{"id":289819,"date":"2021-02-09T15:25:31","date_gmt":"2021-02-09T12:25:31","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=289819"},"modified":"2021-02-09T15:25:31","modified_gmt":"2021-02-09T12:25:31","slug":"vaksinasiya-xilasimiz-ucun-boyuk-sansdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=289819","title":{"rendered":"Vaksinasiya xilas\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u015fansd\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Art\u0131q bir ildir ki, yeni n\u00f6v koronavirus Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259ki b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259ri arxa plana ke\u00e7ir\u0259r\u0259k b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin bir n\u00f6mr\u0259li problemin\u0259 \u00e7evrilib. COVID-19 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) t\u0259r\u0259find\u0259n pandemiya elan olunandan b\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r bu virusla m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalx\u0131b v\u0259 sava\u015f apar\u0131r. D\u00fcnya tibbi, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin elm adamlar\u0131 insanl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni olan bu b\u0259lan\u0131 &#8220;susdurmaq\u201d namin\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r olublar. Tibb m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin fikrinc\u0259, d\u00fcnyada pandemiyalar\u0131n bitm\u0259sinin \u00fc\u00e7 yolu var: ya virus \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r mutasiyaya u\u011framal\u0131, ya kollektiv immunitet formala\u015fmal\u0131, ya da \u0259n effektiv yol hesab olunan vaksinasiya t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r. Virusun \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259hv ed\u0259c\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 mutasiyas\u0131 h\u0259l\u0259lik m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ara\u015fd\u0131rmalara \u0259sas\u0259n, b\u0259zi mutasiyalar yoluxman\u0131n daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131na v\u0259 \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. N\u0259tic\u0259d\u0259 infeksiyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir, s\u0259hiyy\u0259 sistemi d\u0259rin b\u00f6hranla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131r. \u0130ndiki durumda \u0259n perspektivli variant vaksinasiya hesab olunur. Vaksinasiya s\u00fcni yolla immunitetin yaranmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. Bununla koronavirusa yoluxma z\u0259nciri q\u0131r\u0131l\u0131r, infeksiyan\u0131n k\u00fctl\u0259vi yay\u0131lma prosesi s\u0259ngiyir.<\/p>\n<p>Art\u0131q bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycanda da vaksinasiya prosesin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 yanvar\u0131n 18-d\u0259n etibar\u0259n koronavirusa qar\u015f\u0131 vaksinasiyan\u0131n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 start verilib. Peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na k\u00f6n\u00fcll\u00fc apar\u0131l\u0131r. \u0130ndiy\u0259d\u0259k 50 mind\u0259n \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015fa vaksin vurulub. Qeyd ed\u0259k ki, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 s\u0259hiyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259ri, 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ks-epidemik t\u0259dbirl\u0259r\u0259 c\u0259lb olunan hey\u0259tin peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bel\u0259 ki, fevral\u0131n 5-d\u0259n etibar\u0259n 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n koronavirusa qar\u015f\u0131 vaksinasiya \u00fc\u00e7\u00fcn qeydiyyat\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Fevral\u0131n 8-d\u0259n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti add\u0131m\u0131 kimi 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259si prosesi h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u00d6lk\u0259d\u0259 bu kateqoriyaya aid olan t\u0259qrib\u0259n 700 min v\u0259t\u0259nda\u015f var.<\/p>\n<p>Peyv\u0259ndin t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015flayan ilk \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda yer alan Az\u0259rbaycanda \u00c7inin \u201cSinovac\u201d \u015firk\u0259tinin istehsal\u0131 olan \u201cCoronaVac\u201d vaksinind\u0259n istifad\u0259 olunur. T\u00fcrkiy\u0259 daxil olmaqla bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdiyi \u201cCoronaVac\u201d vaksini 91.25 faiz effektivdir. &#8220;CoronaVac\u201d peyv\u0259ndi t\u0259l\u0259b olunan standartlara uy\u011fun b\u00fct\u00fcn s\u0131naq m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n u\u011furla ke\u00e7ib. \u0130ndiy\u0259d\u0259k bu vaksinin ciddi f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k yan t\u0259sirl\u0259rin\u0259 rast g\u0259linm\u0259yib. S\u00f6z\u00fcged\u0259n vaksin \u0259n\u0259n\u0259vi, etibarl\u0131 v\u0259 s\u0131nanm\u0131\u015f inaktiv platformada haz\u0131rlan\u0131b. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, peyv\u0259ndl\u0259rin t\u0259tbiqi zaman\u0131 insanlar m\u00fc\u0259yy\u0259n narahatl\u0131q &#8211; h\u0259rar\u0259tin artmas\u0131, ba\u015f v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131 kimi hallarla qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rl\u0259r. Lakin bunlar tamamil\u0259 t\u0259bii reaksiyalard\u0131r v\u0259 ciddi narahatl\u0131\u011fa q\u0259tiyy\u0259n \u0259sas vermir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259ti q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab etm\u0259k olar. N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunan bir aydan \u00e7ox s\u0259rt karantin rejimi yoluxma hallar\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r azalmas\u0131na, koronavirusdan \u00f6l\u00fcm faktlar\u0131n\u0131n minimalla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. \u018fld\u0259 edil\u0259n m\u00fcsb\u0259t tendensiya s\u0259rt karantin rejiminin yumla\u015fd\u0131lmas\u0131na, b\u0259zi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na z\u0259min yaratd\u0131. Lakin indiki nailiyy\u0259tl\u0259r yum\u015falmalar fonunda bizi arxay\u0131n etm\u0259m\u0259lidir v\u0259 ham\u0131l\u0131qla raz\u0131la\u015fmal\u0131y\u0131q ki, yoluxmalar\u0131n nisb\u0259t\u0259n azalmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 pandemiyan\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 dem\u0259k deyil. