{"id":290791,"date":"2021-02-10T18:12:47","date_gmt":"2021-02-10T15:12:47","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=290791"},"modified":"2021-02-10T18:12:47","modified_gmt":"2021-02-10T15:12:47","slug":"erk%c9%99n-nikahlar-c%c9%99miyy%c9%99timiz-ucun-hansi-f%c9%99sadlar-tor%c9%99dir-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=290791","title":{"rendered":"Erk\u0259n nikahlar c\u0259miyy\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir? ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p>Son g\u00fcnl\u0259rin \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan biri d\u0259 erk\u0259n nikahlar v\u0259 onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yaradaca\u011f\u0131\u00a0faci\u0259l\u0259rdir. \u018ffsuslar olsun ki, h\u0259l\u0259 d\u0259 bu faci\u0259l\u0259r\u0259 ciddi yana\u015fmayan ail\u0259l\u0259r var ki, ill\u0259rdir davam ed\u0259n bu d\u0259h\u015f\u0259tli \u201ctendensiyan\u0131\u201d davam etdirm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinmirl\u0259r. B\u0259s, erk\u0259n nikahlar v\u0259 onlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 haqq\u0131nda m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r?<\/p>\n<p>\u201c\u0130ki sahil\u201d\u00a0bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 analitik ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n\u00a0BMT-nin Qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 ayr\u0131-se\u00e7kiliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 Komit\u0259sinin (CEDAW) n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Elg\u00fcn S\u0259f\u0259rov\u00a0 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda\u00a0\u00a0 bildirib ki, \u00a0son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda erk\u0259n\u00a0 nikahlar\u0131n say\u0131 10 d\u0259f\u0259 azal\u0131b.Erk\u0259n nikahlar\u0131n say\u0131 2012-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r ild\u0259 3500-4000-\u0259 \u00e7at\u0131rd\u0131sa, indi 350-400 aras\u0131ndad\u0131r.Bundan \u0259lav\u0259, \u0259vv\u0259ll\u0259r bu c\u00fcr evlilikl\u0259rd\u0259n do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 4000-5000 idis\u0259, bu g\u00fcn onlar\u0131n say\u0131 2000-d\u0259n \u00e7ox deyil. Bu sah\u0259d\u0259 cinay\u0259t qanunvericiliyind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilmi\u015fdir. Bilirsiniz ki, u\u015faq nikahlar\u0131na m\u0259cburetm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 4000 min manatad\u0259k c\u0259rim\u0259 v\u0259\u00a0 4 il\u0259 q\u0259d\u0259r azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 t\u0259tbiq edilir. T\u0259hsil sistemind\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, c\u0259miyy\u0259td\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. Q\u0131z u\u015faqlar\u0131na d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, ata-q\u0131z m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0 v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 BMT konvensiyalar\u0131n\u0131n b\u0259ndl\u0259rin\u0259 uy\u011fun\u00a0 mexanizml\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 dediyimiz kimi, Az\u0259rbaycanda\u00a0 bu say azalmada qeydiyyata al\u0131n\u0131b.\u018fsas m\u0259qs\u0259d d\u0259 s\u0259b\u0259b d\u0259 gender streotipl\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bu m\u0259s\u0259l\u0259 u\u015faq &#8220;qaynar x\u0259t&#8221;l\u0259ri\u00a0m\u0259s\u0259l\u0259sini aktualla\u015fd\u0131r\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz qeyd edib ki, erk\u0259n nikah m\u0259cburiyy\u0259tin\u0259 m\u0259ruz qalan q\u0131z u\u015faqlar\u0131\u00a0 \u201c860 qaynar x\u0259tt\u201din\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. Bak\u0131 \u0259razisind\u0259n birba\u015fa 860, mobil n\u00f6mr\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin regionlar\u0131ndan is\u0259 012 860 y\u0131\u011fmaqla qaynar x\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259 saxlamaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0Qaynar x\u0259tt\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r gender\u0259sasl\u0131 zorak\u0131l\u0131q v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fcvafiq d\u0259st\u0259k xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar ala, z\u0259ruri hallarda t\u0259m\u0259nnas\u0131z psixoloji konsultasiya il\u0259 t\u0259min oluna bil\u0259rl\u0259r. Psixoloji travmalarla ba\u011fl\u0131 h\u0259m