{"id":284643,"date":"2021-02-02T13:47:43","date_gmt":"2021-02-02T10:47:43","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=284643"},"modified":"2021-02-02T13:47:43","modified_gmt":"2021-02-02T10:47:43","slug":"novb%c9%99ti-on-ild%c9%99-az%c9%99rbaycan-iqtisadiyyatinin-%c9%99sas-prioritetl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=284643","title":{"rendered":"N\u00f6vb\u0259ti on ild\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sas prioritetl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259rin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 dayan\u0131ql\u0131 artan r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli iqtisadiyyatd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu prioritetin effektiv h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 iki m\u0259qs\u0259d t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&#8211; davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m;<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>&#8211; daxili v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131q.<\/p>\n<p><strong>Davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisadi art\u0131m v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n ba\u015fl\u0131ca amill\u0259rd\u0259n biridir. \u0130qtisadiyyat\u0131 davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k templ\u0259rl\u0259 art\u0131rmaqla \u00f6lk\u0259d\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n milli g\u0259lirin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259sin\u0259 nail olunmal\u0131d\u0131r. \u0130qtisadi art\u0131m y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli i\u015f yerl\u0259ri yaratmaqla h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin ilb\u0259il yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi art\u0131m\u0131n davaml\u0131 olmas\u0131, milli iqtisadiyyat\u0131n d\u0259rin \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259si, mallar v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 ixrac potensial\u0131n\u0131n tam realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u201ch\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u201d tap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Neft sektoru sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n dayaqlar\u0131ndan biri olsa da, qeyri-neft iqtisadiyat\u0131 inki\u015faf\u0131n m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi art\u0131m qabaqc\u0131l v\u0259 effektiv \u00f6z\u0259l t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259nm\u0259li, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. Yenilik\u00e7iliy\u0259 malik \u00f6z\u0259l sektorda aktivlik daha da canland\u0131r\u0131lmal\u0131, qeyri-neft sektorunun maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 \u00f6z\u0259l sektorun pay\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6z\u0259l sektorun, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n iqtisadi art\u0131m\u0131n v\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun ba\u015fl\u0131ca m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fg\u00fczar m\u00fchit \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131, m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q art\u0131r\u0131lmal\u0131, haqs\u0131z r\u0259qab\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yeni v\u0259 \u015f\u0259ffaf \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fm\u0259 strategiyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Biznesin t\u0259\u015fviqi mexanizml\u0259rinin iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259si art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck siyas\u0259ti d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259rinin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn adekvat imkanlar yaratmaqla yana\u015f\u0131, sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyatda uzunm\u00fcdd\u0259tli investisiya resurslar\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259nb\u0259yi olan kapital v\u0259 s\u0131\u011forta bazar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Milli bank sektorunun dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 t\u0259min olunmal\u0131, ona olan etimad y\u00fcks\u0259lm\u0259li, real iqtisadiyyat\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirim\u0259sind\u0259 banklar\u0131n pay\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verm\u0259lidir. Bank kreditl\u0259rinin sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k real i\u015fl\u0259k mexanizml\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259li, bank kreditl\u0259rinin t\u0259minat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00fcrokratik \u0259ng\u0259ll\u0259r aradan qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na birba\u015fa xarici investisiyalar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n infrastruktur sah\u0259l\u0259rin\u0259 strateji investorlar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir. Lakin bu zaman \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 xarici investorlara r\u0259qab\u0259t m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 investisiyalar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259nziml\u0259nm\u0259si diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tinin iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259si y\u00fcks\u0259ldilm\u0259li, bu sah\u0259d\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q s\u0259viyy\u0259si art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rinin kommersiya prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131lmal\u0131, qabaqc\u0131l beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla korporativ idar\u0259etm\u0259 standartlar\u0131 t\u0259tbiq edilm\u0259li v\u0259 g\u0259lirlilik s\u0259viyy\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 minimuma endirilm\u0259li, \u00f6z\u0259l v\u0259 d\u00f6vl\u0259t sektorunda \u015f\u0259ffafl\u0131q s\u0259viyy\u0259si \u0259n y\u00fcks\u0259k standartlara \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130qtisadi idar\u0259etm\u0259d\u0259 m\u00fcasir korporativ davran\u0131\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259tbiqi geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259li v\u0259 t\u0259\u015fviq olunmal\u0131, korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259li, yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab ver\u0259n m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t qullu\u011fu sistemi v\u0259 etikas\u0131 formala\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Daxili