{"id":275044,"date":"2021-01-20T08:37:19","date_gmt":"2021-01-20T05:37:19","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=275044"},"modified":"2021-01-20T08:37:19","modified_gmt":"2021-01-20T05:37:19","slug":"qarabagda-basladi-qarabagda-bitdi-faci%c9%99d%c9%99n-q%c9%99l%c9%99b%c9%99y%c9%99-v%c9%99-31-il-sonra-yasanan-ilk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=275044","title":{"rendered":"Qaraba\u011fda ba\u015flad\u0131, Qaraba\u011fda bitdi: faci\u0259d\u0259n q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 v\u0259 31 il sonra ya\u015fanan \u0130LK"},"content":{"rendered":"<p><strong>1990-c\u0131 ilin qanl\u0131 yanvar g\u00fcn\u00fc. 31 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 faci\u0259, h\u0259m d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q salnam\u0259si olaraq yaz\u0131lan bu t\u0259qvimi 31 il sonra ilk d\u0259f\u0259 qalig xalq kimi qar\u015f\u0131lay\u0131r\u0131q. Qaraba\u011f art\u0131q azadd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259r \u015fey \u0259slind\u0259 el\u0259 Qaraba\u011fdan ba\u015flad\u0131. 1987-ci ild\u0259n etibar\u0259n erm\u0259ni separatizmi Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 ba\u015f qald\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. V\u0259 SSR\u0130-nin h\u0259r iki m\u0259nada l\u0259k\u0259li ba\u015f\u0131 Qorba\u00e7ov bu separatizmi k\u00f6r\u00fckl\u0259yir, yanan oca\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 ya\u011f t\u00f6k\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Bu o tarix idi ki, Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan faktiki ba\u015fs\u0131z qalm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin plan\u0131 da bu idi: Az\u0259rbaycan\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259k v\u0259 n\u0259 Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na, n\u0259 d\u0259 20 yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k \u0259sas \u015f\u0259xsi \u2013 Heyd\u0259r \u018fliyevi k\u0259narla\u015fd\u0131rmaq, i\u015f\u011fala ged\u0259n yolu t\u0259mizl\u0259m\u0259k. Bu m\u0259rkli planda Qorba\u00e7ov b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>Qanl\u0131 Yanvar\u0131n icra\u00e7\u0131s\u0131 olan SSR\u0130 m\u00fcdafi\u0259 naziri mar\u015fal Dmirti Yazov Qorba\u00e7ovun erm\u0259ni separatizmin\u0259 d\u0259st\u0259yini bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c<strong>Qorba\u00e7ovun yenid\u0259nqurma d\u00f6vr\u00fc zaman\u0131 Erm\u0259nistanda z\u0259lz\u0259l\u0259 ba\u015f verdi. H\u0259min vaxt art\u0131q m\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u0259 ba\u015flay\u0131rd\u0131. M\u0259n onda erm\u0259ni m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7il\u0259rinin iclas\u0131nda i\u015ftirak edirdim. Yaz\u0131\u00e7\u0131 Silva Kaputikyan Qaraba\u011f haqq\u0131nda dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flayanda Qorba\u00e7ov x\u00fcsusi t\u0259rzd\u0259 soru\u015fdu: \u201cSiz Artsax haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z?\u201d. Erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011f\u0131 \u201cArtsax\u201d adland\u0131r\u0131r. Bu, onlar\u0131na xo\u015funa g\u0259ldi. Onlar g\u00fcl\u00fcms\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar v\u0259 Qorba\u00e7ova dedil\u0259r: \u201cSiz tarixi bilirsiniz\u201d. \u018fslind\u0259, Qorba\u00e7ov tarixi bilmirdi. Ona, sad\u0259c\u0259, kims\u0259 bu haqda demi\u015fdi v\u0259 o, erm\u0259nil\u0259rin xo\u015funa g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 etdi. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 ciddi suallara toxunulmu\u015fdu. Erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycandan ay\u0131rma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r. \u0130clasda MK Siyasi B\u00fcronun \u00fczvl\u0259ri Nikolay R\u0131jkov v\u0259 Slyunkov da i\u015ftirak edirdi. Biz bir-birimizin \u00fcz\u00fcn\u0259 baxd\u0131q. Anlad\u0131q ki, Qorba\u00e7ov dan\u0131\u015f\u0131q aparm\u0131r, odun \u00fcz\u0259rin\u0259 ya\u011f t\u00f6k\u00fcr. M\u00fcdafi\u0259 naziri kimi 172 min az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6z torpaqlar\u0131ndan qovuldu\u011fu art\u0131q m\u0259n\u0259 m\u0259lum idi. Sumqay\u0131tda x\u00fcsusil\u0259 v\u0259ziyy\u0259t g\u0259rgin idi. Bu, Siyasi B\u00fcroda \u015fok effekti yaratd\u0131. Qorba\u00e7ov m\u0259ni, Kryu\u00e7kovu v\u0259 Bakatini yan\u0131na d\u0259v\u0259t etdi. Dedi ki, Bak\u0131da v\u0259ziyy\u0259t pisdir. Bak\u0131ya ezam olunmu\u015f Girenko v\u0259 Primakovla telefon vasit\u0259sil\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Onlar Bak\u0131da f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edilm\u0259sinin vacibliyini deyirdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u201caz\u0259rbaycanl\u0131lar erm\u0259nil\u0259ri p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rd\u0259n at\u0131r v\u0259 buradan n\u0259h\u0259ng qan iyi g\u0259lir<\/strong>\u201d.