D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si h\u0259m\u00a0 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 , h\u0259m D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin m\u0259rk\u0259zi aparat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259m d\u0259 ki, regionlarda bizim ail\u0259 v\u0259 u\u015faqlara d\u0259st\u0259k m\u0259rk\u0259zl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 tam \u00f6d\u0259ni\u015fsiz \u00a0psixoloji d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilir. Bu m\u00f6vzuda t\u0259kc\u0259 valideynl\u0259r deyil, eyni zamanda, \u00f6vladlar\u0131n da maarifl\u0259ndirilm\u0259si \u00e7ox vacibdir.Eyni zamanda, Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin Qaynar x\u0259ttin\u0259 d\u0259 m\u00fcraci\u0259t oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p><em>S\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00f6vzunun sosial t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirdikd\u0259 is\u0259 problemin yaranmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><strong>Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin departament r\u0259hb\u0259ri\u00a0Ay\u015f\u0259m Balayeva<\/strong>\u00a0q\u0259zetimiz\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda s\u00f6yl\u0259yib ki, \u00a0q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fctm\u0259yin \u00e7\u0259tin olmas\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ail\u0259 qurub evi t\u0259rk ed\u0259c\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 ona kapital qoyma\u011f\u0131n faydas\u0131z olmas\u0131 \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si\u201d n\u0259tic\u0259d\u0259 onlar\u0131n erk\u0259n nikah\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bununla da b\u0259zi valideynl\u0259r \u00a0m\u0259suliyy\u0259td\u0259n xilas olduqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u00d6vladlar\u0131n\u0131 erk\u0259n nikaha m\u0259cbur ed\u0259n bir \u00e7ox valideynl\u0259rin\u00a0dig\u0259r \u0259sasland\u0131rmalar\u0131 q\u0131za qar\u015f\u0131 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k h\u0259r hans\u0131 neqativ\u00a0 hallardan onu qorumaqd\u0131r. Amma, n\u0259tic\u0259 daha faci\u0259vi olur. M\u0259kt\u0259b ya\u015fl\u0131 bir u\u015faq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ail\u0259 qurmaq, yeni ail\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7m\u0259k yad bir anlay\u0131\u015fd\u0131r.U\u015faq bird\u0259n-bir\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259n, h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131ndan, \u00f6z u\u015faq h\u0259yat\u0131ndan m\u0259cburi ayr\u0131laraq ail\u0259 h\u0259yat\u0131na at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni v\u0259ziyy\u0259t\u0259 adaptasiya olunmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tin olur. \u00d6z\u00fcn\u00fcn qay\u011f\u0131ya ehtiyac\u0131 oldu\u011fu halda, dig\u0259rl\u0259rinin qay\u011f\u0131s\u0131na qalmas\u0131, yeni m\u00fchit, yeni \u00f6hd\u0259likl\u0259r u\u015faq-g\u0259linl\u0259rd\u0259 psixoloji g\u0259rginlik yarad\u0131r. Bu da onun \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. U\u015faq \u00f6z m\u00fchitind\u0259n, d\u0259rsl\u0259rind\u0259n, dostlar\u0131ndan ayr\u0131lmaq ist\u0259m\u0259s\u0259 bel\u0259, valideynl\u0259r buna m\u0259h\u0259l qoymurlar. B\u0259zi hallarda valideynl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 etiraz ed\u0259n, fikirl\u0259rini a\u00e7\u0131q bildir\u0259n u\u015faqlar\u0131n t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, ata-analar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n fiziki zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qalmas\u0131 hallar\u0131 olur.\u00a0 Valideynl\u0259r erk\u0259n nikah\u0131n m\u0259nfi t\u0259r\u0259fl\u0259rini d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidirl\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 burada m\u0259nfi n\u00fcmun\u0259l\u0259r\u0259 baxmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>A.Balayeva \u0259lav\u0259 edib ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ciddi problemdir. