{"id":28716,"date":"2018-12-21T10:39:20","date_gmt":"2018-12-21T07:39:20","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=28716"},"modified":"2018-12-21T10:39:20","modified_gmt":"2018-12-21T07:39:20","slug":"bu-gun-boyuk-cill%c9%99-gec%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=28716","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u00c7ill\u0259 gec\u0259sidir"},"content":{"rendered":"<div class=\"spot\">Bu g\u00fcn q\u0131\u015f\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/div>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, eyni zamanda bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u00c7ill\u0259nin girdiyi g\u00fcn say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ill\u0259 gec\u0259si (Y\u0259lda gec\u0259si) Yer k\u00fcr\u0259sinin \u015fimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259, ilin 365 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u0259n uzun gec\u0259sidir. Bu gec\u0259, \u015f\u0259msi ilinin, dey ay\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c gec\u0259si, az\u0259r ay\u0131n\u0131n sonuncu gec\u0259si v\u0259 3 ay Novruz bayram\u0131na qalm\u0131\u015f bir gec\u0259dir.<\/p>\n<p>40 g\u00fcn davam ed\u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259nin (21 dekabr-29 yanvar) ilk g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Sonra 20 g\u00fcnl\u00fck ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 (29 yanvar-18 fevral) g\u0259lir.<\/p>\n<p>Milad tarixi il\u0259 dekabr\u0131n 20-d\u0259n 21-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu gec\u0259 \u0259sas\u0259n, \u0130ran, Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qeyd edilir.<\/p>\n<p>\u00c7ill\u0259 gec\u0259sind\u0259n sonra, yer k\u00fcr\u0259sinin \u015fimal b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f, \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 \u00e7atandan sonra, ufuqda \u00fc\u00e7 g\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259tsiz qal\u0131r v\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn yuxar\u0131 qalx\u0131r. Bu hadis\u0259 25 dekabr g\u00fcn\u00fc, y\u0259ni \u00e7ill\u0259 gec\u0259sind\u0259n d\u00f6rd g\u00fcn sonraya t\u0259sad\u00fcf edir. H\u0259min g\u00fcn, y\u0259ni 25 dekabr g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u0259\u015f tanr\u0131lar\u0131n\u0131n bir \u00e7oxunun do\u011fum g\u00fcn\u00fcs\u00fcd\u00fcr v\u0259 h\u0259md\u0259 q\u0259dim roma t\u0259qviminin ba\u015flan\u011f\u0131c g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunmu\u015fdur. Q\u0259dim roma t\u0259qvimi miladdan \u00f6nc\u0259 753-c\u00fc ild\u0259 Rem v\u0259 Romul t\u0259r\u0259find\u0259n icad olunmu\u015fdur, Yuli Sezar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259yi\u015fdirilmi\u015fdir, Bu t\u0259qvim h\u0259r 128 ild\u0259 bir g\u00fcn geri qal\u0131rd\u0131. Bel\u0259ki 1582-ci ild\u0259, \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 astronomik yaz\u0131n ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz b\u0259rab\u0259rliyi g\u00fcn\u00fc y\u0259ni Novruz bayram\u0131 g\u00fcn\u00fc, 11 mart g\u00fcn\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf etmi\u015fdir. Sonda 4 oktyabr 1582 g\u00fcn\u00fc papa XIII Qriqorinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 11 g\u00fcn ir\u0259li \u00e7\u0259kir\u0259r\u0259k d\u00fcz\u0259li\u015f olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Yuli t\u0259qvimi 14 g\u00fcn geri qalm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259 k\u00f6hn\u0259 yeni il bayram\u0131n\u0131 14 yanvar g\u00fcn\u00fcnd\u0259 qeyd edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu t\u0259qvim, ilk yaranan tarixind\u0259n 1582ci il\u0259d\u0259k d\u0259qiq olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bi il\u0259, haz\u0131rki miladi t\u0259qvimin ilk g\u00fcn\u00fc, \u00e7ill\u0259 gec\u0259sinin d\u00f6rd g\u00fcn sonras\u0131na t\u0259sad\u00fcf etmir.<\/p>\n<p>1- Misird\u0259 3000 il e.\u0259 &#8220;Horus&#8221;, 2- Pars \u0259razil\u0259rind\u0259 1200 il e.\u0259 &#8220;Mitra&#8221; 3- Q\u0259dim anadoluda (Frigya-da) 1200 il e.\u0259 &#8220;Attis&#8221;, 4- Hindistanda 900 il e.\u0259 &#8220;Kri\u015fna&#8221;, 5- Yunanistanda 500 il e.