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistandan az\u0259rbaycanl\u0131lar k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 deportasiya olunur, Qaraba\u011fda erm\u0259ni separatizmi \u015fidd\u0259tl\u0259nir v\u0259 qar\u015f\u0131durma q\u0131z\u0131\u015f\u0131rd\u0131. SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u0259v\u0259zin\u0259, qar\u015f\u0131durman\u0131 daha da q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r sonra ortaya \u00e7\u0131xan faktlar Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal edilm\u0259si v\u0259 20 Yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n arxas\u0131nda SSR\u0130-nin ba\u015f\u0131nda dayanan Qorba\u00e7ovla yana\u015f\u0131, AB\u015e-dak\u0131 erm\u0259ni diasporu\/lobbisinin d\u0259 oldu\u011fu b\u0259lli olacaqd\u0131.<\/p>\n<p>19 yanvar, 1990-c\u0131 il, Bak\u0131ya h\u00fccumdan bir g\u00fcn \u00f6nc\u0259: Moskvada AB\u015e Senat\u0131n\u0131n xarici m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 alt komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri Kleyborn Pell il\u0259 SSR\u0130 xarici i\u015fl\u0259r naziri \u015eevardnadze aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilir. Pell bildirir ki, Sovet r\u0259hb\u0259rliyi \u201cAz\u0259rbaycana Qaraba\u011f \u00fcz\u0259rind\u0259\u201d n\u0259zar\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kd\u0259 davam etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u201c<strong>M\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131ndan v\u0259 SSR\u0130-d\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 zor t\u0259tbiq edilm\u0259sind\u0259n d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015f\u0259m. Sovet r\u0259hb\u0259rliyi erm\u0259ni \u0259halisinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259lidir. Sovet r\u0259hb\u0259rliyi Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xartmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycana bundan sonra da Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa n\u0259zar\u0259t etm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259k v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015fdirm\u0259k dem\u0259kdir<\/strong>\u201d, \u2013 Pell \u015eevardnadzey\u0259 bel\u0259 deyirdi.<\/p>\n<p>H\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n bir g\u00fcn sonra Qorba\u00e7ov \u201caz\u0259rbaycanl\u0131lar erm\u0259nil\u0259r\u0259 divan tutur\u201d iddias\u0131 il\u0259 Bak\u0131ya ordu yeritdi.<\/p>\n<p>SSR\u0130 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi, D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259si v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tdi. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259tbiqi \u0259haliy\u0259 elan olunanad\u0259k h\u0259rbi qulluq\u00e7ular 82 n\u0259f\u0259ri amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirib, 20 n\u0259f\u0259ri \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yaralay\u0131b. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edildikd\u0259n sonra is\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 21 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin elan olunmad\u0131\u011f\u0131 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 &#8211; yanvar\u0131n 25-d\u0259 Neft\u00e7alada v\u0259 yanvar\u0131n 26-da L\u0259nk\u0259randa daha 8 n\u0259f\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilib. Bel\u0259likl\u0259, qo\u015funlar\u0131n qanunsuz yeridilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131da v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131nda 131 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb, 744 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b. H\u0259lak olanlar\u0131n aras\u0131nda qad\u0131nlar, u\u015faqlar v\u0259 qocalar, h\u0259m\u00e7inin t\u0259cili yard\u0131m i\u015f\u00e7il\u0259ri v\u0259 milis n\u0259f\u0259rl\u0259ri olub.