{"id":279073,"date":"2021-01-26T08:46:33","date_gmt":"2021-01-26T05:46:33","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=279073"},"modified":"2021-01-26T08:46:33","modified_gmt":"2021-01-26T05:46:33","slug":"canimizi-x%c9%99st%c9%99-ed%c9%99n-market-qidalari-aqressiv-yem%c9%99k-bizi-hara-aparir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=279073","title":{"rendered":"Can\u0131m\u0131z\u0131 x\u0259st\u0259 ed\u0259n market qidalar\u0131 &#8211; AQRESS\u0130V YEM\u018fK bizi hara apar\u0131r?"},"content":{"rendered":"<div><b>Orta \u0259srl\u0259r\u0259 aid olan &#8220;\u00c7jud-\u015fi&#8221; traktat\u0131nda yazl\u0131b:: &#8220;Bir-biri il\u0259 uzla\u015fmayan qida n\u00f6vl\u0259rini q\u0259bul etm\u0259k z\u0259h\u0259r yem\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Bal\u0131q s\u00fcd il\u0259, s\u00fcd meyv\u0259 il\u0259, yumurta bal\u0131q il\u0259 uy\u011fun deyildir; noxud \u015forbas\u0131 v\u0259 toyuq \u0259ti qat\u0131qla, bal is\u0259 bitki ya\u011f\u0131 il\u0259 uzla\u015fm\u0131r. Tur\u015f qidan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n s\u00fcd i\u00e7m\u0259k, \u0259vv\u0259lki qida h\u0259zm olunmam\u0131\u015f yenisini q\u0259bul etm\u0259k olmaz. Ekzotik (yad) v\u0259 yerli-yerind\u0259 q\u0259bul edilm\u0259y\u0259n qida da z\u0259h\u0259rdir&#8221;.<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\n<div class=\"inlineads\"><\/div>\n<\/div>\n<div>Akademik A.M. Uqolev n\u00f6v qidalanmas\u0131, h\u0259zm v\u0259 mikroflora, h\u0259m\u00e7inin, ba\u011f\u0131rsaq hormonal sistemi haqq\u0131nda n\u0259z\u0259riyy\u0259ni inki\u015faf etdirmi\u015fdir; bu t\u0259dqiqatlara \u0259sas\u0259n, insan\u0131n h\u0259zm sistemi m\u00fc\u0259yy\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n h\u0259zmi \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r; bu qidalar yad olduqda v\u0259 ya d\u0259yi\u015fdirildikd\u0259 orqanizm onlar\u0131 h\u0259zm edib m\u0259nims\u0259y\u0259 bilmir. N\u0259tic\u0259d\u0259 m\u00fcasir insan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u0259lalar\u0131ndan olan disbakterioz v\u0259 onun f\u0259sad\u0131 olan xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r inki\u015faf edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Son ill\u0259r epigenetika elmi s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir; bu elm \u0259traf m\u00fchit amill\u0259rinin insan genl\u0259rin\u0259 (DNT-y\u0259 toxunmadan) pozitiv v\u0259 ya neqativ t\u0259sirini \u00f6yr\u0259nir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Epigenetikaya \u0259sas\u0259n, bu amill\u0259r genoma d\u0259ym\u0259d\u0259n insan irsiyy\u0259tin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir edir. Bunlara bir \u00e7ox faktorlar, m\u0259s\u0259l\u0259n, ekoloji, psixogen, elektromaqnit sah\u0259 v\u0259 s. aiddir. Lakin insan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259sir ed\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm xarici faktor \u2013 qida faktorudur. Epigenetika bax\u0131m\u0131ndan, d\u00fczg\u00fcn qidalanma z\u0259if genl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndir\u0259, yanl\u0131\u015f qidalanma is\u0259 g\u00fccl\u00fc genl\u0259ri z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130ll\u0259r \u00f6nc\u0259 qidalanmada \u0259sas problem t\u0259bii komponentl\u0259rin q\u0259bulunda burax\u0131lan yanl\u0131\u015fl\u0131qlarla, y\u0259ni onlar\u0131n art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya q\u0131tl\u0131\u011f\u0131, balansla\u015fd\u0131r\u0131lmamas\u0131 v\u0259 yerli-yerind\u0259 q\u0259bul edilm\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi (bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarananan q\u0131cq\u0131rma v\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 m\u0259hsullar\u0131 orqanizmd\u0259 intoksikasiyaya s\u0259b\u0259b olur). Son onillikl\u0259r is\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t daha qlobal v\u0259 ciddi probleml\u0259 &#8211; aqressiv qida il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Faydal\u0131 yox, dadl\u0131 v\u0259 ucuz olsun<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu sad\u0259 prinsipin inkar edilm\u0259si, insan\u0131n faydal\u0131dan \u00e7ox dadl\u0131ya \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si bu g\u00fcn sa\u011flaml\u0131q yox, yaln\u0131z maliyy\u0259 g\u00fcd\u0259n n\u0259h\u0259ng bir industriyan\u0131n &#8211; kommersiya qidas\u0131n\u0131n, yaxud aqressiv qidan\u0131n inki\u015faf\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259kan vermi\u015fdir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>T\u0259kanverici amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u0259hali say\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li t\u0259bii qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r; b\u00fct\u00fcn bu faktorlar i\u015fbazlar\u0131 yeni qida m\u0259nb\u0259l\u0259rinin axtar\u0131\u015f\u0131na t\u0259hrik etmi\u015fdir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ucuz, keyfiyy\u0259tsiz m\u0259hsullardan al\u0131nan \u0259rzaqlar \u0259ks\u0259r insanlar\u0131n \u0259rzaq s\u0259b\u0259tinin xeyli hiss\u0259sini z\u0259bt etdi. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, h\u0259tta t\u0259bii m\u0259hsullar\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 faydal\u0131 deyil, bu s\u00fcni qidan\u0131n hans\u0131 f\u0259sad t\u00f6r\u0259d\u0259ciyini ehtimal etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil. S\u0259naye qidas\u0131 yaln\u0131z bir m\u0259qs\u0259d\u0259 qulluq edir &#8211; \u015f\u0259k\u0259r, duz, ya\u011f v\u0259 kimy\u0259vi qatq\u0131lar vasit\u0259sil\u0259 i\u015ftahan\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 m\u00fcvafiq olaraq, bel\u0259 qidalardan davaml\u0131 istifad\u0259 edilm\u0259sin\u0259.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu n\u00f6v qiidalar hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259nin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130lk olaraq, onlar \u00e7oxpill\u0259li emal sobas\u0131ndan ke\u00e7diyind\u0259n canl\u0131 enerjid\u0259n m\u0259hrumdur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>H\u0259m\u00e7inin, bu qida n\u00f6vl\u0259ri ucuz, keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 h\u0259tta yarars\u0131z xammaldan haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131ndan onlar\u0131n t\u0259rkibin\u0259 insan t\u0259bi\u0259tin\u0259 yad v\u0259 bir \u00e7ox hallarda toksiki t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n madd\u0259l\u0259r \u0259lav\u0259 olunur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Haz\u0131rda \u0259sas toksin m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 &#8211; &#8220;tullant\u0131&#8221;qida v\u0259 i\u00e7kil\u0259rin qabla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 plastik tarad\u0131r: onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki ftalatlar v\u0259 bisfenol endokrin, sinir, reproduktiv, immun sistemin\u0259 neqativ t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k \u015f\u0259k\u0259rli diabet, piyl\u0259nm\u0259, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bisfenol strukturuna g\u00f6r\u0259 qad\u0131n cinsi hormonunun sintetik analoqudur; plastik qablar, butulkalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u00f6rp\u0259l\u0259ri qidaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n butulkalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Daima qida v\u0259 suya s\u0131zan sintetik estrogenin t\u0259sirind\u0259n yarana bil\u0259c\u0259k probleml\u0259r:<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; S\u00fcd v\u0259zi v\u0259 prostat v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi<\/div>\n<div>&#8211; Erk\u0259n cinsi yeti\u015fk\u0259nlik;<\/div>\n<div>&#8211; Sonsuzluq<\/div>\n<div>&#8211; Piyl\u0259nm\u0259;<\/div>\n<div>&#8211; D\u00fc\u015f\u00fck say\u0131n\u0131n artmas\u0131;<\/div>\n<div>&#8211; Diabet;<\/div>\n<div>&#8211; Hiperaktivlik<\/div>\n<div>&#8211; immun pozulmalar v\u0259 s.