{"id":274319,"date":"2021-01-19T11:07:12","date_gmt":"2021-01-19T08:07:12","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=274319"},"modified":"2021-01-19T11:07:12","modified_gmt":"2021-01-19T08:07:12","slug":"vusal-qasimli-iqtisadiyyat-2021-2022-ci-ill%c9%99rd%c9%99-b%c9%99rpa-olunacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=274319","title":{"rendered":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: \u201c\u0130qtisadiyyat 2021-2022-ci ill\u0259rd\u0259 b\u0259rpa olunacaq\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycanda iqtisadi art\u0131m\u0131n y\u00fcks\u0259k trayektoriyaya ke\u00e7m\u0259k imkanlar\u0131 var\u201d.<\/p>\n<p>Bunu \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 deyib.<\/p>\n<p>O bildirib ki, haz\u0131rda d\u00fcnyada iqtisadi art\u0131m templ\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r, inflyasiya z\u0259ifdir, b\u0259rab\u0259rsizlik art\u0131r, iqtisadiyyat\u0131n struktur ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli deyil, \u00e7\u00fcnki, koronavirus b\u00f6hran\u0131 \u0259slind\u0259 iqtisadi deyil, tibbi t\u0259hdid idi ki, sonradan pandemiyaya v\u0259 iqtisadi b\u00f6hrana g\u0259tirdi:<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u201c\u0130qtisadiyyat 2021-2022-ci ill\u0259rd\u0259 b\u0259rpa olunacaq, amma y\u00fcks\u0259k art\u0131m trayektoriyas\u0131na ke\u00e7id h\u0259l\u0259 ki, proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131r.\u00a0Bu arada d\u00fcnyada idar\u0259etm\u0259 modell\u0259ri \u00fc\u00e7 istiqam\u0259td\u0259 ha\u00e7alan\u0131b: totalitar r\u0259q\u0259msal diktatura, sosial rifah d\u00f6vl\u0259ti 3.0 v\u0259 kvazi-d\u00f6vl\u0259t r\u0259q\u0259msal sisteml\u0259ri.<\/p>\n<p>Keynsin dediyi kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u201cm\u00fcmk\u00fcns\u00fcz trillema\u201dda \u00fc\u00e7 h\u0259d\u0259f &#8211; azadl\u0131q, s\u0259m\u0259r\u0259lilik v\u0259 \u0259dal\u0259tlilik aras\u0131nda se\u00e7im edirl\u0259r. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131, korona il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 son m\u0259rh\u0259l\u0259 &#8211; vaksinasiyaya ilk ke\u00e7\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n bir olmaq, a\u015fa\u011f\u0131 neft qiym\u0259tl\u0259ri \u015f\u0259raitind\u0259 makroiqtisadi v\u0259 ictimai-siyasi sabitliyi t\u0259min etm\u0259k v\u0259 yeni regional geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi arxitekturan\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sini Prezident \u0130lham \u018fliyevin idar\u0259etm\u0259sinin aktivin\u0259 yazmaq olar.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u00a0Az\u0259rbaycanda optimal idar\u0259etm\u0259ni qurdu\u011fundan biz d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cB\u00f6y\u00fck Depressiya\u201ddan sonra \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u00f6hran ili &#8211; 2020-ci ili imkana \u00e7evirm\u0259yi bacard\u0131q. Birinci vitse-prezident Mehriban \u018fliyevan\u0131n u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 bazar modelin\u0259 sosial r\u0259ng qatmas\u0131 ictimai m\u00fcqavil\u0259 v\u0259 harmoniya \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir\u201d.<\/p>\n<p>\u0130cra\u00e7\u0131 direktorun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2020-ci ild\u0259 rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar h\u0259yat\u0131m\u0131zda izl\u0259rini saxlasa da, yeni reall\u0131qda daha \u00fcst\u00fcn pill\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 xalq olaraq inki\u015faf\u0131m\u0131z t\u0259min edilib:<\/p>\n<p>O, Az\u0259rbaycan\u0131n \u201clikvidlik t\u0259l\u0259si\u201dn\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259d\u0259n inki\u015faf\u0131n\u0131 nec\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259c\u0259yin\u0259 d\u0259 toxunub. Bildirilib ki, Az\u0259rbaycanda 2018-ci ild\u0259n ba\u015flayan monetar yum\u015falma \u201clikvidlik t\u0259l\u0259si\u201dn\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259diyimizi g\u00f6st\u0259rir, \u00e7\u00fcnki, 2018-ci ild\u04d9n b\u04d9ri pul t\u04d9klifi 50 faizd\u0259n \u00e7ox artsa da, manatla yeni kreditl\u04d9r \u00fczr\u04d9 orta faizl\u04d9r\u00a05,5 faiz azal\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cReal sektorda pandemiyan\u0131n t\u04d9siri il\u04d9 g\u00fccl\u04d9n\u04d9n riskl\u04d9r faizl\u04d9rin daha \u00e7ox azalmas\u0131n\u0131 m\u04d9hdudla\u015fd\u0131r\u0131b. Y\u0259ni, pul t\u0259klifinin artmas\u0131 manatla faizl\u0259ri azaltd\u0131\u011f\u0131ndan \u201clikvidlik t\u0259l\u0259si\u201dnd\u0259n dan\u0131\u015fmaq tezdir. \u201cLikvidlik t\u0259l\u0259si\u201d o zaman ba\u015f verir ki, pul t\u0259klifinin artmas\u0131 faizl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 endir\u0259 bilmir, iqtisadi art\u0131m s\u0259ngiyir. H\u0259m d\u0259, bizd\u0259 iqtisadi art\u0131m\u0131n drayverl\u0259ri olan qeyri-neft s\u0259nayesi, aqrar sah\u0259,\u00a0informasiya v\u0259 rabit\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri daha \u00e7ox m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n hesab\u0131na art\u0131r. Y\u0259ni, pul k\u00fctl\u0259sinin art\u0131m\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 olan sah\u0259l\u0259rin art\u0131m\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, indiy\u0259d\u0259k s\u0259naye parklar\u0131nda yarad\u0131lan m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r\u0259\u00a03,5 milyard AB\u015e dollar\u0131 investisiya yat\u0131r\u0131l\u0131b, 3,3 milyard manatl\u0131q sat\u0131\u015f h\u0259yata ke\u00e7irilib v\u0259 25 faiz m\u0259hsul ixrac olunub. Az\u0259rbaycanda qeyri-neft s\u0259nayesinin \u00fcst\u00fcn art\u0131m\u0131 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin keyfiyy\u0259tli iqtisadi art\u0131m\u0131 v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259diyini g\u00f6st\u0259rir. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 qeyri-neft sektorunun s\u0259nayed\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi son 10 ild\u0259 15 faizd\u0259n 25 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b. 2021-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq da iqtisadi art\u0131m\u0131n b\u0259rpas\u0131 zaman\u0131 pul k\u00fctl\u0259sinin art\u0131m\u0131n\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k laz\u0131md\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131ql\u0131 art\u0131m q\u0131sam\u00fcdd\u0259tlidir v\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi aradan qalxan kimi dayan\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyatda likvidliyin idar\u04d9 olunmas\u0131 m\u04d9qs\u04d9dil\u04d9 M\u04d9rk\u04d9zi Bank\u0131n depozit h\u04d9rraclar\u0131, notlar\u0131n yerl\u04d9\u015fdirilm\u04d9si, sterilizasiya portfelinin durasiyas\u0131 v\u0259 dig\u0259r al\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etdiyini dey\u0259n iqtisad\u00e7\u0131\u00a0\u0259lav\u0259 edib ki, bu il \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259r pul siyas\u04d9tinin transmissiya effektini g\u00fccl\u04d9ndirm\u04d9k, pul bazar\u0131n\u0131 f\u0259alla\u015fd\u0131rmaq v\u04d9 g\u04d9lirlik \u04d9yrisinin formala\u015fmas\u0131n\u0131 d\u04d9st\u04d9kl\u04d9m\u04d9kdir:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00fcnki g\u0259lirlilik \u0259yrisi iqtisadiyyat\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini v\u0259 perspektivini g\u00f6st\u0259rir, \u0259yri y\u00fcks\u0259l\u0259n trend\u0259 malikdirs\u0259 iqtisadi art\u0131m proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 \u0259ksin\u0259. Bir h\u0259qiq\u0259ti yaddan \u00e7\u0131xarmayaq ki, yum\u015faq monetar siyas\u0259t b\u0259lli bir h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 inflyasiya il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t oluna bil\u0259r. \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tti\u201d ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra monetar geni\u015fl\u0259nm\u0259 makroiqtisadi sabitliy\u0259 t\u0259hdid olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 aktivl\u0259rin qiym\u0259tini art\u0131rmaqla c\u0259miyy\u0259td\u0259 qeyri-b\u0259rab\u0259rliy\u0259 r\u0259vac ver\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 kontr-tsiklik\u00a0siyas\u0259t t\u0259l\u0259b edir ki, iqtisadi art\u0131m b\u0259rpa edildikc\u0259, h\u00f6kum\u0259t investisiyan\u0131n ilk m\u0259nb\u0259yi v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank da pul emitenti kimi ekspansiyan\u0131 s\u0259ngitsinl\u0259r. B\u00fct\u00fcn hallarda iqtisadi art\u0131m\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z pul t\u0259klifi yet\u0259rli deyil, bundan ba\u015fqa institusional t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259, bazarlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f v\u0259 insan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 z\u0259ruridir\u201d.