{"id":284289,"date":"2021-02-02T10:37:09","date_gmt":"2021-02-02T07:37:09","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=284289"},"modified":"2021-02-02T10:37:09","modified_gmt":"2021-02-02T07:37:09","slug":"hansi-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99ri-olan-usaqlar-koronavirusla-bagli-risk-qrupuna-aiddir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=284289","title":{"rendered":"Hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan u\u015faqlar koronavirusla ba\u011fl\u0131 risk qrupuna aiddir?"},"content":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u0259ngim\u0259si, x\u0259st\u0259 say\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fayi\u0259t edirik. Peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 koronavirusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na hesablan\u0131b. Lakin u\u015faqlar v\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlara peyv\u0259ndin vurulmas\u0131n\u0131n \u0259ks t\u0259siri var.<\/p>\n<p>B\u0259s m\u00fcmk\u00fcn yoluxma hal\u0131nda hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan u\u015faqlar x\u00fcsusi risk qrupuna aid edilirl\u0259r?<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 pediatr-nevroloq, Respublika U\u015faq Sanatoriyas\u0131n\u0131n h\u0259kimi Rayih\u0259 Xudiyeva Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlama verib.<\/p>\n<p>H\u0259kim bildirib ki, ara\u015fd\u0131rmalar v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r u\u015faqlar aras\u0131nda koronavirus infeksiyas\u0131na az rast g\u0259lindiyini, x\u0259st\u0259liyin atipik, simptomsuz, daha y\u00fcng\u00fcl gedi\u015fli oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir:<\/p>\n<p>\u201cU\u015faqlarda \u0259sas\u0259n y\u00fcng\u00fcl t\u0259n\u0259ff\u00fcs sistemi, qusma, ishal, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, hals\u0131zl\u0131q \u015fikay\u0259tl\u0259ri \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r, b\u0259d\u0259n temperaturunun t\u0259hl\u00fck\u0259li h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lm\u0259si dem\u0259k olar ki, m\u00fc\u015fahid\u0259 edilmir. X\u0259st\u0259lik simptomsuz, q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli v\u0259 y\u00fcng\u00fcl gedi\u015f\u0259 malik olur. Lakin yeni do\u011fulmu\u015f k\u00f6rp\u0259l\u0259r, m\u00fc\u0259yy\u0259n qrup x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlar koronavirus infeksiyas\u0131n\u0131n daha a\u011f\u0131r t\u0259zah\u00fcr etm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 risk qrupuna aiddir\u201d.<\/p>\n<p>Pediatr-nevroloq qeyd edib ki, yeni do\u011fulmu\u015f u\u015faqlarda yoluxma cift vasit\u0259sil\u0259, do\u011fu\u015f prosesi zaman\u0131 v\u0259 do\u011fu\u015fdan sonrak\u0131 ilkin t\u0259maslar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir:<\/p>\n<p>\u201cBu zaman y\u00fcng\u00fcl v\u0259 ya orta a\u011f\u0131rl\u0131ql\u0131 s\u0259t\u0259lc\u0259m ba\u015flaya bil\u0259r. Bu k\u00f6rp\u0259l\u0259r immun sisteml\u0259ri tam t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn infeksiyan\u0131 daha a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259rl\u0259r. \u018fsas\u0259n n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131, burun kanallar\u0131n\u0131n tutulmas\u0131, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemi il\u0259 \u0259laq\u0259dar simptomlar \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Rayih\u0259 Xudiyeva bildirib ki, anadang\u0259lm\u0259 \u00fcr\u0259k q\u00fcsurlar\u0131, bunlarla ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan c\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyatlar COVID-19 infeksiyas\u0131n\u0131n k\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011f\u0131r gedi\u015fin\u0259 s\u0259b\u0259b olur:<\/p>\n<p>\u201cBu q\u00fcsurlar zaman\u0131 qan\u0131n oksigenl\u0259 t\u0259chizat\u0131 azal\u0131r. Bununla paralel a\u011fciy\u0259rl\u0259rin koronavirus infeksiyas\u0131na m\u0259ruz qalmas\u0131 m\u00f6vcud x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. Qan sisteminin b\u0259dxass\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259ri &#8211; leykoz, limfoma, mieloma v\u0259 s. patologiyalara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f u\u015faqlar da yoluxma riski v\u0259 x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131r gedi\u015fi bax\u0131m\u0131ndan diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n haz\u0131rda aktiv m\u00fcalic\u0259 alan v\u0259 m\u00fcalic\u0259ni yeni tamamlam\u0131\u015f u\u015faqlar koronavirus infeksiyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r. Bu, onlar\u0131n \u0259sas x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcalic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 immun sistemi z\u0259ifl\u0259d\u0259n d\u0259rmanlar\u0131n q\u0259bulu il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Ancaq m\u00fcalic\u0259ni bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l tamamlam\u0131\u015f, s\u00fcm\u00fck iliyi n\u0259ql olunmu\u015f u\u015faqlarda immun sistem normal say\u0131lacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn koronavirus infeksiyas\u0131 y\u00fcng\u00fcl gedi\u015fli olur\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim kistoz fibroz x\u0259st\u0259liyi olan u\u015faqlar\u0131n valideynl\u0259rinin x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259tli olmaqlar\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cKistoz fibroz irsi x\u0259st\u0259likdir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 bu a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlar var. Bu, f\u0259rqind\u0259 olmal\u0131 oldu\u011fumuz vacib bir patologiyad\u0131r. \u018fsas\u0259n t\u0259n\u0259ff\u00fcs, h\u0259zm, cinsiyy\u0259t sistemi v\u0259 t\u0259r v\u0259zl\u0259rinin mayesinin yap\u0131\u015fqan, duzlu hal almas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu zaman h\u0259m bronx, h\u0259m d\u0259 d\u0259ri t\u0259n\u0259ff\u00fcs\u00fc pozulur. \u00c7\u00fcnki h\u0259m bronx mayesi, h\u0259m d\u0259 t\u0259r qat\u0131 v\u0259 yap\u0131\u015fqan olur. Ona g\u00f6r\u0259 bu x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 koronavirus infeksiyas\u0131 daha a\u011f\u0131r gedi\u015fli m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>\u201cBronxial astma x\u0259st\u0259liyi olan u\u015faqlar da bu bax\u0131mdan diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. 