{"id":292466,"date":"2021-02-12T20:09:55","date_gmt":"2021-02-12T17:09:55","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=292466"},"modified":"2021-02-12T20:09:55","modified_gmt":"2021-02-12T17:09:55","slug":"c%c9%99nub-qaz-d%c9%99hlizi-az%c9%99rbaycana-n%c9%99-qazandiracaq-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=292466","title":{"rendered":"C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi Az\u0259rbaycana n\u0259 qazand\u0131racaq? &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>2011-ci ild\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259rd\u0259n qaz n\u0259qlini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k mar\u015frutlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Birg\u0259 B\u0259yanat imzalad\u0131. Bu b\u0259yanat 2014-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131nda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin t\u0259m\u0259li qoyma\u011fa imkan verdi.<\/p>\n<p>2018-ci il 12 iyun tarixind\u0259 bu d\u0259hlizin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olan Trans-Anadolu qaz boru k\u0259m\u0259rinin\u00a0(TANAP)\u00a0a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ba\u015f tutdu. Bu yax\u0131nlarda is\u0259 Trans Adriatik Boru K\u0259m\u0259ri (TAP) \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131 v\u0259 boru k\u0259m\u0259ri Yunan\u0131stan-T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259dind\u0259n C\u0259nubi \u0130taliyadak\u0131 t\u0259bii qaz\u0131n q\u0259bul\u00a0terminal\u0131na q\u0259d\u0259r\u00a0\u201cmavi yanacaq\u201dla\u00a0dolduruldu. \u00d6t\u0259n ilin noyabr ay\u0131nda kommersiya f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flama\u011fa haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u0259tiril\u0259n TAP il\u0259 2020-ci il dekabr\u0131n 31-d\u0259 kommersiya m\u0259qs\u0259dli Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n Avropaya t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 start verildi.<\/p>\n<p>C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinini son seqmenti olan TAP-\u0131n kommersiya f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flamas\u0131 art\u0131q layih\u0259nin tam \u015f\u0259kild\u0259 icra olundu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Layih\u0259nin ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini toxunduqda dey\u0259 bil\u0259rik ki, bununla Az\u0259rbaycan ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 kimi h\u0259lledici rolunu art\u0131racaq. Eyni zamanda enerji sektorundan \u0259ld\u0259 edil\u0259c\u0259k g\u0259lirl\u0259ri art\u0131rmaqla dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k. El\u0259c\u0259 d\u0259, layih\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259m Avropada, h\u0259m d\u0259 qlobal arenada siyasi-iqtisadi m\u00f6vqeyini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259\u015fdirmi\u015f olacaq.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Layih\u0259nin Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan regionun enerji t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmaqla yana\u015f\u0131 enerji t\u0259chizat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli missiyan\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin tam icras\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259miz dekarbonizasiya prosesin\u0259 d\u0259st\u0259k vermi\u015f olur. Bu layih\u0259nin icras\u0131 il\u0259 regionda karbon emissiyalar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan da \u00f6z d\u0259st\u0259yini art\u0131racaq. Bu da d\u00fcnya ekosistemin\u0259 \u0259lav\u0259 bir t\u00f6hf\u0259dir. Az\u0259rbaycan d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 nail olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 havada karbon emisiyalar\u0131n\u0131n h\u0259cminin maksimum \u015f\u0259kild\u0259 azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 s\u0131f\u0131ra endirilm\u0259si kimi bir h\u0259d\u0259f\u0259\u00a0d\u0259st\u0259k verm\u0259kl\u0259\u00a0\u201cya\u015f\u0131l iqtisadiyyat\u201da qatd\u0131\u011f\u0131 d\u0259y\u0259ri g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n art\u0131racaq.<\/p>\n<p>Bu layih\u0259 enerji bazar\u0131ndak\u0131 r\u0259qab\u0259tli m\u00fchiti d\u0259 canland\u0131racaq. G\u0259l\u0259c\u0259k onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 Avropa v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 t\u0259bii qazla t\u0259min etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k bu layih\u0259 Az\u0259rbaycana \u00e7oxlu sayda dividendl\u0259r qazand\u0131racaq.<\/p>\n<p>Layih\u0259nin ba\u015fa g\u0259lm\u0259sind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Bolqar\u0131stan, Yunan\u0131stan, Albaniya v\u0259 \u0130taliya yax\u0131ndan i\u015ftirak edibl\u0259r. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n 7-ci\u00a0iclas\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q olmasa idi, onu realla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olard\u0131.<\/p>\n<p>Onu da \u0259lav\u0259 ed\u0259k ki, layih\u0259nin ilkin d\u0259y\u0259rinin 44,6 milyard dollar olmas\u0131na baxmayaraq n\u0259tic\u0259 bu r\u0259q\u0259m 33 milyard dollara q\u0259d\u0259r endirildi. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259si h\u0259m Avropa \u0130ttifaq\u0131, h\u0259m AB\u015e\u00a0t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259ndi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, proses\u0259 regional s\u0259viyy\u0259d\u0259 mara\u011f\u0131n b\u00f6y\u00fck olmas\u0131 onun maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131n v\u0259 pay sahibi olan \u015firk\u0259tl\u0259rin miqyas\u0131na da \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>Art\u0131q 2021-ci ilin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n etibar\u0259n \u0130taliya, Yunastan v\u0259 Bolqar\u0131stan kommersiya m\u0259qs\u0259dli Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etdil\u0259r. \u00dcst\u0259lik bununla da ilk d\u0259f\u0259 olaraq t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc art\u0131ran \u0130taliya qaz ixrac\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin d\u0259 t\u0259bii qaza \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Sonuncu iclasdan bel\u0259 bir n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lirik ki, Az\u0259rbaycan bundan sonra da enerji resurslar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259k v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259\u015ffiyyat xarakterli layih\u0259l\u0259rin icras\u0131\u00a0enerji resurslar\u0131 bazas\u0131na yeni m\u0259nb\u0259l\u0259rin \u0259lav\u0259 edilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>N\u00f6vb\u0259ti d\u00f6vrd\u0259 \u201cBab\u0259k\u201d, \u201cAb\u015feron\u201d v\u0259 \u201c\u00dcmid\u201d kimi yataqlar\u0131n\u0131n enerji resurslar\u0131n\u0131n\u00a0istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si il\u0259 \u00f6lk\u0259nin g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259ri yenil\u0259c\u0259c\u0259k.\u00a0\u201cBab\u0259k\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n 400 milyard kub metr, \u201cAb\u015feron\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131n\u0131n 350 milyard kubmetr, \u201c\u00dcmid\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n 200 milyard kubmetr t\u0259bii qaz ehtiyatlar\u0131 il\u0259 enerji t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7idi g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2011-ci ild\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259rd\u0259n qaz n\u0259qlini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k mar\u015frutlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Birg\u0259 B\u0259yanat imzalad\u0131. Bu b\u0259yanat 2014-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131nda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin t\u0259m\u0259li qoyma\u011fa imkan verdi. 2018-ci il 12 iyun tarixind\u0259 bu d\u0259hlizin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olan Trans-Anadolu qaz boru k\u0259m\u0259rinin\u00a0(TANAP)\u00a0a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ba\u015f tutdu. Bu yax\u0131nlarda is\u0259 Trans Adriatik Boru K\u0259m\u0259ri (TAP) \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131 v\u0259 boru k\u0259m\u0259ri Yunan\u0131stan-T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259dind\u0259n C\u0259nubi \u0130taliyadak\u0131 t\u0259bii qaz\u0131n q\u0259bul\u00a0terminal\u0131na q\u0259d\u0259r\u00a0\u201cmavi yanacaq\u201dla\u00a0dolduruldu. \u00d6t\u0259n ilin noyabr ay\u0131nda kommersiya f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flama\u011fa haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u0259tiril\u0259n TAP il\u0259 2020-ci il dekabr\u0131n 31-d\u0259 kommersiya m\u0259qs\u0259dli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":292467,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1.jpg",620,388,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1.jpg",620,388,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1.jpg",620,388,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1.jpg",620,388,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1.jpg",620,388,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1.jpg",620,388,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1549703696655650039_1000x669-1.jpg",620,388,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"2011-ci ild\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259rd\u0259n qaz n\u0259qlini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k mar\u015frutlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Birg\u0259 B\u0259yanat imzalad\u0131. Bu b\u0259yanat 2014-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131nda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin t\u0259m\u0259li qoyma\u011fa imkan verdi. 2018-ci il 12 iyun tarixind\u0259 bu d\u0259hlizin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olan Trans-Anadolu qaz boru k\u0259m\u0259rinin\u00a0(TANAP)\u00a0a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ba\u015f tutdu. Bu yax\u0131nlarda is\u0259 Trans Adriatik Boru K\u0259m\u0259ri (TAP)&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/292466"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=292466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/292466\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/292467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=292466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=292466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=292466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}