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Aqressiv qidalar s\u0131ras\u0131na \u00e7ox geni\u015f istifad\u0259 edil\u0259n v\u0259 d\u0131rnaqaras\u0131 qida m\u0259hsulu say\u0131lan transya\u011flar da aiddir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Sintetik yolla al\u0131nm\u0131\u015f bu ya\u011flar g\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259 edil\u0259n \u0259rzaqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin t\u0259rkibin\u0259 daxildir: marqarinl\u0259r, rafin\u0259olunmu\u015f bitki ya\u011flar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn \u0259rzaqlar (un m\u0259mulatlar\u0131-tort, pirojna, pitsa, vafli, kreker, suxarik v\u0259 s; ket\u00e7up, mayonez, \u00e7ipsl\u0259r, popkorn, b\u00fct\u00fcn fast-food yem\u0259kl\u0259r..).<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Transya\u011flar yuxar\u0131 v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131 lipoproteinl\u0259rin m\u00fct\u0259nasibliyini d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini xeyli y\u00fcks\u0259ldir; membran fosfolipidl\u0259rinin t\u0259rkibin\u0259 ke\u00e7\u0259r\u0259k transmembran z\u00fclallar\u0131n (reseptorlar\u0131n) f\u0259aliyy\u0259tini, onlar\u0131n hormonlarla \u0259laq\u0259sini pozaraq, siqnallar\u0131n<\/div>\n<div>\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini v\u0259 qidal\u0131 madd\u0259l\u0259rin h\u00fcceyr\u0259 daxilin\u0259 n\u0259qlini \u0259ng\u0259ll\u0259yir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Fosfolipidl\u0259r immun h\u00fcceyr\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xammal oldu\u011fundan iltihabi prosesl\u0259rin biokimy\u0259vi gedi\u015fi pozulur v\u0259 xroniki iltihab inki\u015faf edir; m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zin insulin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 azal\u0131r, piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r riski y\u00fcks\u0259lir.<\/div>\n<div>B\u00fct\u00fcn \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131na sira\u0259t etmi\u015f toksin xass\u0259li kimy\u0259vi qida \u0259lav\u0259l\u0259rin\u0259 r\u0259ngvericil\u0259r, konservantlar, qat\u0131la\u015fd\u0131r\u0131c\u0131lar, dad v\u0259 qoxu g\u00fccl\u0259ndiricil\u0259r, \u015firinl\u0259\u015fdiricil\u0259r v\u0259 s. aiddir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu madd\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri h\u0259tta as\u0131l\u0131l\u0131q yaradaraq, leqal narkotik adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flar; m\u0259hz bu madd\u0259l\u0259rdir u\u015faqlar\u0131 su-\u00e7ay yerin\u0259 \u015firin v\u0259 r\u0259ngli i\u00e7kil\u0259r\u0259, ev yem\u0259yi \u0259v\u0259zin\u0259 sosis-kolbasa-d\u00f6n\u0259r-\u015faurmaya, t\u0259bii \u015firni-meyv\u0259d\u0259ns\u0259 qabla\u015fm\u0131\u015f keks-konfet-tort-suxarikl\u0259r\u0259 meyill\u0259ndir\u0259n.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bel\u0259 qidalanan v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r laz\u0131ml\u0131 nutriyent almayan u\u015faq orqanizmi \u00f6z resurslar\u0131 hesab\u0131na b\u00f6y\u00fcs\u0259 d\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, sa\u011flam olmur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><img src=\"https:\/\/www.medicina.az\/uploads\/images\/2021-01-25-16-41-00FUN7iNeX047nfDfBjeP5_file.jpg\" data-filename=\"\" \/><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>V\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015f u\u015faq aqressiyas\u0131 v\u0259 hiperaktivliyi, allergiyalar birm\u0259nal\u0131 olaraq qida faktoru il\u0259 \u0259laq\u0259lidir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u00fcasir insan \u00e7ox yeyir, lakin doymur &#8211; bunun da s\u0259b\u0259bi laz\u0131mi inqrediyentl\u0259rl\u0259 t\u0259min olunmayan orqanizmin d\u0259y\u0259rli komponentl\u0259ri n\u0259d\u0259 g\u0259ldi axtarmas\u0131ndad\u0131r (m\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259lumdur ki, b\u0259zi mikroelementl\u0259rin q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u015firniyyata h\u0259risliy\u0259 s\u0259b\u0259b olur; n\u0259tic\u0259d\u0259 piyl\u0259nm\u0259, metabolik sindrom v\u0259 s. patologiyalar inki\u015faf edir).