{"id":279703,"date":"2021-01-26T15:13:24","date_gmt":"2021-01-26T12:13:24","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=279703"},"modified":"2021-01-26T15:13:24","modified_gmt":"2021-01-26T12:13:24","slug":"azad-iqtisadi-zonalar-az%c9%99rbaycan-t%c9%99crub%c9%99sind%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=279703","title":{"rendered":"Azad iqtisadi zonalar Az\u0259rbaycan t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259"},"content":{"rendered":"<p><em>\u0130qtisadi Zonalar\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyinin yarad\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin bu sah\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259yinin \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259sidir<\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif iqtisadi modell\u0259ri t\u0259tbiq edilir. Bel\u0259 modell\u0259rd\u0259n biri d\u0259 x\u00fcsusi iqtisadi zonalard\u0131r (X\u0130Z). X\u0130Z-l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n prioritet sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, yerli v\u0259 xarici investisiyalar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131, y\u00fcks\u0259k texnoloji sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n, r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli, s\u0259m\u0259r\u0259li istehsal v\u0259 xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkilinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda da sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n yeni modell\u0259rinin &#8211; x\u00fcsusi iqtisadi zonalar\u0131n, s\u0259naye park v\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rinin, biznes inkubatorlar\u0131n t\u0259tbiqi sah\u0259sind\u0259 m\u00fcvafiq i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Bel\u0259 ki, \u0259n yax\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00f6yr\u0259nilir, t\u0259hlill\u0259r apar\u0131l\u0131r v\u0259 onun \u00f6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn ilk olaraq normativ h\u00fcquqi bazan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Prezident \u0130lham \u018fliyev 22 yanvar 2021-ci il tarixind\u0259 \u201cS\u0259naye parklar\u0131n\u0131n, s\u0259naye m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rinin v\u0259 aqroparklar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalay\u0131b. F\u0259rmana \u0259sas\u0259n, \u0130qtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyind\u0259ki \u201cSumqay\u0131t Kimya S\u0259naye Park\u0131\u201d M\u0259hdud M\u0259suliyy\u0259tli C\u0259miyy\u0259tinin \u0259sas\u0131nda nazirliyin tabeliyind\u0259 publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xs statuslu \u0130qtisadi Zonalar\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyi yarad\u0131l\u0131b. \u0130qtisadi Zonalar\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyi s\u0259naye parklar\u0131n\u0131n (Balaxan\u0131 S\u0259naye Park\u0131 istisna olmaqla), s\u0259naye m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rinin (Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda yarad\u0131lan s\u0259naye m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259ri istisna olmaqla) v\u0259 aqroparklar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fkili, onlar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haz\u0131rlayan, h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xsdir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u201cX\u00fcsusi iqtisadi zonalar haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2009-cu il 14 aprel tarixli Qanununun t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidentinin F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 x\u00fcsusi iqtisadi zonalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259dar d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130qtisadiyyat Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. Az\u0259rbaycanda X\u0130Z-l\u0259rin t\u0259\u015fkilini v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259y\u0259n qanunvericilik bazas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 sahibkarl\u0131\u011fa d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yinin yeni mexanizminin t\u0259tbiqin\u0259 h\u00fcquqi z\u0259min yarad\u0131r. Eyni zamanda, qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131, iri istehsalat obyektl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri tranzit xidm\u0259tl\u0259rinin t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r \u0259laq\u0259li xidm\u0259tl\u0259rin inki\u015faf etdirilm\u0259si, infrastruktur t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si, yeni i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u018fl\u0259t q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 liman tipli x\u00fcsusi iqtisadi zonan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. \u018fl\u0259t q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 liman tipli x\u00fcsusi iqtisadi zonan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin sistemli v\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cBak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri Qarada\u011f rayonunun \u018fl\u0259t q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259ti Liman\u0131n\u0131n \u0259razisi daxil olmaqla azad ticar\u0259t zonas\u0131 tipli x\u00fcsusi iqtisadi zonan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d 2016-c\u0131 il 17 mart tarixli S\u0259r\u0259ncam imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidentinin \u201c\u018fl\u0259t azad iqtisadi zonas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fkili haqq\u0131nda\u201d 2020-ci il 22 may tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 \u018fl\u0259t azad iqtisadi zonas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259m\u00e7inin \u018fl\u0259t azad iqtisadi zonas\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tli qurumu t\u0259sis edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>B\u0259s azad iqtisadi zonalar Az\u0259rbaycana n\u0259 ver\u0259c\u0259k?<\/p>\n<p>Azad iqtisadi zonalar kapital\u0131n \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na c\u0259lb olunmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 ixrac s\u0259b\u0259tinin h\u0259m \u00e7e\u015fidini h\u0259md\u0259 co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yaradacaq. Bu da bir ba\u015fa v\u0259 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 valyuta daxil olmalar\u0131n\u0131n artmas\u0131na, m\u00fcasir texnologiyalara \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131na pozitiv t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir ki, son n\u0259tic\u0259d\u0259 milli iqtisadiyyat dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf edir v\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na daha s\u0259m\u0259r\u0259li inteqrasiya olunur. Bel\u0259 iqtisadi zonalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131 \u0259razi v\u0259 regionlar\u0131n iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan t\u0259sirli mexanizmdir.