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259hsilsiz qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 , zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131 art\u0131r, m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00a0z\u0259minind\u0259 q\u0259tll\u0259r t\u00f6r\u0259dilir, bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 \u00e7oxal\u0131r, u\u015faqlar stress \u015f\u0259raitind\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcrl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin bel\u0259 hallar pis n\u00fcmun\u0259dir. \u00c7\u00fcnki bu hallar ba\u015f verdikc\u0259 b\u0259zi insanlar bunu normal hal kimi q\u0259bul edib \u00f6z \u00f6vladlar\u0131na qar\u015f\u0131 da t\u0259tbiq edirl\u0259r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259r \u00fczv\u00fcn\u00fcn \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 valideynl\u0259rin\u00a0h\u0259m q\u0131z, h\u0259m o\u011flan u\u015faqlar\u0131n\u0131\u00a0maarifl\u0259ndirm\u0259sidir. O\u011flan u\u015faqlar\u0131n\u0131n ki\u00e7ik ya\u015flardan maarifl\u0259ndirilm\u0259si onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6z \u015f\u0259xsi h\u0259yatlar\u0131nda bu hala yol verm\u0259m\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 m\u0259kt\u0259b r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin erk\u0259n nikahlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin erk\u0259n nikaha qar\u015f\u0131 ictimai q\u0131naq olmal\u0131d\u0131r. Erk\u0259n nikah\u0131n potensial i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 ola bil\u0259c\u0259k h\u0259r k\u0259s bu i\u015f\u0259 qar\u015f\u0131 olsa, bu hallar azalar. Bel\u0259 ki, nikah\u0131n k\u0259silm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n din xadimi, toy m\u0259rasiminin ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n m\u0259kan sahibi, ora\u00a0qonaq kimi d\u0259v\u0259t olunacaq insanlar bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 etiraz ets\u0259, ictimai q\u0131naq yaranacaq v\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n insanlar s\u0259hvl\u0259rini d\u0259rk edib u\u015faqlar\u0131n erk\u0259n nikaha c\u0259lb olunmas\u0131ndan vaz ke\u00e7\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 icman\u0131n, icma idar\u0259\u00e7il\u0259rinin d\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t var. Bel\u0259 hallarla ba\u011fl\u0131 ilkin m\u0259lumat alan kimi m\u00fcdaxil\u0259 edils\u0259,\u00a0erk\u0259n nikah\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq olar.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Loqos&#8221; Psixoloji v\u0259 Nitq \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, \u201cPsixoloji Xidm\u0259t v\u0259 T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi\u201d \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru T\u0259ran\u0259 Pa\u015fayeva<\/strong>\u00a0qeyd edib ki, erk\u0259n nikah\u0131n yol a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 f\u0259sadlar\u0131 psixoloji aspektd\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259rk\u0259n bir \u00e7ox hallar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r: \u201cErk\u0259n nikah &#8211; ail\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 v\u0259 h\u0259yat\u0131 h\u0259l\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u0259rk etm\u0259mi\u015f, psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n ail\u0259 quracaq q\u0259d\u0259r formala\u015fmam\u0131\u015f yeniyetm\u0259l\u0259r il\u0259 ba\u011flanan nikahd\u0131r. Erk\u0259n nikah faci\u0259dir, erk\u0259n nikah ac\u0131 sonluqdur. H\u0259l\u0259 bu nikahlardan d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015faqlar hans\u0131 travmalar\u0131 ya\u015fay\u0131r, bu da m\u0259s\u0259l\u0259nin ciddi sual do\u011furan ba\u015fqa bir t\u0259r\u0259fidir. Y\u0259ni, ail\u0259 h\u0259yat\u0131na h\u0259m maddi, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi-psixoloji haz\u0131rl\u0131q olmadan u\u011furlu nikahdan dan\u0131\u015fmaq do\u011fru olmaz. Erk\u0259n nikahlarda \u0259n \u00e7ox t\u0259sad\u00fcf edil\u0259nl\u0259r obsessiv-kompulsiv pozuntu \u0259lam\u0259tl\u0259ri, depressiya, t\u0259\u015fvi\u015f pozuntular\u0131 v\u0259 buna paralel ba\u015f ver\u0259n panik ataklard\u0131r. Erk\u0259n nikah\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011fu Obsessiv-Kompulsiv pozuntunun meydana \u00e7\u0131xmas\u0131na z\u0259min yaradan \u0259sas s\u0259b\u0259b t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n birinin cinsi akta h\u0259l\u0259 haz\u0131r olmamas\u0131 v\u0259 ya \u00f6z\u00fcn\u00fc bu akt\u0131n ba\u015f verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131r hiss etm\u0259m\u0259sidir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n hallar ad\u0259t\u0259n qad\u0131nlarda daha s\u0131x m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. B\u0259z\u0259n erk\u0259n nikah zaman\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rin bir-birl\u0259rini tan\u0131ma\u011fa kifay\u0259t q\u0259d\u0259r vaxt\u0131 olmur. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259t azl\u0131\u011f\u0131, ail\u0259daxili rollar\u0131n d\u00fczg\u00fcn m\u0259nims\u0259nilm\u0259m\u0259si, yeni m\u00fchit\u0259 adaptasiya oluna bilm\u0259m\u0259k, konfliktli situasiyalar\u0131n yaranmas\u0131, \u015fidd\u0259t, dolay\u0131 v\u0259 ya birba\u015fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f verbal aqressiya v\u0259 s. kimi neqativ hallara yol a\u00e7\u0131r. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259\u00a0t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n biri, b\u0259z\u0259n is\u0259 h\u0259r ikisind\u0259 depressiv \u0259lam\u0259tl\u0259r t\u0259zah\u00fcr edir.<br \/>\nErk\u0259n nikah zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259rin vaxta\u015f\u0131r\u0131 m\u00fczakir\u0259 olunmamas\u0131 v\u0259 aqressiyan\u0131n daxild\u0259 toplanmas\u0131, t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 \u015f\u00fcuralt\u0131 olaraq neqativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin toplanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Uzun m\u00fcdd\u0259t b\u0259hsi ged\u0259n neqativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r \u015f\u00fcur alt\u0131nda toplan\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 panik ataklar formas\u0131nda\u00a0\u00a0\u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verir.<\/p>\n<p>Psixoloq \u0259lav\u0259 edib ki, maddi \u00e7\u0259tinlik ya\u015fayan valideyn el aras\u0131nda \u201cQ\u0131z y\u00fck\u00fc, duz y\u00fck\u00fc\u201d deyil\u0259n a\u011f\u0131rl\u0131qdan xilas olur.\u00a0 H\u0259m d\u0259 q\u0131zlar\u0131 yem\u0259k-i\u00e7m\u0259k qay\u011f\u0131s\u0131 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259c\u0259k. Valideyn bir n\u00f6v \u00f6vlad\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 olan borcunu yerin\u0259 yetirmi\u015f hesab edir, bundan sonra m\u0259suliyy\u0259t daha \u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259dir. Varl\u0131 ki\u015fini \u201cg\u0259lincik\u201dl\u0259 evl\u0259nm\u0259y\u0259 vadar ed\u0259n n\u0259dir? Burada onlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn haql\u0131 bildikl\u0259ri bir \u00e7ox s\u0259b\u0259b olur. Lakin g\u0259nc q\u0131z n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, onun h\u0259yat\u0131 nec\u0259 olacaq, atas\u0131 ya\u015f\u0131nda olan bir adamla nec\u0259 bir yast\u0131\u011fa ba\u015f qoyacaq, bunu fikirl\u0259\u015f\u0259n yoxdur. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn he\u00e7 biri ist\u0259diyi m\u0259n\u0259vi-psixoloji rahatl\u0131\u011f\u0131 tapmayacaq. Valideyn d\u0259, \u00f6vlad da, &#8220;ya\u015fl\u0131 a\u015fiq&#8221; d\u0259 h\u0259r biri ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda f\u0259rqli psixoloji travmalar alacaq. \u018fn \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n is\u0259 t\u0259bii ki, yeniyetm\u0259 olacaq.Bir \u00e7ox ail\u0259l\u0259rd\u0259 qad\u0131nlara, q\u0131zlara s\u00f6z haqq\u0131 verilmir, onlar h\u0259r zaman \u0259zil\u0259n t\u0259r\u0259f olurlar. \u00d6z h\u00fcququnu bilm\u0259y\u0259n, haqq\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259n ana t\u0259bii ki, q\u0131z \u00f6vlad\u0131n\u0131 da m\u00fctiliy\u0259 \u00f6yr\u0259d\u0259c\u0259k. Unutmayaq ki, o\u011ful v\u0259 q\u0131z\u0131 b\u00f6y\u00fcd\u0259n, t\u0259rbiy\u0259 ed\u0259n ail\u0259dir. Y\u0259ni, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 b\u00fcn\u00f6vr\u0259 ail\u0259d\u0259 qoyulur. Sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259bii ki, ba\u011f\u00e7a, m\u0259kt\u0259b v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin rolu g\u0259lir. U\u015faqlar t\u0259hsild\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmamal\u0131, onlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 \u0259lind\u0259n al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. Erk\u0259n nikahlar\u0131 yaradan \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 savads\u0131zl\u0131qdan do\u011fan nadanl\u0131q v\u0259 c\u0259hal\u0259tdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama--hidden\"><\/div>\n<div id=\"galleryList\" class=\"fotorama fotorama1612969883046\" data-nav=\"thumbs\" data-width=\"100%\" data-thumbwidth=\"90\" data-thumbheight=\"60\" data-allowfullscreen=\"true\" data-autoplay=\"3000\" data-ratio=\"1.5\" data-keyboard=\"true\" data-fit=\"contain\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows fotorama__wrap--no-controls\">\n<div class=\"fotorama__stage fotorama__pointer\">\n<div class=\"fotorama__fullscreen-icon\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__shaft\">\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2021\/02\/10\/-c215b446161296589527157037210041483.