{"id":289049,"date":"2021-02-08T16:39:33","date_gmt":"2021-02-08T13:39:33","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=289049"},"modified":"2021-02-08T16:39:33","modified_gmt":"2021-02-08T13:39:33","slug":"allergiyadan-%c9%99ziyy%c9%99t-c%c9%99k%c9%99nl%c9%99r-bunu-oxusun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=289049","title":{"rendered":"Allergiyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r bunu oxusun"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aliml\u0259rin 30 \u00f6lk\u0259d\u0259 apard\u0131qlar\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u0259n ox yay\u0131lan x\u0259st\u0259lik allergiyad\u0131r. Bir milyon insan aras\u0131nda apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmada h\u0259r y\u00fcz insandan 22-sind\u0259 bu x\u0259st\u0259lik a\u015fkarlan\u0131b. Allergiya x\u0259st\u0259liyinin tarixi tam q\u0259dim zamanlara gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Bu m\u0259\u015fhur x\u0259st\u0259liyin ilkin iz\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259l\u0259 q\u0259dim Misir mumiyalar\u0131nda rast g\u0259linib. Tarixi uzun olsa da aliml\u0259r bu x\u0259st\u0259liyi XIX \u0259srd\u0259 a\u015fkar etm\u0259yi bacar\u0131blar. Onun m\u00fcalic\u0259sin\u0259 is\u0259 d\u00fcz bir \u0259srd\u0259n sonra, y\u0259ni XX \u0259srd\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 xarici K\u0130V-\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 d\u0259 bu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin say\u0131 kifayy\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur v\u0259 onun say\u0131 g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n artma\u011fa da davam edir.<\/p>\n<p><strong>Allergiya n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>Orqanizmin x\u00fcsusi bir madd\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259rdiyi reaksiya tibb elmind\u0259 allergiya adlan\u0131r. Allergiya bir x\u0259st\u0259lik yox, immunitet sisteminin z\u0259ifliyidir. Allergiya yaz x\u0259st\u0259liydir. Allergiya \u00f6z\u00fcn\u00fc bir ne\u00e7\u0259 formada g\u00f6st\u0259rir. B\u0259z\u0259n el\u0259 olur ki, insan allergiyaya g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 nifr\u0259t edir. Allergiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 onun d\u0259risi daima s\u0259pir, q\u0131zar\u0131r. Allergiyan\u0131n bir ne\u00e7\u0259 n\u00f6vl\u0259ri var. Onun \u0259n \u00e7ox yay\u0131lan formalar\u0131 is\u0259 allergik v\u0259 xroniki rinitdir.<\/p>\n<p><strong>Allergik rinit:<br \/>\n<\/strong>Bu allergiyan\u0131n \u0259n y\u00fcng\u00fcl n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Allergik rinitin \u0259lam\u0259tl\u0259ri qripin \u0259lam\u0259tl\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Allergik rinit zaman\u0131 burun v\u0259 g\u00f6z sulan\u0131r, q\u0131zar\u0131r, qa\u015f\u0131n\u0131r. \u0130lk olaraq x\u0259st\u0259d\u0259 fasil\u0259siz asq\u0131rmalar v\u0259 burunda g\u00f6yn\u0259m\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Allergiyan\u0131n bu n\u00f6v\u00fcn\u00fcn h\u0259m\u00e7inin g\u00f6z\u0259 d\u0259 t\u0259siri \u00e7oxdur. Allergik rinit zaman\u0131 g\u00f6z daim sulu olur v\u0259 qa\u015f\u0131n\u0131r. Bu x\u0259st\u0259liyin simptomlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc yaz vaxt\u0131 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259 v\u0259 tozlanma d\u00f6vr\u00fc ba\u015flayanda ba\u015f qald\u0131r\u0131r. Bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin burnu daim tutulu olur v\u0259 onlar qoxunu hiss etmirl\u0259r. H\u0259tta x\u0259st\u0259lik ir\u0259lil\u0259dikd\u0259 x\u0259st\u0259nin qula\u011f\u0131 da tutula bil\u0259r. Allergik rinit zaman\u0131 x\u0259st\u0259nin b\u0259d\u0259nind\u0259 h\u0259m\u00e7inin q\u0131zart\u0131lar, \u0259ll\u0259rind\u0259, ayaqlar\u0131nda \u015fi\u015fm\u0259l\u0259r olur. Bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r ev \u015f\u0259raitind\u0259 \u00f6zl\u0259rini yax\u015f\u0131 hiss edir. Ancaq \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131qda onlar\u0131n hal\u0131 d\u0259yi\u015fir, bo\u011fulma hallar\u0131 olur. Allergik rinitin d\u0259 iki formas\u0131 var: a\u011f\u0131r v\u0259 y\u00fcng\u00fcl. Y\u00fcng\u00fcl formada olan allergik rinit x\u0259stl\u0259rind\u0259 x\u0259st\u0259liyin simptomlar\u0131 bir ay davam edir. A\u011f\u0131r allergik rinitin simptomlar\u0131 is\u0259 m\u00f6vs\u00fcm sonuna kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verir.