<\/div>\n<div><\/div>\n<div>E-621 -C\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 ged\u0259n yol!<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00c7oxsayl\u0131 qida \u0259lav\u0259l\u0259rind\u0259n biri- dad v\u0259 qoxu g\u00fccl\u0259ndirici olan natrium qlutamatd\u0131r (E-621). Ql\u00fctamin tur\u015fusu orqanizmd\u0259 sintez olunaraq sinir sisteminin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 i\u015ftirak edir. T\u0259bii ql\u00fctamin tur\u015fusu d\u0259niz k\u0259l\u0259mi, \u00e7u\u011fundur, pendir, g\u00f6b\u0259l\u0259k, pomidorun t\u0259rkibind\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ke\u00e7\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 is\u0259 Yaponiyada qlutamat\u0131n sintezin\u0259 nail olunmu\u015fdur v\u0259 tezlikl\u0259 bu qida \u0259lav\u0259si inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Onun bel\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u0130st\u0259nil\u0259n qida madd\u0259sinin dad\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ran, g\u00fccl\u0259ndir\u0259n bu kristallik toz \u201cpsevdoqida\u201d istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bir n\u00f6mr\u0259li k\u00f6m\u0259k\u00e7isin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; qlutamat dil \u00fcz\u0259rind\u0259ki dad reseptorlar\u0131n\u0131 atrofiyaya u\u011fradaraq, t\u0259bii dad\u0131n q\u0259bulunu, onun beyin\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini blokada edir v\u0259 qlutamats\u0131z qida art\u0131q dads\u0131z, duzsuz, \u0259tirsiz g\u0259lir; n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259r yem\u0259yin dad\u0131n\u0131n bir az da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 z\u0259rur\u0259t yaran\u0131r (evd\u0259 haz\u0131rlanan yem\u0259kd\u0259n imtinan\u0131n v\u0259 qabla\u015fm\u0131\u015f \u0259rzaqlara meyilliyin \u0259sas s\u0259b\u0259bi, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 u\u015faqlarda). \u018fks\u0259r \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fundan ql\u00fctamat\u0131n \u00e7ox miqdarda orqanizm\u0259 daxil olmas\u0131 sinir sistemini q\u0131c\u0131qland\u0131raraq hiperaktivlik yarad\u0131r, hormonal balans\u0131 pozur, perspektivd\u0259 is\u0259 piyl\u0259nm\u0259, allergik reaksiya, DNT-d\u0259, torlu qi\u015fada pozulmalara s\u0259b\u0259b olur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; keyfiyy\u0259tsiz (x\u0259st\u0259 v\u0259 ya t\u0259l\u0259f olmu\u015f heyvandan al\u0131nm\u0131\u015f, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 donu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u0259t m\u0259hsullar\u0131, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z, qurd-g\u00f6b\u0259l\u0259y\u0259 yoluxmu\u015f d\u0259nli bitkil\u0259r v\u0259 s ) m\u0259hsuldan dad\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc normal olan \u0259rzaq \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>N\u00fcmun\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131n\u0131n \u00e7ox sevdiyi ket\u00e7uplar\u0131n (mayonezin, kolbasan\u0131n, \u0259rinmi\u015f pendirin) haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 izl\u0259s\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, ket\u00e7up ad\u0131 alt\u0131nda kimy\u0259vi boya il\u0259 r\u0259ngl\u0259nmi\u015f, ni\u015fasta il\u0259 qat\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, transya\u011flarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f, ql\u00fctamat\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 dada g\u0259lmi\u015f \u00e7ox dadl\u0131 kimy\u0259vi m\u0259hsul