<br \/>\nQo\u015funlar\u0131n qanunsuz yeridilm\u0259si h\u0259m d\u0259 dinc \u0259hali aras\u0131nda k\u00fctl\u0259vi h\u0259bsl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunub. \u018fm\u0259liyyatlar\u0131n gedi\u015fi boyunca paytaxt Bak\u0131 v\u0259 respublikan\u0131n dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131ndan 841 n\u0259f\u0259r qanunsuz h\u0259bs edilib, onlardan 112-si SSR\u0130-nin m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259ki h\u0259bsxanalara g\u00f6nd\u0259rilib. H\u0259rbi qulluq\u00e7ular t\u0259r\u0259find\u0259n 200 ev\u0259, 80 avtomobil\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131na at\u0259\u015f a\u00e7\u0131l\u0131b, yand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcll\u0259l\u0259rin t\u00f6r\u0259tdiyi yan\u011f\u0131nlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u00fclli miqdarda d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlak<br \/>\nm\u0259hv edilib.<\/p>\n<p>Qorba\u00e7ov Bak\u0131da dinc \u0259halini q\u0259tl\u0259 yetir\u0259nd\u0259 erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131 v\u0259 bu i\u015fd\u0259 erm\u0259ni diasporu\/lobbisi ciddi siyasi d\u0259st\u0259k verirdi.<\/p>\n<p>20 Yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131ndan \u00fc\u00e7 ay sonra \u2013 mart\u0131n 18-d\u0259 AB\u015e Konqresinin bir qrup \u00fczv\u00fcn\u00fcn Qorba\u00e7ova \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcraci\u0259t bunun s\u00fcbutudur. Konqresmenl\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Bak\u0131da q\u0259tll\u0259r v\u0259 zorak\u0131l\u0131qlar h\u0259yata ke\u00e7irdiyini, erm\u0259nil\u0259rin \u0259mlak\u0131n\u0131 m\u0259hv etdiyini iddia edir v\u0259 bundan narahat olduqlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259ktubda Qorba\u00e7ova xitab\u0259n bildirilirdi: \u201c<strong>Sizd\u0259n xahi\u015f edirik ki, erm\u0259ni azl\u0131\u011f\u0131n\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259sinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 regionda dig\u0259r zorak\u0131l\u0131qlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbir g\u00f6r\u0259siniz. \u00dcmid edirik ki, sovet r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259t\u0259nda\u015f s\u00fclh\u00fc il\u0259 yana\u015f\u0131, v\u0259t\u0259nl\u0259rin\u0259 d\u00f6nm\u0259k ist\u0259y\u0259n erm\u0259nil\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Ona da \u00fcmid edirik ki, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n iqtisadi m\u00fchasir\u0259sini yaracaqs\u0131n\u0131z. Orada z\u0259lz\u0259l\u0259 zonas\u0131nda \u00e7oxlu sayda amerikal\u0131 v\u0259 dig\u0259r xaricil\u0259r i\u015fl\u0259yir. Az\u0259rbaycanda d\u0259h\u015f\u0259tli zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015f verm\u0259si Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n 160 minlik erm\u0259ni \u0259halisinin Erm\u0259nistanla birl\u0259\u015fm\u0259sinin vacibliyini bir daha t\u0259sdiq edir. Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti 70 il \u0259rzind\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259halisinin 60 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259n erm\u0259nil\u0259rin iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 pozub. Sizd\u0259n t\u0259kidl\u0259 xahi\u015f edirik ki, Qaraba\u011f xalq\u0131na \u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259nsubiyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k h\u00fcququnu verm\u0259k yolu il\u0259 Sovet d\u00f6vl\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ba\u015f ver\u0259n faci\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alas\u0131n\u0131z<\/strong>\u201d.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcraci\u0259t 20 Yanvar faci\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259rin co\u011frafi miqyas\u0131n\u0131 da \u0259ks etdirir. M\u00fcraci\u0259t\u0259 imza atanlar aras\u0131nda Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259nil\u0259r\u0259 verilm\u0259sini \u015eevarnadzed\u0259n t\u0259l\u0259b ed\u0259n Kleyborn Pell, senatorlar Pit Uilson, Pol Seymak, Lerri Breksler, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, AB\u015e-\u0131n ke\u00e7mi\u015f d\u00f6vl\u0259t katibi Con Kerri d\u0259 var idi.