{"id":289750,"date":"2021-02-09T14:41:24","date_gmt":"2021-02-09T11:41:24","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=289750"},"modified":"2021-02-09T14:41:24","modified_gmt":"2021-02-09T11:41:24","slug":"usaqlarin-vaxtinda-peyv%c9%99ndl%c9%99nm%c9%99sil%c9%99-bagli-h%c9%99kim-r%c9%99yi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=289750","title":{"rendered":"U\u015faqlar\u0131n vaxt\u0131nda peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259sil\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259kim R\u018fY\u0130"},"content":{"rendered":"<p>U\u015faqlar\u0131n x\u0259st\u0259\u00a0olmalar\u0131 ya da ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259\u00a0gecik\u0259\u00a0v\u0259 ya unudula bil\u0259r. B\u0259z\u0259n d\u0259 bel\u0259 hallar olur ki, valideynl\u0259r \u0259sass\u0131z s\u0259b\u0259bl\u0259r g\u0259tir\u0259r\u0259k \u00f6vladlar\u0131na\u00a0peyv\u0259nd vurdurmaqdan\u00a0imtina edirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n m\u00fcayin\u0259si (m\u00fcalic\u0259si) il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edildikd\u0259 m\u00fctl\u0259q peyv\u0259nd c\u0259dv\u0259li yoxlanmal\u0131 v\u0259 \u0259ksik olan peyv\u0259ndl\u0259r tamamlanmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 q\u0131z\u0131lca, g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k, difteriya, polimielit kimi infeksiyalara qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259nin apar\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na bu yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 rast g\u0259linm\u0259 tezliyi azal\u0131b.<\/p>\n<p>Peyv\u0259nd il\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n\u00a0yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n\u00a0tam qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin 80%-i peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. Bu h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faqlar\u0131n peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan faktorlar bilinm\u0259li v\u0259 ortadan qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Peyv\u0259ndl\u0259ri tam edilm\u0259mi\u015f u\u015faqlarda \u0259vv\u0259lki vaksin dozlar\u0131 t\u0259krar etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Uzun m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7mi\u015f olsa da, peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259y\u0259 harda qal\u0131n\u0131bsa ordan da davam edilm\u0259lidir. Vaxt\u0131nda peyv\u0259ndl\u0259ri vurulmam\u0131\u015f u\u015fa\u011f\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011fun olaraq peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 he\u00e7 apar\u0131lmay\u0131bsa onda h\u0259min\u00a0ya\u015fa q\u0259d\u0259r ehtiyac olan peyv\u0259ndl\u0259r s\u00fcr\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 edil\u0259c\u0259kdir. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, azald\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f dozda edil\u0259n peyv\u0259ndl\u0259r say\u0131lm\u0131r.<\/p>\n<p>Peyv\u0259ndl\u0259ri \u0259ksik apar\u0131lm\u0131\u015f u\u015faqlara h\u0259kiminizin m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259 canl\u0131 v\u0259 ya inaktiv peyv\u0259ndl\u0259r birlikd\u0259 edil\u0259 bilin\u0259r. Bel\u0259 halda peyv\u0259ndin yan t\u0259sirl\u0259ri daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259y\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Vaxt\u0131nda peyv\u0259ndl\u0259ri olunmam\u0131\u015f u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259dv\u0259l a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimidir.<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDIvMDkvMTMvNDgvMDUvYjA2MmRhZGYtN2FiMC00YmUxLTliOTgtNjhmM2M1ZTNmZTU4L0NhcHR1cmUuUE5HIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=38ac171e380d615a\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>12-23 ay aras\u0131 u\u015faqlara iki d\u0259f\u0259 konyuq\u0259 olunmu\u015f pnevmokok peyv\u0259ndi (Pk) (2 ay ara il\u0259), 24-59 ay aras\u0131 u\u015faqlara is\u0259 t\u0259k doz konyuq\u0259 olunmu\u015f pnevmokok peyv\u0259ndi (Pk) vurulmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>\u2022 \u018fg\u0259r u\u015faq risk qrupunda deyildirs\u0259, 5 ya\u015fdan yuxar\u0131 u\u015faqlarda Hib v\u0259 pnevmokok kimi infeksiyalara qar\u015f\u0131 art\u0131q immun cavab yaranaca\u011f\u0131ndan bu peyv\u0259ndl\u0259ri etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>\u2022 \u018fg\u0259r peyv\u0259ndl\u0259r yar\u0131m\u00e7\u0131q edilibs\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n: DTaG ( Difteriya, Tetanus, G\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k) son doz qal\u0131bsa v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n 4 ya\u015f\u0131 varsa onda, 4-6 ya\u015f aras\u0131 t\u0259krari doza ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>\u2022 6 ya\u015fdan yuxar\u0131 u\u015faqlarda \u0259g\u0259r varsa z\u0259ifl\u0259dilmi\u015f g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k, z\u0259ifl\u0259dilmi\u015f difteriya, tetanus peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259si d\u0259 apar\u0131la bilin\u0259r.