1-ci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabet, piyl\u0259nm\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 qarad\u0259rili u\u015faqlar da (qara d\u0259rid\u0259 D vitamininin sintezi azd\u0131r, bu vitamin is\u0259 immun sistem\u0259 stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir) risk qrupuna aid edilir\u201d, &#8211; dey\u0259 h\u0259kim \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>Pediatr-nevroloq qeyd edib ki, epilepsiya x\u0259st\u0259liyi yoluxma v\u0259 x\u0259st\u0259liyin gedi\u015fi bax\u0131m\u0131nda bir x\u00fcsusiliy\u0259 malik olmasa da, koronavirus infeksiyas\u0131 zaman\u0131 epileptik tutmalar\u0131n t\u0259tikl\u0259nm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259 bil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cOna g\u00f6r\u0259 d\u0259 epilepsiyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlar\u0131n valideynl\u0259ri COVID-19-a yoluxma hal\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259rs\u0259, m\u00fctl\u0259q nevroloqlar\u0131na m\u0259lumat verm\u0259li v\u0259 onun t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 riay\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, valideynl\u0259r\u0259 u\u015faqlara \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131n\u0131, sosial m\u0259saf\u0259y\u0259 riay\u0259t etm\u0259yi \u00f6yr\u0259tm\u0259l\u0259ri, tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 planl\u0131 m\u00fcraci\u0259td\u0259n qa\u00e7\u0131nmalar\u0131, ehtiyac yarand\u0131\u011f\u0131 halda h\u0259kiml\u0259ri il\u0259 m\u0259saf\u0259d\u0259n \u0259laq\u0259 saxlamalar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Bu \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259m u\u015faqlar\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 \u00f6zl\u0259rini infeksiyadan qorumu\u015f olarlar\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u0259ngim\u0259si, x\u0259st\u0259 say\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fayi\u0259t edirik. Peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 koronavirusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na hesablan\u0131b. Lakin u\u015faqlar v\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlara peyv\u0259ndin vurulmas\u0131n\u0131n \u0259ks t\u0259siri var. B\u0259s m\u00fcmk\u00fcn yoluxma hal\u0131nda hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan u\u015faqlar x\u00fcsusi risk qrupuna aid edilirl\u0259r? Bununla ba\u011fl\u0131 pediatr-nevroloq, Respublika U\u015faq Sanatoriyas\u0131n\u0131n h\u0259kimi Rayih\u0259 Xudiyeva Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlama verib. H\u0259kim bildirib ki, ara\u015fd\u0131rmalar v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r u\u015faqlar aras\u0131nda koronavirus infeksiyas\u0131na az rast g\u0259lindiyini, x\u0259st\u0259liyin atipik, simptomsuz, daha y\u00fcng\u00fcl gedi\u015fli oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir: \u201cU\u015faqlarda \u0259sas\u0259n y\u00fcng\u00fcl t\u0259n\u0259ff\u00fcs sistemi, qusma, ishal, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, hals\u0131zl\u0131q \u015fikay\u0259tl\u0259ri \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":284290,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143.jpg",620,349,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143.jpg",620,349,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143.jpg",620,349,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143.jpg",620,349,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143.jpg",620,349,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143.jpg",620,349,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/modern.az_cocuk-corona-shutter-1_16_9_1584952254_143.jpg",620,349,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259r COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u0259ngim\u0259si, x\u0259st\u0259 say\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fayi\u0259t edirik. Peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 koronavirusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na hesablan\u0131b. Lakin u\u015faqlar v\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlara peyv\u0259ndin vurulmas\u0131n\u0131n \u0259ks t\u0259siri var. B\u0259s m\u00fcmk\u00fcn yoluxma hal\u0131nda hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan u\u015faqlar x\u00fcsusi risk qrupuna aid edilirl\u0259r? Bununla ba\u011fl\u0131 pediatr-nevroloq, Respublika U\u015faq Sanatoriyas\u0131n\u0131n h\u0259kimi Rayih\u0259 Xudiyeva Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlama verib. H\u0259kim bildirib ki,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=284289"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284289\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/284290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=284289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=284289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=284289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}