<\/p>\n<p>20 Yanvar Az\u0259rbaycan tarixinin d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si hesab oluna bil\u0259r. B\u0259li, bu \u00fcmumxalq h\u00fczn g\u00fcn\u00fcd\u00fcr, y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u015f\u0259hid vermi\u015fik, y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan yaralan\u0131b. Lakin bu, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan milli kimliyinin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpa edilm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259 oldu. \u0130nsanlar \u0259liyal\u0131n tank\u0131n \u00f6n\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r, qorxmadan, \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n haqq s\u0259sl\u0259rini \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu prosesd\u0259 \u00fcmumilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n yan\u0131nda olmas\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyimin b\u0259rpas\u0131na ged\u0259n yolda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynad\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev art\u0131q he\u00e7 bir v\u0259zif\u0259y\u0259 malik deyildi, amma onun xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 \u0259zmi s\u00f6nm\u0259mi\u015fdi. Qanl\u0131 Yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na Moskvada ilk s\u0259rt reaksiya ver\u0259n v\u0259 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n biletini h\u0259r k\u0259sin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 atan, bel\u0259likl\u0259, milli m\u00fcbariz\u0259ni alovland\u0131ran da Heyd\u0259r \u018fliyev oldu.<\/p>\n<p>Faci\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonra \u2013 yanvar\u0131n 21-d\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259l\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259rbi cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tdiyini b\u0259yan etdi.<\/p>\n<p><strong>\u201c&#8230;Az\u0259rbaycanda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259ri m\u0259n h\u00fcquqa, demokratiyaya zidd, humanizm\u0259 v\u0259 &#8230; h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prinsipl\u0259rin\u0259 zidd hesab edir\u0259m. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f hadis\u0259l\u0259rinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259nin ali partiya siyasi r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n vaxt\u0131nda z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u0259 idi, 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 \u00e7oxlu insan q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min d\u0259 yaranmazd\u0131 &#8230;Q\u0131r\u011f\u0131n t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 layiqinc\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r!<\/strong>\u201d, &#8211; Heyd\u0259r \u018fliyev bildirmi\u015fdi.<\/p>\n<p><strong>\u201cQorba\u00e7ovu v\u0259 o hadis\u0259l\u0259rin icra\u00e7\u0131s\u0131 Yazovu ba\u011f\u0131\u015flamayacam\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259qal\u0259l\u0259rinin birind\u0259 20 Yanvar faci\u0259sinin sifari\u015f\u00e7isi Mixail Qorba\u00e7ovu v\u0259 icra\u00e7\u0131s\u0131 olan SSR\u0130 m\u00fcdafi\u0259 naziri Dmitri Yazovu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nqid edirdi v\u0259 sona q\u0259d\u0259r d\u0259 onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamad\u0131.<\/p>\n<p>20 Yanvar hadis\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycanda milli kimlik oyan\u0131\u015f\u0131 ba\u015f verdi v\u0259 tezlikl\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi b\u0259rpa edildi. Erm\u0259nil\u0259r v\u0259 havadarlar\u0131 is\u0259 m\u0259krli planlar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259, Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259 bildil\u0259r. Bu, h\u0259m d\u0259 o d\u00f6vr\u00fcn z\u0259if hakimiyy\u0259ti, \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fanan v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si idi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan\u0131 par\u00e7alanmaq t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n xilas etdi v\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azad olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f strateji f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc ild\u0259n sonra bu siyas\u0259ti davam