\u0259 Dionysus, 6- Roma imperiyas\u0131nda milad\u0131n 1ci ilind\u0259 Jesus (\u0130sa) v\u0259 bir \u00e7ox tanr\u0131lar\u0131n 25 dekabrda do\u011fulmas\u0131, g\u00fcn\u0259\u015fin \u00e7ill\u0259 gec\u0259sind\u0259n d\u00f6rd g\u00fcn sonraki yuxar\u0131 qalxmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r v\u0259 g\u00fcnd\u00fcz vaxt\u0131n\u0131n uzanmas\u0131, bahar\u0131n g\u0259lm\u0259sini v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fin yenid\u0259n dirilm\u0259sinin \u0259lam\u0259ti olaraq Milad bayram\u0131 olaraq hesablanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ill\u0259 gec\u0259si bayram\u0131n ideyas\u0131 i\u015f\u0131\u011f\u0131n qaranl\u0131q \u00fcz\u0259rind\u0259 simvolik q\u0259l\u0259b\u0259sidir. Q\u0259dim inanclara g\u00f6r\u0259, h\u0259min gec\u0259 xeyir q\u00fcvv\u0259si (Axura Mazda) \u015f\u0259r q\u00fcvv\u0259si (\u018fhrim\u0259n) il\u0259 k\u0259skin m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Urmiya, T\u0259briz, \u018frd\u0259bil, Z\u0259ncan, Xoy, \u015e\u0259bist\u0259r, Mara\u011fa, Nax\u00e7\u0131van, \u015e\u0259ki, G\u0259nc\u0259 v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r v\u0259 \u00e7oxlu sayda Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259ri bu gec\u0259ni qeyd edirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130randa az\u0259rbaycanl\u0131, fars, k\u00fcrd, lur, b\u0259luc, \u0259r\u0259b v\u0259 t\u00fcrkm\u0259nl\u0259r bu gec\u0259ni x\u00fcsusi \u015f\u00f6vq il\u0259 qeyd edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu gec\u0259d\u0259 qar ya\u011fmas\u0131 \u00e7oxlu sevinc\u0259 s\u0259b\u0259b olur. H\u0259min gec\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri, qohum, dost, tan\u0131\u015f s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 bir yer\u0259 yi\u011f\u0131\u015f\u0131r v\u0259 ilin \u0259n uzun gec\u0259sini \u00e7oxlu meyv\u0259 v\u0259 \u015firniyyat yem\u0259kl\u0259 qeyd edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu gec\u0259nin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli atributlar\u0131ndan biri qarp\u0131zd\u0131r. Bel\u0259 ki, h\u0259r ail\u0259 h\u0259min gec\u0259 m\u00fctl\u0259q bir qarp\u0131z almal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r yeni evl\u0259n\u0259nl\u0259r varsa, onlara da valideynl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n qarp\u0131z h\u0259diyy\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Qoz (c\u0259viz) halvas\u0131, k\u00f6k (h\u0259vic) halvas\u0131, paxlava, g\u00fcn\u0259baxan toxumu, meyv\u0259l\u0259r v\u0259 \u015firniyyatlar bu gec\u0259 s\u00fcfr\u0259d\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em>\u00d6lk\u0259.Az<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn q\u0131\u015f\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, eyni zamanda bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u00c7ill\u0259nin girdiyi g\u00fcn say\u0131l\u0131r. \u00c7ill\u0259 gec\u0259si (Y\u0259lda gec\u0259si) Yer k\u00fcr\u0259sinin \u015fimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259, ilin 365 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u0259n uzun gec\u0259sidir. Bu gec\u0259, \u015f\u0259msi ilinin, dey ay\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c gec\u0259si, az\u0259r ay\u0131n\u0131n sonuncu gec\u0259si v\u0259 3 ay Novruz bayram\u0131na qalm\u0131\u015f bir gec\u0259dir. 40 g\u00fcn davam ed\u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259nin (21 dekabr-29 yanvar) ilk g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Sonra 20 g\u00fcnl\u00fck ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 (29 yanvar-18 fevral) g\u0259lir. Milad tarixi il\u0259 dekabr\u0131n 20-d\u0259n 21-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259dir. Bu gec\u0259 \u0259sas\u0259n, \u0130ran, Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qeyd edilir. \u00c7ill\u0259 gec\u0259sind\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":28717,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis.jpg",620,375,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis.jpg",620,375,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis.jpg",620,375,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis-300x181.jpg",300,181,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis.jpg",620,375,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis.jpg",620,375,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis.jpg",620,375,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/qarqis.jpg",620,375,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn q\u0131\u015f\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, eyni zamanda bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u00c7ill\u0259nin girdiyi g\u00fcn say\u0131l\u0131r. \u00c7ill\u0259 gec\u0259si (Y\u0259lda gec\u0259si) Yer k\u00fcr\u0259sinin \u015fimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259, ilin 365 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u0259n uzun gec\u0259sidir. Bu gec\u0259, \u015f\u0259msi ilinin, dey ay\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c gec\u0259si, az\u0259r ay\u0131n\u0131n sonuncu gec\u0259si v\u0259 3 ay Novruz bayram\u0131na qalm\u0131\u015f bir gec\u0259dir. 40 g\u00fcn davam&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28716"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28716"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28716\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28717"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}