<\/p>\n<p>\u2022 X\u00fcsus\u0259n 4-6 ya\u015f aras\u0131 u\u015faqlarda QPM (q\u0131z\u0131lca, parotit, m\u0259xm\u0259r\u0259k) peyv\u0259ndini 2-ci dozunu vurma\u011fa diqq\u0259t olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u2022 BCG peyv\u0259ndi u\u015faqlarda PPD s\u0131na\u011f\u0131ndan sonra n\u0259tic\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq apar\u0131la bilin\u0259r.<\/p>\n<p>\u2022 15-59-cu\u00a0ay aras\u0131 u\u015faqlarda t\u0259k doz Hib kifay\u0259tdir. 60 ay v\u0259 yuxar\u0131 u\u015faqlarda Hib etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>U\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fc peyv\u0259nl\u0259nm\u0259l\u0259ri m\u0259kt\u0259b d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 il\u0259 davam edil\u0259c\u0259kdir.\u00a0Peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 edilm\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l serolojik test edil\u0259r\u0259k bu infeksion prosesin ke\u00e7irib-ke\u00e7irm\u0259diyi yoxlan\u0131la bilin\u0259r.<\/p>\n<p>Sa\u011flam g\u0259l\u0259c\u0259k namin\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131n peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259sini vaxt\u0131-vaxt\u0131nda etdirm\u0259yi unutmayaq.<\/p>\n<p><strong>K.F\u0259r\u0259cova ad\u0131na Elmi-T\u0259dqiqat Pediatriya \u0130nstitutunun h\u0259kimi\u00a0<\/strong><strong>N\u0259rmin \u018fzizova<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tibb elml\u0259ri \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,\u00a0<\/strong><strong>uzman \u018fli Quliyev<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015faqlar\u0131n x\u0259st\u0259\u00a0olmalar\u0131 ya da ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259\u00a0gecik\u0259\u00a0v\u0259 ya unudula bil\u0259r. B\u0259z\u0259n d\u0259 bel\u0259 hallar olur ki, valideynl\u0259r \u0259sass\u0131z s\u0259b\u0259bl\u0259r g\u0259tir\u0259r\u0259k \u00f6vladlar\u0131na\u00a0peyv\u0259nd vurdurmaqdan\u00a0imtina edirl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n m\u00fcayin\u0259si (m\u00fcalic\u0259si) il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edildikd\u0259 m\u00fctl\u0259q peyv\u0259nd c\u0259dv\u0259li yoxlanmal\u0131 v\u0259 \u0259ksik olan peyv\u0259ndl\u0259r tamamlanmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 q\u0131z\u0131lca, g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k, difteriya, polimielit kimi infeksiyalara qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259nin apar\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na bu yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 rast g\u0259linm\u0259 tezliyi azal\u0131b. Peyv\u0259nd il\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n\u00a0yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n\u00a0tam qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin 80%-i peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. Bu h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faqlar\u0131n peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan faktorlar bilinm\u0259li v\u0259 ortadan qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Peyv\u0259ndl\u0259ri tam edilm\u0259mi\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":289751,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d.jpg",620,335,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d.jpg",620,335,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d.jpg",620,335,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d-300x162.jpg",300,162,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d.jpg",620,335,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d.jpg",620,335,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d.jpg",620,335,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/121104_2jy4u6zb2d.jpg",620,335,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u015faqlar\u0131n x\u0259st\u0259\u00a0olmalar\u0131 ya da ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259\u00a0gecik\u0259\u00a0v\u0259 ya unudula bil\u0259r. B\u0259z\u0259n d\u0259 bel\u0259 hallar olur ki, valideynl\u0259r \u0259sass\u0131z s\u0259b\u0259bl\u0259r g\u0259tir\u0259r\u0259k \u00f6vladlar\u0131na\u00a0peyv\u0259nd vurdurmaqdan\u00a0imtina edirl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n m\u00fcayin\u0259si (m\u00fcalic\u0259si) il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edildikd\u0259 m\u00fctl\u0259q peyv\u0259nd c\u0259dv\u0259li yoxlanmal\u0131 v\u0259 \u0259ksik olan peyv\u0259ndl\u0259r tamamlanmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 q\u0131z\u0131lca, g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k, difteriya, polimielit kimi infeksiyalara qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259nin apar\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289750"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=289750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289750\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/289751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=289750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=289750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=289750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}