etdir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin Qaraba\u011fa, z\u0259f\u0259r\u0259 ged\u0259n yolu daha \u0259zmkarl\u0131qla in\u015fa etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p><strong>&#8211; G\u00fccl\u00fc ordu qurdu, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r n\u0259sil yeti\u015fdirdi;<br \/>\n&#8211; Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq arenalarda s\u00f6z sahibi olan \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evirdi;<br \/>\n&#8211; \u00d6lk\u0259ni b\u00fct\u00fcn regional layih\u0259l\u0259rin \u0259sas v\u0259 h\u0259lledici i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 etdi, bunun fonunda, Erm\u0259nistan\u0131 tamamil\u0259 oyundank\u0259nar v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131;<br \/>\n&#8211; V\u0259 he\u00e7 vaxt unutmad\u0131, unutdurmad\u0131, b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tini Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131na, Qaraba\u011f\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6n\u0259ltdi.<\/strong><\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, Az\u0259rbaycana 30 il sonra o b\u00f6y\u00fck z\u0259f\u0259ri b\u0259x\u015f etdi. Art\u0131q Az\u0259rbaycan qalib \u00f6lk\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qalib xalqd\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r \u015fey Qaraba\u011fdan ba\u015flad\u0131, Qaraba\u011fda bitdi. 31 il \u00f6nc\u0259 ba\u015f ver\u0259n faci\u0259ni m\u0259hz 31 il sonra \u2013 Qaraba\u011f\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131ndan sonra ilk d\u0259f\u0259 qalib xalq kimi q\u0259hr\u0259manl\u0131q salnam\u0259si olaraq qar\u015f\u0131lay\u0131r\u0131q. V\u0259 31 il sonra ilk d\u0259f\u0259 \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik: b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rimizin qisas\u0131 al\u0131n\u0131b, qanlar\u0131 yerd\u0259 qalmay\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1990-c\u0131 ilin qanl\u0131 yanvar g\u00fcn\u00fc. 31 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 faci\u0259, h\u0259m d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q salnam\u0259si olaraq yaz\u0131lan bu t\u0259qvimi 31 il sonra ilk d\u0259f\u0259 qalig xalq kimi qar\u015f\u0131lay\u0131r\u0131q. Qaraba\u011f art\u0131q azadd\u0131r. H\u0259r \u015fey \u0259slind\u0259 el\u0259 Qaraba\u011fdan ba\u015flad\u0131. 1987-ci ild\u0259n etibar\u0259n erm\u0259ni separatizmi Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 ba\u015f qald\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. V\u0259 SSR\u0130-nin h\u0259r iki m\u0259nada l\u0259k\u0259li ba\u015f\u0131 Qorba\u00e7ov bu separatizmi k\u00f6r\u00fckl\u0259yir, yanan oca\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 ya\u011f t\u00f6k\u00fcrd\u00fc. Bu o tarix idi ki, Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan faktiki ba\u015fs\u0131z qalm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin plan\u0131 da bu idi: Az\u0259rbaycan\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259k v\u0259 n\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":275045,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/uz-qanli-yanvar.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"1990-c\u0131 ilin qanl\u0131 yanvar g\u00fcn\u00fc. 31 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 faci\u0259, h\u0259m d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q salnam\u0259si olaraq yaz\u0131lan bu t\u0259qvimi 31 il sonra ilk d\u0259f\u0259 qalig xalq kimi qar\u015f\u0131lay\u0131r\u0131q. Qaraba\u011f art\u0131q azadd\u0131r. H\u0259r \u015fey \u0259slind\u0259 el\u0259 Qaraba\u011fdan ba\u015flad\u0131. 1987-ci ild\u0259n etibar\u0259n erm\u0259ni separatizmi Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 ba\u015f qald\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. V\u0259 SSR\u0130-nin h\u0259r iki m\u0259nada&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/275044"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=275044"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/275044\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/275045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=275044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=275044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=275044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}