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img fotorama__active\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2021\/02\/10\/-b71155d9161296575792825999210855001.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__arr fotorama__arr--prev fotorama__arr--disabled\" tabindex=\"-1\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__arr fotorama__arr--next\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__video-close\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav-wrap\">\n<div class=\"fotorama__nav fotorama__nav--thumbs\">\n<div class=\"fotorama__nav__shaft\">\n<div class=\"fotorama__thumb-border\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb fotorama__active\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2021\/02\/10\/-b71155d9161296575792825999210855001.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2021\/02\/10\/-c215b446161296589527157037210041483.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2021\/02\/10\/-1ba922ac161296596294005773910074068.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\">\n<div class=\"col-md-3\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259rin \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan biri d\u0259 erk\u0259n nikahlar v\u0259 onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yaradaca\u011f\u0131\u00a0faci\u0259l\u0259rdir. \u018ffsuslar olsun ki, h\u0259l\u0259 d\u0259 bu faci\u0259l\u0259r\u0259 ciddi yana\u015fmayan ail\u0259l\u0259r var ki, ill\u0259rdir davam ed\u0259n bu d\u0259h\u015f\u0259tli \u201ctendensiyan\u0131\u201d davam etdirm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinmirl\u0259r. B\u0259s, erk\u0259n nikahlar v\u0259 onlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 haqq\u0131nda m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u201c\u0130ki sahil\u201d\u00a0bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir: Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 analitik ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n\u00a0BMT-nin Qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 ayr\u0131-se\u00e7kiliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 Komit\u0259sinin (CEDAW) n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Elg\u00fcn S\u0259f\u0259rov\u00a0 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda\u00a0\u00a0 bildirib ki, \u00a0son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda erk\u0259n\u00a0 nikahlar\u0131n say\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":290792,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/a2fe8c05161296573252558445010204001.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259rin \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan biri d\u0259 erk\u0259n nikahlar v\u0259 onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yaradaca\u011f\u0131\u00a0faci\u0259l\u0259rdir. \u018ffsuslar olsun ki, h\u0259l\u0259 d\u0259 bu faci\u0259l\u0259r\u0259 ciddi yana\u015fmayan ail\u0259l\u0259r var ki, ill\u0259rdir davam ed\u0259n bu d\u0259h\u015f\u0259tli \u201ctendensiyan\u0131\u201d davam etdirm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinmirl\u0259r. B\u0259s, erk\u0259n nikahlar v\u0259 onlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 haqq\u0131nda m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u201c\u0130ki sahil\u201d\u00a0bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir: Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/290791"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=290791"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/290791\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/290792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=290791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=290791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=290791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}