<\/p>\n<p><strong>Xroniki rinit:<br \/>\n<\/strong>Allergiyan\u0131n dig\u0259r n\u00f6v\u00fc olan xroniki rinit a\u011f\u0131r qrip, haymorit v\u0259 frantit x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n sonra yaran\u0131r. Bu allergiya formas\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ri d\u0259 allergik rinitd\u0259 oldu\u011fu kimidir. Ancaq xroniki rinitin bir f\u0259rqi var ki, o da allergik rinit sad\u0259c\u0259, yaz m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259rini biruz\u0259 verir. Ancaq xroniki rinitin \u0259lam\u0259tl\u0259ri ilin d\u00f6rd f\u0259slind\u0259 \u00f6z \u0259lam\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rir. Xroniki rinit x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00e7\u00f6ld\u0259 \u00f6zl\u0259rini yax\u015f\u0131 hiss etdikl\u0259ri halda ev \u015f\u0259raitind\u0259 onlar\u0131n hallar\u0131 a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><strong>D\u0259ri allergiyas\u0131:<br \/>\n<\/strong>Allergiyan\u0131n \u00e7ox yay\u0131lan n\u00f6vl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 d\u0259ri allergiyas\u0131d\u0131r. D\u0259ri allergiyas\u0131 zaman\u0131 d\u0259rid\u0259 \u015fi\u015fl\u0259r, q\u0131zart\u0131lar, pilinql\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Eyni zamanda d\u0259ri quruyur v\u0259 \u00e7atlay\u0131r. D\u0259ri allergiyas\u0131 zaman\u0131 x\u0259st\u0259 qa\u015f\u0131nmadanda \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p><strong>Allergiyan\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Allergiyan\u0131n h\u0259r n\u00f6v\u00fcn\u00fcn yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif olur.\u00a0 Allergik rinitin yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qol hiss\u0259sin\u0259 s\u0131naqlar qoyulur. Bu s\u0131naqlar\u0131n say\u0131 7-d\u0259n 21-\u0259 kimi olur. S\u0131naqlar qolda bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 qal\u0131r. Bundan sonra o \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir. Bu s\u0131naqlardan sonra x\u0259st\u0259nin n\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 allergiyas\u0131n\u0131n olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. V\u0259 ona qar\u015f\u0131 x\u00fcsusi d\u0259rman preparatlar\u0131 il\u0259 m\u00fcalic\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. Onu da qeyd ed\u0259k ki, allergik rinitin m\u00fcalic\u0259si m\u00f6vs\u00fcm vaxt\u0131 apar\u0131lm\u0131r. H\u0259m d\u0259 m\u00f6vs\u00fcm vaxt\u0131 s\u0131naqlardan istifad\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur. \u00c7\u00fcnki yaz m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 allergiya daha \u00e7ox ba\u015f qald\u0131r\u0131r. V\u0259 b\u00fct\u00fcn s\u0131naqlar n\u0259tic\u0259siz olur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 allergik rinit x\u0259st\u0259l\u0259rinin m\u00fcalic\u0259si soyuq havada apar\u0131l\u0131r. Yaz m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 sad\u0259c\u0259, allergik rinitin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcalic\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131 allergiya x\u0259st\u0259sinin g\u00f6zl\u0259ri d\u0259 m\u00fcalic\u0259 olunur. \u00c7\u00fcnki allergiya \u0259n \u00e7ox g\u00f6z\u0259 ziyan vurur.<br \/>\nXroniki rinit x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 s\u0131naqlar qoyulur, bu s\u0131naqlar vasit\u0259sil\u0259 onun yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Xroniki rinitin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 yun v\u0259 t\u00fckd\u0259n uzaq durmal\u0131, yaln\u0131z sintetik materialdan haz\u0131rlanan yataqda yatmal\u0131d\u0131rlar. Bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 daim t\u0259miz havada g\u0259zm\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Allergiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanlar \u00e7ox vaxt bu x\u0259st\u0259liy\u0259 ciddi yana\u015fm\u0131rlar. Onlar el\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r ki, allergiya qripin bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr v\u0259 m\u00f6vs\u00fcm ke\u00e7dikd\u0259n sonra o ke\u00e7ib gedir. Allergiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcalic\u0259 apar\u0131lmad\u0131qda bu rinit \u00f6z\u00fcn\u00fc daha k\u0259skin g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 a\u011fciy\u0259r\u0259 t\u0259sir edir. H\u0259tta x\u0259st\u0259lik ir\u0259lil\u0259dikd\u0259 bronxiol astmaya \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn allergiya x\u0259st\u0259l\u0259ri vaxtl\u0131 vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 almal\u0131d\u0131rlar. D\u00fczd\u00fcr \u00e7oxlar\u0131 allergiyan\u0131n n\u0259 dem\u0259k oldu\u011funu bilmirl\u0259r. Bu x\u0259st\u0259liyin ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri qripd\u0259 oldu\u011fu kimidir. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259d\u0259 insanlar qrip olduqlar\u0131n\u0131 hesab edim, allergiyaya \u00f6n\u0259m vermirl\u0259r. Ancaq bu hal uzun davam etdikd\u0259 d\u0259rhal h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. B\u0259z\u0259n el\u0259 olur ki, insanlar qrip\u0259 qar\u015f\u0131 olan antibiotikl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Allergiyan\u0131n daha da ir\u0259lil\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox x\u0259st\u0259l\u0259r d\u0259 var ki, onlar allergiyaya qar\u015f\u0131 apar\u0131lan m\u00fcalic\u0259ni sona \u00e7atd\u0131rm\u0131rlar. X\u0259st\u0259liyin simptomlar\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb, sa\u011fald\u0131qlar\u0131n\u0131 hesab edirl\u0259r. Ancaq allergiya x\u0259st\u0259l\u0259ri bunu bilm\u0259lidir ki, allergiya sa\u011falmaz x\u0259st\u0259likdir. Apar\u0131lan m\u00fcalic\u0259l\u0259r x\u0259st\u0259liyin tamamil\u0259 yox olmas\u0131na deyil, onun ir\u0259lil\u0259m\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131nmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. B\u0259z\u0259n allergiya insana genetik yolla, anna x\u0259tti il\u0259 keir. Ancaq bu allergiyan\u0131n ir\u0259lil\u0259m\u0259 ehtimal\u0131 \u00e7ox azd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259rin 30 \u00f6lk\u0259d\u0259 apard\u0131qlar\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u0259n ox yay\u0131lan x\u0259st\u0259lik allergiyad\u0131r. Bir milyon insan aras\u0131nda apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmada h\u0259r y\u00fcz insandan 22-sind\u0259 bu x\u0259st\u0259lik a\u015fkarlan\u0131b. Allergiya x\u0259st\u0259liyinin tarixi tam q\u0259dim zamanlara gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Bu m\u0259\u015fhur x\u0259st\u0259liyin ilkin iz\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259l\u0259 q\u0259dim Misir mumiyalar\u0131nda rast g\u0259linib. Tarixi uzun olsa da aliml\u0259r bu x\u0259st\u0259liyi XIX \u0259srd\u0259 a\u015fkar etm\u0259yi bacar\u0131blar. Onun m\u00fcalic\u0259sin\u0259 is\u0259 d\u00fcz bir \u0259srd\u0259n sonra, y\u0259ni XX \u0259srd\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0 xarici K\u0130V-\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 d\u0259 bu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin say\u0131 kifayy\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":289050,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y.jpg",900,548,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y.jpg",900,548,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y.jpg",900,548,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y-300x183.jpg",300,183,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y.jpg",640,390,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y.jpg",900,548,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y.jpg",900,548,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/217044_ivuyt0jx3y.jpg",900,548,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Aliml\u0259rin 30 \u00f6lk\u0259d\u0259 apard\u0131qlar\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u0259n ox yay\u0131lan x\u0259st\u0259lik allergiyad\u0131r. Bir milyon insan aras\u0131nda apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmada h\u0259r y\u00fcz insandan 22-sind\u0259 bu x\u0259st\u0259lik a\u015fkarlan\u0131b. Allergiya x\u0259st\u0259liyinin tarixi tam q\u0259dim zamanlara gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Bu m\u0259\u015fhur x\u0259st\u0259liyin ilkin iz\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259l\u0259 q\u0259dim Misir mumiyalar\u0131nda rast g\u0259linib. Tarixi uzun olsa da aliml\u0259r bu x\u0259st\u0259liyi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289049"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=289049"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289049\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/289050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=289049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=289049"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=289049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}