v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>Milli iqtisadiyyat\u0131m\u0131z qlobal iqtisadiyyat\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si oldu\u011fundan, xarici m\u00fchitd\u0259n t\u0259sirl\u0259n\u0259 bilir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 iqtisadiyyat\u0131n daxili v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259li, makroiqtisadi sabitlik daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259lidir. \u00d6lk\u0259d\u0259 makroiqtisadi sabitliyin v\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 yeni reall\u0131qlara uy\u011fun b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131na \u0259saslanan fiskal \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z \u015fax\u0259l\u0259nmi\u015f iqtisadiyyat dayan\u0131ql\u0131 ola bil\u0259r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259qs\u0259d iqtisadiyyatda qeyri-neft sektorunun pay\u0131n\u0131n artmas\u0131na nail olmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131q s\u00fct\u00fcnlar\u0131ndan birini d\u00f6vl\u0259tin valyuta ehtiyatlar\u0131, dig\u0259rini is\u0259 intizaml\u0131 borclanma t\u0259\u015fkil edir. Xarici valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n dayan\u0131ql\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Neft Fondundan transfertin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 pay\u0131 t\u0259dric\u0259n azald\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259cmu borc makroiqtisadi sabitliy\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin sabitliyin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259lidir. Daxili borcun idar\u0259 edilm\u0259si \u00f6lk\u0259d\u0259 maliyy\u0259 bazarlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259li, xarici d\u00f6vl\u0259t borcunun dayan\u0131ql\u0131 s\u0259viyy\u0259si qorunmal\u0131, d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rinin borclanmalar\u0131na n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259li v\u0259 bu \u0259saslarda d\u00f6vl\u0259t v\u0259 kvazi-d\u00f6vl\u0259t borcunun idar\u0259edilm\u0259si t\u0259\u015fkil olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Makroiqtisadi sabitliyin \u0259sas meyar\u0131 olan qiym\u0259tl\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 stabil olmas\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir. Bel\u0259 bir sabitlik iqtisadiyyatda g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmal\u0131, \u0259halinin y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131n\u0131 d\u0259y\u0259rsizl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n qorumal\u0131 v\u0259 investisiyalar\u0131 art\u0131rmal\u0131d\u0131r. Qiym\u0259tl\u0259rin sabitliyi daha effektiv l\u00f6vb\u0259r vasit\u0259sil\u0259 t\u0259min edilm\u0259lidir. Makroiqtisadi sabitliyin dig\u0259r m\u00fch\u00fcm meyar\u0131 olan dayan\u0131ql\u0131 maliyy\u0259 sabitliyi maliyy\u0259 bazarlar\u0131n\u0131n daim effektiv v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sini, maliyy\u0259 d\u0259rinliyinin artmas\u0131n\u0131 v\u0259 maliyy\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirm\u0259lidir. Makroiqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 sabitliyini t\u0259min ed\u0259n idar\u0259etm\u0259nin institusional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259rin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 dayan\u0131ql\u0131 artan r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli iqtisadiyyatd\u0131r. Bu prioritetin effektiv h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 iki m\u0259qs\u0259d t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r: &#8211; davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m; &#8211; daxili v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131q. Davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m \u0130qtisadi art\u0131m v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n ba\u015fl\u0131ca amill\u0259rd\u0259n biridir. \u0130qtisadiyyat\u0131 davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k templ\u0259rl\u0259 art\u0131rmaqla \u00f6lk\u0259d\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n milli g\u0259lirin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259sin\u0259 nail olunmal\u0131d\u0131r. \u0130qtisadi art\u0131m y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli i\u015f yerl\u0259ri yaratmaqla h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin ilb\u0259il yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir. \u0130qtisadi art\u0131m\u0131n davaml\u0131 olmas\u0131, milli iqtisadiyyat\u0131n d\u0259rin \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259si, mallar v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":284644,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930.jpg",620,419,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930.jpg",620,419,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930.jpg",620,419,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930-300x203.jpg",300,203,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930.jpg",620,419,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930.jpg",620,419,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930.jpg",620,419,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/0180f529-ddcf-4440-8040-1d2935a4b06f_930.jpg",620,419,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259rin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 dayan\u0131ql\u0131 artan r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli iqtisadiyyatd\u0131r. Bu prioritetin effektiv h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 iki m\u0259qs\u0259d t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r: &#8211; davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m; &#8211; daxili v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131q. Davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m \u0130qtisadi art\u0131m v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n ba\u015fl\u0131ca amill\u0259rd\u0259n biridir. \u0130qtisadiyyat\u0131 davaml\u0131 v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284643"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=284643"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284643\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/284644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=284643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=284643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=284643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}