<\/p>\n<p>Tarix\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda m\u0259lum olur ki, x\u00fcsusi iqtisadi zonalar \u0259sas\u0259n XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131ndan etibar\u0259n AB\u015e, Yaponiya, Koreya, \u00c7in v\u0259 ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yarad\u0131lma\u011fa ba\u015flan\u0131l\u0131b. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n hesabatlar\u0131na \u0259sas\u0259n d\u00fcnyan\u0131n 130 \u00f6lk\u0259sind\u0259 4000-d\u0259n \u00e7ox x\u00fcsusi iqtisadi zona m\u00f6vcuddur ki, onlar\u0131nda qlobal ixracda \u00e7\u0259kisi 200 milyard dollardan art\u0131qd\u0131r. Azad \u0130qtisadi Zonan\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti yaln\u0131z yerl\u0259\u015fdiyi \u00f6lk\u0259nin \u0259razisin\u0259 deyil, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyat\u0131na m\u00fcsb\u0259t impuls verm\u0259kd\u0259dir. Azad \u0130qtisadi Zonan\u0131n regional t\u0259sirl\u0259rini \u0259yani g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Dubaya baxmaq kifay\u0259tdir. Bel\u0259 ki, 1940-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r Dubay ki\u00e7ik ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si olub. 1979-cu ild\u0259 C\u0259b\u0259l \u018fli liman\u0131n\u0131n tikilm\u0259si v\u0259 ard\u0131ndan is\u0259 onun \u0259traf\u0131nda Azad \u0130qtisadi Zonan\u0131n sal\u0131nmas\u0131 ki\u00e7ik ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini m\u00fcasir zaman\u0131m\u0131zda d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas ticar\u0259t v\u0259 maliyy\u0259 m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 imkan yaratd\u0131. Bu g\u00fcn, Free Trade Zone modelind\u0259n u\u011furla istifad\u0259 ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n birid\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259dir. T\u00fcrkiy\u0259 Ticar\u0259t Nazirliyinin r\u0259smi internet sayt\u0131n\u0131n verdiyi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn qarda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 bu x\u00fcsusi statuslu iqtisadi zonan\u0131n ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 pay\u0131 20 milyard dollardan art\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Strateji Yol X\u0259rit\u0259sind\u0259 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u00dcDM-d\u0259 3 faizd\u0259n \u00e7ox orta illik real art\u0131m v\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq da 450 mind\u0259n \u00e7ox yeni i\u015f yerinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu bax\u0131mdan Azad \u0130qtisadi Zonan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 h\u0259m orta m\u00fcdd\u0259tli h\u0259d\u0259fin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, eyni zamanda, 2025-ci ild\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas h\u0259d\u0259f olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n sosial rifah hal\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf indeksinin \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259d\u0259finin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisadi Zonalar\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyinin yarad\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin bu sah\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259yinin \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259sidir D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif iqtisadi modell\u0259ri t\u0259tbiq edilir. Bel\u0259 modell\u0259rd\u0259n biri d\u0259 x\u00fcsusi iqtisadi zonalard\u0131r (X\u0130Z). X\u0130Z-l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n prioritet sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, yerli v\u0259 xarici investisiyalar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131, y\u00fcks\u0259k texnoloji sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n, r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli, s\u0259m\u0259r\u0259li istehsal v\u0259 xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkilinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sidir. Az\u0259rbaycanda da sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n yeni modell\u0259rinin &#8211; x\u00fcsusi iqtisadi zonalar\u0131n, s\u0259naye park v\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rinin, biznes inkubatorlar\u0131n t\u0259tbiqi sah\u0259sind\u0259 m\u00fcvafiq i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Bel\u0259 ki, \u0259n yax\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00f6yr\u0259nilir, t\u0259hlill\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":279704,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/e987eff4160430093115513491611006678.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130qtisadi Zonalar\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyinin yarad\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin bu sah\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259yinin \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259sidir D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif iqtisadi modell\u0259ri t\u0259tbiq edilir. Bel\u0259 modell\u0259rd\u0259n biri d\u0259 x\u00fcsusi iqtisadi zonalard\u0131r (X\u0130Z). X\u0130Z-l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n prioritet sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, yerli v\u0259 xarici investisiyalar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131, y\u00fcks\u0259k texnoloji sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n, r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli, s\u0259m\u0259r\u0259li&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/279703"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=279703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/279703\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/279704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=279703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=279703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=279703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}