<\/p>\n<p>V\u00fcsal\u00a0Qas\u0131ml\u0131 qeyd edib ki, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0259naye inqilab\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na, bio, r\u0259q\u0259msal v\u0259 fiziki texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259 prezidenti m\u00fcvafiq publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xs d\u0259 yaratd\u0131.\u00a0Davaml\u0131 v\u0259 keyfiyy\u0259tli iqtisadi art\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan da Klaus \u015evab\u0131n dediyi kimi \u201cb\u00f6y\u00fck yenil\u0259nm\u0259\u201dy\u0259 haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycanda iqtisadi art\u0131m\u0131n y\u00fcks\u0259k trayektoriyaya ke\u00e7m\u0259k imkanlar\u0131 var\u201d. Bunu \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 deyib. O bildirib ki, haz\u0131rda d\u00fcnyada iqtisadi art\u0131m templ\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r, inflyasiya z\u0259ifdir, b\u0259rab\u0259rsizlik art\u0131r, iqtisadiyyat\u0131n struktur ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli deyil, \u00e7\u00fcnki, koronavirus b\u00f6hran\u0131 \u0259slind\u0259 iqtisadi deyil, tibbi t\u0259hdid idi ki, sonradan pandemiyaya v\u0259 iqtisadi b\u00f6hrana g\u0259tirdi: \u201c\u0130qtisadiyyat 2021-2022-ci ill\u0259rd\u0259 b\u0259rpa olunacaq, amma y\u00fcks\u0259k art\u0131m trayektoriyas\u0131na ke\u00e7id h\u0259l\u0259 ki, proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131r.\u00a0Bu arada d\u00fcnyada idar\u0259etm\u0259 modell\u0259ri \u00fc\u00e7 istiqam\u0259td\u0259 ha\u00e7alan\u0131b: totalitar r\u0259q\u0259msal diktatura, sosial rifah d\u00f6vl\u0259ti 3.0 v\u0259 kvazi-d\u00f6vl\u0259t r\u0259q\u0259msal sisteml\u0259ri. Keynsin dediyi kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u201cm\u00fcmk\u00fcns\u00fcz&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":274320,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli.jpg",592,465,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli.jpg",592,465,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli.jpg",592,465,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli-300x236.jpg",300,236,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli.jpg",592,465,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli.jpg",592,465,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli.jpg",592,465,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Vusal-Gasimli.jpg",592,465,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cAz\u0259rbaycanda iqtisadi art\u0131m\u0131n y\u00fcks\u0259k trayektoriyaya ke\u00e7m\u0259k imkanlar\u0131 var\u201d. Bunu \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 deyib. O bildirib ki, haz\u0131rda d\u00fcnyada iqtisadi art\u0131m templ\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r, inflyasiya z\u0259ifdir, b\u0259rab\u0259rsizlik art\u0131r, iqtisadiyyat\u0131n struktur ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli deyil, \u00e7\u00fcnki, koronavirus b\u00f6hran\u0131 \u0259slind\u0259 iqtisadi deyil, tibbi t\u0259hdid idi ki, sonradan pandemiyaya v\u0259 iqtisadi b\u00f6hrana g\u0259tirdi: \u201c\u0130qtisadiyyat&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/274319"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=274319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/274319\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/274320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=274319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=274319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=274319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}