259ngilan rayonunda Arazboyu D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131 1993-c\u00fc ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, sah\u0259si 1700 hektar idi. Haz\u0131rda c\u0259mi 135 hektar qal\u0131b. Y\u0259ni, 1565 hektar m\u0259hv edilib. Bu m\u0259lumat \u201cAz\u0259rkosmos\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cAz\u0259rsky\u201d peykind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 m\u0259n\u0259 t\u0259qdim edilib. Ona g\u00f6r\u0259 bir daha deyir\u0259m ki, oraya x\u00fcsusi qruplar ezam edilm\u0259lidir, yerind\u0259 baxmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu da s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir, bunun d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131 da hesablanmal\u0131d\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n n\u00f6vb\u0259ti ekoloji terroru kimi qeydiyyata al\u0131nmal\u0131d\u0131r\u201d.&#8221;\u0130ki sahil&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu tarixin x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rin\u0259 h\u0259sr edilm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyil. Bel\u0259 ki, 1917-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 Rusiyada nadir heyvanlar\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Baykal g\u00f6l\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 Barquzin D\u00f6vl\u0259t Qoru\u011fu yarad\u0131l\u0131b. H\u0259min t\u0259qvim D\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259t Fondunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1997-ci ild\u0259n etibar\u0259n qeyd olunur. Az\u0259rbaycanda da \u00f6lk\u0259nin nadir t\u0259bi\u0259tinin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t yetirilir. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 10 milli park, 11 d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoru\u011fu v\u0259 24 d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t yasaql\u0131\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycanda ilk qoruq 1925-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f G\u00f6yg\u00f6l D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011fudur. Bununla yana\u015f\u0131, nazirlik t\u0259r\u0259find\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":269536,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2ff385c6161035666240526846011086619.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu tarixin x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rin\u0259 h\u0259sr edilm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyil. Bel\u0259 ki, 1917-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 Rusiyada nadir heyvanlar\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Baykal g\u00f6l\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 Barquzin D\u00f6vl\u0259t Qoru\u011fu yarad\u0131l\u0131b. H\u0259min t\u0259qvim D\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259t Fondunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1997-ci ild\u0259n etibar\u0259n qeyd olunur. Az\u0259rbaycanda da \u00f6lk\u0259nin nadir t\u0259bi\u0259tinin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t yetirilir.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/269535"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=269535"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/269535\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/269536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=269535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=269535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=269535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}