al\u0131n\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Marketl\u0259rd\u0259 sat\u0131lan v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259 olunan m\u0259hsullar s\u0131ras\u0131nda, dem\u0259k olar ki, \u0259lav\u0259siz \u0259rzaq yoxdur v\u0259 qida kimyas\u0131 (yaxud kimy\u0259vi qida) onlar\u0131n ham\u0131s\u0131na aiddir. Bu \u0259rzaqlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259bii alternativl\u0259ri var, sad\u0259c\u0259, bu sah\u0259d\u0259 maarifl\u0259nm\u0259k v\u0259 bir az \u0259ziyy\u0259t\u0259 qatla\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. V\u0259 sabah \u00f6z\u00fcm\u00fcz v\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131z tox olsa da, sa\u011flam olacaqm\u0131? sual\u0131na cavab \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Amaliya Rahimova<\/div>\n<div>H\u0259kim-nutrisioloq<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><img src=\"https:\/\/www.medicina.az\/uploads\/images\/2021-01-25-16-41-14MkxHYmZxPJu7e4QnHBR1_file.jpg\" data-filename=\"\" \/><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Orta \u0259srl\u0259r\u0259 aid olan &#8220;\u00c7jud-\u015fi&#8221; traktat\u0131nda yazl\u0131b:: &#8220;Bir-biri il\u0259 uzla\u015fmayan qida n\u00f6vl\u0259rini q\u0259bul etm\u0259k z\u0259h\u0259r yem\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Bal\u0131q s\u00fcd il\u0259, s\u00fcd meyv\u0259 il\u0259, yumurta bal\u0131q il\u0259 uy\u011fun deyildir; noxud \u015forbas\u0131 v\u0259 toyuq \u0259ti qat\u0131qla, bal is\u0259 bitki ya\u011f\u0131 il\u0259 uzla\u015fm\u0131r. Tur\u015f qidan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n s\u00fcd i\u00e7m\u0259k, \u0259vv\u0259lki qida h\u0259zm olunmam\u0131\u015f yenisini q\u0259bul etm\u0259k olmaz. Ekzotik (yad) v\u0259 yerli-yerind\u0259 q\u0259bul edilm\u0259y\u0259n qida da z\u0259h\u0259rdir&#8221;. Akademik A.M. Uqolev n\u00f6v qidalanmas\u0131, h\u0259zm v\u0259 mikroflora, h\u0259m\u00e7inin, ba\u011f\u0131rsaq hormonal sistemi haqq\u0131nda n\u0259z\u0259riyy\u0259ni inki\u015faf etdirmi\u015fdir; bu t\u0259dqiqatlara \u0259sas\u0259n, insan\u0131n h\u0259zm sistemi m\u00fc\u0259yy\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n h\u0259zmi \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":279074,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975.jpg",620,349,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975.jpg",620,349,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975.jpg",620,349,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975.jpg",620,349,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975.jpg",620,349,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975.jpg",620,349,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/modern.az_market_5de7558e56ea5_975.jpg",620,349,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Orta \u0259srl\u0259r\u0259 aid olan &#8220;\u00c7jud-\u015fi&#8221; traktat\u0131nda yazl\u0131b:: &#8220;Bir-biri il\u0259 uzla\u015fmayan qida n\u00f6vl\u0259rini q\u0259bul etm\u0259k z\u0259h\u0259r yem\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Bal\u0131q s\u00fcd il\u0259, s\u00fcd meyv\u0259 il\u0259, yumurta bal\u0131q il\u0259 uy\u011fun deyildir; noxud \u015forbas\u0131 v\u0259 toyuq \u0259ti qat\u0131qla, bal is\u0259 bitki ya\u011f\u0131 il\u0259 uzla\u015fm\u0131r. Tur\u015f qidan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n s\u00fcd i\u00e7m\u0259k, \u0259vv\u0259lki qida h\u0259zm olunmam\u0131\u015f yenisini q\u0259bul etm\u0259k olmaz. Ekzotik (yad)&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/279073"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=279073"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/279073\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/279074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=279073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=279073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=279073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}