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, virus \u00f6lm\u0259yib, g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z anda infeksiyaya yoluxa, \u00f6z yax\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 da pandemiyan\u0131n qurban\u0131na \u00e7evir\u0259 bil\u0259rik. G\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259z d\u00fc\u015fm\u0259n d\u00fcnyada indiy\u0259d\u0259k 2 milyondan \u00e7ox insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyub. \u0130nfeksiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmasa, \u00f6l\u00fcm say\u0131n\u0131n daha \u00e7ox olaca\u011f\u0131 istisna edilmir. H\u0259tta pandemiya qurbanlar\u0131n\u0131n 5 milyona yax\u0131nla\u015faca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 qonxunc iddialara da rast g\u0259lm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Son vaxtlar bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 koronavirusun yeni \u015ftammlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131 h\u0259kiml\u0259ri h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7alma\u011fa vadar edir. \u00dcST-\u00fcn m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, ilk d\u0259f\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyada a\u015fkarlanan mutasiyaya u\u011fram\u0131\u015f yeni variant art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n 70-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 yay\u0131l\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, ilk d\u0259f\u0259 C\u0259nubi Afrika Respublikas\u0131nda a\u015fkar edil\u0259n \u015ftamm\u0131n da yay\u0131lma areal\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015fdir. Bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 bu \u015ftamm\u0131n a\u015fkarland\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyah\u0131s\u0131na daha s\u0259kkiz \u00f6lk\u0259 \u0259lav\u0259 olunub v\u0259 \u00fcmumi say 31-\u0259 \u00e7at\u0131b. Braziliyada rast g\u0259lin\u0259n \u015ftamm is\u0259 indiy\u0259d\u0259k 10-a yax\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nib. 70 faiz yoluxucu oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015f\u0259n &#8220;Britaniya \u015ftamm\u0131&#8221;n\u0131n qon\u015fu T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ayaq a\u00e7\u0131b yay\u0131lmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259nin bir add\u0131ml\u0131\u011f\u0131m\u0131zda olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn maraqlardan \u00fcst\u00fcn tutan d\u00f6vl\u0259timizin bir \u00e7ox inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin arzusunda oldu\u011fu vaksinasiya prosesin\u0259 ilkl\u0259r s\u0131ras\u0131nda ba\u015flamas\u0131 d\u00fcnyan\u0131 c\u0259ngin\u0259 alan b\u0259ladan qurtulma\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u015fansd\u0131r. Peyv\u0259ndl\u0259m\u0259nin k\u00f6n\u00fcll\u00fc olmas\u0131na baxmayaraq, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n prosesd\u0259 aktiv i\u015ftirak\u0131 \u0259n q\u0131sa zamanda, h\u0259tta c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259rzind\u0259 normal h\u0259yata qay\u0131tma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259minat\u0131 ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Art\u0131q bir ildir ki, yeni n\u00f6v koronavirus Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259ki b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259ri arxa plana ke\u00e7ir\u0259r\u0259k b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin bir n\u00f6mr\u0259li problemin\u0259 \u00e7evrilib. COVID-19 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) t\u0259r\u0259find\u0259n pandemiya elan olunandan b\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r bu virusla m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalx\u0131b v\u0259 sava\u015f apar\u0131r. D\u00fcnya tibbi, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin elm adamlar\u0131 insanl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni olan bu b\u0259lan\u0131 &#8220;susdurmaq\u201d namin\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r olublar. Tibb m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin fikrinc\u0259, d\u00fcnyada pandemiyalar\u0131n bitm\u0259sinin \u00fc\u00e7 yolu var: ya virus \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r mutasiyaya u\u011framal\u0131, ya kollektiv immunitet formala\u015fmal\u0131, ya da \u0259n effektiv yol hesab olunan vaksinasiya t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r. Virusun \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259hv ed\u0259c\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 mutasiyas\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":289820,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/363763e5161104832273916547410781405.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Art\u0131q bir ildir ki, yeni n\u00f6v koronavirus Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259ki b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259ri arxa plana ke\u00e7ir\u0259r\u0259k b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin bir n\u00f6mr\u0259li problemin\u0259 \u00e7evrilib. COVID-19 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) t\u0259r\u0259find\u0259n pandemiya elan olunandan b\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r bu virusla m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalx\u0131b v\u0259 sava\u015f apar\u0131r. D\u00fcnya tibbi, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin elm adamlar\u0131 insanl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni olan bu b\u0259lan\u0131 &#8220;susdurmaq\u201d namin\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r olublar. Tibb&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289819"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=289819"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289819\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/289820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=289819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=289819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=289819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}